سەرەکی » ساڵۆنی کوردستانی نوێ » گوتاری حزبی گوتاری سیاسییە، میدیا هەر جۆرێك بێت گوزارشت لەو گوتارە دەكات

قادر عەزیز:

گوتاری حزبی گوتاری سیاسییە، میدیا هەر جۆرێك بێت گوزارشت لەو گوتارە دەكات

لەم دووتوێیەدا
لەچوارچێوەی كۆڕو سیمینارەكانی ساڵۆنی كوردستانی نوێدا، رۆژی 16/9/2019، كۆڕێك لەبارەی گوتاری راگەیاندن و گوتاری سیاسی لە كوردستاندا ئێستا و ئاییندە بۆ هەڤاڵ قادر عەزیز ئەندامی مەكتەبی سیاسیی و سەرپەرشتیاری مەكتەبی راگەیاندن بەڕێوەچوو.
لەكۆڕەكەدا، قادر عەزیز چەندین لایەنی گرنگی پەیوەست بە گوتاری راگەیاندن و گوتاری سیاسیی باسكرد، لە یەكێك لە تەوەرەكاندا وتی: ئێمە لە كوردستان ئێستا سێ دەسەڵاتی جێبەجێكردنمان هەیە، حزب‌و سەرۆكایەتی هەرێم‌و حكومەت، دەسەڵاتەكانی تر زۆر لاوازن، لەبەرامبەر دەسەڵاتی جێبەجێكردندا ، ئەویش بێگومان لەژێر هەیمەنەو هەژموونی حزبدایە، سەبارەت بە میدیاش ئەوا هەر باس ناكرێت، چونكە كاتێك میدیا دەبێتە دەسەڵاتی چوارەم، كە وڵاتێك یاسا تێیدا سەروەر بێت، دیموكراسی تێدا بێت، ئەوكاتە میدیا لەوێ دەتوانێ ببێـت بەدەسەڵاتی چوارەم، لێرە ناتوانێ بگاتە ئەو ئاست‌و پێگەیە:
سەرەتای كۆڕەكە، ستران عەبدوڵڵا سەرنووسەری كوردستانی نوێ‌، وێڕای بەخێرهێنانی میوانان، ئاماژەی بە بایەخی ئەم جۆرە كۆڕانەكرد، كە دەبێتە دەروازەیەك بۆ گفتوگۆی جیدی لەبارەی گوتاری راگەیاندن و گوتاری سیاسی و رۆڵی راگەیاندن بەگشتی.

ساڵۆنی كوردستانی نوێ

قادر عەزیز:
سوپاس بۆ هەموو لایەك‌و بەخێرهاتنتان دەكەم، سوپاسیش بۆ كاك ستران‌و ستافی كوردستانی نوێ بۆ سازكردنی ئەم كۆڕە، وەك هەڤاڵ سترانیش لە پێشەكیەدا باسیكرد، بابەتەكە زۆر گرنگە چ لە رووی سیاسیی‌و چ لە رووی راگەیاندنەوە، دیارە گوتاری راگەیاندن خۆشی هەر رەنگدانەوەی گوتاری سیاسییە، بەڵام پێش ئەوەی من باسی هەردوو گوتارەكە بكەم، پێویستە باس لە رۆڵی میدیا بكەم، چونكە خۆتان دەزانن، لە رۆژگاری ئەمڕۆماندا میدیا چ رۆڵێكی كاریگەری هەیە‌و چون بۆتە بەشێكی گرنگ لە ژیان‌و پێویستییەكانی كۆمەڵگا، ئەوەی ئەو پرۆسەیەشی گرنگتر كردووە، بەدڵنیاییەوە پێشكەوتنی تەكنۆلۆژیایە، ئەو گەشەو هەڵكشانە زۆرەی تەكنۆلۆژیا و شۆڕشی پەیوەندییەكان‌و زانیارییەكان لە چەند دەهەی رابردوو ئەمانە هەمووی وایكردووە كە تەكنەلۆژیا ئیمرۆ بەشێوەیەكی فراوان‌و كاریگەر ببێتە بەشێك لە ژیانی كۆمەڵگا‌و لەهەر شوێنێكی دنیا بێت مرۆڤ بەخۆیەوە پەیوەست بكات، بێگومان كوردستانیش ئێستا بەشێكی گرنگی ئەو پرۆسەو بایەخەی میدیایە، هەربۆیەش ناكرێت بەبێ قسەكردن لەو تەكنەلۆژیاییە باس لە رۆڵی میدیا بكرێت، خۆتان دەزانن تەكنەلۆژیا لە چل پەنجا ساڵی رابردوو چ گەشەكردنێكی گەورەی بەخۆیەوە بینیوە دونیا‌و مرۆڤایەتی لەسایەی ئەم پێشكەوتنی تەكنەلۆژیایە چ ئاڵوگۆڕو گەشەیەكی گەورەی كردوە، هەتا باس لەوە دەكرێت، كە لەم چل ساڵەی رابردوو پێشكەوتنی