سەرەکی » راپۆرت » كاریگه‌ریی نه‌وت‌و غاز له‌سه‌ر خۆرهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاست

كاریگه‌ریی نه‌وت‌و غاز له‌سه‌ر خۆرهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاست

و: كورده‌وان محه‌مه‌د سه‌عید

كاریگه‌ریی نه‌وت‌و غاز له‌سه‌ر دیاریكردنی‌ جۆری‌ كارلێك‌و رووداوه‌كان له‌ خۆرهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاست به‌م دواییانه‌ زیادی‌ كردووه‌، مه‌به‌ست له‌ كارلێك‌و رووداوه‌كانی‌ ناوخۆی‌ هه‌ر وڵاتێك‌و هه‌روه‌ها كارلێكی‌ نێوان وڵاته‌كانیش، ئه‌م راستییه‌ش كۆمه‌ڵێك رووداو پشتڕاستیان ده‌كاته‌وه‌، ئه‌و ململانێیه‌ی‌ له‌ لیبیا له‌ نێوان حكومه‌تی‌ ویفاق‌و هێزه‌كانی‌ سوپای‌ نیشتمانی‌ یه‌كێكه‌ له‌و رووداوانه‌، هه‌روه‌ها هه‌ڵكشانی‌ ناكۆكی‌ نێوان حكومه‌ته‌ ناوه‌ندییه‌كان‌و هه‌رێمه‌كان وه‌ك حكومه‌تی‌ مه‌ركه‌زی‌ عیراق‌و هه‌رێمی‌ كوردستان به‌هۆی‌ كێشه‌كانی‌ نه‌وته‌وه‌ نموونه‌یه‌كی‌ تره‌، هاوكات گه‌مارۆ سه‌پێنراوه‌كانی‌ خۆرئاوا بۆ سه‌ر ئابووری‌ هه‌ندێك وڵاتی‌ ئیقلیمی‌، وه‌ك ئه‌وه‌ی‌ كه‌ ئه‌مریكا ده‌وێ هه‌نارده‌ی‌ نه‌وتی‌ ئێران كه‌م بكاته‌وه‌ تا ئاستی‌ سفر، نموونه‌یه‌كی‌ تریش گه‌له‌كۆمه‌كێی‌ هه‌ندێك له‌ وڵاتانی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌‌و ئیقلیمی‌ دژی‌ ره‌فتاری‌ هه‌ندێك ده‌وڵه‌تی‌ ئیقلیمییه‌، وه‌ك ئه‌وه‌ی‌ ئه‌مریكا‌و یۆنان‌و قوبرس‌و ئیسرائیل له‌سه‌ری‌ رێك كه‌وتوون بۆ په‌ره‌پێدانی‌ وزه‌‌و ژێرخانی‌ ئابووری‌ به‌رامبه‌ر به‌ جموجۆڵه‌كانی‌ توركیا له‌ خۆرهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاست.
لێره‌وه‌ ده‌توانین بڵێین ئه‌و كارلێك‌و رووداوانه‌ی‌ هه‌رێمه‌كه‌ له‌ 2019دا به‌خۆیه‌وه‌ بینیوه‌، ده‌ری‌ ده‌خات كه‌ نه‌وت‌و غاز ته‌وه‌ری‌ سه‌ره‌كیی ململانێكانه‌، هه‌ریه‌كه‌ له‌ لایه‌نه‌كان هه‌وڵ ده‌ده‌ن ده‌ست بگرن به‌سه‌ر سه‌رچاوه‌ سروشتییه‌كاندا، وه‌ك له‌م خاڵانه‌ی‌ خواره‌وه‌دا روونی‌ ده‌كه‌ینه‌وه‌:

