سەرەکی » چاوپێکه‌وتن » له‌تیف حسێن: ئێمەی كورد نە لە حزبی قائید هیچمان دەستكەوت نە لە فرە لیستی و فرە حزبیشدا هیچمان دەستدەكەوێت

له‌تیف حسێن: ئێمەی كورد نە لە حزبی قائید هیچمان دەستكەوت نە لە فرە لیستی و فرە حزبیشدا هیچمان دەستدەكەوێت

دیمانەی کوردستانی نوێ
-بارودۆخی کۆمەڵگای کوردی باش نییە، بنەماکانی ئەم بارودۆخە نالەبارە چین؟ رۆژنامەی کوردستانی نوێ بە مەبەستی تاوتوێکردنی بنەما کۆمەڵایەتییەکانی ئەم هەلومەرجە دیمانەیەکی لەگەڵ توێژەری کۆمەڵایەتی و رۆژنامەنووس لەتیف حسێن کرد کە دەقەکەی لە خوارەوە دەخوێنینەوە.
+ دێموکراسی له‌ هه‌رێمی کوردستان و به‌ تایبه‌تی له‌سه‌ر ئاستی حیزبه‌کان به‌ جێگه‌ی ئه‌وه‌ی لێک نزیکبوونه‌وه‌ و کرانه‌وه‌ی زیاتر به‌رهه‌م بێنێ، لێک دوورکه‌وتنه‌وه‌ و  داخرانی لێده‌که‌وێته‌وه‌، هۆکاریی ئه‌مه‌ بۆچی ده‌گه‌ڕێته‌وه؟‌
-ئێمەی كورد بە درێژاریی مێژوو لەسەر دەستی حكومەتە یەك لەدوای یەكەكانی عێراق هەمیشە گەلێكی ستەمیدەو ستەملێكراوو بووین، لەهەمانكاتیش گەلێكین هەمیشە لەبەرامبەر ئەو ستەملێكردنەدا بە ئێستاشەوە خەبات و قوربانی زۆرمان بۆ ئەوەداوە ئازادی وەدەست بخەین و بتوانین لەسایەی ئەو ئازادییەدا حوكمڕانییەكی باش بكەین، لەم سۆنگەیەوەو بەهەست كردن بە نەبوونی ئازادی و دیموكراسی هەمیشە دروشمی خەباتی ئێمە ئەم دوو چەنمكە پڕ لەمانایە بووەو، وەك ئاماژەم پێكرد كەم نەتەوەیە هەیە وەك ئێمە لەپاش سەركوتكردن و غەدركردنی گەورە لێمان لەئامادەنەبوونی ئازادی و دیموكراسیدا، ئەوە هەست پێ‌ نەكەین كە دیموكراسییەت بۆ كۆمەڵگە چەندە گرنگ و پێویستە…
لەپاش راپەڕین و بۆ ئێستا حزبە كوردستانییەكان هەموو كات دروشمی دیموكراسییەت و خەبات و تێكۆشانی بەشێك لە حزبەكان بەم ئاراستەیە بووە بۆ بەدیهێنانی، بەڵام بەداخەوە بنەماكانی دیموكراسیەت و خەبات لەو پێ،اوەدا لە كوردستاندا وەك خۆی نەگەیشتووەو ئێمە زۆرمان ماوە بۆ ئەوەی مەسەلەی دیموكراسیەت لەچەمكە بكەینە بیروباوەڕی هەر لایەكمان و لەناو كۆمەڵدا بیچەسپێنین، بەداخەوە وای لێهاتووە دیموكراسیەت لەلای بەشێكی زۆر لە حزبەكان تا ئەو شوێنە بێت كە هەڕەشە نەبێت بۆسەر خۆیی و بەرنامەكانی خۆی، بۆیە هەموو كات ئەمە وایكردووە لەبری ئەوەی لێك نزیكبوونەوەو پێكەوەبوون و پێكەوەژیان دروست بكات، پێچەوانەكەی دەكات و بەردەوام نەك لەسەر ئاستی حزبی بەڵكو لەسەر ئاستی كۆمەڵگەش ئەو دابڕان و لێكترازانەی ئێستا دەیبینین دروست دەكات، ئەمە لای ئێمە دیموكراسییەتەو بەناوی ئەم چەمكەوە زۆر شت روو دەدات كە لەراستیدا ناكرێت روو بدات، چونكە وەك ئاماژەم بۆكرد دیموكراسییەت ئەگەر چووە ناو ژیانی حزبایەتی و سیاسەت و ئابووری و بوارەكانی تر ئەوكات، كۆمەڵگە بەرەو كرانەوەو قبووڵكردنی راو سەرنجە جیاوازو ئایدۆلۆژییە جیاوازەكان دێنێتە ئاراوە، ناكرێت دیموكراسییەت بەرگ بێت بەباڵای حزب و لایەنی سیاسیدا بدورێت، ئەگەر ئەمە بوو ئەوە ئەوە دروست دەكات كە ئێوە پرسیاری لەسەر دەكەن…
