سەرەکی » وتار »  ‌عه‌داله‌ت عه‌بدوللا‌ » له‌ ده‌ورانی مام جه‌لاله‌وه‌ بۆ قۆناغێكی نوێ

نوێنه‌رایه‌تیی كورد له‌ به‌غداو سه‌ركردایه‌تیكردنی

له‌ ده‌ورانی مام جه‌لاله‌وه‌ بۆ قۆناغێكی نوێ

كورد له‌ به‌غدا، پێكهاته‌یه‌كی سیاسی و كارگێریی و په‌رله‌مانیی هه‌یه‌ كه‌ هه‌موویان پێكه‌وه‌، به‌پێی هه‌ندێك ناولێنان كه‌ له‌ فه‌رهه‌نگی سیاسیی ده‌وڵه‌ته‌ فیدراڵییه‌كاندا هه‌یه‌، نوێنه‌رایه‌تیی ناوچه‌یه‌كی جوگرافی- سیاسی ده‌كه‌ن.
ئه‌م ناوچه‌یه‌ به‌ ڕه‌سمی ناوی هه‌رێمی كوردستانه‌، به‌ڵام خاكه‌كه‌ی به‌گشتی، به‌پێی مانا نه‌ته‌وه‌ییه‌كه‌ی كه‌ فه‌رمی نییه‌، پێی ده‌وترێت باشووری كوردستان، ئه‌مه‌ش به‌و پێودانگه‌ی كه‌ جگه‌ له‌ هه‌رێم: (هه‌ولێر، سلێمانی، دهۆك، ئێستا هه‌ڵه‌بجه‌)ش، ناوچه‌كانی جێی ناكۆكی -ناوچه‌ كوردستانییه‌كانیش، ده‌گرێته‌وه‌.
له‌واقیعیشدا، نوێنه‌رایه‌تییه‌كه‌، له‌دوای پرۆسه‌ی ئازادییه‌وه‌ (2003ز) ته‌واوی باشووری كوردستانی گرتۆته‌وه‌. ئێمه‌ له‌ به‌غداو له‌ (14) ساڵی رابردوودا، واته‌ له‌(2005ز)ه‌وه‌ كه‌ حكومه‌تی ئینتیقالی عیراق دامه‌زرا، جگه‌ له‌ پۆسته‌ سیادییه‌كان، هه‌م وه‌زیر، هه‌م په‌رله‌مانتار، هه‌م پله‌داری باڵای تری ده‌وڵه‌تیمان له‌ناو پرۆسه‌ی سیاسیی عیراقدا هه‌بووه‌و تائێستاش هه‌یه‌ كه‌ هه‌ندێكیان به‌ ره‌گه‌زنامه‌ بێت، یان شوێنی نیشته‌جێبوون، خه‌ڵكی ناوچه‌ كوردستانییه‌كانن، بۆیه‌، نوێنه‌رانی كورد له‌ به‌غدا، نوێنه‌ری جوگرافیای باشووری كوردستانن، ئه‌مه‌ش ئه‌گه‌ر شه‌ره‌فێك بێت بۆ ئه‌وانه‌ی كه‌ له‌ناو پێكهاته‌ی نوێنه‌رایه‌تییه‌كه‌دان، ئه‌وا بێگومان هاوكات و له‌یه‌ككاتدا هه‌م ئه‌ركی نوێنه‌رایه‌تیكردنه‌كه‌یان بۆ سه‌خت ده‌كات!، هه‌م ستراتیژی ئه‌و نوێنه‌رایه‌تیكردنه‌كه‌ش.
یه‌كه‌م پایه‌ی به‌رگری
له‌قۆناغی رابردوودا، ئه‌وه‌ی له‌سه‌رو هه‌ره‌می نوێنه‌رانی كورده‌وه‌ بووبێت له‌ به‌غدا، خوالێخۆشبوو مام جه‌لال بوو(1933-2017ز)، رێكه‌وتیش وایه‌ كه‌ ره‌وانشاد خۆی سه‌ربه‌ خانه‌واده‌یه‌كی دانیشتووی هه‌ستیارترین ناوچه‌ی كوردستان بێت كه‌ كه‌ركوكه‌، هاوكات سه‌ركرده‌یه‌كی سیاسیش بێت كه‌ پتر له‌(60) ساڵه‌ ره‌مزی بزووتنه‌وه‌ی سیاسیی كورده‌ له‌ باشوورو رێزلێگیراوی به‌شه‌كانی تری كوردستانیشه‌، بۆیه‌ به‌رپرسیارێتیی كه‌سی نمره‌ یه‌ك له‌و نوێنه‌رایه‌تییه‌دا، بۆ مام جه‌لال، به‌رپرسیارێتییه‌كی گه‌وره‌ بوو.
