سەرەکی » وتار » لەتیف فاتیح فەرەج‌ » بیره‌وه‌ریه‌كانی‌ فاروقی‌ مه‌لا مسته‌فاو یه‌ك دوو قسه‌

بیره‌وه‌ریه‌كانی‌ فاروقی‌ مه‌لا مسته‌فاو یه‌ك دوو قسه‌

له‌م رۆژانه‌دا زۆر بیره‌وه‌ری‌ و یاداشت چاپده‌كرێن و منیش زۆرم له‌ به‌رده‌ستی‌ خۆم داناوه‌ ئه‌گه‌ر پێڕابگه‌م بیانخوێنمه‌وه‌، بیره‌وه‌ریه‌كانی‌ فاروقی‌ مه‌لا مسته‌فا یه‌ك له‌و كتێبانه‌ بوو كه‌ خوێندمه‌وه‌و هه‌ندێك هه‌ڵوه‌سته‌ی‌ پێكردم، له‌و شوێنانه‌ی‌ كه‌ هه‌ڵوه‌سته‌ی‌ پێكردم، بڕیارم دا ئه‌گه‌ر به‌ كورتیش بێت ئاماژه‌یان پێبكه‌م، سه‌ره‌تا ده‌بێت ئه‌وه‌ بڵێم ئه‌م بیره‌وه‌ریانه‌ هه‌موو ژیانی‌ فاروقی‌ مه‌لا مسته‌فا نین و ره‌نگه‌ زۆر گۆشه‌و كه‌نار مابن باس نه‌كرابن، ئیدی‌ ئه‌وه‌ش ره‌نگه‌ به‌شێكی‌ به‌ هۆی‌ له‌ بیر چونه‌وه‌و ته‌مه‌ن و شتی‌ واوه‌ بێت، من لام وایه‌ زۆر بیره‌وه‌ری‌ گرنگی‌ تر هه‌ن له‌و باره‌یه‌وه‌ باس نه‌كراون، به‌تایبه‌ت بۆ كه‌سێك كه‌ له‌ بواری‌ گەشەسە‌ندنی‌ ئابوری‌ و پێشخستنی‌ نیشتمانا رۆڵێكی‌ دیاری‌ هه‌بووه‌.
ئه‌وه‌ی‌ منی‌ راگرت له‌ نێو بیره‌وه‌ریه‌كاندا هه‌ندێ‌ دیدو سه‌رنجی‌ فاروقی‌ مه‌لا مسته‌فاو هه‌ندێك قۆناغی‌ ژیانێتی‌، له‌ لاپه‌ڕه‌كانی‌ 78 و 79 باسی‌ سه‌ردانی‌ شێخ مه‌حمود ده‌كات له‌ داری‌ كه‌لی‌ و له‌ باره‌یه‌وه‌ ده‌ڵێت « خۆ به‌ زلزان نه‌ بوو، زۆر ساده‌ بوو، جگه‌ ‌له‌وه‌ش شاعیرو قسه‌ خۆش و ڕووخۆش بوو « له‌ دانیشتنه‌كاندا له‌ گه‌ڵ مه‌لا مسته‌فای‌ باوكیدا ده‌ڵێت باسی‌ شیعرو كوردو مێژوو زانسته‌ ئاینیه‌كانیان ده‌كرد، هه‌روه‌ها ده‌ڵێت زۆر جار پرسیاری‌ له‌ منیش ده‌كرد، به‌ باوكیشمی‌ گوت مه‌لا مسته‌فا ئه‌م كوڕه‌ت زۆر ئاقڵه‌و قه‌ت درۆ ناكات، ئه‌و ده‌ڵێت ئه‌وه‌ بۆ من بووه‌ ئامۆژگاریه‌كی‌ چاك بۆ هه‌موو ته‌مه‌نم، له‌م قسه‌و باسانه‌دا ساده‌یی‌ و بێفیزی‌ شێخ مه‌حمود ده‌رده‌كه‌وێت، به‌ تایبه‌ت ئه‌گه‌ر وا