دابین كردنی‌ دارایی بۆ جه‌نگ
1- ململانێی‌ ده‌سه‌ڵات له‌ كرۆكی‌ قه‌یرانه‌ عه‌ره‌بییه‌كاندا: رێك له‌سه‌ر دۆخی‌ لیبیا جێبه‌جێ ده‌بێت، چونكه‌ له‌ دوای‌ رووخانی‌ ده‌سه‌ڵاته‌كه‌ی‌ معه‌مه‌ر قه‌زافییه‌وه‌ نه‌وت له‌و وڵاته‌ بۆته‌ ته‌وه‌ری‌ سه‌ره‌ك ململانێ‌و دابه‌شبوونی‌ ده‌سه‌ڵات له‌ نێوان په‌رله‌مانتاران‌و حكومه‌ت‌و سوپای‌ ئه‌و وڵاته‌دا، یه‌كێكیان ته‌رابلوسی‌ كردۆته‌ باره‌گا‌و ئه‌وی‌ دیكه‌یان له‌ خۆرهه‌ڵاتی‌ وڵاته‌كه‌ نێشته‌جێیه‌، ململانێكه‌ وای‌ كردووه‌ به‌رهه‌مهێنان په‌كی‌ بكه‌وێت‌و هه‌نارده‌ بوه‌رستێ، چونكه‌ له‌ ناو خۆیاندا هه‌ریه‌كه‌یان ده‌یه‌وێ زۆرترین به‌شی‌ به‌ربكه‌وێت له‌ كێڵگه‌ نه‌وتییه‌ سه‌ره‌كییه‌كان. تا ئێستا شه‌ڕی‌ رزگار كردنی‌ ته‌رابلوس له‌لایه‌ن سوپاوه‌ یه‌كلایی نه‌بۆته‌وه‌‌و هێزه‌كانی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ سه‌رۆكایه‌تی‌ به‌ره‌نگاریی ده‌كه‌ن‌و له‌لایه‌ن میلیشیا‌و رێكخراوه‌ توندڕه‌وه‌كانیشه‌وه‌ پشتیوانییان لێ ده‌كرێت، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا تا ئێستا زۆربه‌ی‌ كێڵگه‌ نه‌وتییه‌كان له‌ ژێر ده‌ستی‌ سوپادان.

