سەرەکی » ئابووری (پەڕە 44)

ئابووری

له‌ دوای‌ راپه‌ڕین كێ‌ بواره‌كانی‌ بازرگانی‌ و ئابووریی‌ و وه‌به‌رهێنانی به‌گه‌ڕ خسته‌وه‌

عه‌بدوڵڵای حاجی سه‌عید* له‌دوای‌ راپه‌ڕینه‌ مه‌زنه‌كه‌ی‌ خه‌ڵكی‌ كوردستان و داماڵینی‌ ده‌سه‌ڵاتی‌ دیكتاتۆریی به‌عسی‌ فاشست له‌ هه‌رێمی‌ كوردستان، دوای‌ یه‌كه‌م هه‌ڵبژاردنی‌ په‌رله‌مانی‌ كوردستان له‌ساڵی‌ 1992 و دروستبوونی‌ یه‌كه‌م كابینه‌ی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان. هه‌رێمی‌ كوردستان له ‌رووی‌ ئابووریی‌ و بازرگانییەوە داڕمابوو، له‌ قه‌یرانێكی‌ ئابووریدابوو. ده‌ستبه‌جێ‌ ی‌.ن.ك به ‌به‌رنامه‌یه‌كی‌ تۆكمه‌وە هاته‌ پێشه‌وه‌و به‌ ئامۆژگاریی‌ و سه‌رپه‌رشتیی‌ سه‌رۆك مام جەلال به‌ مه‌به‌ستی‌ بووژانه‌وه‌ی‌ ژێرخانی‌ ...

زیاتر »

قەیرانی ئابووریی توركیا و داشكانی لیرەكەی

فەیسەل عەلی* لەم دواییەدا زۆرێك لەسەر قەیرانی ئابووریی توركیا و داشكانی بەهای لیرەی توركی نوسییان، بیرو بۆچوونەكان لێكدی جیاوازبوون، هەبوو وەك عادەتی زۆربەی گەلانی ناوچەی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست لە روانگەی پیلانگێڕییەوە تەماشایان كرد، هیتریش هەبوون وردتر بوون لە روانگەی ئابوورییەوە لەسەر ئەم پرسەیان نووسی. بەڵام شیكاری ورد و تەواوكاری ئەم رەوشەی توركیا بە گشتی لەلایەن شرۆڤەكارانی دارایی و ئەوانەی لە بازاڕی ...

زیاتر »

له‌نه‌وتی گونده‌كانی‌ حه‌سیره‌، میل قاسم‌و كه‌واچه‌رموودا، 100 بۆ 150 کرێکاری بیانی هه‌یه‌

به‌ڕێوه‌به‌ری ناحیه‌ی‌ سه‌رقه‌ڵا «ڕامیار عه‌بدولڕه‌حمان ئه‌حمه‌د» به‌گوندستانی‌ نوێی ڕاگه‌یاند: هه‌رگوندێك نه‌وتی تێدابێت سودی بۆ خه‌ڵكه‌كه‌ی هه‌بووه‌. بۆ نمونه‌ حه‌سیره‌ شه‌ست‌و پێنج ماڵه‌ به‌ده‌گمه‌ن خه‌ڵكی تێدا ماوه‌ بێكاربێت، یان دامه‌زراون یاخود ئۆتۆمۆبێلیان بۆ دامه‌زرێنراوه‌. یان گوندی میل قاسم كه‌ كه‌مپه‌كه‌ی تێدایه‌ نزیكه‌ی سی كه‌سی دامه‌زراوه‌ بێجگه‌ له‌ئامێرو هۆیه‌كانیتر. یان كه‌واچه‌رموو كه‌ چل‌و نۆ ماڵه‌ چل‌و حه‌وت كه‌سی دامه‌زراوه‌. به‌ڕێوه‌به‌ری ناحیه‌ی‌ سه‌رقه‌ڵا ...

زیاتر »

جەنگی بازرگانیی نێوان ئەمێركا و چین و ئەوروپا

فەیسەل عەلی* ئایا جیهان لەچاوەڕێی جۆرێكی نوێی جەنگێكی جیهانییە، جەنگێكە جیایە لەوانەی كە جیهان راهاتوە لەوەی چەك‌و تەقەمەنی تێدا بەكارناهێنرێت؟ وەك دەردەكەوێت، بەكردەوە جەنگێكە، جەنگی جیهانیی بازرگانییە، جۆرێكی تایبەتەو لەم ماوەیەدا بەرەو توندبوونی زیاتر دەچێت، بەهۆی تێڕوانینەكانی دۆناڵد ترامپی سەرۆكی ئەمێركا، كە پیاوی كارو رێككەوتنەكانە، بەجۆرێك كە دەبێ ئەمێركا پێش هەموو دەوڵەتانی تری جیهان بێت. بەر لەچەند رۆژێك وەزیرانی دارایی ...

زیاتر »

رێژەی هەرەسهێنانی دراوی وڵاتان بەرامبەر بە دۆلار

دوای ئەوەی ئەمریكا سیاسەتی ئابووری بەرامبەر چەند وڵاتێك گۆڕی لە زیادكرنی گومرگ لەسەر هەناردەی چەند وڵاتێك و قورسكردنی سزای ئابووری لەسەر چەند وڵاتێك و تێكچوونی پەیوەندییە دیبلۆماسی و ئابورییەكانی لەگەڵ چەند دەوڵەتێكی تر، بەهای دراوی ئەو وڵاتانە بەرامبەر دۆلار لە بازاڕەكانی جیهان دابەزینێكی زۆری بەخۆیەوە بینی و بەشێكی دراوی ئەو وڵاتانە بەرامبەر دۆلاری ئەمریكی بەهایەكی زۆریان لەدەستدا، بەڕێژەیەك دراوی هەندێ ...

