سەرەکی » دۆسێ » ئەمریكا سودان لە لیستی تیرۆر دەردەهێنێت

مەرجی هەیە

ئەمریكا سودان لە لیستی تیرۆر دەردەهێنێت

ولایەتە یەكگرتووەكان دەڵێت، ئامادەیە سودان لە لیستی ئەو وڵاتانەی پشتیوانی لە تیرۆر دەكەن بسڕێتەوە، بەڵام بەو مەرجەی دەسەڵاتدارانی سودانی چاكسازیی زیاتر ئەنجام بدەن.
لە دوای وتوێژەكانی لەو بارەیەوە لە واشنتۆن، وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا لە بەیاننامەیەكیدا، داوای لە خەرتوم كردبوو، هەماهەنگییەكانی زیاتر بكات بۆ بنبڕكردنی تیرۆر و باشكردنی تۆماری وڵاتەكەی لەسەر ئاستی مافەكانی مرۆڤ.
لە ساڵی رابردوودا، ئیدارەكەی سەرۆكی دۆناڵد ترەمپ، ئەو سزایانەی لەسەر سودان هەڵگرت كە بۆ دەیان ساڵ بوو بەسەر وڵاتەكەدا سەپێنرابوون، بەڵام تائێستاش وەبەرهێنان لەو وڵاتەكەدا قەدەغەیە بەو هۆیەی وڵاتە ئەفریقاییەكە وەك دەوڵەتێكی پشتیوانكار لە تیرۆر پۆلێن دەكرێت، ئەمەش لە ولایەتە یەكگرتووەكان پاشخانی یاسایی تایبەت بە خۆی هەیە.
وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا رایگەیاندبوو، جۆن سالیڤان جێگری وەزیری دەرەوە، چەند پرسێكی نیگەرانبەخشی لە میانی وتوێژەكانی لەگەڵ دەردیری ئەحمەد وەزیری دەرەوەی سودان لە واشنتۆن تاوتوێ‌ كردووە.
لە بەیاننامەكەی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكاشدا هاتووە» ولایەتە یەكگرتووەكان خۆشحاڵە بە پابەندبوونی سودان لەڕووی هێنادی پێشكەوتن لە پرسە سەرەكییەكان».
هەر بەپێی بەیاننامەكە»ولایەتە یەكگرتووەكان ئامادەیە پرۆسەی هەڵوەشاندنەوەی پۆلێنكردنی سودان وەك دەوڵەتێكی داڵدەدەر بۆ تیرۆر دەستپێبكات، گەر پابەندبوونی خۆی بە هەموو پێوەرە نێودەوڵەتییە پەیوەندیدارەكانەوە رابگەیەنێت، لە حاڵەتێكیشیدا گەر سودان پێشكەوتنی لە بواری مامەڵكردن لەگەڵ شەش مەسەلەی سەرەكی كە جێگەی بایەخی هاوبەشە، ئەوا واشنتۆن ئامادەیە ناوی وڵاتەكە لە لیستی ئەو وڵاتانە دەربهێنێت كە تیرۆر داڵدەدەن».
هاوشان لەگەڵ هەماهەنگی لە بواری بنبڕكردنی تیرۆر و مافەكانی مرۆڤ، ولایەتە یەكگرتووەكان داوای لە سودان كردووە، هەنگاوی زیاتر بەرەو چارەسەركردنی ناكۆكییە ناوخۆییەكان هەڵبنێت، بە رێگەدان بە ژمارەیەكی زیاتر بەوانەی لە بوارە فریاگوزاریاندا كار دەكەن.
بەیاننامەكەی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا، ئاماژەی بە خواستی ولایەتە یەكگرتووەكانیش كردووە بۆ كاركردن لەسەر هەندێك پرسی هەڵپەسێردراوی تایبەت بە تیرۆر.
