سەرەکی » ئاراستە » تەلەڤزیۆنی کوردی

تەلەڤزیۆنی کوردی

سەرکەوت عەلی حەبیب

(3)

وەک لێمان بێ نەگۆڕان لە بەرگی جەرا ، دیارە (مامۆستا عەبدوڵڵا جەوهەر) لەخۆڕا ناڵێت نەگۆڕانمان لێهاتووە بۆیە هەروەکو (جەرا _ قەرەج) هەمیشە لە بەرگێکداین و ناگۆڕدرێین .
بەڵێ هەروەکو خۆمانین ، هەرچەندە لە مێژە لە خەمی ئەو گۆڕانەداین، خەمی زمانیش ئەو خەمەیە کە زۆر لە دڵسۆزانی کورد ئەو خەمەیان لەگەڵ خۆیان بردە ژێر گڵ چونکە ئەم زمانە هەر یەکنەکەوت تا یەکبکەوین ، (پیرەمێردی نەمر) سەدساڵ لەمەوبەر کە لە باکوری کوردستان بووە نووسیوویەتی : (زمانی کوردی بە رەنگێ شێواوە من کوردم کەچی لە رۆخی (وان) و (هەکاری) تەرجەمانم بۆ کوردی ئەوێ رادەگرت .) هەروەها مامۆستا (ا. ب. هەوری) پەنجاساڵ لەمەوبەر لە سلێمانی نووسیوویەتی :
(جۆرە ئاژاوەیەک لە نووسینی کوردیدا پەیدابووە، بووە بە هۆی ئەوە کە تا ئێستا یەک دەستوور و یاسای تایبەت نەبێت کە پێویست بوو زۆر لەمەوبەر پەیداببوایە .)
وا ئەمڕۆش تەلەڤزیۆنی کوردی نەک خزمەت بە زمان ناکات بەڵکو تووشی پاشاگەردانی کردووە ، ئەدی هەڵەی زمان پێوەر نییە بۆ ئاستی رۆشنبیریش ، لە تەلەڤزیۆنی کوردیدا ، هەڵەی زمان و بە تایبەتی هەڵەی باو لەلایەن (بێژەر ، پێشکەشکەر و پەیامنێران) پێوەرە بۆئاستی شارەزایی لە دەستووری زمان و بە ئاگابوون لە زمان تەنانەت ئاستی رۆشنبیریش نەک هەر بۆ ئەوان بەڵکو بۆ هەموو ئەو کەسانەی لەو شوێنە کاردەکەن بە بەڕێوەبەر و سەرپەرشتیاریشەوە چونکە زمان بەشێکە لە کەرامەتی نەتەوە وهەر بەو بەشە لە کەرامەتمان تا ئەمڕۆ ماوینەتەوە چونکە دوژمنانی کورد هەموو شتێکیان لە نێوبردین بەڵام نەیانتوانی ئەم زمانە شیرینە لە نێو ببەن ، کەچی وا ئەمڕۆ لە پای دەسەڵاتی خۆمان کارێکی پێ دەکەین با بە دەواری شڕ و سەرما بە هەتیوی نەکردووە و ئەوەی خەمی ناخۆین ، تەنیا (زمان)ە چونکە هەر لە خراپ بەکارهێنانی، هەرلە قاڵبدانی حیزبی و هەر لە هەرکەس رێنووسی تایبەت بە خۆی ، کە هەموو ئەمانە هیچ خزمەتێک بە زمانەکە ناکەن لەهەمان کات ئەو تەلەڤزیۆنەش نەک پەیامەکەی ناگەیەنێت بەڵکو دەبێتە ئامێرێکی کوشندە .
لە تەلەڤزیۆنی کوردیدا بۆ چوونی جیاواز و تەریب بەیەک کە ناگەن بەیەک هەیە ، بۆ نموونە چۆن گفتوگۆ دەکرێت، یان وشە چۆن لەزار دێتە دەرەوە هەرواش بنووسرێت واتە بە زمانێک بنووسرێت هەمووکەس بیخوێنێتەوە و لێی تێ بگات عەرەب گووتەنی (سوقی ـ بازاڕی) کەئەمە لە هیچ شوێنێکی دنیادا نییە تەنیا لە راگەیاندنی کوردی بە تایبەتی (تەلەڤزیۆن) دا نەبێت ، هەرچەندە هەموو زمانەوان و زمانناسان لەسەر ئەوە کۆکن کە نابێت بە زمانێک بنووسرێت وەک (ئاوی رەوان بێ و بە ئاسانی هەڵی قوڕێنیت) چونکە لە هەموو