سەرەکی » زانست » توێژەرێكی كۆمەڵایەتی: شەرم دەچێتە خانەی دەروونییەوە پێوستە چارەسەر بكرێت

شەرمكردن باشە یاخود نا

توێژەرێكی كۆمەڵایەتی: شەرم دەچێتە خانەی دەروونییەوە پێوستە چارەسەر بكرێت

نووسینگەی كەركوك، هێمن ئەحمەد

شەرم وەهیمێكە لە ناخی هەموو مرۆڤەكاندا هەیە، هەندێك زۆر بە ئازایانە بەسەر خۆیاندا زاڵ دەبن شەرم لە روخساریاندا بەدی ناكەیت لەكاتی گفتوگۆكردندا، بەڵام بە پێچەوانەوە هەندێك مرۆڤ لە هەردوو رەگەز لەكاتی قسەكردن لەسەر حەق و مافەكانی خۆشیان شەرم دەكەن لە وتنی، بۆیە ئەم شەرمە وا لەو مرۆڤانە دەكات كە هەمیشە مافخوراوبن.

توێژەرێكی كۆمەڵایەتی رایدەگەیەنێت: بەبڕوای من بنەمای سەرەكی مرۆڤ رۆشنبیرییە، پێویستە مرۆڤ بەرلە هەموو شت خۆی رۆشنبیر بكات‌ و گەشە بە رۆشنبیریی بدات ئەوكات دەتوانێت رووبەڕوی شەرمیش ببێتەوە.

لە شەرما پرسیارمان نەدەكرد
خاتوو خەدیجە عەلی، تەمەن 63 ساڵ، بۆ كەشتی نوخ وتی: سەردەمی ئێمە وەك ئێستا نەبوو زۆر جیاواز بوو هەر لە منداڵییەوە پێیان دەوتین ئافرەتی شەرمن شارێك دێنێ كە داواكاریمان دەهات نەمان دەتوانی پرسیار بكەین كێیە؟ جوانە؟ ناوی چییە؟، هەرچەندە بەڕای من ئەوە كارێكی باش نەبوو پێویستە مرۆڤ لەسەر تایبەتمەندییەكانی ژیانی خۆی بپرسێت ‌و شەرم نەكات. ئەم هەڵەی شەرمە بۆ باووباپیرانمان دەگەڕێنمەوە هەمیشە رەگەزی نێریان وەكو كەسێكی بەتوانا وەسف دەكرد دەیانوت دەبێت رەگەزی نێر ئازاو چاو نەترس بێت و شەرم نەكات، ئەگەر پیاوێك شەرمی بكردایە یان كەم دوو بوایە لەسەر مافەكانی خۆی؟ پێیان دەوت «پیاوی شەرمن شانەیەك» دێنێت.

شەرم ئارەزووەكانی كوشتووە
خاتوو جوانە ئەحمەد، كچێكی تەمەن 20 ساڵە و وتی: من كچێكی شەرمنم ‌و شەرم بۆتە هۆی كوشتنی ئارزووەكانم‌ و هۆكارەكەشی گەڕاندەوە بۆ زاڵبوونی دابونەریتی نا دروستی پەروەردەكردنی خێزان.

منداڵی شەرمن ئایندەی باش نابێت
خاتوو شادی عەلی تەمەن 23 ساڵ، خوێندكار لە پەیمانگای هونەرە جوانەكانی كەركوك دەربارەی شەرمكردن وتی: هەمیشە گلەیی لە بەختی خۆم دەكەم ‌و دەڵێم: بۆ بە ئاواتەكانم ناگەم، هۆكارەكەشی ئەوەیە هەمووشتێک لە كۆمەڵگەی ئێمە بووە بە عەیبە بەتایبەتی بۆ رەگەزی مێ، بۆیە ئەوەی دەتەوێ بیكەی نابێ بیكەی، چونكە عەیبە تووشی شەرم دەبی، هۆكارێكی دیكەی شەرمی بۆ خێزان گەڕاندەوە كە رۆڵی سەرەكی دەبینێ لە پەروەردەكردنی منداڵدا، بۆ نموونە من وا پەروەردە كراوم نەیانهێشتووە بچمە ناو خەڵك ‌و تێكەڵی كەس نەبووم كاریگەری راستەوخۆی هەبووە لەسەرم ئێستا واملێهاتووە 4 كەس وەستابێ من ناتوانم دوو قسە بكەم كەسێكیش قسەم لەگەڵ بكات سوور دەبمەوە ئەمە بۆ من حاڵەتێكی زۆر ناخۆشە لە كاتێكدا من خوێندكاری پەیمانگەی هونەرە جوانەكانم.