كۆمەڵگای مرۆڤایەتی بەهۆی ئەو پێشكەوتنەی تەكنەلۆژیاوە بەقەد هەموو پێشكەوتنی مێژووی مرۆڤایەتی بووە، ئەوەی لەو گەشەسەندنەش زۆر گرنگە دواجار گواستنەوەی تەكنەلۆژیا بوو بۆ خەڵك، چونكە پێشتر ئەگەر تەكنەلۆژیا تەنها لە دەستی حكومەت‌و دەوڵەتان و دامەزراوەكان بووبێت ‌و خرابێتە خزمەتی بەسەنتەربوون، ئەوا ئیمرۆ بە پێچەوانەی ئەوە، ئێستا تەكنۆلۆژیا لەپرۆسەیەكی نوێدا گواستراوەتەوە بۆ خەڵك‌و هاوڵاتیانیش دەتوانن لەناو ئەو جیهانە گەشەسەندووەدا وەك بەكاربەر رۆڵی خۆیان ببینن، تۆماس فریدمان لەوبارەوە دەڵێت «كاریگەری ئەو تەكنەلۆژیایە وایكردوە كە ئیمرۆ خەڵك هەمووی لە پەیوەندیدایە»، بەڵام بێگومان لەدۆخی ئەو پەیوەندی‌و كارلێكە لەگەڵ ئامرازەكان، هیچ كەسێك لەژێر كۆنترۆڵ و چاودێریدا نییە، تەنانەت وەك دەبینین منداڵەكانی خۆشمان ناتوانرێت بخرێنە ژێر چاودێرییەوە، كە ئەوەش یەكێكە لە دیوە نێگەتیڤەكانی ئەم تەكنەلۆژیایە.
وەك پێشتر ئاماژەم پێدا كە سروشتی ئەو داهێنراوە زانستیی‌و تەكنۆلۆژیایە پێشتر دەخرایە خزمەت بەسەنتەربوونەوە، بەڵام ئێستا بە پێچەوانەی ئەو سروشتەی جارانیەوە، خراوەتە خزمەت شەفافیەت و ئاشكراییەوە، واتە چیتر لەو جیهانەدا شتی شاراوە نەماوەو تەنانەت دۆسیە گرنگەكانی پەیوەست بەدیوە نهێنی‌و پەنهانەكانی دەوڵەتیش دەكەوێتە بەردەست خەڵك، لەوەشدا دیاردەی ویلكیكس باشترین نموونەیە كە چۆن توانی بەشێكی گرنگ لە زانیارییە گرنگەكان دزە پێ بكات و بیخاتە بەردەستی خەڵك. بێگومان شەفافیەتیش بەشێكی گرنگە لە دیموكراسی‌و كۆڵەكەیەكی گرنگی دروستكردنی رای گشتیشە، چونكە دواجار بەهۆی بەو هاوڵاتیبوونەوەی میدیا‌و ئامرازە تەكنۆلۆژییەكان ئاسان مرۆڤ‌و بەكاربەر دەستی بەزانیارییەكان رادەگات، بێگومان رەنگە هەمووشمان لەسەر ئەوە كۆك بین كە هەموو شتێك لەدنیا هەتا ئەگەر داهێنانی گەورەش بێت لایەنی باش‌و خراپی خۆی هەیە، ئەم تەكنەلۆژیایەش كاتێك كەوتۆتە دەست خەڵك، چەند ئەو دیوەی گرنگە كە ئامرازەكان لەبەردەستی خەڵكدا بن، بەڵام دیوە خراپەكەشی ئەوەیە كە خراپ ئەو ئامرازانە بەكاردەهێنرێن، ئەمەش بەشێكی پەیوەندی بەنەشارەزاییەوە هەیە لە بەكارهێنانی، بەتایبەتی لەناوچەی ئێمە، كە شتێكی تازەیە، بۆیە خەڵك شارەزا نییە لە بەكارهێنانی ئەم تەكنەلۆژیایە‌و هێشتا ماویەتی خەڵك هۆشیار بێت لە بەكارهێنانی‌و بەرپرسیارانە مامەڵە لەگەڵ ئەو بەخششە زانستییە بكات، ئەمەش وایكردووە كەسەكان خراپ یان بە ئەنقەست ئەو ئامرازانە بەكاربهێنن، بۆیە یەكێك لەو كێشانەی لەسەردەمی تەكنەلۆژیا هەیە «نەخوێندەواری تەكنەلۆژیا»ی پێدەڵێن. جاران یەك جۆر نەخوێندەواری هەبوو، ئەویش نەخوێندەواری خوێندنەوە‌و نوسین بوو، بەڵام ئێستا لەسەردەمی تەكنەلۆژیادا نەخوێندەواری تەكنەلۆژیاش هەیە، بۆیە كاتی دەوێت تا تاكەكانی كۆمەڵگا شارەزایی تەواو پەیدا دەكەن تەكنەلۆژیا بۆ خزمەتی خۆیان و خەڵك بەگشتی بەكار دەهێنن.
