رێكەوتنی مەزڵووم و شەرع، چی لێ دەكەوێتەوە؟

09:56 - 2025-03-12
گۆران فەتحی
83 خوێندراوەتەوە

رێكەوتنی نێوان هەسەدە و حكومەتی نوێی سوریا، لەگەڵ ئەوەی دڵخۆشێكی زۆری لەناو شەقامی كوردی و سوری دروست كرد، شۆكێكی گەورەش بوو بۆ هەندێ هێز و لایەنی ناو سوریا و ناوچەكە، بەڵام كارێكی زۆر ئەرێنی ئێستای گۆڕەپانی سیاسیی سوریا بوو، كە بە دۆخێكی هەستیاردا تێدەپەڕێت، ئاڵۆزیی و شەڕ و كوشتار لە ناوچەی عەلەوییەكان هەیە و لە ناوچەی دروزەكانیش ناڕەزایی هەیە و سوپای ئیسرائیلیش بەشێكی ناوچەكانی باشووری ئەو وڵاتەی گرتووە، ئەمە چ جای نیگەرانی رێكخراوە مرۆییە جیهانییەكان بەرامبەر بە حكومەتی نوێی سوریا لەسەر خراپ مامەڵەی هێزە ئەمنیی و چەكدارییەكان بەرامبەر بە عەلەوییەكان. 
لەبەر هەموو ئەوانە، رێككەوتنی هەسەدەو حكومەتی راگوزەری سوریا، كە مەزڵووم كۆبانێ و ئەحمەد شەرع واژۆیان لەسەر كردو  هەشت خاڵی لە خۆگرتووە، دەكرێت ببێت بە دەرچەیەكی باش بۆ چارەسەركردنی كێشە ناوخۆییەكانی سوریا و دەروازەیەكیش بێت بۆ پێدانی ماف بەسەرجەم پێكهاتەكانی ئەو وڵاتە.
بۆ كوردیش هەندێ خاڵ زۆر گرنگن، بۆ نموونە لە خاڵی دووەمدا هاتووە، «كۆمەڵگەی كورد كۆمەڵگەیەكی رەسەنی سوریایەو حكومەت مافی هاووڵاتیبوون و سەرجەم مافە دەستوورییەكانی ئەم نەتەوەیە گرەنتی دەكات»، كە ئەمەش پێشتر لەهیچ حكومەتێكی سوریادا نەبووەو هیچ حكومەتێك دانی بەبوونی كوردیش لەو وڵاتە نەناوەو دەیان هەزار كوردیش لە پێدانی ناسنامە بێبەشكرابوون.
 لەخاڵی سێهەمیشدا هاتووە، كە «شەڕ لەهەموو ناوچە جیاجیاكانی سوریا رادەگیرێت»، ئەمەش بۆ ئیدارەی خۆسەری لە روجاڤا زۆر گرنگە، كە رووبەرووی هێرشی گروپە چەكدارەكانی سەر بە توركیا بۆتەوە، ئەمە چ جای مەترسی توركیا بۆ سەر ئیدارەكە، لە خاڵی پێنجەمدا، دەڵێت «هەموو دەزگاو فەرمانگە مەدەنی و سەربازییەكانی باكوور و خۆرهەڵاتی سوریا تێكەڵ بە دامودەزگانی دەوڵەتی سوریا دەكرێن»، ئەمەش واتای ئەوە دەگەیەنێتن هەسەدە لەمەودوا دەبێت بەبەشێك لە دامەزراوەی بەرگریی سوریا، ئەوەش رەنگە رێگری لە هێرشی توركیا بۆ سەر رۆژئاڤا بكات.
 دەبێت رێككەوتنەكە تا كۆتایی ئەمساڵ سەرجەم خاڵەكانی جێبەجێ بكرێت، بەڵام ئایا دەكرێت؟ ئایا لەمپەڕ و هەروەها دەستوەردانی تێدا ناكرێت؟ بەتایبەت كە توركیا یاریكەرێكی تری سەر گۆڕەپانی سوریایە، ئەی ئەمریكا هەڵوێستی چۆن دەبێت؟ بەتایبەت كە ئەو پارێزەر و پاڵپشتی هێزەكانی سوریای دیموكراتەو بەرژەوەندیی گەورەی لەسوریا و لەناوچەكە هەیە؟ بە فشاری ئەویش رێككەوتنەكە كراوە، شیكارانی سیاسیی و بەشێك لە بەرپرسانی هەسەدەش ئەوەیان پشتراست كردۆتەوە. 
وردەكاری تری دەرەوەی رێككەوتنەكەش هەیە، وەكو ئەوەی سوپای سوریا ناگەڕێتەوە حەسەكەو دۆسێی داعش و گیراوەكانی هەر لە دەستی هەسەدەدا دەمێنێتەوە، هەوڵیش دەدرێت ئاوارەكانی عەفرین و سەرێ كانی و گرێ سپی بۆ سەر زێدی خۆیان بگەڕێنرێنەوە، ئەمەش فەرهاد شامی وتەبێژی هەسەدە رایگەیاندووە.
دواجار رێككەوتنەكە، هەم لەبەرژەوەندی هەسەدەو هەمیش لەبەرژەوەندیی حكومەتی شەرعدایە، كە رووبەرووی كێشەو گرفتی گەورە بوونەتەوە.

وتارەکانی نوسەر