داهاتی‌ نه‌وت
2- به‌رده‌وامیی ناكۆكی‌ نێوان حكومه‌تی‌ مه‌ركه‌زی‌‌و هه‌رێمه‌كان: ئه‌م دۆخه‌یان له‌ واقیعی‌ ئه‌مڕۆی‌ نێوان حكومه‌تی‌ مه‌ركه‌زی‌ به‌غدا‌و هه‌رێمی‌ كوردستاندا ده‌رده‌كه‌وێت، ناكۆكییه‌كه‌ له‌سه‌ر داهاتی‌ نه‌وته‌و زۆریش درێژه‌ی‌ خایاندووه‌، كێشه‌كه‌ له‌وه‌دایه‌ كه‌ حكومه‌تی‌ به‌غادا پێی‌ وایه‌ هه‌رێمی‌ كوردستان مافی‌ ئه‌وه‌ی‌ نییه‌ گرێبه‌ستی‌ به‌رهه‌مهێنانی‌ نه‌وت ببه‌ستێ، تا ره‌زامه‌ندی‌ له‌ به‌غدا وه‌رنه‌گرێ، هه‌رێمی‌ كوردستانیش ئه‌و مافه‌ به‌ مافێكی‌ ره‌وا‌و ده‌ستووری‌ خۆی‌ ده‌زانێت. لێره‌دا كورده‌كان بیانوویان مادده‌ی‌ 112ی‌ ده‌ستووره‌ كه‌ ده‌ڵێ: «كێڵگه‌ نه‌وتییه‌كان ده‌بێ به‌ هاوبه‌شی‌ له‌لایه‌ن حكومه‌تی‌ فیدراڵ‌و پارێزگاكان‌و هه‌رێمه‌كانه‌وه‌ به‌ڕێوه‌ ببرێن». به‌ڵام حكومه‌تی‌ مه‌ركه‌زی‌ به‌غدا پشت به‌ مادده‌ی‌ 111ی‌ ده‌ستوور ده‌به‌ستێ كه‌ ده‌ڵێ: «نه‌وت‌و غاز موڵكی‌ هه‌موو گه‌لی‌ عیراقه‌ له‌ هه‌موو هه‌رێم‌و پارێزگاكان».
له‌گه‌ڵ ئه‌مانه‌شدا هه‌ندێك راپۆرتی‌ راگه‌یاندن هه‌ن باس له‌وه‌ ده‌كه‌ن، كه‌ ره‌نگه‌ تروسكاییه‌ك هه‌بێت بۆ چاره‌سه‌ری‌ كێشه‌كانی‌ نه‌وت‌و غازی‌ نێوان به‌غدا‌و هه‌رێمی‌ كوردستان، به‌ تایبه‌ت مه‌سه‌له‌ی‌ راده‌ست كردنی‌ به‌شه‌ نه‌وتی‌ دیاركراو به‌ به‌غدا، كه‌ بڕی‌ 250 هه‌زار به‌رمیله‌ له‌ رۆژێكدا، ئه‌م به‌ره‌وپێشچوونه‌ش له‌ سه‌ردانه‌كه‌ی‌ ئه‌م دواییه‌ی‌ مه‌سرور بارزانی‌ سه‌رۆكی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردستانه‌وه‌ دێت بۆ به‌غدا، كه‌ له‌ ناوه‌ڕاستی‌ مانگی‌ ته‌مووزی‌ رابردوودا سه‌ردانه‌كه‌ی‌ كرد. لیژنه‌ی‌ نه‌وت‌و وزه‌‌و سامانه‌كان له‌ په‌رله‌مانی‌ عیراقیش ئاشكرای‌ كرد، كه‌ هه‌ردوو لایه‌ن رێكه‌وتوون له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی‌ لیژنه‌یه‌كی‌ هاوبه‌ش پێكبهێنن بۆ راده‌ست كردنی‌ راسته‌وخۆی‌ ئه‌و بڕه‌ نه‌وته‌ له‌ نه‌وتی‌ خاوی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان به‌ كۆمپانیای‌ سۆمۆی‌ عیراقی‌، به‌ ره‌چاو كردنی‌ ئه‌وه‌ی‌ كه‌ هه‌رێمی‌ كوردستان له‌ رۆژێكدا 480 بۆ 500 هه‌زار به‌رمیل نه‌وت به‌رهه‌م ده‌هێنێت.
عادل عه‌بدولمه‌هدی‌ سه‌رۆك وه‌زیری‌ عیراق له‌ دیدارێكی‌ ته‌له‌ڤزیۆنیدا له‌ 22ی‌ ته‌مووزدا رایگه‌یاند، حكومه‌ته‌كه‌ی‌ پابه‌نده‌ به‌ یاسای‌ بودجه‌ی‌ داراییه‌وه‌، به‌ گوێره‌ی‌ ئه‌و یاسایه‌ش ده‌بێ حكومه‌تی‌ هه‌رێم 250 هه‌زار به‌رمیل نه‌وته‌كه‌ بنێرێت، ئه‌گه‌ر وا نه‌كات ئه‌وانیش به‌شه‌ بودجه‌ی‌ هه‌رێم ده‌بڕن، هه‌ڵبه‌ت هه‌موو به‌شه‌ بودجه‌كه‌ نا، به‌ڵكو به‌قه‌د نرخی‌ ئه‌و بڕه‌ نه‌وته‌ دیاریكراوه‌ ده‌بڕن، مووچه‌ی‌ فه‌رمانبه‌رانی‌ هه‌رێمی‌ كوردستانیش له‌ چوارچێوه‌ی‌ بودجه‌دا‌و به‌ شێوه‌یه‌كی‌ ره‌وا ده‌ده‌ن، ئه‌مه‌ش خه‌ڵكی‌ كوردستان دڵخۆش ده‌كات‌و په‌یوه‌ستیان ده‌كاته‌وه‌ به‌ هه‌موو خه‌ڵكی‌ عیراق‌و هاونیشتمانیانه‌وه‌.
له‌گه‌ڵ ئه‌و قسانه‌شدا كه‌ له‌ باره‌ی‌ چاره‌سه‌ر كردنی‌ كێشه‌كانی‌ نێوان به‌غدا‌و هه‌رێمدا ده‌كرێت، سكاڵاش له‌سه‌ر وه‌زیری‌ سامانه‌ سروشتییه‌كان‌و سه‌رۆك وه‌زیر له‌ دادگای‌ فیدراڵی‌ به‌رز كراوه‌ته‌وه‌، به‌ تۆمه‌تی‌ ئه‌وه‌ی‌ نه‌وتیان هه‌نارده‌ كردووه‌ بێ پرسی‌ حكومه‌تی‌ فیدراڵی‌، هه‌روه‌ها سكاڵا له‌سه‌ر توركیاش تۆمه‌تبار كراوه‌ به‌ تۆمه‌تی‌ ئه‌وه‌ی‌ نه‌وتی‌ عیراق به‌ قاچاخی‌ ده‌بات.