سەبارەت بەراگەیاندن، خۆتان دەزانن لە دێر زەمانەوە لەوەتەی مرۆڤ پەیدابووە جۆرێك لە راگەیاندن هەر هەبووە، سەرەتا لە گۆڕینەوەی زانیاری نیوان دوو كەس یان دوو گوند ئەمە خۆی بەشێك بووە لە راگەیاندن، لە دونیاش بە گشتی لە كۆنەوە دوو جۆر راگەیاندن هەیە، لە ئەمریكا‌و ئەوروپا كە وڵاتی دیموكراسین ساڵانێكی زۆرە راگەیاندن رۆڵی دەسەڵاتی چوارەم دەبینێ‌، لەبەرئەوەی لەو وڵاتانە دیموكراسی هەبووە‌و یاسا سەروەر بووە، میدیا بەیاسا رێكخراوە‌و مافی میدیا، میدیاكار بە یاسا پارێزراوە، هەربۆیەش میدیا لە تەك سێ دەسەڵاتەكەی تر، وەك دەسەڵاتی چوارەم رۆڵی گەورەی بینیووە، ئەو رۆڵەی میدیا لەسەرپێخستنی كەیسە یاساییەكان، لەگۆڕانكاری ناو حكومەت، لەلادانی وەزیرو ئاشكراكردنی ریسوایی‌و ئابڕوچوونەكان رۆڵێكی گەورە بووە، نەوەی حەفتاكان ئێمە بەشێكمان لە بیرمانە كە چۆن لە ئەمەریكا لەرێگەی دوو رۆژنامەنووسی (واشنتۆن پۆست)ەوە، بەڵگەی ریسواییەكەی وۆتەرگێت ئاشكراكراوە نیكسیۆن سەرۆكی ئەوسای ئەمەریكا ناچار بەدەست لەكاركێشانەوە كرا، ئەو ئابڕوچوونە بەراستی نیشانیدا كە رۆژنامەنووس لەسیستەمی دیموكراسی‌و لەفەزای سەروەری یاسادا دەتوانێت كاری گەورە بكات، سەدان نموونەی وا هەیە لە ئەوروپا، لەبەرئەوەی میدیا كاریگەربووە‌و توانیویەتی خزمەتی گەورە بە كۆمەڵگا بكات، توانیویەتی رای گشتی دروست بكات‌و فشار لەسەر دەسەڵاتەكانی تر دروست بكات، دەڵێن لە یابان لە شەستەكان كاتێك راگەیاندراوە هیچ نەخوێندەوارێك لە وڵات نەماوە، بەڵام دوای دوو ساڵ رۆژنامەنوسێك لە ناوچەیەكی شاخاوی پیرەژنێكی دۆزییەوە نەخوێندەواربوو، كاتێ ئەم هەواڵە لە رۆژنامە بڵاوبۆوە وەزیری پەروەردە یەكسەر دەستی لەكاركێشایەوە، بەداخەوە لەوڵاتی ئێمە، میدیا ئەم دەسەڵاتەی نییە‌و ناوچەكەی ئێمە لەبەرئەوەی دیموكراسی نییە، تەنانەت لە هەندێك وڵات تا ئێستا دەسەڵاتەكان لەیەكتر جیانەكراونەتەوە‌و تائێستا یەك دەسەڵات هەیە، ئەویش دەسەڵاتی جێبەجێكردنە، هەربۆیەش هەندێك لە نووسەر‌و رۆژنامەنووسە عەرەبەكان ناویان لە میدیا ناوە دەسەڵاتی دووەم، چونكە لەبنەڕەتەوە لەو ناوچەیە یەك دەسەڵات هەیەو تەواو، خۆ ئەگەر میدیا قسەیەكی هەبێت ئەوە دەسەڵاتی دووەمە.