دابنه‌ین شیوعیه‌كی‌ دواتر به‌و جۆره‌ باسی‌ نه‌ته‌وه‌گه‌رێكی‌ ئازادیخواز ده‌كات، هه‌ڵبه‌ت ئه‌و ده‌ڵێت جارێك هه‌واڵی‌ عه‌زه‌دینی‌ برامی‌ پرسی‌ و گوتی‌ ئه‌وه‌بۆیه‌ نه‌هاتوه‌ بۆلام ره‌نگه‌ وه‌ك شیوعیه‌ك من به‌ ده‌ره‌به‌گ بزانێت، لێره‌دا روداوێكی‌ بیر خستمه‌وه‌،جه‌مال نه‌به‌ز ده‌گێڕێته‌وه‌ له‌ ته‌ك ره‌فیق حیلمیدا سه‌ردانی‌ ماڵه‌ به‌گه‌كانی‌ هه‌ڵه‌بجه‌ ده‌كه‌ن، مامۆستا جه‌مال ده‌ڵێت كه‌ ئه‌و خانه‌و لانه‌پۆشته‌و په‌رداخه‌م بینی‌ تێگه‌یشتم شێخ مه‌حمود ده‌ره‌به‌گ نیه‌و ناهه‌قی‌ به‌رانبه‌ر ده‌كرێت، لام وایه‌ له‌ گێڕانه‌وه‌كه‌دا من كورت و پوختم كردوه‌ته‌وه‌ .
بیرمان نه‌چێت هه‌ر به‌ قسه‌ی‌ فاروقیش داریكه‌لی‌ په‌ناگه‌و داڵده‌ ده‌ری‌ شیوعی‌ و هه‌ڵاتوه‌كانی‌ ده‌ستی‌ رژێم بووه‌،من داكۆكی‌ له‌ شێخ مه‌حمود ناكه‌م، لێ‌ ئه‌م گێڕانه‌وه‌یه‌ی‌ فاروقی‌ مه‌لا مسته‌فا زۆر پێچه‌وانه‌ی‌ ئه‌و هه‌موو سته‌مه‌ی‌ كه‌ له‌ شێخ ده‌كرێت .
له‌ لاپه‌ڕه‌ 95 باسی‌ ئازادكردنی‌ سیاسیه‌كان ده‌كات دوای‌ شۆڕشی‌ 14ی‌ ته‌موز،ده‌ڵێت له‌ سلێمانیه‌وه‌ كه‌وتینه‌ ڕێ‌ بۆ كه‌ركوك تا پێشوازیان لێبكه‌ین، بۆنه‌و دیدارو به‌ یه‌ك گه‌یشتنه‌كه‌ش له‌ ته‌كیه‌ی‌ تاڵه‌بانی‌ ده‌بێت له‌ كه‌ركوك كه‌ ئه‌و ده‌م موكه‌ڕه‌م تاڵه‌بانی‌ ئه‌وێ‌ داده‌نێت،ئازاد كراوه‌كان بریتین له‌ « به‌هادین نوری‌، عه‌بدوڵا گۆران، نائیب عه‌بدوڵا و عومه‌ری‌ مامه‌شێخه‌ « هه‌ر له‌وێش گۆرانی‌ شاعیر شیعری‌ بت بته‌وان ده‌خوێنێته‌وه‌، لێره‌دا زۆر گرنگ بوو باسی‌ ئه‌وه‌ی‌ كردبا له‌ بۆنه‌كه‌دا جگه‌ له‌ به‌هادین نوری‌ و گۆران خه‌ڵكی‌ كه‌ركوك كێ‌ وتاری‌ دا، كێی‌ لێبوو، پێشوازی‌ خه‌ڵكی‌ كه‌ركوك له‌و ئازادیخوازانه‌ چۆن بوو، ئه‌مانه‌ بۆ مێژوو گرنگی‌ خۆیان هه‌یه‌،به‌ كورتی‌ باسی‌ كاری‌ رۆژنامه‌وانی‌ خۆی‌ و یارمه‌تیدانی‌ ئازادی‌ له‌ چه‌ند شوێن و بۆنه‌یه‌كدا ده‌كات .