یه‌كه‌مجار بوو له‌ مێژووی نوێی ده‌وڵه‌تی عیراقدا (1921ز) كوردێك به‌ شێوه‌یه‌كی دیموكراتییانه‌ و به‌ ئیراده‌ی نوێنه‌رانی گه‌ل، بۆ به‌رزترین پۆستی باڵای ئه‌م ده‌وڵه‌ته‌ هه‌ڵبژێردرێت كه‌ پۆستی سه‌رۆك كۆماره‌. ئه‌م پۆسته‌، هه‌م له‌ڕێگه‌ی ئیستحقاقی یاساكانه‌وه‌، هه‌م به‌هۆی ئه‌زموون و شاره‌زایی سیاسیی مام جه‌لال خۆیه‌وه‌، ده‌بێته‌ یه‌كه‌م پایه‌ی دامه‌زراوه‌یی و فه‌رمیی داكۆكیكردنی ده‌ستوورییانه‌ له‌ مافه‌ سیاسی و ئابوورییه‌كانی باشووری كوردستان و نوێنه‌رایه‌تیكردنی دانیشتوانه‌كه‌شی له‌ناو ده‌وڵه‌تدا.
له‌پێگه‌ ده‌وڵه‌تییه‌كه‌یدا له‌ به‌غدا، مام جه‌لال، هه‌موو سه‌رمایه‌ی په‌یوه‌ندییه‌ مێژووییه‌ سیاسی و ئایدیولۆژیی و ته‌نانه‌ت كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانیشی له‌گه‌ڵ پێكهاته‌كانی تری عیراق و نوێنه‌ره‌ سیاسییه‌كانیاندا وه‌به‌رهێنابوو و خستبووه‌گه‌ڕ، بۆ ئه‌وه‌ی، پێش هه‌ر ستراتیژێكی تری ئه‌و نوێنه‌رایه‌تیكردنه‌، پێكهاته‌كانی عیراق و نماینده‌ سیاسییه‌كانیان به‌ دیفاكتۆی ئه‌زموونی هه‌رێم رازی بكات كه‌ ئه‌وكات تا ساڵی(2017ز) له‌رووی ده‌ستوورییه‌وه‌، قه‌واره‌یه‌كی سیاسیی زۆر جیاواز و تایبه‌ت بوو!، خاوه‌ن كۆمه‌ڵێك مافی زیاتر بوو له‌وه‌ی كه‌ هه‌رێمه‌كان له‌ناو وڵاته‌ فیدراڵییه‌كاندا هه‌یانه‌، ئه‌مه‌ تا ئه‌و راده‌یه‌ی كه‌ زۆر چاودێر و لێكۆڵه‌ر له‌عیراقدا پێیان وابێت هه‌رێمی كوردستان قه‌واره‌یه‌كی كۆنفیدراڵه‌!، زیاتر له‌وه‌ش، گه‌وره‌ توێژه‌رێكی وه‌ك «ئۆڤرا بینیگیۆ» له‌ كتێبێكیدا كه‌ ده‌قه‌ عه‌ره‌بییه‌ی له‌»دار الساقي» له‌ لوبنان له‌(2014ز) بڵاوبۆته‌وه‌، پێی وابێت ئه‌وه‌ی كورده‌كان له‌ عیراقدا به‌ڕێوه‌ی ده‌به‌ن «بونیادنانی ده‌وڵه‌ته‌ له‌ناو ده‌وڵه‌تدا»!.
