سەرەکی » ئەدەب و هونەر (پەڕە 52)

ئەدەب و هونەر

قۆپی قەرەداخ،گەردنکێلی نیشتمان

كه‌مال ئه‌حمه‌د ڕکــان، یان زنجیرەیەک شاخی دیوارئاسایە. سنگیان تەخت‌و لووتیان قنجە. وەک کێل چەقیون. ناوە ناوە لە نۆ شوێندا نۆ دەربەندی تێکەوتووە‌. بە گشتیان ئێژن (قۆپیەکانی قەرەداخ). ئەمبەرو ئەوبەری هەر دەربەندێک بەرە.. بەرە لێویان نەوی کردووە بۆ یەکتر. بە قەدپاڵی لایەکی یەکێک لەو دەربەندانەوە لە ڕووی تاشە بەرد نەخشێک هەڵکۆڵراوە، شوێنەوارێکی مێژووییە، خەڵک پێیانوابووە وێنەی کەسێکی (بێ ئیمان = کافر ...

زیاتر »

مێژووی سەد ساڵەی عیراق و ناوچەکە لە دیدی عەلی بەدرەوە

ئەردەڵان عەبدوڵڵا هەمیشە لە عیراقدا شاعیری بەهێز و بەتوانای تێدابووە، هەربۆیە بە وڵاتی شاعیرە مەزنەکان دادەنرێت، بەڵام لە رووی رۆمانەوە، بەو شێوەیە نەبووە. راستە لە سەرەتادا کەسانی وەکو غائب توعمە فەرمانی تێدابووە،کە بە یەکێک لە رۆمان نووسە ناودارەکانی مێژووی ئەدەبی عیراقیی و عەرەبی دادەنرێت، لێ هێشتا وەکو شیعر پێشەنگ نەبووە. بەڵام لەم چەند ساڵەی پێشوودا کۆمەڵێک نووسەری بەتوانا دەرکەوتون، کە ...

زیاتر »

رۆژی جیهانیی زمانی دایك‌و كاروانی تێكۆشانی بەڕەسمی ناسینی زمانی كوردی!

خەلیل عەبدوڵڵا زمانی دایك بەیەكێك لەبنەما‌و رەگەزە سەرەكییەكانی پێكهێنەری هەر نەتەوەیەك دادەنرێت‌و لەسەر ئاستی ناوخۆو نێودەوڵەتی بایەخی زۆری پێدەرێت. هەر لەبەر ئەو بایەخە مەزنەیە كەرێكخراوی یونسكۆ لەساڵی 1999ەوە بەبڕیارێك رۆژی 21ی شوباتی هەموو ساڵێكی بەرۆژی جیهانیی زمانی دایك ناساندووە. كۆمەڵەی گشتی نەتەوەیەكگرتووەكانیش پشتیوانی لەو پرسە كردووە‌و بەبڕیارێك جەختی لەپاراستنی هەموو زمانەكان لەسەرانسەری جیهاندا كردۆتەوە‌و بڕوای وایە كەداننان بەفرەزمانی راستەقینەدا، یەكێتیی ...

زیاتر »

كە ژن لە گۆشەنیگای خۆیەوە دەنووسێ‌!

عەبدوڵڵا عەباس لەم رایەی دەری دەبڕم ، مەبەستم روانینە مەسەلەكەیە لەگۆشەیەكی فراوان و گشتییەوە ، نەك تەنیا كۆمەڵ و نووسەری خۆمان ، لەسەرەتای فامكردنەوەم لە روانینە پەیوەندییە كۆمەڵایەتییەكان وەك نووسەر لەهەردوو مەیدانی پیشەیی وەك رۆژنامەنووس و وەك نووسەر لەدەرەوەی سنووری ئەو پیشەیە ، مەسەلەی ناونان لەوەی ژن ئەینووسێ‌ و دایئەهێنێ‌ بەنووسینی ژن و بەرامبەرەكەی بەنووسینی پیاو، نەچۆتە ئەقڵمەوە و ئەو ...

زیاتر »

ته‌یب جه‌بار: من له‌گه‌ڵ خۆم و خوێنه‌ردا راستگۆم

ته‌یب جه‌بار شاعیر و نووسه‌ر و ئه‌ندازیار، ناوێكی‌ دیاره‌ له‌ نێوه‌ندی‌ ئه‌ده‌بی كوردیدا. هه‌ر له‌ گه‌نجییه‌وه‌ له‌گه‌ڵ شیعردا ئاشنابووه‌، له‌ سه‌ره‌تای 1970 ده‌ستی به‌ شیعرنووسین كردووه‌. له‌ پاڵ كاره‌كه‌ی خۆیدا وه‌ك شاعیر له‌ حه‌فتاكانی‌ سه‌ده‌ی‌ رابردووه‌وه‌ چالاكانه‌ ده‌نووسێ و تا ئه‌مڕۆش به‌رده‌وامه‌ له‌ نووسین، دواین به‌رهه‌میشی وه‌رگێڕانی‌ دیوانه‌ شیعری‌ مشتێك په‌پووله‌-ی‌ شاعیری‌ عیراقی عه‌بدولعه‌زیم فنجانه‌، كه‌ ئه‌مه‌ یه‌كه‌م ئه‌زموونی‌ وه‌رگێڕانی‌ ...