+ بۆچی هه‌میشه‌ و ته‌نانه‌ت له‌ پرسه‌ هه‌ره‌ گرنگ و نه‌ته‌وه‌ییه‌کانیشدا کۆمه‌ڵگا تووشی دوالیزمه‌کان ده‌بێ، بۆ نمونه‌ دوالیزمی ئیسلامی و عه‌لمانی، به‌ڵێ و نه‌خێر، ئه‌و حیزب و ئه‌م حیزب…هتد؟
-من دەمەوێ‌ بە راشكاوی ئەوەتان پێ‌ بڵێم، بەدرێژایی دەوڵەتی عێراق تا دەگاتە سەردەمی رژێمی بەعس، هەمیشە كاریان بۆ ئەوە كردووە كە كۆمەڵگای كوردی لەت بكەن، یان لانیكەم بیكەنە چەند بەشێك بۆ ئەوەی بەتەواوی دەست بەسەر كۆی كۆمەڵگەدا بگرێت و هەمیشە لەبەرامبەر دەنگی نارازیدا هەر خۆیان بكاتەوە بە گژ یەكدا، بەتایبەتی ئەوەی پەیوەست بێت بە پرسە نەتەوەییەكانی كوردەوە، بەڵام ئەوان نەیانتوانی ئەوە بكەن، بەداخەوە حزب و لایەنە كوردییەكان ئەوەیان كرد، نەك كردیان دووبەش بەڵكو چەندین بەشیان لێ‌ بەرهەمهێناو توانیان دوالیزمەبوون لەناو ئەم كۆمەڵگەیەدا بكەنە شتێكی ئاسایی، بەتایبەت لەو بابەت و پرسانەی كە ئێمە بە پرسی نەتەوەییان دەزانین و بەداخەوە لە زۆر باردا پرسی نەتەوەیی بە حزبی دەناسێنرێت، بۆنممونە حزبێ:ی دیاریكراو لە بابەتێكی وەك نەورۆزدا كە ئاهەنگی گێڕا ئەوانی تر كە سەر بە حزبێكی ترن بەشداری تێدا ناكەن، تەنانە ئاڵاهەڵكردن و زۆر پرسی تر لەناو خەڵكدا بەجۆرێكە كە بەداخەوە هەڕەشەی جددین لەسەر پرسی نەتەوەیی ئێمە، بۆیە بەرنامەو كاری حزبایەتی بە راست و بەچەپەوە دروستكردنی ئەو دوالیزمەیە، بۆیە هەمیشە پرسە نەتەوەییەكانمان لەبەردەم مەترسیدان…
لە ئێستادا كە هەرێمی كوردستان لەپاش رووداوەكانی كە بەسەر كەركوكدا هاتن، بەهۆی ئەنجامدانی ریفراندۆم و ئەو نەهامەتییەی بەسەر ئەو ناوچە كوردستانیانەدا هات و بەشێكی زۆر لەو خاكەی كە بە خوێنی هەزاران گەنجی كورد لەبەرامبەر داعشدا بەخشیمان، ئێستا لەدەستماندا، كەچی لەم پرسەشدا دیسان دوو دەنگ و دووبەرەی جیاواز لەنێو ئێمەدا سەریهەڵداوە، بەجۆرێكە پرسە راستەقینەكە ونكراوە، كە بێگومان هۆكارەكەشی ئەو ئەجێندا حزبییەیە كە زاڵە بەسەر كۆی جومگەو ژیانی تاك بەتاكی ئێمەدا لەم كۆمەڵگەیەدا…