كێشه‌ی‌ سووته‌مه‌نی‌
3- ده‌ركه‌وتنی‌ لاوازیی لای‌ هه‌ندێك له‌ رژێمه‌ سیاسییه‌ عه‌ره‌بییه‌كان: ئه‌مه‌شیان له‌ رژێمه‌كه‌ی‌ به‌شار ئه‌سه‌ددا ده‌رده‌كه‌وێ له‌ سوریا، عه‌لی‌ غانم وه‌زیری‌ نه‌وت‌و سامانی‌ كانزایی رۆژی‌ ده‌یه‌می‌ مانگی‌ ته‌مووزی‌ رابردوو له‌ لێدوانێكدا بۆ كه‌ناڵه‌كانی‌ راگه‌یاندنی‌ ره‌سمی‌ ئه‌و وڵاته‌ ئاشكرای‌ كرد، جه‌نگی‌ سوریا كه‌ له‌ ساڵی‌ 2011وه‌ به‌رده‌وامه‌ زیانێكی‌ زۆری‌ به‌ كه‌رتی‌ نه‌وت‌و غاز گه‌یاندووه‌ كه‌ به‌ نزیكه‌ی‌ 74,2 ملیار دۆلار مه‌زه‌نده‌ ده‌كرێت، ئه‌ویش به‌هۆی‌ ئه‌و شه‌ڕانه‌ی‌ له‌ ناوچه‌ی‌ كێڵگه‌‌و دامه‌زراوه‌ نه‌وتییه‌كاندا كراون، پێویسته‌ ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ش بكرێت، كه‌ ئه‌و ناوچانه‌ی‌ كێڵگه‌ی نه‌وتیان تێدایه‌، دابه‌ش بوون‌و هه‌ندێكیان كه‌وتوونه‌ته‌ بن ده‌ستی‌ رژێمی‌ سوریا‌و به‌شێكیشیان كه‌وتوونه‌ته‌ بن ده‌ستی‌ هێزه‌كانی‌ سوریای‌ دیموكرات كه‌ هێزێكی‌ كوردییه‌، دیارترین كێڵگه‌ی‌ نه‌وتیش له‌ ده‌ست كورده‌كاندایه‌‌و كێڵگه‌كانی‌ غازیش له‌ ده‌ستی‌ حكومه‌تی‌ دیمه‌شقدان.
به‌ گوێره‌ی‌ هه‌ندێك سه‌رچاوه‌ی‌ سوریا، هێزه‌كانی‌ سوریای‌ دیموكرات ده‌سه‌ڵاتیان هه‌یه‌ به‌سه‌ر كێڵگه‌كانی‌ عومه‌ردا كه‌ گه‌وره‌ترین كێڵگه‌ی‌ نه‌وته‌ له‌ سوریا، له‌گه‌ڵ كێڵگه‌ی‌ ته‌نه‌ك‌و جه‌فرا له‌ ناوچه‌ی‌ دێره‌زووری‌ خۆرهه‌ڵاتی‌ وڵاته‌كه‌، جگه‌ له‌وه‌ش كێڵگه‌ی‌ رومێلان له‌ حه‌سه‌كه‌ی‌ خۆرهه‌ڵاتی‌ سوریا‌و چه‌ند كێڵگه‌یه‌كی‌ بچووكیش له‌ ره‌قه‌ دوای‌ ئه‌وه‌ی‌ له‌ ده‌ستی‌ چه‌كدارانی‌ داعشیان سه‌نده‌وه‌، له‌گه‌ڵ دوو كێڵگه‌ی‌ غاز، كۆمیكۆ له‌ دێره‌زوور‌و سوه‌دیه‌ له‌ حه‌سه‌كه‌. هێزه‌كانی‌ سه‌ر به‌ رژێمی‌ سوریاش چه‌ند كێڵگه‌یه‌كیان به‌ ده‌سته‌وه‌یه‌، وه‌ك كێڵگه‌ی‌ نه‌وتی‌ وه‌رد‌و تیم‌و شوله‌‌و نیشان له‌ دێره‌زوور‌و كێڵگه‌ی‌ سه‌وره‌ له‌ ره‌قه‌، كێڵگه‌ی‌ جزل له‌ حومس، هه‌ره‌وه‌ها كێڵگه‌ی‌ غازی‌ شاعیر كه‌ گه‌وره‌ترین كێڵگه‌ی‌ غازه‌، له‌گه‌ڵ كێڵگه‌ی‌ سه‌ده‌د‌و ئه‌راك له‌ حومس.
جه‌نگ توانای‌ به‌رهه‌مهێنانی‌ نه‌وتی‌ له‌و وڵاته‌دا لاواز كردووه‌، زۆر له‌ كۆمپانیا نێوده‌وڵه‌تییه‌كان ناچار بوون سوریا جێ بهێڵن‌و وه‌به‌رهێنانیان له‌ سوریا راگرت، به‌ تایبه‌تی‌ دوای‌ زیادبوونی‌ گه‌مارۆ ئابوورییه‌ سه‌پێنراوه‌كانی‌ سه‌ر ئه‌و وڵاته‌، چونكه‌ سوریا دوای‌ ئه‌وه‌ ناچار بوو له‌ پشت گه‌مارۆكانه‌وه‌‌و به‌ نهێنی‌ له‌ رێگه‌ی‌ ئێرانه‌وه‌ هێڵێك بۆ هه‌نارده‌ مسۆگه‌ر بكات. به‌ڵام زیاد كردنی‌ گه‌مارۆكی‌ سه‌پێنراوی‌ ئابووری‌ بۆ سه‌ر ئێران له‌لایه‌ن ئه‌مریكا هێنده‌ی‌ تر كێشه‌كه‌ی‌ قوڵ كرده‌وه‌، كار گه‌یشته‌ ئه‌و راده‌یه‌ی‌ دیمه‌شق له‌ زستانی‌ رابردوودا تووشی‌ قه‌یرانێكی‌ توندی‌ سووته‌مه‌نی‌ بوو، ئه‌وه‌ بوو له‌ چواره‌م رۆژی‌ مانگی‌ ته‌مووزی‌ رابردوودا ده‌سه‌ڵاتدارانی‌ جه‌به‌ل تاریق ده‌ستیان به‌سه‌ر كه‌شتییه‌كی‌ نه‌وتهه‌ڵگری ئێران دا گرت، كه‌ گومانی‌ لێ ده‌كرا نه‌وت ببات بۆ سوریا.