ئێمە لە كوردستان ئێستا سێ دەسەڵاتی جێبەجێكردنمان هەیە، حزب‌و سەرۆكایەتی هەرێم‌و حكومەت، دەسەڵاتەكانی تر زۆر لاوازن، لەبەرامبەر دەسەڵاتی جێبەجێكردندا ، ئەویش بێگومان لەژێر هەیمەنەو هەژموونی حزبدایە، سەبارەت بە میدیاش ئەوا هەر باس ناكرێت، چونكە كاتێك میدیا دەبێتە دەسەڵاتی چوارەم، كە وڵاتێك یاسا تێیدا سەروەر بێت، دیموكراسی تێدا بێت، ئەوكاتە میدیا لەوێ دەتوانێ ببێـت بەدەسەڵاتی چوارەم، لێرە ناتوانێ بگاتە ئەو ئاست‌و پێگەیە، چونكە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، میدیای ئازاد یان سەربەخۆ نیە یان زۆر لاوازە، چونكە یەكێك لە مەرجەكانی میدیای سەربەخۆ ئەوەیە لەژێر هەژموونی هیچ یەكێك لە دەسەڵاتەكانی تردا نەبێت‌و بەتەواوەتی لەم سێ دەسەڵاتە سەربەخۆ بێـت، بەتایبەت رۆژنامەنوس‌و میدیاكار سەربەخۆ بێت، چونكە وەك دەگوترێ‌ رۆژنامەگەری ئازاد بەبێ رۆژنامەنووسی ئازاد نابێت.
میدیا لە كوردستان، بەتایبەتی پێش راپەڕین چەند ئێزگەیەك هەبوو، گرنگەكەیان ئێزگەی دەنگی گەلی كوردستان بوو، پێویستە ئاماژەی پێبدەم، چونكە بەبێ ناوهێنانی رۆڵی ئەم ئێزگەیە، باس لە شۆڕشی چەكداری و راپەڕین ناكرێت، ئەگەر بوترێت ئەم ئێزگەیە راپەڕینی دروستكرد لەوانەیە زیادەڕەویی نەبێت، هەموو شتێكی ئەو راپەڕینە، هاندان و رێكخستنی خەڵك، پێشمەرگە، جەماوەر، شانە‌و مەفرەزەكانی شار، جوڵەی پێشمەرگە، هەموو شتێك لەم ئێزگەیەوە بوو، دوای راپەڕین چەشن‌و مۆدێلێكی تری میدیا سەریهەڵدا، لەوەشدا یەكێتی نیشتمانی كوردستان رێچكەشكێن بوو، چ لە دامەزراندنی تەلەفزیۆن، كە ئێستا سەتەلایتی گەلی كوردستانەو بەكەناڵی دایك ناوزەد دەكرێت، چ لە دامەزراندنی رۆژنامەی كوردستانی نوێ وەك یەكەم رۆژنامەی كوردی رۆژانە، ئەمە شەرەفی دەستپێشخەریەكەی بۆ یەكێتی دەگەڕێتەوە.
لە كوردستان بیست‌و پێنج ساڵمان لە ئەزمونی حوكمڕانی كوردی تەواوكردووە‌و میدیا شان بەشانی ئەم ئەزمونە گەشەیكردووە‌و سوودی لەو تەكنەلۆژیایەش وەرگرتووە كە لەو ساڵانەدا پێ بە پێ گەیشتۆتە كوردستان، ئیمرۆ لە كوردستان دوو جۆر میدیا هەیە، میدیایەكی حزبی‌و پابەند، هەروەها میدیایەكی سێبەر، كە هەر بەناو سێبەرە‌و ئەگینا وەك رۆژی رووناكە، بۆیە هەق نییە ناوی سێبەری لێبنرێ، ساڵانێك میدیایەكی ئەهلی هەبوو، هەنگاو و سەرەتایەكی گرنگ بوو، بەداخەوە بەهۆی فشارەوە ئەو میدیایە نەیتوانی بەردەوام بێت، بۆیە ئێستا ئەو میدیا ئەهلیە شتێكی ئەوتۆی لێ‌ نەماوەتەوە. دیارە ئەمەش زیانێكی گەورەیە بۆ هەرێمەكەمان، چونكە خۆتان دەزانن نیشانەی دیموكراسی هەر وڵاتێك یا هەر دەسەڵاتێك بریتییە لە چەند شتێك، یەكەمیان لەوانە میدیای ئازاد‌و میدیای ئەهلییە، دووەم بوونی ئۆپۆزسیۆنە، كاتێك وەفدێك دێتە كوردستان ئەگەر بپرسێ ئۆپۆزسیۆن نەبێت خۆی تێدەگات نەقسێكی گەورەیە بۆ دەسەڵات لەسەر