راپۆرتی/ زەینەب ئەرکەوازی
وێنەی ژنێکی خوێندەوار لە هەر کۆمەڵگەیەکدا، پەیوەستە بە بەجێهێشتنی جێ پەنجەی ئەرێنی لە پانتایی کۆمەڵگەدا و ئارەزووی زانین و بەدواداچوون و رەخنەگرتن لە واقیع
هەر لەکۆنەوە خانەقی سەرچاوەی هونەر و ئەدەب و رووناکبیریی بووە، ژنانی خانەقی رۆڵێکی بەرچاویان لە هەموو بوارەکانی ژیاندا هەبووە، هەندێکجار وەک ژنی فەزیلەتدار و رۆشنبیر و هەندێک جاریش وەک خەباتکاری ئازا لە بواری زانست و راگەیاندندا. سەبارەت بە بەشداریی ژنانی خانەقی لە گۆڕەپانی چالاكییەكاندا، میدیاکار و چالاکوانانی ژنانمان دواند:
تەحەدای خێزان و کۆمەڵگە دەکەن
سۆما سەردار، میدیاكار وتی: تا رادەیەک بەشداریی ژنان باشە، بەڵام لە ئاستی خواستەکاندا نییە، چونکە خانەقی شارێکە بە ئازادی و رۆشنبیریی ژنان ناسراوە، بەڵام پێموایە هەندێ لە شارەکانی دیکە باشترە، هەروەها وەک دەبینم زۆرینەی ئەو ژنانەی بەشداریی دەکەن، بەڕای من تەحەدای خێزان و کۆمەڵگە دەکەن، هەروەها تێبینی ئەوە دەکەم کە ئایین زاڵە بەسەر هەندێک لە ژناندا و وا دەکات نەیانەوێت تێکەڵاوی رەگەزی بەرامبەر ببن. دواجار هیوام وایە ئەو بەربەستانە لەبەردەم ژناندا لاببرێن، بۆئەوەی بە شێوەیەکی کاریگەر لە هەموو بوارەکاندا بەشداریی بکەن.
بەخشین هیچ سنوورێکی نییە
لەیلا تەها شاعیر و نووسەر هەر لەو بارەیەوە وتی: ئێمە لە شارە دێرینەکەی خانەقییەوە فێربووین بەخشین هیچ سنوورێکی نییە، هەر کەسێک لەسەر خاکەکەی دەژی، فێردەبێت و دڵنیایە ئەوە ئەو شارەیە کە بە بەخشندەیی دەبەخشێت.
لە رووی خۆشەویستیی و برایەتیی و ئارامیی، بێگومان ژنانی خانەقی لە پیاو کەمتر نین، لە دادگا و لە نەخۆشخانە دەیانبینم، لەنێو خێزانەکاندا، لێهاتوو و شارەزا بوون لە بەرگریکردن لە خۆیان.
یاخود دەیانبینین وەک ئەندازیارێک کاردەکەن یان پەروەردە دەکەن و وانە دەڵێنەوە.
سەلام عەبدوڵڵا نووسەر وچالاكوان وتی: ساڵانێکە چالاکوانانی فێمینیست لە خانەقی رۆڵێکی گەورەیان لە داکۆکیکردن لە ماف و ئازادییەکانی ژنان لە بوارەکانی هونەر و میوزیکدا هــــەبووە، لە مــــــاوەی رابردوودا رێپێوانێکیان رێکخست دژی گۆڕانکاری لە ماددەی 188ی یاسای باری کەسێتی عیراقدا.
بەداخەوە ژنان و رێکخراوەکانی ژنان تەنیا کەمترین بەشداریی لە ناڕەزایەتی و چالاکییە جەماوەرییەکاندا دەکەن.
لە نێوان رابردوو و ئێستادا
ئاشتی كەمال، مامۆستا و نووسەر لەو بارەیەوە وتی: وێنەی ژنێکی خوێندەوار لە هەر کۆمەڵگەیەکدا پەیوەستە بە بەجێهێشتنی جێ پەنجەی ئەرێنی لە پانتایی کۆمەڵگە و ئارەزووی زانین و بەدواداچوون و رەخنەگرتن لە واقیع، وەک هەوڵێک بۆ بنیاتنانی کۆمەڵگەیەکی پێشکەوتوو، تەندروست و رۆشنبیر، ئێدوارد تایلۆر، کەلتور بە تێکەڵەیەکی ئاڵۆز لە مەعریفە، باوەڕ، هونەر، ئەخلاق، یاسا، دابونەریت و هەموو توانا و خووەکانی دیکە کە مرۆڤ وەک ئەندامێکی کۆمەڵگە بەدەستیهێناوەن پێناسە دەکات.
ژنانی خانەقییش لە بوارە جیاجیاکانی ژیاندا بە گشتی و رۆشنبیریی بەتایبەتی رۆڵێکی گەورەیان هەبووە، چونکە بە هەلومەرجێکی سەختدا تێپەڕیون کە کاریگەرییەکی قووڵی لەسەریان هەبووە،.چەندین کەسایەتی دیار سەریانهەڵداوە و بوونەتە سیمبولی خەبات و بەرخودان، وەک (لەیلا قاسم).
وتیشی: باڵادەستیی رۆڵی ژنان لە خانەقی لە نێوان رابردوو و ئێستادا بەراورد ناکرێ، بەڵێ لە رابردوودا زەحمەت بوو بۆ ژنان هاوسەنگی لە نێوان لایەنە کۆمەڵایەتیی و رۆشنبیرییەکاندا بکەن، بەڵام ئەمڕۆ ژنان لە سەردەمێکی خێرا و قەرەباڵغدا دەژین و دەبێت هەوڵی جددی بدەن بۆ سەلماندنی ئامادەیی و کاریگەریی خۆیان.