حەمید بێلوولەیی
كاتێك عیراق كەوت سەدام و سیستمی حكومڕانییەكەی كەوت و تەواوی دامودەزگاكانی دەوڵەت ئیفلیج بوون، هیچ حزبێكی مونافسیشی نەبوو بۆ جێگرەوەی حكومڕانی، سەرلەنوێ سیستمەکە، بەئامادەبوونی تەواوی نەتەوە و پێكهاتەكانی عیراق لەسەر مێزی گفتوگۆ و دانوستان داڕێژرایەوە. كاتێك سوریا و ئەسەد كەوت، سیستمی حكومڕانییەكەی بەتەواوی تووشی مەلەل بوون، دانیشتوانەكەی وێڕای ئەوەی زیاد لە نیو سەدە لەژێر ركێفی زوڵم و زۆر و تاڵاوی فەرمانڕەوایی ئەسەد و كوڕەكەیدا ژیانیان گوزەراند، بەڵام لەكاتی كەوتنی ئەسەد، بەكەڵك وەرگرتن لە ئەزموونی وێرانكاریی دوای رووخانی رژێمی سەدام، دامودەزگاكانی دەوڵەتیان وێران نەكرد، ئەگەر چی هیچ حزبێكی مونافسیش نەبوو لەناو پەرلەمانی سوریا بۆ جێگرەوەی حكومڕانیی راستەوخۆ لەدوای ئەسەد، لەگەڵ ئەوەشدا بەشێك لە دادگا و دامودەزگاكانی دەوڵەت بەردەوام بوون.
ئەگەر گۆڕانکاریی لە حکومڕانیی لە تورکیادا رووبدات، سیستم و دەستوور و حكومڕانی لەجێی خۆی دەمێنێتەوە، بەشێكی زۆری دامودەزگاكانی دەوڵەت دەیان ساڵە راهێنراون لەسەر ئەو ئەزموونەی بە درێژایی ساڵانی رابردووی سەردەمی حكومڕانی ئێستا بینیوومانە. هەروەها حزبی مونافسیشی راستەوخۆ ئامادەیە دەسەڵات بگرێتە دەست. حزبی رکابەر لە توركیا ئامادەیە لەدوای سەرۆکی ئێستا، سیستم و دەستوور و حكومڕانی، گۆڕانكاریی تیادا بكرێت و نەتەوەی كورد و زمانی كوردی وەك نەتەوە و زمانی دووهەمی توركیا بناسرێت، بەڵام ئایا چۆن هەوڵی ئازادكردنی ئیمام ئۆغڵۆی سەرۆك شارەوانی ئەستەنبول دەدرێت، بەهەمان شێوە ئامادەن هەوڵی ئازادكردنی سیاسەتمدار و سەرۆك شارەوانییە كوردەكان و سەركردەكانی كورد لە باكووری كوردستان، بەتایبەتی ئۆچ ئالان و سەڵاحەدین دەمیرتاش ئازاد بكرێن؟
هەرچەندە هەموو دەزانین سەردەمی ئەم سەرۆکایەتییەی ئێستا، سەردەمێكی باش نەبووە بۆ نەتەوەی كورد، سەردەمی گرتنی دیپلۆماتکاران و سیاسەتمەدارانی كورد بوو، سەردەمی گرتن و كوشتن و ئاخنینی زیندانەكان بوو لە نەتەوەی كورد.
ئەوەی ئومێدمان لەسەری هەڵچنیوە پێمانوایە لەدوای ئەردۆغان هەركەسێك بێت لەئەو خراپتر نابێت، دەبێت وەڵامەکەی بەجێ بهێڵین بۆ رۆژانی ئایندە.
خۆپیشاندانەکانی تورکیا بەردەوامن