زمانە زیندووەکانی دنیادا(رێزمان و دەستووری زمان) هەیە و کاری پێدەکرێت ، وشە لە بنچینە و بنەرەتدا چۆنە وابنووسرێت نەک چۆن لە زار دێتە دەرەوە ، د. بەکر ئەحمەد عوسمان دەڵێت : کاتێک لە(زانکۆی موستەنسریە ـ بەغداد) دەمخوێند چەند هاوڕێیەکم کە خەڵکی گوندێکی سەر بە پارێزگەی رومادی و عەرەبیش بوون، کە بەدیار (تەلەڤزیۆن) ەوە دادەنیشتین بە تایبەتی کاتی پێشکەشکردنی هەواڵەکان لە لایەن (بێژەر روشدی عەبدولساحیب) لەزۆر وشە و دەستەواژە نە دەگەیشتن ، بەڵام تەلەڤزیۆن نەهات بە زمانێک کاربکات کە وەک ئاوی رەوان بێت یان وەک ئەمڕۆی خۆمان (لاواز و بازاڕی بێت).
(1). نەشارەزایی و بێ ئاگایی لە زمان لە چ ئاستێکدایە سەرنج بدەن کاتێک چاوپێکەوتن یان میوانداری کەسێک دەکرێت دەڵێن : (کاک دکتۆر ، کاک حاکم، کاک رائید، کاک فەریق جەبار _ فەریق مەبەست پۆستی سەربازی ، کاک قەشە) ئەگەر ئەمە راست و دروستە ، کەواتە بۆ مامۆستاش (کاک مامۆستا) ئاساییە ، کەسێک هەر پلە و پۆستێکی هەبێت چ پێویست دەکا لەپێش ئەو زاراوەیە یان ئەو پۆستە وشەی (کاک) دابنرێت، کورد گووتەنی (ئەو بێژەرە ، پێشکەشکەرە یان ئەو پەیامنێرە سەرەواو لە سکیدا نییە، دەنا کاک دکتۆر یان کاک رائید مانای چی ؟)، برادەرێک جارێکیان گووتی : ئەمە بۆ رێزە ، کاکە رێزی چی؟ کە دەڵێیت:
(دکتۆر یان حاکم ) بۆ خۆی رێز و گەورەییە خۆ تۆ بە ناوی خۆیەوە بانگت نەکردووە هەر چەندە لە راگەیاندن بە تایبەتی (تەلەڤزیۆن) ئاساییە .
سەرنج بدەن ، مشتێک نمونەی خەروارێکە :
1ـ دەنووسرێت و دەخوێندرێتەوە (بەڕێوەبەری ئاوی سلێمانی ، بەڕێوەبەری تەندروستی هەولێر) هەڵەیە ، چونکە ئەو کەسە بەڕێوەبەری دامەزراوەیەکە یان دەستگە یان فەرمانگەیەکە بۆ کاروباری تایبەت بە (ئاو یان تەندروستی) نەک تەنیا (بەڕێوەبەری ئاو یان تەندروستی) بۆیە راست و دروست ، پێویستە بنووسرێت و بخوێندرێتەوە
(بەڕێوەبەری فەرمانگەی ئاوی سلێمانی ، بەڕێوەبەری فەرمانگەی تەندروستی هەولێر .
2 ـ (دیمەنی بەفربارینی شاخی گۆیژە)
ئێ باشە خۆ شاخەکە بەفر نابارێنێت بەڵکو بەفر لە شاخەکە یان چیاکە دەبارێت ، بۆیە پێویستە بنووسرێت : دیمەنی بەفربارین لە چیای گۆیژە .
3 ـ (جۆرێکە لە …… یان جۆرێکە لە رووەک)
دەقاودەق لە عەرەبییەوە وەرگیراوە چونکە عەرەب دەڵێت : (نوع من النبات) بەڵام کورد دەڵێت : جۆرە رووەکێکە .
4 ـ (سلێمانی جگە لە کورد نەتەوەی تریشی تێدا ژیاوە وەک (مەسیحی ، جولەکە) ، ئەم بەرنامەیە چەند جارێک پەخشکراوە کەچی کەسێک نەبووە لەم تەلەڤزیۆنە بڵێت : (مەسیحی و جولەکە) ئایینن نەک نەتەوە
شێرکۆ بێکەس دەڵێت:
لەسەر سەلیبی کوردستان
لەبەر چاوی هەموو جیهان
رۆژی دەیان مەسیحی کورد
ئەکرێن بە قوربانی ژیــــــان

