لەدوای پڕۆسەی ئازادیی عیراقەوە، چەندین هەڵبژاردن كراوە بۆ پەرلەمانی عیراق و لە هەموو خولەكانیشدا كورد زۆرینەی كورسیەكانی كەركوكی مسۆگەر كردووە، تەنها دووجار نەبێت كە لەگەڵ باقی نەتەوەكانی دیكەدا كورسیەكانمان وەك یەك دابەش كردووە، بەو واتایەی نیوەی كورسیەكان بۆ كورد بوونە.
بەڵام تەنها یەكجار هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاكان لە كەركوك ئەنجام دراوە، لەو هەڵبژاردنەشدا كورد (26) كورسی ئەنجومەنەكەی مسۆگەر كرد، كە ژمارەی كورسییەكانی (41) كورسی بوون، بەو هۆیەوە كورد توانی لە ساڵی (2003)وە هەتا ساڵی (2017)، پۆستی پارێزگاری كەركوك مسۆگەر بكات، لەو ماوەیەشدا گەشەیەكی چۆنایەتی و بەرچاو لە شارەكەدا هاتەدی، بۆ نمونە: كەركوك لەڕووی ئاو و كارەبا و خزمەتگوزارییەوە زۆر لە پێش شارەكانی دیكەی عیراقەوە بوو، لەڕووی خزمەتگوزاری تەندروستییەوە نەخۆشخانەكانی كەركوك لەو ماوەیەدا بەرەوپێشچوونێكی بەرچاویان بەخۆیانەوە بینی، لەڕووی ئەمن و ئاسایشەوە كەركوك شارێكی پارێزراوتر بوو لە هەموو شارەكانی دیكەی عیراق، هەتا ئەوكاتەی تیرۆر پەرەی سەند و هەموو عیراقی گرتەوە و رێكخراوی تیرۆرستی داعش ناوچە عەرەب نشینەكانی حەویجە و ریازی كەوتە بەردەست، ئەوسا هەڕەشەی جدییان لە كەركوك كرد و لەوەشدا پێشمەرگە توانی شارەكە و خەڵكەكەی بپارێزێت و ئاسایش بەرقەرار بكات.
لەڕووی دامەزراندنیشەوە، ئەو كوردەی لە كەركوك دامەزراوە چ لە فەرمانگە مەدەنییەكان بێت، یان لە دامەزراوە سەربازی و ئەمنییەكاندا، هەمووی هەر لەو ماوەیەدا دامەزراوە، جگە لەوەش ئەو هەموو گەڕەكە كوردنشینە لە دەوروبەری كەركوك دروستبوون، هەمووی بەرهەمی ئەو چەند ساڵەی دەسەڵاتی كوردی بوون لەو شارە، نزیكەی شەش هەزار كەس لەسەر بودجەی پترۆدۆلار دامەزرابوون كە بەشێکیان كورد بوون، ئێستاش كە نرخی مولیدەی ئەهلی بەرزدەبێتەوە. نەتەوەكانی دیكەش ئەوە بەچاوی دەسەڵاتداراندا دەدەنەوە كە لە سەردەمی پارێزگارە كوردەكاندا هەرگیز نرخی مولیدە ئەهلییەكان بەو شێوەیە بەرزنەبووە، هەرچی پرد و بەرزە پرد و ئەندەر پاسە لە كەركوك لەو سەردەمەدا دروست كراون یان پلانیان بۆ دانراوە، دوو بەنداو لە كەركوك لەو سەردەمەدا دروستكراون، دۆخی رۆشنبیری کەرکوک لەو ماوەیەدا بەرەوپێشچوونی بەخۆوە بینی، خوێندنی كوردی لەو ماوەیەدا گەشەی كرد، زانكۆی كەركوك لەو ماوەیەدا گەشەی كرد.