فشاری‌ گه‌مارۆكان
4- كاریگه‌ری‌ گه‌مارۆكانی‌ خۆرئاوا بۆ سه‌ر ئابووری‌ هه‌ندێك له‌ هێزه‌ ئیقلیمییه‌كان: ره‌نگه‌ ئه‌وه‌ی‌ به‌ باشی‌ گوزارشت له‌م دۆخه‌ بكات، سیاسه‌تی‌ دۆناڵد تره‌مپ سه‌رۆكی‌ ئه‌مریكایه‌، كه‌ به‌ نیازه‌ هه‌نارده‌ی‌ نه‌وتی‌ ئێران كه‌م بكاته‌وه‌ بۆ ئاستی‌ سفر، ئه‌ویش له‌ مانگی‌ ئایاری‌ رابردوودا ئه‌و بڕیاره‌ی‌ هه‌ڵوه‌شانده‌وه‌ كه‌ پێشتر دابووی‌‌و رێگه‌ی‌ ده‌دا به‌ هه‌شت وڵات نه‌وت له‌ ئێران بكڕن، وه‌ڵامی‌ ئێرانیش هه‌ڕه‌ش كردن بوو بۆ داخستنی‌ ته‌نگه‌ی‌ هورمز.
حه‌سه‌ن رۆحانی‌ له‌و باره‌یه‌وه‌ رایگه‌یاند، خۆرئاوا ده‌زانێ ئه‌گه‌ر گه‌مارۆی‌ ته‌واو بخه‌نه‌ سه‌ر نه‌وتی‌ خاوی‌ ئێران، ئه‌وا ئاوه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كان ئاسایشیان تێدا نامێنێت، ئاماژه‌ی‌ بۆ ئه‌وه‌ش كرد، كه‌ فشاری‌ تاكلایه‌نه‌ بۆ سه‌ر ئێران له‌ به‌رژه‌وه‌ندییان نییه‌‌و ئاسایشیان بۆ دابین ناكات له‌ ناوچه‌كه‌‌و جیهانیشدا. ئه‌م قسانه‌ی‌ حه‌سه‌ن رۆحانی‌ دوای‌ ئه‌وه‌ هات كه‌ مایك بۆمبیۆ وه‌زیری‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ ئه‌مریكا جه‌ختی‌ كرده‌وه‌، وڵاته‌كه‌ی‌ 2,7 ملیۆن به‌رمیلی‌ رۆژانه‌ی‌ ئێرانی‌ له‌ بازاڕی‌ جیهاندا كه‌م كردۆته‌وه‌، ئه‌ویش له‌ رێگه‌ی‌ سه‌پاندنی‌ سزای‌ زیاتره‌وه‌ به‌سه‌ر ئه‌و وڵاته‌دا.