ئەگەر كەمێك بگەڕێینەوە دواوە، تاكی كورد بە ئینتیماتیرین تاك بووە لەم ناوچەیەداو هەر ئەو ئینتیمابوونەشە وایكردووە كورد بۆ خاك و نەتەوەكەی زۆرترین قوربانی بدات و حكومەتەكانی ئەم عێراقەش هەر لەو پێناوەدا بووە قەتڵوعامی كردووین، بەڵام بەداخەوە نەتوانرا ئەمە بپارێزرێت و ئێستا تاكی كوردی لەقەیرانی نەبوونی ئینتیمادا دەژی، چونكە ئەو دروشم و خەباتەی حزبەكانی ئێمە بۆ كاری حزبایەتی خۆیان كردیان، زۆرێك لەو هەستەی تاكی كوردی بەرامبەر بە نەتەوەكەی كوشت، لەبری ئەوەی ئێمە هەرچیمان لەدەست بێت بیكەین بۆ ئەوەی ئینتیمای تاكی كورد زیاتر بكەین هاتین و بەهۆی ئەو هەموو هەڵەگەورەیەی لە سیاسەت و حوكمڕانیدا كردمان، ئینتیمای تاكی كوردمان نەهێشت، بەداخەوە بەشێكی زۆری ولاتی ئێمە وای لێهاتووەە وڵات بە موڵكی حزبەكان دەزانێت، بۆیە وەك حزب مامەڵە لەگەڵ وڵات و خاكەكەشیدا دەكات، بێگومان هۆكاری ئەمەش وەك باسمكرد هەڵەی گەورەی حزبەكانی ئێمەیەو ئەوانیش لەمە بەرپرسن، ئەوەتا بینیمان لەپرسێكی وەك دروستكردنی دەوڵەتی سەربەخۆدا بینیمان تاكی كوردو خەڵكی ئەم نیشتمانەی كە لەوەتەی هەیە قوربانی بۆ ئازادی و سەربەخۆی دەدات، بەشێكی زۆر لە ریفراندۆمدا دەنگی نەدا یان رێژەیەك نەخێر دەڵێ‌، بە بێ‌ ئەوەی ئەوانەی بەڵی بوون بزانن دەرئەنجامەكەی چییەو ئەوانەشی كە نەخێر بوون بێ‌ ئەوەی بزانن مەترسییەكان وەك خۆی چین، بۆیە هەموو ئەم پرسە نیشتیمانیانە لەبەر ەئوەی حزب زاڵبووە بەسەریداو نەمانی ئەو ئینتیمایەی باسمكرد هۆكارن بۆ ئەوەی ئێمە هەمیشە لەنێوان دوالیزمەو پرسە نەتەوەییەكاندا بمێنینەوەو شەڕمان بێت، هەلایەو بە گەزی خۆی دەیپێوێت و پرسە راستەقینەكە خۆی ون دەكات.
+ بۆچی به‌شێک له‌ تاکه‌کانی کورد له‌ ئاست پرسه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌کاندا بێ هه‌ڵوێستن و به‌شداریی ناکه‌ن؟
– لە وەڵامی پرسیاری دووەمدا بە روونی باسم لەوەكرد كە نەهێشتنی ئینتیمای گەنج بۆ نیشتمان و نەتەوەو خاكەكەی لەلایەن حزبە كوردییەكانەوەو وزانینی ئەم نیشتمانە لەلایەن گەنجانەوە بە خاك و وڵاتی حزبەكان، هۆكاری سەرەكین بۆ ئەوەی گەنجانیش بەشداری لە پرسە نەتەوەییەكانا نەكەن، چونكە گەنجی ئێمە بەداخەوە ساڵانێكی زۆرە نیشتمان بەهی خۆی نازانێت، چونكە هەمیشە ئەو ئەو هەستەی لا دروست بووە كە حزب چۆنی بوێت ئاوا مامەڵە لەگەڵ وڵات دەكات و هیچ كات گەنج نەیتاولانیوە نەخشی هەبێت وەك ئەوەی كە پێویستە، بۆیە ئێمە تا ئەم هەستەی گەنجان كاڵ نەكەینەوەو هۆكار نەبین بۆ ئەوەی ئینتیمای گەنج بۆ نەتەوەو خاكەكەی بگەڕێتەوە، ئەبێت چاوەڕێی ئەوە نەكەین كە گەنج بە جۆش و خرۆشەوە لانیكەم بەدەم پرسەوە نەتەوەییەكانەوە بێت…
+ پێده‌چی کۆمه‌ڵگای کوردیی و حیزبه‌ سیاسییه‌کان‌ هه‌موو پرسه‌کانیان تێكه‌ڵ کردبێ و به‌ یه‌ک چاو سه‌یری هه‌مووی بکه‌ن، چی بکه‌ین پرسه‌کان تێکه‌ڵ نه‌کرێن و هه‌ر یه‌که‌ی له‌ قه‌واره‌ی خۆیدا ببیندرێ؟