ئەوەی وڵاتێك ئۆپۆزسیۆنی نییە، هەموو دەسەڵاتێك بەبێ چاودێری بەرەو گەندەڵی دەڕوات، ئەم میدیایەی ئەمڕۆ و خیتابەكەی كە ناونیشانی بابەتەكەمانە ، دیارە خیتاب چەندین جۆری هەیە، بەڵام ئێستا ئێمە باس لە خیتابی سیاسی دەكەین، لە خیتابی سیاسیش باس لە خیتابی حزبی دەكەین، خیتابی حزبی خیتابی سیاسیە، میدیا هەر جۆرێك بێت گوزارشت لەو خیتابە دەكات، بەو مانایەی میدیا قسەی حزب دەكات، بەڵام بەدڵنیاییەوە قسەیەكی رێك ‌و پێك و لەچوارچێوەیەكی داڕێژراو بەزمانێكی دیبلۆماسی پاراو و بە دەربڕینێكی راست و دروست‌و راستگۆییەكی تەواو، هەروەها بە بەرجەستەكردن‌و رەنگدانەوەی ئیتیكی راگەیاندنەوە. لەراستیدا خیتاب بەشێكی ئەگەڕێتەوە بۆ كۆمەڵی پێوەری مەعریفی‌و ئەخلاقی و گرنگی رەنگدانەوەی ئەو بەهایانە لە گوتار، بەڵام بەداخەوە لە هەندێك خیتاب ئەمە نییە، لەهەندێك خیتاب هیچ پێوەرێكی ئەخلاقی نییە، بۆیە كە باس لە ئیتیكی راگەیاندن دەكرێت، دەبێت رەچاوی ئەو بەهاو پرەنسیبە جیهانیانە بكرێت.
لەماوەی رابردوو، هەر لەساڵۆنی كوردستانی نوێ، دكتۆر (كارزان محەمەد)ی هاوڕێمان، لەرێگەی بڵاوكردنەوەی تێزی دكتۆراكەی لەسەر ئیتیك، كە زۆر گرنگ بوو، راستییەكەی یەكێك لە بابەتە گرنگەكان بوو سەبارەت بە ئیتیكی رۆژنامەگەری لە دونیاو كوردستانیش، بەداخەوە، سروشتی كۆڕەكە وابوو، نە خۆی زۆر قسەی لەسەر ئەو پرسە كرد، نە ئێمەش زۆر قسەمان لەسەر كرد، من تێبینیم هەیە لەو كۆڕانەی خۆمان كە من لە هەندێكیان بەشداریمكردووە، كە گفتوگۆی جدی بابەتەكان ناكرێت، ئەمانە بابەتی گرنگن با تەنها چاوەڕێی ئەوە نەكەین كتێبەكەمان هەدییە بكەن و بڕۆین، بابەتەكان بۆ هەموومان گرنگن. پێویستە موناقەشە و لێكۆڵینەوەی جدییان لەسەر بكرێت.
ئێستا كە باس لە میدیای سێبەر دەكەین لە كوردستان، كە ئەمڕۆ بووە بە بەڵایەكی گەورە لەسەر كۆمەڵگەی كوردستان، لەسەر بەلاڕێدابردنی رای گشتی، لەسەر چەواشەكردنی رووداوەكان، چەواشەكردنی رای گشتی، چی ناوێكی لێبنێین، دەكرێت هەڵگری كۆمەڵێك ناسنامەو ناو بێت، كە هەموویان بۆ تێكدانی هزری تاكەكانی كۆمەڵگایە بۆ ئەوەی لە شوێنی واقیعە راستەقینەكە واقیعێكی تەزویر و چەواشەكاری بەرجەستە بكەن. ئەمە پەیوەندی بە هەموومانەوە هەیە، ئەم دۆخە پەیوەەست نییە بەتەنها بە یەكێتیی ‌و چەند حزبێكەوە، ئەمە پەیوەندی بە منداڵەكانمانەوە هەیە، كاتێك میدیا‌و راگەیاندن‌و ئامرازەكانی تەكنۆلۆژیا لەگەڵ ژیانی هەمومان تێكەڵە، بەدڵنیاییەوە سەلامەتی فكر‌و بیركردنەوەی نەوەكانمان‌و رای گشتی بەتەنها پەیوەست بەحزبەكانمانەوە نیە، بۆیە ئەم میدیا سێبەرە زیانێكی زۆری گەیاندووە نەك بە میدیا رەسەن‌و میدیا كلاسیكیەكە ، چونكە یەكێك لە ئەركەكانی ئەو میدیا سێبەرە، بریتییە لەلاوازكردنی رۆڵی ئەو میدیا رەسەن‌و مێژووییە، هەر چەندە میدیای فەرمی‌و كلاسیكی