وێڕای پەیوەندی ساردوسڕی نێوان هەردوولا، سودان و ولایەتە یەكگرتووەكان لە ژمارەیەك پرسی سەرەكی هەماهەنگی یەكتر دەكەن، لەوانە چارەسەركردنی تەنگژەكانی لیبیا.
پۆلێنكردنی وڵاتێك وەك داڵدەری تیرۆر، رێگردەبێت لەبەرانبەر دەستخستنی كۆمەكی نێودەوڵەتی، و قورس دەبێت هاوڵاتییە ئەمریكاییەكان بتوانن كاریی بازرگانی تێدا بكەن.
ترەمپ، لیستی رەشی تیرۆری وەك بنەمایەك داناوە بۆ كارێكی سەرەكی كە جێگەی مشتومڕە، و لێوەی رێگە لە چوونەناوەوەی ئەو كەسە ئاساییانە دەگرێت بۆ ولایەتە یەكگرتووەكان كە لە وڵاتە مسوڵمانەكانەوە هاتوون.
لە دیمانەیەكیدا كە لەم ماوەیەی دوایی لە خەرتوم لەگەڵیدا ئەنجامدرا، سەرۆكی گروپی «دال» گەورەترین گروپی كۆمپانیاكان لە سودان رایگەیاندبوو»پارەیەكی زۆر هەیە و بەشوێن ئەو پرۆژە باشانەدا وێڵە كە سودییان لێوەردەگیرێت، بەڵام كۆتوپێوەندكراون بەهۆی ئەو پۆلێنەی لەلایەن ولایەتە یەكگرتووەكانەوە بۆ سودان دەكرێت».
تەنیا سێ‌ دەوڵەت لە لیستی رەشی تیرۆردابوون، ئەوانیش ئێران و كۆریای باكوور و سوریابوون.
ولایەتە یەكگرتووەكان لە ساڵی 1993 سودانی خستە نێو لیستەكەوە، دوای ئەوەی وڵاتەكە بووە پەناگە بۆ ئوسامە بن لادن سەركردەی رێكخراوی قاعیدە، ئەمەش دوای ئەوەی عومەر بەشیری سەرۆكی سودان لەو دەمەدا پەیڕەوی ئیسلامی توندڕەوی دەكرد.
كاتێك رێكخراوی قاعیدە هەردوو باڵێوزخانەی ئەمریكایی لە كینیا و تەنزانیا تەقاندەوە لە ساڵی 1998، ولایەتە یەكگرتووەكان بە لێدانی موشەكی بۆسەر سودان وەڵامی دایەوە و لە لێدانەكەشدا كارگەیەكی دروستكردنی دەرمان لە سودان كرایە ئامانج كە دواتر روونبۆوە تەئكید نەبوون لەوەی پەیوەندی بە قاعیدەوە هەبوبێت.
پەیوەندییەكانی نێوان خەرتوم و واشنتۆن زیاتر دووچاری داڕمان هاتن، ئەوەش دوای ئەوەی حكومەتی سودان لە ساڵی 2003 هەڵمەتێكی توندی بۆ دامركاندنەوەی یاخیبوون لە ناوچەی دارۆفۆری خۆرئاوا دەستپێكرد كە لەلایەن ولایەتە یەكگرتووەكانەوە بە كۆمەڵكوژی وەسفكرا.
بەڵام پەیوەندییەكان لە سەردەمی باراك ئۆباما سەرۆكی پێشوودا باشبونیان بەخۆوەبینی كە خۆشحاڵی بەرانبەر بە قبوڵكردنی خەرتوم بۆ سەربەخۆیی سودانی باشوور لە ساڵی 2011 دەربڕی لەپاش دەیان ساڵ لە جەنگی وێرانكەر لە وڵاتەكە.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

ئەگەرەكانی داڕمانی ئاگربەست لە یەمەن

رۆژنامەكانی بەریتانیا لە 16ی ئایاری 2019، چەند دۆسێیەكیان لەسەر رەوشی ...