سەرەکی » زانست (پەڕە 25)

زانست

زۆربوونی دانیشتوان و لێکەوتەکانی

لە سەدەی هەژدەهەمدا،ژمارەی دانیشتوانی سەر گۆی زەوی تەنها یەك ملیار کەس بوو، لە ئێستادا ئەو ژمارەیە 7:8 ملیارە، واتا لە ماوەی دووسەد ساڵدا ژمارەی دانیشتوانی سەر گۆی زەوی نزیکەی پێنج ملیار کەس زیادی کردووە، بێ گومان لە دوای شۆڕشی پیشەسازی و پێشکەوتنی پزیشکی، سەرهەڵدانی ئابووری، پیشەسازی کشتوکاڵ و خۆراك و کەمبوونەوەی ڕێژەی مردنی منداڵ، کاریگەریان لەسەر زۆربوونی ڕێژەی لەدایکبوون هەبووە. ...

زیاتر »

فیل بەمردوویی چەند سەعاتێک لەسەر پێی خۆی ڕادەوەستێ

ئا:ساڤۆ سالار فیل یەکێکە لەو ئاژەڵە زەبەلاحانەی زۆر میهرەبانە، بە پێچەوانەی هەموو گیاندارە زەبەلاحە دڕندەکانەوە، شەڕانگێز نییە، ئەگەر وەڕسی نەکەیت یان ئازاری نەدەیت زۆر میهرەبانە پەڕەسێلکەی بێزەواڵە و کاری بەسەر کەسەوە نییە و بۆ خۆی دەژی، ترسنۆک نییە نازدار و سەلار و لاشەڕە دەنا شێر و پڵنگیش لەوێزەی نایەن، چەرمی هێندە ئەستوورە کەڵبەی شێر نایبڕێ. فیل بە گیانەوەرە میهرەبانەکە ناسراوە، ...

زیاتر »

کۆڤید-19 ماوەیەکی زۆر لە ئاودا دەمێنێتەوە

کەشتیی نوح زاناکان دەڵێن ” ڤایرۆسی کۆرۆنا ماوەیەکی زیاتر لەوەی پێشبینی دەکرا لە ئاودا دەمێنێتەوە و ئەمەش مەترسیی جدییە بۆ بەشێکی دانیشتوانی جیهان”. تیمێکی زانایانی پۆڵەندا‌و بەریتانیا لەدوای توێژینەوەیەکی هاوبەش، گەیشتوونەتە ئەو دەرەنجامەی کە ڤایرۆسی کۆڤید-19 لە ناو ئەو ئاوانای کە ئاوی ئاوەڕۆن، ماوەی (٢٥) ڕۆژ بە چالاکیی دەمێنێتەوەو ئەمەش مەترسیی گەورەی هەیە بۆبڵاو بوونەوەی ئەو ڤایرۆسە لەو ناو ئەو ...

زیاتر »

خێراترین کۆمپیوتەری جیهان بۆ چارەسەری کۆڤید-19

کەشتیی نوح کۆمپیوتەری (فۆجاکۆ) ی ژاپۆنی کە بەمدواییە بە خێراترین کۆمپیوتەری جیهان پۆلینکراوە، بەشداریدەکات لەهەوڵەکانی بنبڕکردنی ڤایرۆسی (کۆڤید-19)، بەو هیوایەی بیتوانێت کارێکی بێوێنە ئەنجام بدات. ڕۆژی دووشەممەی ڕابردوو پرۆژەی (Top500) کە پرۆژەیەکی گەورەی نێودەوڵەتییەو کاری هەڵسەنگاندنی کۆمپیوتەرە زەبەلاحەکانی جیهانە و ئەو دەستنیشانی دەکات کام یەک لەو کۆمپیوتەرانە خێراترینن لە جیهاندا، کۆمپیوتەری (فۆجاکۆ)ی ژاپۆنی وەک پێشەنگی خێراترین کۆمپیوتەرەکانی جیهان ناساندو بەمەش ...

زیاتر »

یه‌كێك له‌ به‌هێزترین شیكارییه‌كان بۆ ڤایرۆسی كۆرۆنا ‌و خۆپاراستن لێی

وەرگێڕانی لە عەرەبییەوە: دیاری سابیر پزیشكێكی پسپۆڕ ده‌رباره‌ی چۆنێتی توشبوون به‌ ڤایرۆسی كۆرۆنا ‌و خۆپاراستن لێی، به‌ شێوه‌یه‌كی ساده‌ و ساكار باس ده‌كات ‌و ده‌ڵێت، كه‌ هه‌رگیز هه‌رگیز ڤایرۆس له‌ ده‌ره‌وه‌ی له‌شی مرۆڤ گه‌شه‌ ناكات ‌و پێچه‌وانه‌ی به‌كتریایه‌، كه‌ ئه‌گه‌ر پارچه‌ گۆشتێك له‌ به‌ر خۆر دابنرێت، له‌سه‌ری گه‌شه‌ ده‌كات. ئاو خواردنه‌وه‌ یه‌كه‌م هێڵی به‌رگرییه‌ ئه‌و پسپۆڕه‌ له‌ دیدارێكیدا له‌گه‌ڵ به‌شی ...

