سەرەکی » ئاراستە (پەڕە 10)

ئاراستە

ته‌پی سه‌فا..خۆئاماده‌كردنی یه‌كه‌م ده‌سته‌ی شۆڕشی نوێ

15 م. عه‌لی هه‌میشه‌ لادێكان خانه‌خوێی شۆڕش و ماڵه‌ جووتیاره‌كان دێوه‌خانی پێشمه‌رگه‌ بوون، بۆیه‌ لادێ‌ و شۆڕش جمكانه‌ی یه‌كتری بوون و لێكجیانه‌كراونه‌ته‌وە ته‌په‌، ته‌پی، ته‌پۆڵكه‌، ته‌پكه‌، ته‌پك، ته‌په‌ڕیك له‌فه‌رهه‌نگدا به‌ واتای گرد، كێوی بچكۆله‌، قۆپ هاتووه‌.. ئه‌م وشه‌یه‌ له‌ پێش و پاشی ناوی دێهاته‌وه‌ دێت، ده‌یان دێ‌ به‌م ناوه‌وه‌ به‌تایبه‌تی له‌شاره‌زووردا هه‌یه‌، وه‌كو: ته‌په‌تۆڵه‌كه‌، ته‌په‌كوڕه‌، ته‌په‌ڕه‌ش، گامێشته‌په‌، ته‌پیسه‌فا.. هتد، پێده‌چێت ...

زیاتر »

گوندەکانی دۆڵی شاورێ گوندی گوڵان

ئا : ئەسعەد شاوری بەشی دووەم یەكێكە لە گوندەكانی دوڵی شاورێ و دەكرێت بە جوانترین و دڵگیرترین گوند لە ناو گوندەكانی دوڵی شاورێ دابنرێت گوندی گوڵان لە ڕووی جوگرافیەوە كەوتوتە ٤٥ كم باكوری ڕۆژئاوای ڕانیە، چیاكانی بێترخێن و ماكۆك گوندەكەیان لە باوەش گرتوە و لەڕووی ئیدارییەوە سەر بە ناحیەی سەركەپكان و قەزای ڕانیەیە ژمارەی دانیشتوانی لە هاوین لە نێوان ١٠٠٠ ...

زیاتر »

گونده‌كانی‌ سه‌نگاو بۆ مێژوو ده‌دوێن

حه‌سه‌ن مه‌لا په‌رتووكی‌ (به‌شێك له‌ جینۆساید و مێژووی‌ ناوچه‌ی‌ سه‌نگاو) یه‌كێكه‌ له‌و په‌رتووكانه‌ی‌ له‌ چه‌ند ته‌وه‌رێك پێكهاتووه‌، باسی‌ مێژووی‌ شاره‌دێی‌ سه‌نگاو و گونده‌كان و خه‌باتی‌ سیاسی‌ و قوربانی دانیشتوانی‌ ئاوایه‌كانی‌ سه‌نگاو ده‌كات. ده‌روازه‌ی‌ باسه‌كه‌ نووسه‌ر هه‌وڵیداوه‌ سه‌ره‌تا ئاشنامان بكات به‌ ناوی‌ سه‌نگاو، وه‌ك ئاماژه‌ی‌ پێی‌ ده‌كات سه‌ره‌تا ناوی‌ گۆپته‌په‌ بوو، ئه‌ویش له‌ وشه‌یه‌كی‌ توركیه‌وه‌ هاتووه‌، دواترباسی‌ ناوی‌ سه‌نگاو ده‌كات كه‌ ...

زیاتر »

قادرکه‌ره‌م..مه‌ڵبه‌ندی‌ ئه‌نفال ‌و ناحێیه‌كی‌ په‌راوێزخراو

ئا: بارام سوبحی‌ تاڵه‌بانی‌ ناحیه‌ی‌ قادركه‌ره‌م ده‌كه‌وێته‌ ناوجه‌رگه‌ی‌ گه‌رمیانه‌وه‌، نزیكه‌ی‌ دوو هه‌زار كه‌سی‌ دانیشتوی‌ سنوری‌ ناحیه‌كه‌ به‌ر شاڵاوه‌كانی‌ ئه‌نفال كه‌وتون‌و بێسه‌رو شوێن كراون. له‌ ده‌می‌ ئه‌نفاله‌وه‌ تا روخانی‌ رژێمی‌ به‌عس له‌ ساڵی‌ (2003) سنوری‌ ناحیه‌ی‌ قادركه‌ره‌م ناوچه‌یه‌كی‌ قه‌ده‌غه‌كراو بووه‌. له‌ئێستاشدا به‌شێكی‌ زۆر له‌ گونده‌كانی‌ له‌ پڕۆژه‌ خزمه‌تگوزارییه‌كان بێبه‌شن. كتێبی‌ ئه‌نفالی‌ ناوچه‌ی‌ قادركه‌ره‌م له‌ ئاماده‌كردنی‌ محه‌مه‌د قه‌یتولی‌ یه‌، له‌ بڵاوكراوه‌كانی‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی‌ ...

