سەرەکی » دۆسێ » ״توندڕەوە بیانییەكانی سوریا بۆمبێكی تەوقیتكراون״پەڕە 3

ئەوروپاییەكان هەڵوێستی جیاوازییان هەیە

״توندڕەوە بیانییەكانی سوریا بۆمبێكی تەوقیتكراون״

لەكاتێكدا دەسەڵاتدارانی كورد رەتیدەكەنەوە نزیكەی 800 چەكداری بیانی دەستبەسەر لە باكووری سوریا ئازادبكەن، وڵاتە ئەوروپاییەكان هەڵوێستی جیاوازییان هەیە لەبارەی خواستی گێڕانەوەی هاوڵاتییەكانیان و دادگایی كردنیان لەنێوخۆدا، بەجۆرێك هەندێكییان بەپێویستی دەزانن»لەوشێنەی تاوانەكانیان تێدا ئەنجامدا دادگایی بكرێن». ئەمەش لەكاتێكدا كە دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە 16یشوباتی 2019 داوای لە ئەوروپاییەكان كردبوو، جیهادییەكان بگێڕنەوە وڵاتەكانیان و دادگاییان بكەن.
دەسەڵاتدارانی كورد لە باكووری سوریا، رەتیانكردبۆوە چەكدارە دیلەكانی ڕێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی كە دەستبەسەرن، ئازادبكەن و داواشیان لە كۆمەڵی نێودەوڵەتی كردبوو، لەوڕووەوە بەرپرسیارێتی خۆی لەئەستۆبگرێت.
عەبدولكەریم عومەر، یەكێك لە بەرپرسانی كاروباری دەرەوە لەو ناوچانەی لەژێر دەستی ئیدارەی كورددان، رایگەیاندبوو»نزیكەی 800 چەكداری بیانی لە گرتوخانەكانیان دەستبەسەرن، وێڕای بوونی نزیكەی 700 ژن و 1500 منداڵ كە خێزانی ئەو توندڕەوە بیانیانەن»، ئاماژەی بە دەستگیركردنی رۆژانەی چەكدارەكانیش كردبوو كە بە گوتەی ئەو، بارگرانی لەسەر دروستكردوون.

«بۆمبی تەوقیتكراو»
خۆبەڕێوەبەری كورد لە باكووری سوریا، دەستگیركراوەكان بە «بۆمبی تەوقیتكراو» وەسف دەكات گە بە بۆچوونی ئەوان، ئەگرییان هەیە لەكاتی ئەنجامدانی هەر هێرشێكدا بۆسەر ناوچەكانیان هەڵبێن. مەسەلەی گێڕانەوەی جیهادییەكان بۆ وڵاتەكانیان، بە تایبەت لەگەڵ نزیكبوونەوەی وادەی ڕاگەیاندنی روخانی ڕێكخراوی «دەوڵەتی ئیسلامی»، بۆتە كێشە بۆ زۆرێك لە وڵاتە عەرەبی و ئەوروپاییەكان، لەگەڵ توركیا و ڕوسیاش.
لەنێوان ئەو وڵاتانەی پەیوەندیدارن بە گێڕانەوەی ئەوانە، تونس و مەغریب و سعودیە و روسیا، و بە هەمان شێوە فەرەنسا و بەریتانیا و ئەڵمانیا و بەلجیكان.

هەڵوێستی فەرەنسا
هێزەكانی سوریای دیموكرات، 130 پیاو و ژن و منداڵییان دەستبەسەركردووە. پاریس دەیەوێت بەدەستبەسەركراوی بمێننەوە، و ئەو هاوڵاتیانەی بگێڕێتەوە كە لە سوریا دەستبەسەرن، بەڵام سروشتی پرۆسەكە بە ئاڵۆزی دەمێنێتەوە.
لۆران نۆنیز، وەزیری ناوخۆی فەرەنسا لە 17ی شوباتی 2019 بە كەناڵی (بی ئێف ئێم تی ڤی) راگەیاندبوو»جیهادییە فەرەنساییەكان لای كوردەكان دەستبەسەرن، ئێمە متمانەی تەەواومان هەیە بەوەی كە دەتوانن بە دەستبەسەركراوی بیانهێڵنەوە».
بە گوتەی نۆنیز:»لەهەموو حاڵەكاندا گەر ئەوانە گێڕدرانەوە بۆ نێو خاكی نیشتمان، هەموویان ڕووبەڕووی دادگا دەكرێنەوە و بەپێی یاسا مامەڵەیان لەگەڵدا دەكرێت».