هەر لە باسی (جولەکە) زۆرجار بەهەڵە وشەکانی (جولەکە ، سەهیۆن ، عیبری ، یەهوود و ئیسرائیل) بەکاردەهێنرێن و لەجێی خۆیدا نییە و ئەو مانایە نابەخشێت ، هێندەی ئاگاداربم و زانیاریم هەبێت لەسەر (جولەکە) هەر لای ئێمە و لە کوردستان پێیان گووتراوە (جولەکە) ، وشەی
(سەهیۆن) بە مانای بزووتنەوەی سەهیۆن، (عیبری) بۆ زمانی ئاخاوتن، (یەهوود) بۆ نەتەوە و (ئیسرائیل) یش بە مانای (بەندەی خوا ، موجاهیدی خوا) ، (ئیسرا) بە مانای (بەندە ، عەبد) و (ئیل) بە مانای (خودا ـ اللە) و هەروەها (نیشتمانی جولەکە) .
5 ـ دووبۆنە و ناوهێنانی بەیەک بۆنە یان تێکەڵکردنی زانیارییەکان چونکە (مانشێت نووسراوە : جەژنی سەری ساڵی زایینی و راپۆرتەکە باسی جەژنی لە دایکبوونی حەزرەتی مەسیح) ە ، پێویستە جیاوازی لە نێوان جەژنی مەسیح کە 12/25 و هاتنەدنیای حەزرەتی مەسیحە و 1/1 یەکەم رۆژی ساڵی زایینی یان سەری ساڵی زایینی یە بکرێت .
6 ـ بێژەر : حەجی ئاسایی چەند وەرەقەیە؟
میوان : حەجی ئاسایی (41) وەرەقەی ئەمریکییە.
ئەم زمانەلاواز و بازاڕییە ، نەک بۆ تەلەڤزیۆنێکی سەتەلایت بگرە بۆ لۆکاڵێکیش کە پەخشەکەی نەک بۆ شارێک بۆ گەڕەکێکیش بێت مایەی نیگەرانی و پاشاگەردانییە بۆ تەلەڤزیۆنی کوردی .
7 ـ کاتێک پێشکەشکار پرسیار لە میوانەکە دەکات دەربارەی ئەو چالاکییە ، میوان دەڵێت :
بەرەو گوندەکە (باشە کام گوند ؟) دەڕۆیشتین من و کاک ئازاد و کاک هەڵۆ بووین ، بڕوانە ئەو پێشکەشکارە ناڵێت ئەم چاوپێکەوتنە بۆ کەناڵێکی سەتەلایتە ، کە پێویستە پێشتر میوانەکە ئاگادار بکرێت لەوەی کە دەڵێت : کاک ئازاد یان کاک هەڵۆ ، (ناوی سیانی و نازناو ئەگەر هەبوو) چونکە بینەر نازانێت تۆ باسی کێ دەکەیت ، بۆیە پێویستە هەموو ئەوانەی لەو بەرنامەیەوە ناویان دێت بە (ناوی سیانی) ناویان بهێنرێت و میوانیش (ناوی سیانی) بە (کابچەر یان فلتەر) بنووسرێت .

(1) بە دەم پیاڵەچایەکەوە ـ سەرکەوت عەلی
. چاوبێکەوتن : د. بەکر ئەحمەد عوسمان
. سلێمانی ـ 1999
ـ روشدی عەبدولساحیب : بێژەر ـ تەلەڤزیۆنی بەغداد ـ 1981

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

ئەم گۆی زەویە موڵکی هەردووکمانە

ڤینۆس فایەق نەوال سەعداوی دەڵێت: «سەرکەوتوویی ژن لە کۆمەڵگای ئێمەدا ...

freier porno porno gratis
doğubayazıt escort afşin escort afyon escort afyon escort alanya masaj salonu afyon masaj salonu efeler masaj salonu polatlı masaj salonu merzifon masaj salonu afyon masaj salonu akhisar masaj salonu akçakale escort