له‌ لاپه‌ڕه‌ 111ره‌خنه‌ له‌ هه‌ڵوێستی‌ به‌په‌له‌ی‌ پارتی‌ ده‌گرێت دوای‌ كوده‌تاكه‌ی‌ شوبات كه‌ به‌ عسیه‌كان كردیان و پارتی‌ به‌ تێكه‌ڵ بوون و ئاوێته‌بوونی‌ شۆڕشی‌ كوردو شۆڕشی‌ عه‌ره‌بی‌ ناو ده‌بات و ساڵح یوسفی‌ بروسكه‌كه‌ لێده‌دات، به‌ بڕوای‌ من ده‌بوو له‌ سه‌ر شوباتی‌ 963 و ئه‌و هه‌موو نادادیه‌ هه‌ڵوه‌سته‌ی‌ زیاتری‌ كردبا وه‌ك شاهید حاڵێكی‌ ئه‌و رۆژگاره‌و كه‌سێكی‌ به‌ ئاگا .
له‌ لاپه‌ڕه‌ 123 باسی‌ هه‌ڵوێستی‌ كاژیك و روداوه‌كه‌ی‌ كانی‌ ماسی‌ ده‌كات دیسان زۆر به‌ خێرای‌ به‌ سه‌ریدا ده‌ڕوات و زانیاری‌ ورد له‌ باره‌ی‌ ئه‌و كاره‌ ساته‌و هۆكاره‌كان و بكه‌ره‌كانیه‌وه‌ نادات به‌ خوێنه‌ر.
له‌ لاپه‌ڕه‌كانی‌ 241 تا 250 و دواتر باسی‌ خراپی‌ په‌روه‌رده‌ی‌ حیزب له‌ گه‌ڕه‌ زیل و ناكۆكیه‌كانی‌ ناوحیزب و ئه‌وانه‌ ده‌كات و ده‌ست له‌ سه‌ر زۆر برین داده‌نێت، هه‌روه‌ها باسی‌ ململانێكانی‌ موسڵیح مسته‌فاو ئه‌وانی‌ تر ده‌كات، كێشه‌ له‌م بیره‌وه‌ریانه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ناوێك دێنێت له‌ په‌راوێزدا نانووسێ‌ ئه‌و كه‌سه‌ كێیه‌، ته‌مه‌نی‌ چه‌ند بوو، چی‌ به‌سه‌ر هات، خه‌ڵكی‌ كوێ‌ بوو هتد، من ئه‌مه‌ هه‌ر له‌ بیره‌وه‌ریه‌كانی‌ كاك فاروقدا ته‌نانه‌ت له‌ بیره‌وه‌ریه‌كانی‌ زۆری‌ تردا ده‌بینم بۆ نمونه‌ ئێستا بیره‌وه‌ری‌ نه‌سیر چادرچیم له‌ به‌رده‌سته‌ هه‌مان كێشه‌ی‌ هه‌یه‌ .
له‌ بیره‌وه‌ریه‌كانیدا باسی‌ دیداره‌كه‌ی‌ خۆی‌ و بارزانی‌ ده‌كات له‌ لاپه‌ڕه‌ی‌ 254 هه‌ڵبه‌ت سه‌ره‌ ڕای‌ ئه‌وه‌ی‌ كه‌ بارزانی‌ له‌ پێشدا به‌ توڕه‌یی‌ مامه‌ڵه‌ی‌ له‌ ته‌كا ده‌كات، به‌ڵام ئه‌مێكی‌ 29 ساڵ زۆر ئارامانه‌ وه‌ڵام ده‌داته‌وه‌ و زۆر به‌ رێزیشه‌وه‌ باسی‌ ئه‌و دیداره‌ ده‌كات،له‌ لاپه‌ڕه‌ 354 و دواتردا باسی‌ هه‌ره‌سی‌ شۆڕشی‌ ئه‌یلول ده‌كات، راستی‌ له‌ ڕووی‌ ئاكاری‌ نووسینه‌وه‌ به‌ باوه‌ڕی‌ من هه‌ره‌س ناونانێكی‌ ماقوڵترو قوڵتره‌، له‌ ئاشبه‌تاڵ كه‌ نازانم بۆ به‌و جۆره‌ ناوبرا، هه‌ڵبه‌ت خۆیشم ره‌نگه‌ چه‌ندین جار ئاشبه‌تاڵم نووسیبێت و ناونانه‌كه‌ ئه‌وه‌نده‌ی‌ له‌ رق بونه‌وه‌ له‌ سه‌ركرده‌كانی‌ كورده‌وه‌ و له‌ خه‌م بۆ كورده‌وه‌ سه‌رچاوه‌ی‌ گرتووه‌، مانایه‌كی‌ بریندار كه‌ریشی‌ هه‌یه‌ .