هاوپه‌یمانیی وزه‌
5- پێكهێنانی‌ هاوپه‌یمانی‌‌و هێزی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی‌ ره‌فتاری‌ هێزه‌ ئیقلیمییه‌كان: وه‌زیرانی‌ وزه‌ی‌ هه‌ریه‌ك له‌ ئه‌مریكا‌و قوبرس‌و یۆنان‌و ئیسرائیل له‌ كۆنگره‌ی‌ تایبه‌ت به‌ وزه‌دا كه‌ هه‌شتی‌ ئابی‌ رابردوو له‌ ئه‌سینا به‌ڕێوه‌چوو رێكه‌وتن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی‌ هاوكاری‌ یه‌كتر بكه‌ن دژی‌ جموجۆڵه‌كانی‌ توركیا له‌ خۆرهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاست كه‌ مایه‌ی‌ نیگه‌رانییه‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‌ توركیا هه‌وڵ ده‌دات چه‌ند كه‌شتییه‌كی‌ خۆی‌ بنێرێت له‌ نزیك نیوه‌دوورگه‌ی‌ كاراباسی‌ قوبرسی‌ به‌ دوای‌ غازی‌ سروشتیدا بگه‌ڕێ، یه‌كێتی‌ ئه‌وروپاش سزای‌ سه‌پاندووه‌ به‌سه‌ریدا‌و كاره‌كه‌ی‌ به‌ نایاسایی ده‌زانێت.
كورته‌ی‌ باسه‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ سه‌رچاوه‌كانی‌ نه‌وت‌و غاز كراوه‌ته‌ ئامانج‌و هه‌ندێك له‌ هێزه‌ ئیقلیمییه‌ سه‌ره‌كییه‌كان چاویان تێبڕیوه‌، ئه‌و هێزانه‌ی‌ قۆناغ به‌ قۆناغ ده‌ستیان هه‌بووه‌ له‌ په‌ره‌سه‌ندنی‌ ململانێ چه‌كدارییه‌كانی‌ ناوخۆی‌ وڵاتانی‌ عه‌ره‌بیدا، هه‌روه‌ها ناكۆكی‌ نێوان هێزه‌ ئیقلیمییه‌كان له‌ نێوان خۆیاندا له‌ په‌ره‌سه‌ندندایه‌‌و قه‌یران‌و كێشه‌كانی‌ نێوان هێزه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كان‌و هێزه‌ ئیقلیمییه‌كانیش به‌رده‌وامه‌ به‌ هۆی‌ گه‌مارۆ‌و فشاری‌ زۆره‌وه‌ بۆ سه‌ر كه‌رتی‌ نه‌وت، هه‌موو ئه‌مانه‌ نیشانه‌ی‌ ئه‌وه‌ن كه‌ سه‌رچاوه‌ سروشتییه‌كان كاریگه‌رییان له‌سه‌ر ئارامی‌‌و سه‌قامگیریی ناوچه‌ی‌ خۆرهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاسته‌وه‌ هه‌یه‌.

*سه‌نته‌ری‌ مسته‌قبه‌ل بۆ توێژینه‌وه‌ی‌ پێشكه‌وتوو

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

له‌ شامه‌وه‌ بۆ ئیمرالی ئـۆج ئالان

وه‌رگێرانی له‌ توركیه‌وه‌: شنۆ هیرانی ن: موراد یه‌تكین بەشی شەشەم ...