– بێگومان پرسیارێكی جددییە، ئەوەی منیش مەبەستم بوو ئەوەیە كە بەداخەوە حزبەكان زیاتر بۆ ئەوەی بەرنامە حزبییەكان تەنانەت زۆرجار بەرژوەندییە تاكی و حزبییەكان بەجۆرێك بە پرسە نەتەوەییەكانەوە بەستراوو تێكەڵكراوە خەڵك ئەستەمە جیا بكاتەوە، واتە حزب هەیە كە تا ئێستاش خۆی بە حزبی نەتەوەیی دەزانێت بەڵام زۆرترین پرسیاری جددی لەسەر كارو بەرنامە نەتەوەییەكانی هەیە، چونكە نەیتوانیوە لەم پرسانەدا كۆدەنگی تەواوی كورد لەدەوری كۆبكاتەوە، بۆیە هەمیشە ئەو پرسیارە لێرەدا دێتە پێش كە ئەگەر حزبێك پرسی نەتەوەیی هەبێت دەبێت جگە لە ئەجێندا حزبییەكەی خەڵكی بە پرسی خۆی بزانێت كە بەداخەوە ئەمە نەكرا، بە بڕوای من لەپاش ریفراندۆم و ئەو كارەساتەی بەسەر كەركوك ناوچە كوردستانییەكاندا هات لەم چەند رۆژەی رابردوودا، پرسی نەتەوەیی لای تاكی كورد زۆر دەباتەوە دواوەو كاتی زۆری دەوێت تا ئەم بابەتە دەبوژێتەوە، بەڵام ئەگەر لە قۆناغی نوێدا كە من باوەڕم وایە لەدوای كارەساتی ناوچە كوردستانییەكان ئەبێت قۆناغێكی نوێ‌ بێتەكایەوەو یەكەم كار كە بكرێت تێكەڵ نەكردنی پرسە نەتەوەییەكانە بە ئەجێندا حزبییەكان…
+ دروستبوونی ئه‌م هه‌مووه‌ لایه‌ن و حیزب و قه‌واره‌ و لیسته‌ سیاسییه‌ له‌ هه‌رێمی کوردستاندا بۆچی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌؟ ئایا دروستبوونی ئه‌م قه‌واره‌ جیاجیایانه‌ کێشه‌کان چاره‌سه‌ر ده‌کا یان خۆیان ده‌بن به‌ کێشه‌یه‌کیتر؟
– دورستبوونی قەوارەو لیستی جیاجیا لە هەرێمی كوردستان، یان روونتر بڵێم لە زۆنی سەوز، یان لە سنووری سلێمانی، لەگەڵ ئەوەی مافی هەر كەس و كۆمەڵە كەسێكە ئەمكارە بكات و مافی خۆیەتی خاوەنی لیست بێت، بەڵام ناكرێت لەسەر حسابی دیموكراسییەت زیان بە كۆمەڵێك پایەو پرسی گرنگ بگەیەنێت، ئەوەی ئێستا لەم سنوورە هەیە، كە چەند كەسێك لەناو حزبێكی دیاریكراو نەتوانن كاری حزبایەتی بكەن، یان توانای كاری حزبیایەتیان وەك پێویست نەبێت، بێن و حزب و لیستی جیا دروست بكەن، كە لەدواجاردا نەك هەر ناتوانێت پرۆسەی دیموكراسیەت و پرسە چەقبەستووەكانی كۆمەڵگا بەرەو پێشەوە ببات، بەڵكو زۆرجار دوایان دەخات، ئێمەی كورد نە لە حزبی قائید هیچمان دەستكەوت، نە لەفرە لیستی و فرە حزبیشدا هیچمان دەستدەكەوێت، بینیمان لەساڵانی رابردوو بەهۆی بوونی زۆری حزبەوەو زۆری ئەجێندای جیاواز جیاواز بەرژەوەندی جیاجیا، دواجار خەڵك پاشان پرسەكانی خەڵك زیانی بەركەوت، هۆكارەكەشی ئەوەیە كە بەداخەوە هەمیشە بەرژەوەندی و ئەجێندای حزبی ئەولەویتەو دواتر شتكەكانی ترە، دەنا وەك وتم لیست و حزب دروستكردن مافی هەركەسێكەو ناكرێت رێی لێ بگیرێت، بەڵام ئەبێت بەجۆرێك بێت فرە لیستی و فرە حزبی ببێتە هۆی پێشكەوتنی كۆمەڵگە نەك ببێتە فرە كوێخایی….
