سەرەکی » دۆسێ » توركیا سوورە لەسەر ئاشكراكردنی چارەنووسی تەرمەكەی خاشقچی

بەڵگەنامەكانی داوەتە خۆرئاوا

توركیا سوورە لەسەر ئاشكراكردنی چارەنووسی تەرمەكەی خاشقچی

توركیا ئاماژە بە رادەستكردنی تۆماركراوەكانی تایبەت بە كوژرانی جەمال خاشقچی رۆژنامەنوسی سعودیە دەكات لەنێو كونسوڵخانەی وڵاتەكەی لە ئیستەنبوڵ، بە سعودیە و ژمارەیەك لە وڵاتە خۆرئاوایییەكان.
رەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆكی توركیا ، لە ناوەڕاستی مانگی تشرینی دووەمی 2018، سەرلەنوێ‌ رایگەیاندبوو كە سعودیە دەزانێت كێ‌ خاشقچی كوشتووە.
ئەنقەرە دەڵێت، تۆماركراوەكانی پێشكەش بە سعودیە، و واشنتۆن و ئەڵمان، و فەرەنساییەكان، و ئینگلیز كراون.
ریاز دان بە كوژرانی خاشقچیدا دەنێت لەنێو كونسوڵخانەی وڵاتەكەی لە 2ی تشرینی یەكەمی رابردوو لە ئیستەنبوڵ كە بەوە ناسرابوو رەخنەی لە هەندێك سیاسەتی سعودیە دەگرت.
دوای ئەوەی لە سەرەتاوە رەتیدەكردەوە ئاگاداریی چارەنوسی خاشقچی بێت و دەیگوت لەدوای چەند خولەكێك لە هاتنەژوورەوەی، كونسوڵخانەكەی بەجێهێشتووە، سعودیە ژمارەیەك لە گومانلێكراوانی كەیسەكەی دەستگیركرد.
تائێستا ئەو شێوازە یەكلایی نەبۆتەوە كە خاشقچی پێكوژراوە، هەروەها تەرمەكەشی هێشتا نەدۆزراوەتەوە.
سەرۆكی توركیا پێشتر رایگەیاندبوو»لە باڵاترین ئاستەوە لەنێو حكومەتی سعودیەدا، فەرمان بۆ كوشتنی خاشقچی دەركراوە».
بەر لە بەڕێكەوتنیشی بۆ پاریس لەپێناو بەشداریی لە یادی سەد ساڵەی كۆتایی هاتنی یەكەمین جەنگی جیهانی، سەرۆكی توركیا رایگەیاندبوو»سعودییەكان بە دڵنیاییەوە دەزان كە بكوژ و بكوژەكان، لەنێوان ئەو پانزە كەسەدان كە بەر لە كوشتنی خاشقچی بەچەند رۆژێك گەیشتبوونە توركیا».
تەئكیدی لەسەر رادەستكردنی ئەو تۆمارانەش كردبوو بە هەندێك لایەنی وەك ئەڵمانیا و ئەمریكا و بریتانیا و فەرەنسا كە بە گوتەی ئەو، پێچەوانەی ئەو باسانە دەردەخەن كە سعودییەكان لەبارەی كوژرانی خاشقچیەوە خستویانەتەڕوو.
سعودیە لە سەرەتاوە رەتیكردەوە زانیاریی لەبارەی كوژرانی خاشقچییەوە هەبێت، و دەیگوت دوای چەند خولەكێك بەبێ‌ ئەوەی هیچ زیانێكی پێبگات، كونسوڵخانەكەی بەجێهێشتووە.
هەرەوەها حاشای لە لێدوانەكانی محەمەد بن سەلمان جێنشینی شاهانەش دەكرد كە خاشقچی بە «ئیسلامییەكی مەترسیدار» وەسفكردبوو.