زیاتر »

دەریاچەی گەناو هۆکاری دروست بوونی و گۆڕانی رەنگەکەی

پ. ی. د. دیاری عەلی* کاتێک کە بەڕێدەکەویت بەرەو دەربەندی رانیە، لە دەستی راستت شەقامی سەرەکی و نزیکی قوڕگۆ، دەریاچەیەک سەرنجت رادەکێشێت کە ٧٠٠ م دوورە لە دەریاچەی دوکانەوە، کە لێی نزیک دەبیتەوە، دیمەنی سەنجڕاکێش دەبینیت کە ئەویش رەنگ و بۆنی ئاوەکەیە کە جیاوازە لە ئاوەکانی دەوروبەری، هەروەها بوونی چەند زیندەوەرێک لە ناو ئاوەکەدا وەکو کیسەڵی ساف و مراویی و ...

زیاتر »

مەكسیك:دۆزینەوەی نەخشەیەكی جوگرافیی 2000ساڵە

شوێنەوارناسان لە مەكسیك نەخشەیەكی كۆنیان دۆزییەوە كە مێژووەكەی بۆ (٢٠٠٠)ساڵ پێش ئێستا دەگەڕێتەوە. پسپۆڕانی شوێنەوارناسیی لەپەیمانگای نیشتمانیی بۆئەنترۆپۆلۆجیا و مێژووی مەكسیك تاشەبەردێكی گەورەیان دۆزیوەتەوە كە نەخشەیەكی جوگرافیی لەسەر هەڵكەندراوە و مێژووەكەشی دەگەڕێتەوە بۆ(2000)ساڵ پێش ئێستا ئەو پسپۆرانە ئاماژە بەوە دەكەن ئەو بەردەی كە نەخشەكەی لەسەر هەڵكۆڵدراوە جۆری بەردی بازلت یان بەردی گڕكانییە ودرێژییەكەی (1.7) مەتر وپانییەكەی(2.12)بۆ (2.17)مەترە وئەستوورییەكەشی (0.6)بۆ(1.7)مەترە وئاراستەی ...

زیاتر »

هابل: 30 ساڵە چاوی مرۆڤە لە ئاسمان

ناسا لە یادی دەستبەكاربوونی هابلدا كارێكی نوێ دەكات و هەموو كەس بە كارەكانی ئەو تەلسكۆبە ئاشنا دەكات. تەلسكۆبی هابل یەكێكە لەو تەلسكۆبە زۆر گرنگانەی(30) ساڵ لەمەوبەر وەك پرۆژەیەكی هاوبەشی ئاژانسی ناسا و ئاژانسی فەزایی ئەوروپی دەست بەكار بووە و یەكێكە لەو تەلسكۆبە گرنگانەی تا ئێستا ناسرابێت و زۆرترین دەستكەوتی هەبووە لەبواری گەردونناسی و دۆزینەوەی نهێنییەكانی گەردوون. بە پێی پێگەی ڕەسمی ...

زیاتر »

رەهەندەكانی گەشەی بەردەوام و پاراستنی ژینگە

د. مه‌دیحه‌ سۆفی /هاوسەرۆکی ڕێکخراوی سەوزی ئەوروپی – کوردستانی بەشی دووەم دەتوانرێ گەشەی بەردەوام لە ڕوانگەی سێ ڕەهەندەوە بەئەنجام بگەیەنرێ: -ڕەهەندی ئیکۆلۆژی: دەکرێت پێناسەکردنی ئیکۆلۆژی ئاماژەیەك بێت بۆ ئەو پەیوەندیەی لە نێوان سەرجەم زیندەوران خۆیان لەلایەکەوە و لەگەل بەشە نازیندووەکەی دەوروبەری بێت لەلایەکیترەوە، ئەم ڕەهەندە ئەو کاریگەریانە دەخاتەڕوو، کە ڕەنگدانەوەی لەسەر تێکدان یا پاراستنی سروشت و ژینگە دەبێ، بۆ نمونە ...

زیاتر »

پووش و پووشانه‌ له‌ نیعمه‌ته‌وه‌ بۆته‌ نیقمه‌ت

ئاماده‌کردنی: سه‌ربه‌ست عه‌بدولره‌حمان هه‌موو ساڵێك له‌ دوای په‌ڵه‌ی پایزه‌وه‌ له‌ كوردوستان گژو گیای هه‌مه‌جۆر سه‌وز ده‌بێت، له‌گه‌ڵ هاتنی به‌هارو كه‌مێ گه‌رم بونی كه‌شدا . سه‌وزه‌گیا نه‌شونما ده‌كات و له‌ زۆر شوێن زیاتر له‌ مه‌ترێك به‌رز ده‌بێته‌وه‌ له‌وه‌ڕێكی زۆر باش دابین ده‌كات بۆ ئاژه‌ڵی ماڵی و زینده‌وه‌ره‌ ئازاده‌كان . له‌هه‌موو جیهاندا خه‌ڵكی ئه‌م گژوگیایه‌ وه‌ك نیعمه‌تێك تێی ده‌ڕوانن، هه‌ربه‌ته‌ڕی ئه‌و كاته‌ی ...

زیاتر »