بەهۆی میدیای ئەلیكترۆنی هەر خۆی رۆڵی كزو لاواز بووە، ، بەهۆی نەشونماكردنی میدیای ژمارەیی‌و سۆسیال میدیا بەهەموو بەشەكانی، بەتایبەتی ئەنتەرنێت، بەڵام دیسانەوە میدیای فەرمی‌و كلاسیك وەك میدیایەكی رەسەن ماوەتەوە، نازانم هۆكارەكەی ئەوەیە كە ئێمە حەنینمان زیاتر بۆ میدیا تەقلیدیەكە هەیە یا شتێكی ترە، چونكە خەڵك باوەڕی بە میدیای تەقلیدی هەیە لە راستگۆیی‌و بەرپرسیارێتی، یان خراپەی زۆرمان لە میدیاكانی تر بیستووە بەتایبەتی ئەم سۆشیال میدیاو هەندێك میدیای تری ئەلكترۆنی، كە ناویان لێناون كونە درۆ یان شتێكی تر، دیارە بەدڵنیاییەوە ئەوە رای من نییەو دەستەواژەیەكی باوە، ئەگەر نا، هەمووی درۆ نییە، چونكە خراپ بەكاردێت و بە مەبەست بەكاردێت، یا بە نەزانین بەكاردێت، بۆیە ئەمانەی لێكەوتۆتەوە، ئەگینا هەموومان دەزانین سۆشیال میدیا، میدیایەكی گرنگە، گرنگییەكەی لەوەیە، كە هەرزانترە‌و ئاسانتر‌و خێراتر زانیاریت دەستدەكەوێت، ئەمە واقیعە. لەراستیدا هەتا ئێمەش لەسەر میدیاكەی خۆمان میدیای تەقلیدی حسابین، دەشتوانین میدیای دێرینی ناو لێ بنێین، بەرامبەر ئەم میدیا حزبییەی كە هەیە، خۆتان دەزانن میدیای حزب لە چوارچێوەی حزب كاردەكات‌و خیتابی میدیای حزبیش، خیتابی حزبە، بۆیە ناتوانین لەم خیتابە دەربچین، راستە لەناو یەكێتی ئازادییەك هەیە‌و هەندێكجار شتی پێچەوانەی سیاسەتەكانی خۆمان بڵاودەكەینەوەو بایەخی پێدەدەین، بەڵام ئەوە پەیوەندی بەو ئازادییەی خۆمانەوە هەیە، ئەگینا خیتابی حزبی لە زۆربەی حزبەكان، وەك چۆن ئەوقاف خیتاب بۆ مەلاكان ئەنوسێتەوە، ئاوها حزبەكانیش خیتاب بۆ راگەیاندن دەنوسنەوە، ئەركەكەشی یەك لایەنەیە‌و بریتییە لە پارێزگاری لە حزب. بڵاوكردنەوەی هەواڵەكانی حزب زۆر كاتیش بڵاوكردنەوەی چالاكیە تەشریفاتیەكانی حزبە و بەداخەوە ئەركی بەرەنگاربونەوەی میدیا سێبەر و چەواشەكارییەكانی راناپەرێنێ‌. چونكە میدیای سێبەرو خەسڵەتەكانی، گوتارو چەواشەكارییەكانی شتێكەو قودرەو توانای ئێمەش شتێكی تر، بۆیە تائێستاش كێشە گەورەكەمان ئەوەیە كە میدیای یەكێتیش بەو هەموو پایە بەهێزەی هەیەتی، ناتوانێ‌ روبەڕووی ئەو پرسە ببێتەوەو سنوورێك بۆ چەواشەكاریەكانی ئەو میدیا سێبەرە دابنێت، كە لە راستیدا ئەمە ئەركێكی گرنگی میدیای حزبی‌و دەرەوەی حزبیشە، كە روبەڕووی هەموو ئەو جۆرو چەشنە چەواشەكاریە ببێتەوە كە میدیای سێبەر چەند ساڵێكە وەك دیاردەیەكی ناجۆرو مەترسیدار ماكینەكانی خۆی خستۆتە كار، لەراستیشدا ئەو جۆرە میدیایە لەرێگەی روماڵكردنەكانی خۆیەوە وەك میدیایەكی چەواشەكار، زیانی بە هەموو پرۆسەی سیاسی‌و كۆمەڵگا‌و رای گشتی‌و هزری تاكەكانی كۆمەڵگا گەیاندووە، بەدڵنیاییەوە هەموو شتێك چەواشە دەكات، دەیەوێ‌ لەرێگەی دروستكردنی وێنەیەكی نادروستەوە واقیعێكی تازە كە خۆی دەیەوێ‌ دروست بكات، هەر