كوشتنێكی تەمومژاوی
تائێستا لایەنەكان لەبارەی چۆنیەتی كوژرانی خاشقچییەوە رێنەكەوتوون. بەڵام تەئكید لەسەر بەڕێوەچوونی تەواوی تاوانەكە كراوەتەوە لەنێو كونسوڵخانەی سعودیە كە سەردانی كردبوو لەپێناو دەرهێنانی بەڵگەنامەی رەسمی بۆ هاوسەرگیریی كردن لەگەڵ خەدیجە جەنگیز كە لەدەرەوە چاوەڕوانی دەكرد كە دواتر خۆی وەك دەستگیرانی ناساند.
یەكەمجار كوژانەكەی لەلایەن دەسەڵاتدارانی توركیاوە راگەیەندرا كە ئاماژەیان بە بوونی تۆماری دەنگی دەكرد لەبارەی كوژرانی بەدەستی تیمێك كە لە سعودیەوە بە تایبەتی بۆ ئەنجامدنی ئەو كارە هاتبوو.
سەرچاوە توركەكان بە میدیا ئەمریكایی و ناوخۆییەكانیان راگەیاندبوو كە پێكداهەڵپژان لەنێوان خاشقچی و تیمە سعودیەكەدا دروستبووە بەر لەوەی كۆنترۆڵ بكرێت و بكوژرێت، تەرمەكەشی بەپێی پیلانێك كە پێشتر داڕێژراوە، ونكراوە.
دواتر سعودیەكان هەمان رووداویان باس كرد و رایانگەیاند كە تیمێك رۆیشتووە تا دانوستان لەگەڵ خاشقچی بكات و رازی بكات بگەڕێتەوە بۆ سعودیە، بەڵام دۆخەكە ئاڵۆز بووە و پێكداهەڵپژان لەنێوانیاندا دروستبووە و لەو نێوەندەدا خاشقچی كوژراوە، و تەرمەكەشی بە هەماهەنگی لەگەڵ كەسێكی توركدا لەناوبراوە.
توركیا داوای لە سعودیە دەكات، چارەنوسی تەرمەكەی خاشقچی ئاشكرا بكات.
سعودیە 18 گومانلێكراوی لەو تاوانەدا دەستگیركردووە. ریاز رایگەیاندووە ئەوانەی دەستگیركراون لە سعودیە دادگایی دەكرێن و رادەستی هیچ وڵاتێكی تر ناكرێن، تەنانەت بە توركیاش كە تاوانەكە لەسەر خاكی وڵاتەكە رویداوە. هەر بەهۆی ئەو تاوانەوە، سعودیە ئاماژە بە دوورخستنەوەی هەندێك لە فەرماندە ئەمنی و هەواڵگرییەكانی وڵاتەكەی دەكات.
خاشقچی كێ‌ بوو؟
لەماوەی دەیان ساڵی رابردوو، جەمال خاشقچی رۆژنامەنوسی سعودی لە كەسە نزیكەكانی بازنەی فەرمانڕوایانی سعودیە بوو، لە پۆستی راوێژكاری حكومیدا بووە و كاریی لەگەڵ میرەكانی خانەوادەی شاهانەشدا كردووە.
بەڵام دواتر گۆڕانكاریی بەسەر پێگەكەیدا هات لە شانشینی عەرەبستانی سعودیە و ئەو نزیكییەی نەمان لە فەرمانڕەوایان، بۆیە لە ساڵی رابردوودا بڕیاریدا ببێتە رەخنەگر لە دەسەڵات و بۆ ئەو مەبەستەش، ولایەتە یەكگرتووەكانی هەڵبژارد تا بە دوور لە سعودیە تێیدا نیشتەجێ‌ ببێت، وتارەكانی بۆ رۆژنامەی واشنتۆن پۆست دەنوسی.
خاشقچی لەنێوان ئەمریكا و توركیادا هاتووچۆی دەكرد، تا پەیوەندی لەگەڵ بڕیاربەدەستدان دروستكرد، تەنانەت داوای لە خەدیجە جەنگیزی توركی كردبوو، گەر لە كونسوڵخانەكە نەهاتەدەر، پەیوەندی بە راوێژكارەكەی ئەردۆغانەوە بكات.
خاشقچی لە یەكێك لە وتارەكانیدا لە واشنتۆن پۆست رایگەیاندبوو، ترسی هەیە دەستگیربكرێت بەهۆی ئەو هەڵمەتەی لەلایەن میر محەمەد بن سەلمانەوە بەرپاكراوە دوای ئەوەی بووە جێنشینی شاهانە. رایگەیاندبوو كە ئۆپۆزسیۆنی سعودیە نییە، بەڵام تەنیا رەخنە لەو رەوشە دەگرێت كە لە وڵاتەكەیدا هەیە.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

ئەمریكا كارمەندە ناسەرەكییەكانی لە عیراق پاشەكشە پێدەكات

ئەمریكا داوا لە كارمەندە ناسەرەكییەكانی دەكات لە عیراق، وڵاتەكە بەجێبهێڵن، ...