زیاتر »

دابەشكردنی نەوت دەستپێدەكاتەوە

دابەشكردنی نەوتی سپی لەسنووری شاری سلێمانی و پارێزگای هەڵەبجە دەستپێدەكاتەوەو بەڕێوەبەری نەوت و كانزاكانی سلێمانیش، وادەی دابەشكردنەكە ئاشكرا دەكات و راشیدەگەیەنێت، «پارەی ئەو بەرمیلە نەوتە كەمكراوەتەوە». محەمەد حەسیب بەڕێوەبەری نەوت و كانزاكانی پارێزگای سلێمانی، بە ماڵپەڕی تۆڕی هەواڵی سلێمانی راگەیاند، ئەمڕۆ دووشەممە 10ی 9ی 2018، دابەشكردنی نەوت لە مەڵبەندی پێنجەوە لەسلێمانی و هەڵەبجە دەستپێدەكات. وتیشی:»پێشتر لە بەرامبەر پێدانی هەر بەرمیلێك ...

زیاتر »

نەتەوایەتیی ئابووری

فەیسەل عەلی* لەمشتومڕی نێوان سەرۆكی ئەمێركاو ژمارەیەك لەسەكردە سەرەكییەكانی پەیمانی باكوری ئەتلەسی «ناتۆ» سەبارەت بە تەمویلكردنی هاوپەیمانییەتییەكە، ماكرۆنی سەرۆكی فرەنسا دەڵێ:»بڕیاری سەپاندنی رەسمی گومرگی هەڵەیەو نایاساییە». لەسەر بنەمای شەراكەت پرسی سەپاندنی رەسمی گومرگی ئەمێركی بەسەر هەناردەی دەوڵەتانی ئەوروپاو كەنەدا، هەروەها چین و مەكسیك، بۆتە پرسێكی گرنگی مەیدانی ئابووری‌و سیاسی، رەهەندێكی نوێی وەرگرتووە، بەتایبەتی كاتێك دامەزراوە گەورە ئابوورییەكانی جیهان دەنگیان بەرزكردەوە ...

زیاتر »

خۆپیشاندانەكان بەملیۆنەها دۆلار زیانیان هەبووە

لەخۆپیشاندانەكانی چەند رۆژی رابردووی پارێزگای بەسرە، بە بەهای ملیۆنەها دۆلار زیان بەو شارە گەیەنراوە. محەمەد مەنسوڕی، ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای بەسرە رایگەیاندوە، «لەماوەی خۆپیشاندانەكاندا بەشی زۆری فەرمانگەو دەزگا حكومیەكان كراونەتە ئامانج». وتیشی:»زیانەكان خۆیان لەملیۆنەها دۆلار دەدەن، كە بەسوتاندنی كونسوڵخانەكان‌و بارەگای حزب‌و دەستەی حەشدی شەعبی‌و مۆڵ‌و ناوەندە بازرگانیەكان، بە سوتاندنیان زیانی گەورە تۆمار كراوە». ئەو ئەندامەی ئەنجومەنی پارێزگای بەسرە، ئەوەشی راگەیاندوە، رووداوەكانی ...

زیاتر »

نرخی‌ خانوو و زەوی لەهەرێم بەرز دەبێتەوە

یەكێتیی‌ وەبەرهێنەرانی‌ كوردستان رایدەگەیەنێت، نرخی‌ خانوو و زەوی لە هەرێمی‌ كوردستان بەرزبوونەوەی‌ بەخۆیوە بینیوەو وتەبێژی‌ یەكێتییەكەش هۆكارەكانی‌ رووندەكاتەوەو دەشڵێت: «ئەم كابینەیەی‌ حكومەتی‌ هەرێم چەند چاكسازییەكی‌ ئەنجامداوەو بەرهەمەكەی‌ لەكابینەی‌ نۆدا دەردەكەوێت». یاسین مەحمود وتەبێژی‌ یەكێتیی‌ وەبەرهێنەرانی‌ كوردستان لەلێدوانێكدا بۆ تۆڕی هەواڵی سلێمانی راگەیاند: لەئێستادا نرخی‌ خانوو و زەوی بەراورد بەچەند مانگی‌ رابردوو بەرزبوونەوەی‌ بەخۆیوە بینیوەو تاڕادەیەكیش بازاڕیان جوڵەی تێكەوتووە، هۆكارەكەشی گۆڕانكارییە ...

زیاتر »

شوێنه‌واره‌ مێژووییه‌كان له‌ڕووی‌ فه‌رهه‌نگی‌ و ئابووری

ئا: سنور عومه‌ر ڕه‌حمان شوێنه‌واره‌ مێژووییه‌كان گرنگی و رۆڵی كاریگه‌ریان هه‌یه‌ له‌ زیندووكردنه‌وه‌ و راگرتنی مێژوو , كه‌ ده‌كرێت وه‌ك سه‌رچاوه‌یه‌كی‌ ئابوری گرنگ سه‌یر بكرێن و به‌كاربهێنرێن . هه‌رێمی‌ كوردستان خاوه‌نی چه‌ندین ناوچه‌ی‌ شوێنه‌واری‌ دێرینه‌ كه‌ هه‌ریه‌كه‌یان له‌ ڕووی‌ هه‌ڵكه‌وتنی شوێنی جوگرافی و مێژووییه‌وه‌ خاوه‌نی تایبه‌تمه‌ند ین و ئه‌كرێت وه‌ ك ناوچه‌یه‌كی‌ گه‌شت و گوزاری‌ كه‌ڵكیان لێوه‌ربگیرێت . له‌م باره‌یه‌وه‌ ...

زیاتر »