چۆنێك بێت دەیهەوێت واقیعە راستەقینەكە دابپۆشێت، لەبەرئەوەی وەڵامدانەوە‌و رووبەروبوونەوەی ئەم بەناو میدیایە ئەركێكی سەرەكی‌و بنەڕەتی هەموو میدیاكانە بە میدیای حزبیشەوە. چونكە میدیای حزبی‌و تەنانەت حزب خۆشی لە خزمەتی كۆمەڵگایە، هەربۆیە هەر هێزێك لە خزمەتی كۆمەڵگا بێت، دەبێت بەراستی بەرپەرچی هەموو چەواشەكارییەك بداتەوە‌و رووبەڕووی هەموو شتێكی زیان بەخش ببێتەوە كە لە سەر تاكەكانی كۆمەڵگا‌و هزری كۆمەڵگا دروست دەبێت، ئەمە خۆ مانای ئەوە نییە میدیای حزبی لەم مەسەلەیەدا بێلایەنە، ئەمە سیاسەتی حزبە‌و پەیوەندی بەو پێكهاتە سیاسییەوە هەیە، هەر بەنموونە با لەخۆمانەوە باسی بكەم، میدیای یەكێتی نیشتمانی كوردستان نەیتوانیووە وەكو پێویست لەبەرامبەر ئەو شەپۆڵ‌و هەژموونە بوەستێت، كە میدیای سێبەر بەو هەموو چەواشەكارییەوە سەنگەری لێ‌ گرتووە، بەو مانایەی كە ئیدی وایلێهاتووە كە ئەو ئەم میدیایەی ئێستا هەیە‌و ناوی سێبەرە، سێبەر نییە، نموونە ئەوەی ئەو میدیایەی كە ئێستا بەداهات‌و سامانی گشتی بیناكراون‌و بە ویست‌و ئارەزووی خۆیان خزمەت بە ئەجێندای هێزێكی سیاسی دەكەن، من شەفافانە قسە دەكەم‌و سانسۆر بۆ قسەی خۆم دانانێم، هەتا ئەگەر میدیای یەكێتیی زیان بەخش بوو، یا رۆڵی خراپی هەبوو لە چەواشەكاری لەبەرامبەر كۆمەڵگا‌و پێكهاتەكانی، دەبێت رووبەڕووی ببینەوە، ئەمە پەیوەندی بەحزبێك‌و میدیایەكەوە نییە، پێوەرێكمان هەیە شتیك خزمەتی كۆمەڵگاو دۆزە رەواكەمان نەكات، سەلامەتی فكری هاوڵاتی نەپارێزێت، دژ بە خواستی رای گشتی بێت، دەبێت دوور بكەوینەوە لێی‌و لەبەرامبەری بوەستین، بەڕاستیش هەر میدیایەك لەم بەهاو پرەنسیبانە لابدات، پەیوەندی بەوەوە نییە میدیای كێیە، میدیایەكی زیان بەخشە‌و دەبێت تۆ رووبەڕووی ببیتەوە. بەداخەوە لەكوردستان‌و لە چەند ساڵی رابردوودا، ئەم میدیایەی ناوی سێبەری لێنراوە، بەڵام بەرۆژی روناك بە پارەی نەوت دروستكراوە، خۆتان دەبینن چۆن كەوتونە گیانی هەموو خەڵك‌و پێش هەموو كەس یەكێتیی، بەبێ ئەوەی یەكێتیی هەندێكجار وەڵامیش بداتەوە، ئەمە جگە لەوەی دژایەتی و چەواشەكاریەكی زۆری رووداوەكانی پارچەكانی تری كوردستانیش دەكات، بە لۆژیك‌و مەنتیقی ئەو گوتارە سیاسیەی ئەو میدیا سێبەرە بێ‌ ، خیانەت لای ئەوان نیشتمان پەروەرییە‌و نیشتمانپەروەری خەڵكی تریش دەكاتە خیانەت، ئەمە ئەم واقیعەی دروستكردووە، واقیعێكی چەواشەكار لە شوێنی واقیعە راستەقینەكە، هۆكارەكەی ئەوەیە میدیایەكی جدی نەبووە رووبەڕووی ئەم جۆرە میدیایە ببێتەوە، ئەگینا میدیای جدی قسەی هەبێت زەحمەت نییە رووبەڕووی ئەم چەواشەكارییانە ببینەوە، تۆ لە ناو رووداوەكان دەژیت، جا چەندین جار ئەم كێشەیە لە بەینی پارتی و یەكێتیی دروست بووە‌و دەڵێن ئەم میدیایە پەیوەندی بە پارتییەوە نییە، ئەمە زیاتر لە نوكتە دەچێت چونكە