هەڵوێستێكی جیاواز لەلایەن بەریتانیاوە
بەریتانیا لە كۆی 900 جیهادی، نزیكەی 400 كەسی لە حوزەیرانی 2018دا بۆ گەڕاوەتەوە كە هەڵگری ڕەگەزنامەی وڵاتەكەین. بەریتانیا پێیوایە، چەكدارە بیانییەكانی ڕێكخراوی «دەوڵەتی ئیسلامی»پێویستە لەو شوێنەی تاوانەكانیان تێدا ئەنجامداوە دادگایی بكرێن، داواكارییەكەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكاشی بۆ وڵاتانی ئەورپا بۆ گێڕانەوەی هاوڵاتییەكانیان، ڕەتكردەوە.
لە 18ی شوباتی 2019، وتەبێژی تێرێزا مەی سەرۆك وەوزیرانی بەریتانیا ڕایگەیاندبوو»پێویستە چەكدارە بیانییەكان بەپێی یاسایەكی گونجاو لە چوارچێوەی دادوەرییەكی زیاتر گونجاودا بدرێنە دادگا».
هەروەها دەڵێت»كاتێك ئەوە گونجاو دەبێت، پێیانباسە كارەكە لەو ناوچەیەدا بەئەنجام بگات كە تاوانەی تێدا ئەنجامدراوە، بەردەوامیش دەبین لەسەر هەماهەنگییەكانمان لەگەڵ هاوبەشە نێودەوڵەتییەكان سەبارەت بەو بابەتە».
ئاماژەی بەو هەوڵانەش كردبوو كە لەلایەن حكومەتی بەریتانیاوە دخرێنەگەڕ بۆ زامنكردنی ئاسایشی وڵاتەكەیان.
بەریتانیا بەرنامەیەك بۆ چارەسەركردنی توندڕەوی جێبەجێ‌ دەكات، بەرپرسێكی بنبڕكردنی تیرۆریش لە وڵاتەكە پێیوایە گەڕانەوەی «جیهادییەكان» هەڕەشەی سەرەكییە.

هەڵوێستی ڕەسمی بەرلین
هەڵوێستی بەرلین، جیاوازییەكی وەهای لەگەڵ هەڵوێستی پاریس و لەندەن نییە، بەپێی هەڵوێستی ڕەسمی ئەڵمانیا»هەموو ئەو هاوڵاتییە ئەڵمانیایەی لە ڕیزەكانی ڕێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی شەڕییان كردووە، مافی ئەوەیان هەیە بگەڕێنەوە ئەڵمانیا».
سێ‌ یەكی ئەو ئیسلامیانەی سەفەریان كردبوو بۆ سوریا و عیراق كە ژمارەیان زیاترە لە 1050 كەس، لەم ماوەیەی دواییدا گەڕاونەتەوە ئەڵمانیا.

بەلجیكا منداڵەكان دەگێڕێتەوە
هەڵوێستی ڕەسمی بەلجیكا، خۆی لە كاركردن بۆ ئاسانكاریكردن لەپێناو گێڕانەوەی ئەو منداڵانەدا دەبینێتەوە كە تەمەنیان لە دە ساڵان كەمترە، بەو مەرجەی بسەلمێنرێت كە دایك و باوكییان بەلجیكییە. سەبارەت بەوانی تر، دەسەڵاتداران هەموو حاڵەتەكان بە جیا تاوتوێ‌ دەكەن.
لە كۆی زیاتر لە 400 چەكداری بەلجیكی كە لە ساڵی 2012وە بەرەو سوریا بەڕێكەوتبوون، نزیكەی 150 كەسیان لە ناوچەكانی سوریا و عیراق لە كۆتایی 2018 چالاكییان هەبوو. لەگەڵ ئەوەشدا 160 منداڵی تر هەن كە لەدایك بوون كە لانی كەم یان دایكیان یان باوكییان بەلجیكین.

داواكارییەكەی ترەمپ
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا لە تویتێكیدا لە 16ی شوباتی 2019، داوای لە وڵاتە ئەوروپاییەكان كردبوو، بە تایبەت بەریتانیا، ئەو دەستگیركراوە جیهادییە بەریتانیانەی لە سوریا دەستگیركراون، بگێڕێتەوە بۆ وڵاتەكەی و دادگاییان بكات، هۆشداریشی دابوو لەوەی كە ویلایەتە یەكگرتووەكان رەنگە ناچار ببێت «ئازادییان بكات».
ترەمپ لە تویتەكەیدا ڕایگەیاندبوو»ویلایەتە یەكگرتووەكان داوا لە بەریتانیا و فەرەنسا و ئەڵمانیا و هاوپەیمانە ئەوروپاییەكانی تری دەكات، زیاتر لە 800 چەكداری ڕێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی بگێڕنەوە لەپێناو دادگایی كردنیان كە ئێستا لە سوریا دەستبەسەرن».
بە گوتەی ترەمپ»خەلافەت لە داڕماندایە. ڕێگەچارەكەی تر باش نابێت، چونكە ئێمە ناچار دەبین ئازادییان بكەین»، رەتیشیكردبۆوە «ویلایەتە یەكگرتووەكان بیەوێت ئەو چەكدارانەی دەولًَەتی ئیسلامی لە ئەورپادا بڵاوببنەوە كە چاوەڕوان دەكرێت بەرەو ئەوێ‌ بەڕێبكەون».

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*