ره‌مزی دیفاكتۆی هه‌رێم
مام جه‌لال، به‌ كرده‌یی، ره‌مزێكی گه‌وره‌ی نوێنه‌رایه‌تیكردنی ئه‌و دیفاكتۆیه‌ بوو كه‌ بریتی بوو له‌ قه‌واره‌یه‌كی نیمچه‌ ده‌وڵه‌تییانه‌ی كورد له‌عیراقدا، بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و ستراتیژه‌ش بژی و درێژه‌ی هه‌بێت، سیاسه‌تی راگرتنی په‌یوه‌ندیی و جۆرێك له‌ هاوسه‌نگیی له‌نێوان هه‌ردوو پێكهاته‌ی شیعه‌ و سوننه‌ی له‌وڵاتدا، پاراستبوو. ئه‌و بڕوای زۆری به‌ دوورگرتنی كورد هه‌بوو له‌و ململانێ تایه‌فه‌گه‌رییه‌ سیاسییه‌ی كه‌ له‌دوای كه‌وتنی رژێمی به‌عسه‌وه‌ (1968-2003ز) له‌عیراقدا و به‌ دنه‌دان(تحریض)ی هه‌رێمایه‌تی و ناوچه‌یی، هاتبووه‌ ئاراوه‌.
له‌ماوه‌ی سه‌رۆكایه‌تیی كۆماردا، مام جه‌لال توانی له‌رێی ئه‌م سیاسه‌ت و رۆڵه‌وه‌ خۆی وه‌ك بێلایه‌نترین و كاریگه‌رترین كاراكته‌ری سیاسیی عیراق له‌ناو وڵاتدا بسه‌پێنێت. ئه‌و زۆرجار له‌سه‌رو ده‌سه‌ڵاته‌ ده‌ستوورییه‌كانییه‌وه‌، به‌ پشتبه‌ستن به‌ ئه‌زموون و په‌یوه‌ندییه‌كانی و شاره‌زایی سیاسیی خۆی، هاوكات وه‌ك كه‌سایه‌تییه‌كی كاریزمی و مه‌رجه‌عێكی سیاسی، توانیبووی «كۆشكی سه‌لام» له‌بینایه‌كی سیمبولیكی ده‌وڵه‌ته‌وه‌ بگۆڕێ بۆ چه‌تری كۆكردنه‌وه‌ی گروپه‌ سیاسییه‌ به‌ریه‌ككه‌وتووه‌كان، بگره‌ بیكاته‌ ماڵه‌ گه‌وره‌كه‌ی عیراقییه‌كان و چه‌قی جڵه‌وكردنی به‌شێك له‌و گرژییه‌ مه‌ترسیدارانه‌ش كه‌ له‌ چوارچێوه‌ی ململانێ تایه‌فه‌گه‌رییه‌كاندا، ناوبه‌ناو، تا سنووری ته‌قینه‌وه‌، ده‌هاتنه‌ ئاراوه‌.
به‌ ده‌سته‌واژه‌یه‌كی تر، تاڵه‌بانی، وه‌ك سه‌رۆك كۆمار، ببووه‌ سه‌نگه‌ری یه‌كه‌می به‌رگریكردن له‌ دیفاكتۆی هه‌رێم، بوژانه‌وه‌ی سیاسی، ئابووری، دیبلۆماسی، هه‌روا خۆشگوزه‌رانیی هاووڵاتیانیش كه‌ له‌ چوارچێوه‌ی پشكی (17%)ی هه‌رێمدا، سه‌ریهه‌ڵدابوو، به‌ تایبه‌تی له‌نێوان ساڵانی (2005 بۆ 2013ز)، سه‌رله‌به‌ر، زاده‌ی هونه‌ری سه‌ركردایه‌تیكردنی حه‌كیمانه‌ی نوێنه‌رایه‌تیكردنی دیفاكتۆی هه‌رێم بوو له‌و قۆناغه‌ مێژووییه‌دا.