له‌ هۆكاره‌ ناوخۆییه‌كانی‌ هه‌ره‌سی‌ ئه‌یلول 7 خاڵ دیاری‌ ده‌كات به‌م جۆره‌ :
یه‌كه‌م : كزی‌ و نزمی‌ راده‌ی‌ هۆشیاری‌ سیاسی‌ و رۆشنبیری‌ پێشمه‌رگه‌و فه‌رمانده‌كان
دووه‌م : گۆڕینی‌ هێزی‌ پێشمه‌رگه‌ له‌ هێزێكی‌ شۆڕشگێڕه‌وه‌ بۆ له‌ شكێكی‌ نیزانی‌ بێ‌ راهێنان
سێیه‌م : جیاوازی‌ چینایه‌تی‌ نێوان پێشمه‌رگه‌و به‌رپرس و ئه‌وانی‌ تر وه‌ك ئێستا كه‌ هه‌ر رۆژێ‌ بێ‌ ئه‌و كۆشكی‌ بلورینه‌ ده‌شكێ‌
چواره‌م : قورسایی‌ په‌نابه‌ره‌كانی‌ ئێران له‌ سه‌ر خه‌ڵك و شۆڕش
پێنجه‌م : په‌یوه‌ندی‌ عه‌شایه‌ری‌ و گه‌شه‌ نه‌كردنی‌ كۆمه‌ڵایه‌تی‌ و هتد، واته‌ پێنه‌گه‌یشتنی‌ ته‌واو به‌ مه‌ده‌نی‌ نه‌بون و به‌ شاری‌ نه‌بوون، هه‌ڵبه‌ت ئێستاش به‌ جۆرێك له‌ جۆره‌كان هه‌مان ده‌رد بونی‌ هه‌یه‌، بۆنمونه‌ كێشه‌ی‌ نێوان بارزانیه‌كان و زێبارییه‌كان و ئه‌وانی‌ تر .
شه‌شه‌م : نه‌بوونی‌ به‌رنامه‌ی‌ هێڵی‌ سیاسی‌ .
هه‌موو ئه‌م خاڵانه‌و خاڵگه‌لی‌ دیكه‌ هۆكاره‌ ناوخۆییه‌كانی‌ ئه‌و هه‌ره‌سه‌ن كه‌ كورد له‌ ساڵی‌ 1975 به‌ سه‌ری‌ هات و دواتریش ترازانی‌ یه‌كجاره‌كی‌ له‌ ریزه‌كانی‌ كوردایه‌تیدا دروستكرد .
هه‌ڵبه‌ت باسی‌ هۆكاره‌ ده‌ره‌كیه‌كان و مه‌سه‌له‌ی‌ ئێران و سوریاش ده‌كات، كه‌ من ئه‌وه‌ بۆ خوێنه‌ره‌كانی‌ كتێبه‌كه‌ به‌ جێده‌هێڵم،
به‌ گشتی‌ بیره‌ وه‌ریه‌كانی‌ فاروقی‌ مه‌لا مسته‌فا زانیاری‌ وردو بایه‌خداریان له‌ سه‌ر ئه‌و رۆژگاره‌ی‌ سلێمانی‌ و به‌غداو شاخ تێدایه‌و مایه‌ی‌ خوێندنه‌وه‌و هه‌ڵوه‌سته‌ له‌ سه‌ر كردنن .

 358 جار بینراوە