سەرەکی » زانست » كه‌شتی نوح (پەڕە 5)

كه‌شتی نوح

تەنگەی هورمز و رۆڵی وزە

د.مەدیحە سۆفی (بەشی یەکەم) ئێران، وڵاتێکی زیندووی له‌ ئێستادا داخراوه‌، که‌وتووه‌ته‌ نێوان کۆمەڵێ کولتووری جیاوازه‌وه‌، عەرەبی، کوردی، تورکی، قەوقازی و هیندیه‌وه‌، خاوەن ڕێژەیەکی زۆرە لە هاوڵاتی گەنج، خاوەن کولتوور و ئه‌ده‌بێکی دەوڵەمەندە، یەکەم دەوڵەتی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە لە دەرهێنانی نەوت و خۆماڵیکردنی، یەکەم دەوڵەتی شیعەیە لە حوکمڕانیدا، پاشان ئێران خاوەن وزەیەکی زۆر و بڕێکی باشی کان و کانزایە و دەروازەی بەرەو ...

زیاتر »

ناسا نەخشەی گەنجینەكە ئاشكرا دەكات

ئیدارەی فرۆكەوانی و فەزایی ئەمریكا (ناسا)ئەو نەخشەیەی ئاشكراكرد كە ناوی ناوە(نەخشەی گەنجینە) و تێیدا ئەو شوێنە سەهۆڵینانەی ئاشكراكردووە كە گریمانە دەكرێت لەسەر هەسارەی مەریخ هەبن. ئەو ناوچەیەی كە لەنەخشەكەی مەریخدا ڕوونكراوەتەوە، سەهۆڵی ئاویی تێدایە كە لەسەر ڕووی هەسارەی مەریخەوە نزیكە و ئەمەش كاری هەڵكەندن و گەڕان بە دوای ئەو سەرچاوانەدا ئاسان دەكات بۆ ئەو كەسانەی لە داهاتوودا دەچنە سەر ڕووی ...

زیاتر »

گەردیلەکانی چەکی ئەتۆمی و شێرپەنجە

د. مه‌دیحه‌ سۆفی* (بەشى دووەم) ئەو گەردیلە یوڕانیۆمەی هەڵدەمژرێن دەچنە نێو هەموو خانەکانی لەشەوە، بەرەو سپیرمی پیاو و سیکڵدانۆچکەو خانەکانی مێشك و لیمفەکان دەگوازرێنەوە، کۆئەندامی بەرگری مرۆڤ لاواز دەکەن بێ ئەوەی توشی ئایدز بووبێ، ئەم گەردیلە یوڕانیۆمە جگە لەوەی ژەهراویە، تیشکدەرە و تێکەڵ بە خواردن و خواردنەوە دەبێت و لە کێڵگەکانی دانەوێڵە و ڕەز و باخ و لەسەر سەوزەو میوەدا ...

زیاتر »

قارچك و كه‌ڕوو كاریگه‌رییان له‌سه‌ر ژینگه ‌و ژیانی خه‌ڵك

سەربەست عەبدولڕەحمان كه‌ڕوو (Fungus)جۆرێكه‌ له‌ زینده‌وه‌ر ،كه‌له‌شێوه‌دا به‌وه‌ی بزێونیه‌و خودی خۆی جێگۆڕكێ ناكات ، له‌ ڕووه‌ك ده‌چێت ، به‌ڵام له‌ پێكهاته‌ی جه‌سته‌یدا زیاتر له‌ زینده‌وه‌ران ده‌چێ و ترشی ئه‌مینی تیایه‌ وه‌ك گۆشته‌ . ئه‌م جۆره‌له‌ مه‌مله‌كه‌تی زینده‌وه‌ران وه‌ك زینده‌وه‌ره‌ یه‌كخانه‌كان خواردن له‌ ده‌ره‌وه‌ی جه‌سته‌ی هه‌رس ده‌كات ، دواتر ده‌یمژێ ، زۆربه‌ی خۆراكی كه‌ڕووه‌كان جه‌سته‌ی ڕووه‌ك و زینده‌وه‌رانی مردووه‌ ، به‌ڕشتنی ...

زیاتر »

كاتێك خانووه‌ ساده‌كان ده‌كرێنه‌ ته‌لاروتاوه‌ر..

كاتێك خانووه‌ ساده‌كان ده‌كرێنه‌ ته‌لاروتاوه‌ر چ كاریگه‌یه‌كی ده‌بێت له‌سه‌ر ژینگه‌ی شار سەربەست عەبدولڕەحمان له‌م جیهانه‌دا له‌ هه‌رشوێنێك مرۆڤ بژێوی ژیانی بۆ ڕه‌خسابێت ، نشینگه‌ و شوێنی كاری بۆ خۆی درووست كردووه‌ ، كۆبونه‌وه‌ی كۆمه‌ڵه‌ خه‌ڵكێك گوند و شارۆچكه‌و شاری دروست كردووه‌ ، جێی گومان نییه‌ كه‌ خانوه‌كانی سه‌ره‌تای درووست بوونی شارێك ، له‌ ڕووی قه‌باره‌و هونه‌ری بینا سازییه‌وه‌ ساده‌و بچوك ...