هه‌ر له‌سه‌رده‌می ئه‌ویشدا بوو كه‌ مۆركی كوردستانییانه‌ی ناوچه‌كانی جێی ناكۆكی به‌هێزتر ببوو، له‌و په‌ره‌سه‌ندانه‌شدا، سه‌رۆك تاڵه‌بانی، له‌یه‌ك كاتدا، هه‌م له‌ هاوئاهه‌نگیدا بوو له‌گه‌ڵ به‌ڕێز «مه‌سعود بارزانی»دا، هه‌م به‌رده‌وام وه‌زیر و په‌رله‌مانتار و به‌رپرسه‌ كورده‌كانی ناو ده‌زگا ده‌وڵه‌تییه‌كانی عیراقی له‌ خۆی كۆده‌كرده‌وه‌ و په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵدا ده‌گرتن، ئاڵوگۆڕی بیروڕاو و راوێژی‌ پێده‌كردن و خۆیشی رێنوێنی ده‌دانێ و پرسه‌ ئاڵۆزه‌كان و شێوازی كاركردن و هه‌ڵوێستوه‌رگرتنی له‌ رووداوه‌كانی عیراق و ده‌ره‌وه‌ی بۆ شی ده‌كردنه‌وه‌، به‌جۆرێك كه‌ هه‌مووان وه‌ك تیم و تۆڕێك Network، كاربكه‌ن و، مه‌رجه‌عی خۆیشیان له‌ ئاڵوگۆڕه‌ ئاڵۆزه‌كاندا، بزانن.
جگه‌ له‌وه‌، تاڵه‌بانی بایه‌خێكی زۆری به‌ په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ هێزه‌ شیعه‌ و سوننه‌كانی عیراق و پارته‌ توركمان و مه‌سیحییه‌كان و پێكهاته‌كانی تردا ده‌دا. هاوكات، دۆستاییه‌تیكردنی توندوتۆڵی له‌گه‌ڵ ئێرانییه‌كان و ئه‌مریكییه‌كانیشدا ره‌چاو ده‌كرد، ته‌نانه‌ت له‌و كاتانه‌شدا كه‌ ئه‌مریكییه‌كان ره‌خنه‌كیان لێی هه‌بووایه‌، كاریان نه‌ده‌گه‌یانده‌ سنووری ده‌ستبه‌رداربوون له‌ تاڵه‌بانی، به‌تایبه‌تی كه‌ مام جه‌لال ره‌گی خۆی له‌ناو پرۆسه‌ی سیاسیدا داكوتابوو، به‌ته‌واوی ببوه‌ جێی متمانه‌ی عیراقییه‌كان و مه‌رجه‌عه‌ ئاینییه‌ باڵاكانی وڵات.
بۆشایی تاڵه‌بانی و پاشه‌كشه‌ و هه‌ڵه‌
هه‌موو ئه‌و رۆڵه‌ میحوه‌رییانه‌، به‌ گشتی و له‌كۆتاییدا، بۆ ئه‌وه‌ بوو كه‌ پێگه‌ی كورد له‌ به‌غدادا قبووڵكراو بێت، ئامانجێكی تاڵه‌بانی ئه‌وه‌بوو كه‌ له‌ڕێی به‌ده‌ستهێنانی پاڵپشتییه‌ سیاسی و میللییه‌ ناوخۆیی و ده‌ره‌كییه‌كانه‌وه‌، هه‌لی چه‌سپاندنی زیاتری دیفاكتۆی هه‌رێم و كۆكردنه‌وه‌ی زۆرتری ده‌ستكه‌وتی سیاسی و ئابووریی بۆ باشووری كوردستان هه‌مواربێت. له‌وه‌ش زیاتر جارێكی تر كه‌ڵكه‌ڵه‌ی ره‌گه‌زپه‌رستی و سیاسه‌تی دژایه‌تیكردنی نه‌ته‌وه‌ی كورد له‌ عیراقدا سه‌رهه‌ڵنه‌داته‌وه‌ كه‌ به‌داخه‌وه‌ له‌گه‌ڵ نه‌خۆشكه‌وتنی تاڵه‌بانی و دوورگرتنی له‌ گۆڕه‌پانی سیاسی و ئه‌و بۆشاییه‌ گه‌وره‌یه‌ی كه‌ له‌دوای خۆی به‌جێی هێشت، ئه‌و گرژیی و نه‌یارێتییه‌ سیاسییه‌ له‌به‌رامبه‌ر كورد و مافه‌ ده‌ستوورییه‌كانیدا ده‌ستیان پێكرده‌وه‌، له‌وه‌شدا بێگومان ئۆباڵی به‌شێكی ئه‌و هه‌لومه‌رجه‌ ترسناكانه‌، به‌ زۆر پێوه‌ر، له‌ئه‌ستۆی خودی سه‌ركردایه‌تیی كورد خۆیدا بوو كه‌ نه‌یتوانی درێژه‌ به‌ رێڕه‌وی سیاسه‌تی نه‌رم و دوورمه‌ودای تاڵه‌بانی بدات له‌ عیراقدا و كه‌وته‌ داوی دوو هه‌ڵه‌ی ستراتیژییه‌وه‌ كه‌ یه‌كه‌میان دروستبوونه‌وه‌ی دووبه‌ره‌كیی نه‌ته‌وه‌یی بوو كه‌ له‌پڕۆژه‌ی ریفراندۆمدا ته‌قییه‌وه‌، دووه‌میشان: جۆرێك له‌ لایه‌نگیریی تایه‌فه‌گه‌ریی له‌ناو پرۆسه‌ی سیاسیی وڵاتدا، كه‌ ئه‌مه‌شیان، لانیكه‌م، به‌شێك له‌ ده‌سه‌ڵاتدارانی شیعه‌ی عیراقی له‌دژی كورد هانداو زیان و سزای زۆری هه‌رێمی كوردستانیان دا.