كەچی لەوەتەی دەسەڵاتی كورد لە ساڵی 2017ەوە نەماوە، هەموومان بەچاوی خۆمان مامەڵەی ئەم پارێزگارە بەوەکالەتە شۆڤینییە سەپێنراوەمان بینی، لەم چەند ساڵەدا چۆن مامەڵەی لەگەڵ گەڕەكە كوردییەكاندا دەكرد، چۆن پۆستەكانی لە فەرمانبەرە كوردەكان دەسەندەوە، چۆن مامەڵەی لەگەڵ دامەزراندنەكاندا دەكرد و لیستی ناوەكانی دامەزراندنەكان هەمووی لە عەشیرەت و هۆزەكەی خۆی بوون، هەموومان بەچاوی خۆمان بینیمان لەدوای نەمانی دەسەڵاتی كورد لەم شارەدا، مامەڵەی بەشێک لە هێزە ئەمنییەكان لەكاتی دروستبوونی گرژییەكاندا چۆن بووە لەگەڵ پێکهاتەی ددا، بە تایبەتی لەم گرژییانەی دواییدا.
بۆئەوەی ئەو بارودۆخە چارەسەر بكرێت و هەموو ئەو ناهەقییانەی بەرامبەر كورد دەكرێت كۆتایی پێبێت، پێویست بوو ئەنجومەنی پارێزگا بگەڕێتەوە و دەسەڵات شەرعییەتی خۆی وەربگرێتەوە، بۆئەوەی دەسەڵاتیش شەرعییەت وەربگرێتەوە، پێشتر هەموومان دەمانوت: پێویستە هەڵبژاردن بۆ ئەنجومەنی پارێزگاكان بكرێت، كوردیش لەو هەڵبژاردنەدا زۆرینە بێت و پۆستی پارێزگار وەربگرێتەوە و سەردەمی زێڕین بگەڕێتەوە. ئەوا ئەمڕۆ ئەو رۆژەیە و هەڵبژاردن دەكرێت، زۆر گرنگیشە بەشدارییەكی گەرموگوڕ لەم هەڵبژاردنەدا بكرێت، بۆئەوەی ئەو ناهەقییانەی بەرامبەر كورد كراوە كۆتاییان پێ بهێنرێت، ماف بۆ خاوەن ماف بگەڕێتەوە، بۆئەوەی رێچكەی دامەزراندنی دەرچووانی زانكۆكان راست بكرێتەوە و لانیكـەم كورد (32 %) ەكەی خۆی وەربگرێتەوە و چیتر ناهەقی لە بەرامبەردا نەكرێت، بۆئەوەی خزمەتگوزارییەكان وەك جاران بۆ گەڕەكە كوردیی و تورکمانی و عەرەبییەکان بە یەکسانی بگەڕێتەوە، پێویستە هەموومان بەشداریی هەڵبژاردنەكە بكەین و دەنگ بەو لایەنە بدەین كە ئەگەری ئەوەی هەیە زۆرینەی كورسییەكانی كورد بهێنێت، بۆئەوەی بەهێز و توانایەكەوە بچێتە ناو ئەنجومەنەوە بتوانێت مافەكانمان بۆ مسۆگەر بكاتەوە.
بەڵام ئاخۆ كورد چۆن بەشداریی هەڵبژاردنەكە دەكات؟ ئەگەرچی چەند لیستێکی كوردی هەیە لەم هەڵبژاردنەی كەركوكدا؟ بەڵام ئەوەی جێگەی متمانەی زۆرینەی دەنگی کەرکوکییەکانە لیستی هاوپەیمانیی كەركوك هێز و ئیــــــرادەمانە بە ژمارە (142) ە، ئەو لیستەی لە یەكەم رۆژەوە دەرگای واڵاكرد بۆ دروستكردنی هاوپەیمانییەك بۆ هەموو هێزە كوردستانییەكان، ئەو لیستەی زۆرترین كاندیدی ناسراو و خاوەن ئەزموونی كەركوكی تێدایە، ئەو لیستەی گوێی بە حزبیبوونی كاندیدەكانی نەداوە و تەنها خزمەتی كورد و خەڵکی شارەكەی لەبەرچاوگرتووە، زۆر گرنگە دەنگدەری كەركوكی دەنگی خۆی بە خەسار نەدات و دوای قسە و بەڵێنی بەتاڵ نەكەوێت، زۆر گرنگە دەنگدەر دەنگی خۆی بە كاندیدێك بدات كە لە لە سەختترین دۆخی دوای 2017شدا لەگەڵیدا ماویەوە و بەپێی ئەو دەسەڵات و توانایەی هەیبووە خزمەتی كەركوكی كردووە.
کەرکوک