زیاتر »

مردنی پێشوەختە كەم دەكاتەوە

توێژینەوەیەك: بیبەری توون مردنی پێشوەختە كەم دەكاتەوە بیبەری توون چەندین توخمە خۆراكیی گرنگی تێدایە كە سوودی زۆریان بۆ تەندروستی هەیە، توێژینەوەیەكی نوێش ئاشكرای دەكات خواردنی بیبەری توون بە شێوەیەكی بەردەوام مەترسیی مردن بە نەخۆشییەكانی دڵ كەم دەكاتەوە. بەپێی ئەو توێژینەوەیە كە ژمارەیەك ئەكادیمیی ئیتاڵیی ئەنجامیانداوە خواردنی بیبەری توون لە هەفتەكدا چوار جار دەتوانێت ئەگەری مردن بە نەخۆشییەكانی دڵ كەمبكاتەوە. لەمبارەیەوە ...

زیاتر »

روسیاش دەیەوێت دەفری پلاستیكیی قەدەغە بكات

(ڤاسیلی ڤلاسۆڤ)ی ئەندامی ئەنجومەنی دۆمای ڕوسیا ڕایگەیاند، پێشنیارێك دەخاتە بەردەست ئەو ئەنجومەنە بە مەبەستیی گەڵاڵەكردنی پرۆژە یاسایەك بۆ قەدەغەكردنی دەفری پلاستیكی لە ڕوسیادا. ڤلاسۆڤ لە چاوپێكەوتنێكی ڕۆژنامەوانیدا وتی» لای خۆمەوە بە باشتری دەزانم كە كەلوپەلی شووشە و گڵێنە بەكاربهێنرێت زۆر باشترە لە پلاستیك، چونكەدەفری پلاستیك هەم زیانی گەورەی بۆ تەندروستیی هەیە هەم زیان بەژینگەش دەگەیەنێت، بە تایبەت وای لێهاتووە لەچێشتخانە ...

زیاتر »

د. مه‌دیحه‌ سۆفی* (بەشى یەکەم) فریدێر ڤاگنەر بەرهەمهێنەری فلمی (تۆزی مردن( Deadly Dust ) ە، کە لە ساڵی 2007 دا لە کەناڵەکانی تیڤی ئەڵمانیاوە پەخشکرا، ئەم فیلمە کارەساتەکانی پاش شەڕی کەنداو لە عیڕاق و شەڕی بۆسنیا و کۆسۆڤۆی لە ٩٣ خولەکدا کۆکردووەتەوە و زۆر بە وردی باسی کاریگەری توخمی یوڕانیۆم لەسەر تەندروستی مرۆڤ دەکات، کە چ هۆکارێکی ڕاستەوخۆی تووشبوون بە ...

زیاتر »

چاودێری ته‌ندروستی چالاك بێت،خه‌ڵك پێویستی به‌ چاره‌سه‌ر كه‌م ده‌بێت

كه‌‌ چاودێری ته‌ندروستی چالاك بێت،خه‌ڵك پێویستی به‌ چاره‌سه‌ر كه‌م ده‌بێت سەربەست عەبدولڕەحمان ده‌مێكه‌ ده‌وترێت خۆپاراستن له‌ چاره‌سه‌ر باشتره‌ ، بێگومان هه‌موو خه‌ڵك وه‌ك پێویست خۆ ناپارێزن ، خۆ ئه‌گه‌ر خۆپاراستن مه‌به‌ستیشیان بێت ، كه‌مته‌رخه‌می و گوێنه‌دان و هه‌ندێجار چاو چنۆكی كه‌سانی تر ، خه‌ڵك توشی ده‌ردو نه‌خۆشی ده‌كه‌ن . له‌و شوێنانه‌دا كه‌ خۆراك ئاماده‌ ده‌كرێت ، هه‌روا گه‌نجینه‌كانی خۆراك ، ...

زیاتر »

بەستەڵەكی سێیەمیش دەتوێتەوە

تا ئێستا هەموان تەنها دوو جەمسەرەكەی زەوییمان ناسیوە كە ئەوانیش جەمسەری بەستەڵەكی باكور و باشورن، بەڵام بەم دواییە زاناكان ناوچەیەكی تری بەستەڵەكیان وەك جەمسەری سێیەمی گۆی زەوی ناساندووە كە ئەویش ناوچەی گلاسیرزی هیمالایە . ئەم جەمسەرە بەستەڵەكە خەیاڵیی نییە و ناوچەیەكی ڕاستەقینەیە كە وەك هەردوو جەمسەرە بەستەڵەكەكەی دیكە ڕووبەڕووی خراپیی كەشوهەوا بووەتەوە و ئەویش بە خێراییەكی بێ پێشینە لە توانەوەدایە. ...

زیاتر »