قۆناغی نوێی سه‌ركردایه‌تیكردن
ئێستا بێگومان قۆناغێكی نوێ له‌ عیراقدا هاتۆته‌ پێشه‌وه‌ كه‌ پێویستییی به‌ بوژاندنه‌وه‌ی كه‌له‌پور و كه‌لتووری مام جه‌لال-ه‌ له‌ سه‌ركردایه‌تیكردنی نوێنه‌رایه‌تیی كورد له‌ به‌غدا، رێكه‌وتیش وایه‌ كه‌ دۆستێكی كورد له‌مڕۆدا له‌ هه‌ره‌می باڵای ده‌سه‌ڵاتی جێبه‌جێكردندایه‌ له‌ عیراق كه‌ ئه‌ویش د. عادل عه‌بدولمه‌هدی-یه‌. ته‌نانه‌ت سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانیش، د.محه‌مه‌د حه‌لبوسی، به‌پێی بۆچوونی هه‌ندێك له‌ كاربه‌ده‌ستانی كورد له‌ به‌غدا و به‌ تایبه‌تیش په‌رله‌مانتاران، تا راده‌یه‌كی باش و هه‌تا ئێستا، كاراكته‌رێكی داخراو نییه‌ به‌ رووی پێكهاته‌ی كورد و نوێنه‌ره‌ سیاسییه‌كانیدا له‌ به‌غدا و هه‌رێمیش.
بێگومان، له‌سه‌رو ئه‌وانیشه‌وه‌، سه‌رۆك كۆمار، «د. به‌رهه‌م ئه‌حمه‌د ساڵح» خۆی هه‌یه‌ كه‌ له‌ زۆر بۆنه‌دا، به‌ شانازییه‌وه‌ خۆی وه‌ك قوتابییه‌كی قوتابخانه‌كه‌ی مام جه‌لال ناوده‌بات. ئه‌و ماوه‌یه‌كی زۆریش له‌ به‌غدا له‌گه‌ڵ مام جه‌لال-دا كاریكردووه‌، له‌ نزیكه‌وه‌ ئاشنای شێوازی ئیداره‌دانی پێگه‌ی سه‌رۆكایه‌تیی كۆماره‌ و زانیاریی و باكگراوندی زۆریشی له‌سه‌ر هاوكێشه‌ و كێشمه‌كێش و ململانێ ناوخۆییه‌كانی ناو عیراق هه‌یه‌، هاوكات سه‌رۆكێكی ده‌نگپێدراوی زۆرینه‌ی فراكسیۆنه‌كانی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانیشه‌، واته‌ له‌ ئاستێكی باڵادا متمانه‌ی هه‌یه‌ و پێیدراوه‌.