+ کۆمه‌ڵگای کوردی و بزوتنه‌وه‌ی سیاسی کوردستان بۆچی ئه‌م هه‌مووه‌ شپرزه‌یی و لێکترازانه‌ی پێوه‌ دیاره‌، ئایا کورد توانای ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ چاکسازییه‌ک له‌ بنیاد و دونیابینی خۆیدا بکات؟
– تا ئەوەكاتەی حزبی كوردی نەتوانێت دونیا بینی بۆ پرسەكانی خەڵك و خزمەتكردنی خەڵكی لەسەر هەموو ئاستەكاندا نەگۆڕێت، ناتوانێت ببێتە حزبی كۆكەرەوەی هەموو دەنگ و رەنگە جیاوازەكان، چونكە هەر كات خەڵكی بە تێكڕا یان زۆرینە هەستی بەوە نەكرد كە دونیابینی و راوبۆچوونی ئەو لەناو حزبێكدا جێی دەبێتەوەو بەمەترسی نەزانی بۆسەر خۆی، ئەوكاتە بیر لەوە ناكاتەوە كە هەوڵ بۆ حزبی تر ببات، بۆیە حزبی كوردی نەیتوانیوە لەئاست ئەم بابەتە دونیابینی خۆی بگۆڕێت و چاكسازی لە ئایندە بینی خۆیی و ئەو ئەجێندایەدا بكات كە لەسەر دروست بووە، لە ئێستادا ئەوە هەمووە حزبەی كە لەم وڵاتەدا هەیەو زۆرجار بە هەندێكیشیان دەوترێت (دوكانی سیاسی)، ئەمە ئەو بێزارییەیە كە خەڵك لە فرەحزبی و فرە لیستیدا هەیەتی، كە دوای ئەو حزب و فرەلیستیانەش كە دروست دەبن، پاش ماوەیەك خەڵكی بۆی رووندەبێتەوە، كە گۆڕانكاری تەنها لەوەدا كراوە لە دوو حزب یان سێ‌ حزبەوە دەبنە چەند حزبێك، كە بەداخەوە خەڵكی ئێمەش تەجروبەی خراپیان لەم بابەتەدا هەیەو ساڵانی رابردوو كۆبوونەوە چەند قۆڵیەكان و رێكنەكەوتنیان لەسەر پرسەكان و بارودۆخیان بە ئێستا گەیاند، كە نەك خودی حزبەكان بەڵكو كۆی كۆمەڵگەشیان خستە ناو لێكترازانی گەورەو شپرەزەییەوە..
+ له‌م بارودۆخه‌دا رۆڵی راگه‌یاندنه‌کانی کوردستان چییه‌؟ به‌ تایبه‌تی راگه‌یاندنی حزبه‌کان ده‌بێ چی بکه‌ن؟
– سەرۆك مام جەلال هەمیشە قسەیەكی دەكرد، ئەگەر رەخنە لە یەكێتی و بەرنامەو كاری یەكێتی گیرا پێویستە كوردستانی بڵاوی بكاتەوەو لەم رۆژنامەیەدا بڵاوبێتەوە، هەمیشە تەركیزی لەسەر ئەوە دەكرد كە میدیای یەكێتی نابێت تەنها بایەخ بەبابەتی سیاسی بدات، پێویستە بابەتە كۆمەڵایەتی و رۆشنبیریی و ئابووریەكانیش ببێتە بایەخی میدیا، لێرەوە ئەوە رووندەبێتەوە، كە سەرەتا ئەركی میدیای یەكێتییە كە خۆی لەوە دەرباز بكات كە هەمیشە ئەو بابەتانە برەو پێ بدات كە دەچنە خانەی پیاهەڵدان و رازاندەنەوەی كارەكانی حزب و خۆدوورخستنەوە لە داواو داخوازی خەڵك، ئەركی میدیای حزب نییە هەمیشە بەدوای ئەجێندایەكی تیبەت و دیاریكراوی حزبەكەیەوە بڕوات، ئەوە بكاتە ئەولەویەتی كاركردنی و بەو جۆرەش بە خەڵكی بدات، چونكە لە ئێستادا هەم شێوازەكانی میدیا گۆڕانی بەسەردات هاتووە، هەم ئەركی میدیاش گۆڕانی بەسرەدا هاتووە، هەر میدیایەكیش لەگەڵ ئەو گۆڕانانەدا نەڕوات بەراستی دوادەكەوێت، ئەمە جگە لەوەی دەبێت ئەوە بزانین كە میدیا كاریگەری زۆر گەورەی لەسەر رەوتی رووداوەكان هەیە، بەباش یان بەخراپ، بینیمان لە رووداوەكانی كەركوك و ناوچە كوردستانییەكان میدیا چۆن كارەسات و رووداوەكانیان هێندەی تر ناخۆش و كارەساتبارتر كرد، بۆیە پێویستە میدیا لەسەر داواوداخوازی خەڵك خۆی ئاراستە بكات، نەك بە داواوداخوازی حزب خەڵك ئاراستە بكات….

 384 جار بینراوە