زیاتر »

له‌ یادی 32 ساڵه‌ی شه‌هیدی فه‌رمانده‌ خالیده‌ڕه‌ش دا

هه‌ژار خالید* یه‌كێك له‌ بنه‌ماڵه‌ تێكۆشه‌ر و شۆڕشگێڕه‌كانی كوردستان، بنه‌ماڵه‌ی شه‌هیدی فه‌رمانده‌ خالیده‌ڕه‌شه‌، كه‌ خه‌ڵكی گوندی (بنمێرده‌)ی دۆڵاكۆ، ناوچه‌ی رواندزن، ئه‌و بنه‌ماڵه‌ تێكۆشه‌ره‌ خاوه‌نی زیاتر له‌ 10 شه‌هیده‌، له‌وانه‌ خاتوو (سه‌روه‌ر)ی هاوسه‌ری خالیده‌ڕه‌ش كه‌ ساڵی 1985 شه‌هیدبووه‌، خالیده‌ڕه‌ش 1987 شه‌هیدكراوه‌، خاڵه‌سیسۆی برای خالیده‌ڕه‌شیش ساڵی 1991 له‌ كاتی گرتنی شاری كه‌ركوك شه‌هیدكرا. باسكردن له‌ تێكۆشان و قوربانییه‌كانی ئه‌و بنه‌ماڵه‌یه‌، نه‌ به‌زمان ...

زیاتر »

له‌ یادی‌ 36 ساڵه‌ی‌ شه‌هیدبوونی‌ هه‌ڵۆكه‌ی‌ قه‌ندیل دا

حه‌یده‌ر مه‌نتك قسه‌كردن و نوسین له‌سه‌ر فه‌رمانده‌یه‌كی‌ وه‌ك شه‌هید ئه‌حمه‌د مه‌ولود كه‌ له‌ سه‌ره‌تای‌ شۆڕشی‌ نوێی‌ گه‌له‌كه‌مان و له‌ یه‌كه‌م مه‌فره‌زه‌ی‌ شۆڕشی‌ نوێ‌ تاجی‌ شكۆمه‌ندیی‌ له‌سه‌رناو بره‌وی زیاتری دا به‌ خه‌بات و تێكۆشان له‌ سنوری‌ قه‌ندیل و دۆڵی‌ باڵه‌ییان، پیاوێك تاسه‌ر ئیسقان راستگۆ، به‌ئه‌مه‌ك، دڵسۆز، ئازاو دلێرو لێهاتوو، پیاوێك ساده‌و ساكار تا ئه‌وراده‌یه‌ی جیانه‌كرێته‌وه‌ له‌گه‌ڵ پێشمه‌رگه‌یه‌ك كه‌ته‌مه‌نی‌ پێشمه‌رگایه‌تی‌ له‌ په‌نجه‌كانی‌ ...

زیاتر »

جه‌لال حاجی ئه‌ستێره‌یه‌ك به‌ ته‌وێڵی هه‌ڵگورده‌وه

ئازاد سه‌راوی (به‌یادی ئه‌و ڕۆژانه‌ی له‌ ئیزگه‌وه‌ هه‌موو ساڵێك، ساڵیادم بۆ ڕێك ده‌خستی و به‌گه‌روی سۆزی شمشاڵێك شینگێڕت بووم). باڵه‌كایه‌تی كوانووه‌ كوانوی شۆڕش و به‌رگری، نیشتمانێكی ماندووه‌ هه‌زار كۆست و ده‌رده‌ سه‌ری، نیشتمانێك ئه‌و ده‌مانه‌ی دارو دره‌خت چرۆی ده‌كرد، ئه‌م له‌ خه‌می خاك ده‌وه‌ری، باڵه‌كایه‌تی تاجێكه‌ له‌سه‌ر سه‌ری قه‌ندیل، هه‌ڵگورد، تاجی خه‌بات و سه‌روه‌ری، باڵه‌كایه‌تی په‌رتوكه‌ په‌رتوكێك له‌ زام و ...

زیاتر »

تەحسین تەها، هونەرمەندی گەلێک

هونەرمەند تەحسین تەها لە 25/5/1941 لە شارۆچكەی ئامێدی سەر بە پاریزگای دهۆک، لە بنەماڵەیەكی كوردپەروەر لە دایكبووە و هەر لەو شارۆچکەیە قۆناغەکانی خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی تەواو کردووە، لە ساڵی 1960 لە كولێژی هونەرە جوانەكان لە بەغدا وەردەگیرێت، بەڵام هەر لەو ساڵەدا بە بیانووی بەشداریکردن لە کار و چالاکی سیاسی دەستگیردەکرێت و لە خوێندن دوور دەخرێتەوە. ساڵی 1963 لەگەڵ خاڵێکیدا ...

زیاتر »

کۆچی ناوادەی هونەرمەندی ناوداری کورد…

کۆچی ناوادەی هونەرمەندی ناوداری کورد تەحسین تەها (1941-1995) کۆچکردوو فەخرەدین وەستا تاهیر مامۆستا تەحسین تەها لە ساڵی 1941 لە دەڤەری ئامێدی لە دایکبووە و لە ساڵی 1960 دا، لە پەیمانگەی هونەرە جوانەکانی بەغدا لە بەشی شانۆ وەرگیراوە. پێش ئەوەی لە پەیمانگەی هونەرە جوانەکان وەربگیرێت، لە ساڵی 1958 دا، یەکەم سترانی خۆی بە ناوی (ئاشکرا ناکەم) لە ئێزگەی کوردی لە بەغدا ...

زیاتر »

تەحسین تەها هونەرمەندی چەند بوارێک ‌

خە لیل عەبدولڵا تەحسین تەها هونەرمەندێكی دیار و ناسراوی كوردستانە‌ و لە چەند بوار و رشتەیەكی جیاوازدا خزمەتی بەهونەرەكانی گۆرانی ‌و موزیكی كوردی كردووە‌ و رۆڵی دیار ‌و بەرچاوی لە نوێكردنەوەی هونەری گۆرانی لە ناوچەی بادینان هەبووە. تەحسین تەها محەمەد سەلیم ئامێدی ناوی تەواوی ئەم هونەرمەندەیە‌ و بە تەحسین تەها ناسراوە. ساڵی 1941 لە ناوچەی بیبۆی سەر بە شارۆچكەی ئامێدی ...

زیاتر »