خۆمانە و خێزانیی

ئاخر ژنە!

10:42 - 2025-03-24
رۆزا دڵشاد مەریوانی
106 خوێندراوەتەوە

(42)

یەکێک لە لایەنە خراپەکانی زیادکردنی رێژەی ژن لە بوارە جیاجیاکاندا چ لە دەزگا حکومیی یان حزبیی تەنانەت لە کەناڵە میدیاییەکاندا، ئەوەیە هەندێکجار دەکەوینە تەڵەی بە زۆر زیادکردنی رێژەی ژن یان زیادکردن تەنیا لەپێناو ژمارەدا، بەبێ لەبەرچاوگرتنی چۆنییەتی و ئاست و توانای ئەو ژمارە ژنەی بواریان پێدەدرێت و دەهێنرێنە پێشەوە.
زۆرجار رستەی «ئاخر قەیناکە ژنە با هەبێت یان با وابکات یان با لە فڵانە بۆنەدا دەربکەوێت!» دەبیستین، بەبێ گوێدانە ئەوەی ئەو ژن یان کچە چی پێیە و چی پێشکەش دەکات و باکگراوندی رۆشنبیریی بایی چەندە؟ کە بەداخەوە ئەوە بە رای من هەڵەیە و هەرچەندە من خۆم ژنم، بەڵام ئەوە زۆر بە خراپ لەسەر کۆی ژنان دەکەوێت، بۆیە دەبینین هەندێکجار ژنی بێ توانا و هیچ نەزان لەسەر حیسابی ژنە بەتواناکان پێشدەکەون و هەڵەکانی ئەوان وەک پێناسەیەک بۆ کۆی ژنان لەو بوارانەدا دادەنرێت، وەک وتەی «ئیتر ژنە هەر ئەوەندەی لێ دەزانێت!» یان «ژنان ناتوانن ئەو جۆرە پۆستانە بەڕێوەبەرن!» و چەندانی تر.
هەندێکجار مەسەلەی دیاریکردنی رێژەیەک بۆ ژنان لە دامودەزگاکاندا بە خراپ دەشکێتەوە نەک تەنیا بەسەر ئەو ژنانەی لەوێ کاردەکەن، بەڵکو بەسەر کۆی ئەو کارمەندانەی لەژێر دەستی ژنێکی نەزاندا کاردەکەن یان ئەو ژنانەی ژنی نەزان لەبەردەستیاندا کاردەکات و گیرۆدەی دەستی دەبن، بۆیە کاتێک لە هەر دەزگایەکی حکومیی و حزبیی و میدیایی و..هتد لە هەیکەلیەتی دەزگاکەدا مەرج دادەنرێت ئەوەندە ژن هەبێت، پێویستە حیساب بۆ ئاست و توانای ئەو ژنانە بکرێت، نەک تەنیا بە ژمارە زیاد بکرێن، بەڵکو پرسیاری ئەوە بکرێت بەهۆی ئەوەوە چ گۆڕانکاریی و بەرەوپێشبردنێک لێرە روودەدات. تەنانەت لە دەزگا میدیاییەکانیشدا پێویستە رەچاوی ئەوە بکرێت و بە زۆر، ژن نەکرێت بە قەڵەم ئەگەر خۆی هیچی لەباردا نەبێت و بە زۆر نەکرێن بە میدیاکار و پێشکەشکاری بەرنامەی هەستیار ئەگەر خۆیان باکگراوندی رۆشنبیریی و زانستییان سفر بێت، چونکە هێنانە پێشەوەی ژن و کچە بێ تواناکان هەمیشە لەسەر حیسابی بە تواناکان بووە و بە خراپ لەسەر نەک تەنیا ئەو دەزگایە دەکەوێت کە ژنێکی بێ توانای پێشخستووە، بەڵکو بە رای من لەسەر کۆی مەسەلەی یەکسانیی جێندەریی و هەلی یەکسان لە کار و پۆستەکاندا دەکەوێت و دواجار نەزانیی و هەڵەکانیان دەبێتە پێناسەیەک بۆ کۆی ژنان. 

وتارەکانی نوسەر