زیاتر »

نه‌سری كوردی و گۆڕانی فۆڕم

ئەدەب و هونەر سه‌ید قادری هیدایه‌تی رۆماننووس و لێكۆڵه‌رێكی كورده‌، به‌ كاره‌ ناواز و ئاست به‌رزه‌كانی، به‌ شاكاره‌كانی توانێویتی پانتاییه‌كی فراوان له‌ نێوه‌ندی ئه‌ده‌بی كوردی بگرێت، تادێت زیاتر و باشتر و وردتر ده‌خوێنرێته‌وه‌، سه‌ره‌تا له‌ رۆژهه‌ڵات و ئێستاش له‌ باشووری كوردستان به‌ وردی ده‌خوێنرێته‌وه‌ و قسه‌ له‌سه‌ر به‌رهه‌مه‌كانی ده‌كرێت، توانا و سه‌لیقه‌ی ئه‌م نووسه‌ره‌ له‌ رۆمانی گابۆڕ و تۆقی عه‌زازێلدا ...

زیاتر »

رۆمانی گه‌مژه‌یی ماركیز

به‌گشتی‌ ئه‌ده‌بی عیراقی له‌ دوای‌ رووخانی‌ به‌عسه‌وه‌ وێنه‌ی‌ شه‌ڕێكی‌ به‌رده‌وام نمایش ده‌كات، ئه‌ده‌بی عیراقی تازه‌ ئه‌ده‌بێكی‌ خوێناوییه‌، چیرۆكی‌ شه‌ڕ و كاولكاری ده‌گێڕێته‌وه‌، یه‌كێك له‌و نووسه‌رانه‌ نه‌جم والییه‌، كه‌ خۆی‌ سه‌ربازبووه‌ له‌ به‌ره‌ی‌ جه‌نگدا، وه‌ك له‌ كوڕێكدا له‌ سلێمانی‌ ئاماژه‌ی‌ پێكرد كه‌ سه‌ربازبووه‌ له‌ كوردستان. له‌ دوای‌ ئه‌ویش چه‌ند چیرۆكنووس و رۆماننووسێك هاتنه‌ مه‌یدانه‌كه‌وه‌ ئه‌وانیش به‌ هه‌مانشێوه‌ چیرۆكی‌ شه‌ڕ و دیمه‌نه‌ ...

زیاتر »

ژوانێك به‌ شایەتی نالی

یاسین برایم له‌ ژێر سێبه‌ری داره‌ پیره‌كاندا، له‌سه‌ر كورسییه‌ سه‌وزه‌كه‌ی ته‌نیشت په‌یكه‌ری مه‌حوی، رۆنیشتم. نالیش بێده‌نگ، له‌ ریزی په‌یكه‌ره‌كانیتر، له‌ چاوه‌ڕوانیی حه‌بیبه‌دا وه‌ستاوه‌. منیش له‌ چاوه‌ڕوانیی حه‌بیبه‌كه‌ی خۆم سه‌یری ده‌روازه‌كانی باخه‌كه‌م ده‌كرد. ده‌ركه‌وێت و له‌ كاتی خۆیدا بگات. دێره‌ شیعره‌كه‌ی نالیم هاته‌وه‌ یاد: (دڵم ده‌رهات و تۆ هه‌ر ده‌رنه‌هاتی نه‌هاتی، هه‌ر نه‌هاتی، هه‌رنه‌هاتی) كاتی چاوه‌ڕوانییه‌كه‌ درێژ بوو، چاوه‌ڕوانیی له‌ ژواندا، ...

زیاتر »

مارسیل پروست جادووگه‌ری سه‌ده‌ی بیسته‌

2-2 *له‌ راستیدا پروست وه‌كو ده‌روونزانێكی شاره‌زا ئیشی كردووه‌ و به‌ هه‌مان راده‌ی فرۆید چۆته‌ ناو فه‌زای نه‌سته‌وه‌. به‌ڵام ئه‌و پرسیاره‌ی به‌ خه‌یاڵما دێت ئه‌وه‌یه‌ به‌ڕای جه‌نابت ئایا پروست به‌ ده‌ستی ئه‌نقه‌ست وا ئیشی كردووه‌ یان مه‌سه‌له‌كه‌ لا ئیرادی بووه‌؟ -پروست به‌ ئاگاییه‌وه‌ وا ئیشی كردووه‌. راسته‌ پروست باوه‌ڕی به‌ غه‌ریزه‌ و باڵاده‌ستیی غه‌ریزه‌ هه‌بووه‌ و گوتویه‌تی غه‌ریزه‌ بزوێنه‌ری داهێنانی ...

زیاتر »

یادگارەكانی كۆماری كوردستان، لە سلێمانی

كاكشار ئۆرەمار: ناوەڕۆكی كتێبەكە هەمووی وتووێژی مێژوویین و كۆن نابن سەد ساڵی تر دەتوانرێت لە فیلمێكدا بەكاربهێنرێن ئا/ كوردستانی نوێ‌ لە هۆڵی خاك لەشاری سلێمانی، مەراسیمی واژۆكردن و بڵاوكردنەوەی كتێبی (یادگارەكانی كۆماری كوردستان) كە بە كرمانجی ژوور بە پیتی لاتینی نووسراوەو چاپكراوە لەلایەن رۆژنامەوان و توێژەر (كاكشار ئۆرەمار)ەوە ئامادەكراوەو نووسراوە. لەكتێبەكەدا، چەندین دیداری بڵاونەكراوەو تایبەت و توێژینەوەی لەخۆگرتووە لەبارەی كۆماری ...

زیاتر »