وتیشی: هیوادارم دایكان ‌و باوكان بە شەرمكردن منداڵەكانیان پەروەردە نەكەن، چونكە دڵنیابن منداڵی شەرمن ئایندەیەكی باشی نابێت.

شەرم هۆكارە
خاتوو ئاشتی حەمید، كچێكی تری تەمەن 25 ساڵە، لەبارەی شەرمەوە دواو وتی: پێشینان وتویانە «كچی شەرمن شارێ دینێ»، بەڵام من ئەو پەندە بە راست نازانم چونكە كچی وا هەیە ئەوەندە شەرمنە ناتوانێ لە بەرامبەر مامۆستاكەی وانەكانی شی بكاتەوە هۆكارەكەشی بۆ دوو لایەن گەڕاندەوە: بە پلەی یەكەم خێزان لە پەروەردەكردنی كچەكانیان تاوانبارن پاشان كۆمەڵگە.

شەرم مەترسییەكی گەورەیە لە كۆمەڵگەدا
لەوبارەیەشەوە خاتوو تیشك حەمید، توێژەری كۆمەڵایەتی سەبارەت بە شەرم كردنی كچان یان خانمان، بە كەشتی نوح-ی راگەیاند: دیاردەی شەرمكردنی بە مەترسییەكی گەورە ناو زەدکرد، هەروەها وتی: شەرم نەخۆشییەكی كوشندەیە و بە هێمنی لەناومان دەبات، بۆیە پێویستمان بە رێگە چارەیەكی گونجاوە، راشیگەیاند: دیاردەی شەرمكردن تەنها لە كۆمەڵگەی خۆرهەڵاتدا نییە، بەڵكو هەموو جیهان ئەم گرفتەیان هەیە، بەڵام لای خۆمان دیاردەكە زیاترە.

ئاماژەی بەوەشكرد بەپێی وتەی توێژەران شەرم دەچێتە خانەی نەخۆشیی دەروونییەوە و پێوستە چارەسەر بكرێت جا بۆ چارەسەركردنی دەتوانین هێز و توانای خۆمان بكەینە چەكێك لە دژی ئەم نەخۆشییە بەكاری بهێنین.

پێویستە خۆی رۆشنبیری بكات
وتیشی: بەبڕوای من بنەمای سەرەكی مرۆڤ رۆشنبیرییە، پێویستە مرۆڤ بەرلە هەموو شتێک خۆی رۆشنبیر بكات ‌و گەشە بە رۆشنبیریی بدات ئەوكات دەتوانێت رووبەڕووی شەرمیش بێتەوە، بۆیە پێویستە كەسی شەرمن هەمێشە خۆی بەهێز نیشانبدات لە كۆڕ و كوبوونەوە و دانیشتنەكاندا قسە بكات و رای خۆی دەرببڕێت، جگە لەوەش لە ژیاندا ئارەزوویەك بنیات بنێت ‌و هەوڵی بۆ بدات، لەگەڵ ئەوەشدا دەبێت سنگفراوان بێت و لەكاتی دەست بەتاڵی ‌و بێكاریدا گفتوگۆ لەگەڵ كەسانی دەورووبەری بكات، چونكە ئازایەتی راهێنانی دەوێت، راهێنانیش وادەكات زاڵبیت بەسەر شەرمدا.

 809 جار بینراوە