سه‌رۆك كۆمار، ده‌توانێت له‌م قۆناغه‌دا، جگه‌ له‌ ئه‌زموونی كاركردنی خۆی له‌ هه‌ردوو حكومه‌تی عیراق و هه‌رێمدا، بگه‌ڕێته‌وه‌ بۆ كه‌له‌پووری سیاسیی مام جه‌لال-یش له‌ مامه‌ڵه‌ و په‌یوه‌ندییه‌ سیاسییه‌كانیدا، به‌تایبه‌تیش په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ هێزه‌ ناوچه‌یی و زلهێزه‌كان كه‌ كاریگه‌رییان له‌سه‌ر عیراق و دۆسێ و رووداوه‌كانی ناوچه‌ی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا هه‌یه‌، په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ پێكهاته‌كانی عیراق و نوێنه‌ره‌ سیاسییه‌كانیان كه‌ به‌رپرسیارێتیی ده‌ستوریی ده‌خه‌نه‌ ئه‌ستۆ، په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ هێز و پارته‌ سیاسییه‌كانی باشووری كوردستاندا كه‌ ده‌شێ له‌ ڕێی فراكسیۆنه‌كانیان و به‌رپرسه‌ حكومییه‌كانیانه‌وه‌ له‌ به‌غدا ببنه‌ هێزێكی مه‌عنه‌وی بۆ دامه‌زراوه‌ی سه‌رۆكایه‌تیی كۆمار، په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ ته‌واوی ئۆرگان و ئه‌ندامانی حزبه‌كه‌ی خۆیشی كه‌ له‌كۆتاییدا ده‌توانن بۆی ببنه‌ پاڵپشتێكی به‌هێز بۆ سه‌رخستنی ستراتیژی نوێنه‌رایه‌تیكردنی كورد له‌ به‌غدا و سه‌ركردایه‌تیكردنی و پیشاندانی نموونه‌یه‌كی تری شیاو بۆ ئه‌و سه‌ركردایه‌تیكردنه‌.
پرۆسه‌یه‌كی سه‌خت
به‌ كورتی، نوێنه‌رانی كورد، به‌و پێكهاته‌ نوێیه‌ی كه‌ له‌دوای هه‌ڵبژاردنی (2018ز)ه‌وه‌ هاتۆته‌وه‌ به‌غدا، پێویستییان به‌ سه‌ركردایه‌تییه‌كی به‌هێزه‌ له‌به‌غدا. سه‌رۆك كۆمار، به‌ حوكمی پێگه‌ی باڵای له‌ناو ده‌وڵه‌تدا، گونجاوه‌ بۆ ئه‌وه‌ی وه‌ك قۆناغی مام جه‌لال، ئه‌و ئه‌ركه‌ مێژووییه‌ بگرێته‌ ئه‌ستۆ و هه‌ر خۆیشی رۆڵی هه‌بێت له‌وه‌ی ته‌واوی مه‌رجه‌كانی ئه‌و ئه‌ركه‌ فه‌راهه‌م ببن كه‌ پێش هه‌ر شتێك بریتییه‌ له‌ بنیاتنانه‌وه‌ی تۆڕێكی په‌یوه‌ندیی فراوانی هه‌مه‌لایه‌ن له‌سه‌ر ئاستی ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌، هاوكات دانانی ستراتیژێكی سیاسیی دیاریكراو كه‌ تیایدا پێگه‌ی كورد له‌عیراقدا، پله‌ به‌پله‌، ببوژێته‌وه‌و – لانیكه‌م- بگه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ده‌ورانی مام جه‌لال، به‌تایبه‌تی كه‌ جێبه‌جێكردنی ستراتیژێكی له‌و جۆره‌ له‌دوای رووداوه‌كانی ریفراندۆم و 16ی ئۆكتۆبه‌ره‌وه‌، پرۆسه‌یه‌كی مێژوویی سه‌خته‌، ئه‌م پرۆسه‌یه‌ سه‌رۆك كۆمار، وه‌ك كه‌سی یه‌كه‌می كورد له‌ عیراق، هانده‌دات كه‌ به‌غدا و هه‌رێم زیاتر له‌یه‌ك نزیك بكاته‌وه‌، له‌ رێی دانوستاندن و گفتوگۆی كراوه‌ و كرانه‌وه‌ی هه‌ردوولاشه‌وه‌ به‌ڕووی یه‌كتریدا، دۆسێ و كێشه‌ هه‌ڵواسراوه‌كانی نێوانیان، جڵه‌وبكات.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*