ئەم میدیایە نەك هی پارتی، بەڵكو هی كەسە سەرەكییەكانی ناو ئەو حزبەیە كە دەسەڵاتی كوردستانیان بەدەستە‌و هەر خۆیان حوكمڕانن، جارێكی تر دەیڵێمەوە، ئەمە سێبەر نییەو بەڵكو لەبەر رۆژی روناكە، بەڵام بەم رێگایە دەشاردرێتەوە، بەراستی زۆرجار سیاسەتی فەرمی لەو جۆرە میدیایەوە خۆی بەرجەستە دەكات، چونكە میدیا فەرمییەكەی ئەو جۆرە حزبانە لەبنەڕەتەوە بەرپرسیارتر مامەڵە دەكەن، بەڵام لە میدیا سێبەرەكە چی هەیە ئەیڕێژی بەسەرتدا، لەگەڵ ئەوەشدا نوكتەكە ئەوەیە كە پێمان بڵێن كە ئەو میدیا سێبەرە هی پارتی نییەو پەیوەندی بە پارتیەوە نیە ، دەڵێن میسریەكان زۆر نوكتە دەكەن، بەتایبەت لەسەر سەرۆكەكان، لەو چەند ساڵەی ئەخیردا لەسەر موبارەك زۆر نوكتە دەكرا، دەڵێن موبارەك پرسیبووی كێ ئەم نوكتانە دەكات پێیان وتبوو جەنابی سەرۆك كەسێك هەیە بەم ناوە، دەڵی بڕۆن بۆم بانگ بكەن، بانگی دەكەن‌و دەڵێت تۆیت ئەم نوكتانە دەكەیت، دەڵێت بەڵی جەنابی سەرۆك، ئەڵی ئەو نوكتانەی سەر منیش دەڵی بەڵی، ئەڵی ئەزانی تۆ نوكتە لەسەر كێ دەكەیت، نوكتە لەسەر سەرۆكێك دەكەیت كە لە 99% خەڵك دەنگی پێداوە، كابرا دەڵی وەڵاهی جەنابی سەرۆك تا ئێستا نوكتەی وام نەبیستووە، خۆی ئەمە نوكتەیە تۆ بڵێی ئەم میدیایە میدیای پارتی نییە، كە بەرێژەی دەنگەكانی موبارەك دڵنیایین كێ خاوەنییەتی، خۆم شەخسی لەم دەزگایەم كە راگەیاندنی یەكێتییە، ئەو راگەیاندنە هەر چەندە مولتەزیم‌و پابەندە ، بەڵام رەچاوی هەموو ئەو پێوەرانە كراوە: بەرژەوەندی گشتی، ئیتیكی رۆژنامەنووسی، ئاكار‌و بەرپرسیاریەتی سیاسی‌و كۆمەڵایەتی‌و هەموو شتێك، هەموو ئەمانە وابزانم لای ئێمە رەچاو كراوە وەدەشبێت هەبێت، بەڵام ئەوە بەو مانایە نییە میدیایەك پەلامارت بدات و تۆش لێی بێدەنگ ببیت، راستە ئێستا یەكێتیی كراوە بەئامانج لەو میدیا سێبەرە، هەموو كۆمەڵگاو پارچەكانی تری كوردستان كراوە بە ئامانج، بۆیە رووبەرووبوونەوەی ئەو میدیا درۆزن‌و چەواشەكارییەی ناوخۆ پێویستە، بەداخەوە لە كوردستان دەبینین، زۆرجار كە شتێك دەگوترێت ناتوانی وەڵام بدەیتەوە، بەمانای ئەوەی خۆی كارەكە دەكات بە تۆی دەفرۆشێتەوە، ئەوەی لە خۆی مەوجودە بەسەر تۆیدا ساغدەكاتەوە، دەبێت وابكات چونكە ئەوانەی تاوانبارن دەبێ‌ هەمیشە بە تاوانباركردنی خەڵكانی تر تاوانەكانی خۆیان بشارنەوە ، بۆیە من پێم وایە ئەمە بابەتی گرنگە كە ئێستا تەرحكراوە لەناو خیتابی میدیای سیاسی لە كوردستان. لەراستیشدا هەموو خیتابێكی میدیایی، بەدڵنیاییەوە گوتارێكی تر لە پشتییەتی، جا ئەو گوتارە سیاسی بێت ئیسلامی بێت ئەكادیمی بێت یان كۆمەڵایەتی‌و هەر خیتابێكی تر، كە گوزارشت لەو خیتابە دەكات.
ئێوەی بەڕێز دەزانن، كە گوتاری میدیای وا ناسراوە، رەگەزەكانی ئاشكرایە، هەموومان دەزانین میدیای بەرپرس كامەیە، بەڵام كێشەیەك كە هەمانە ئەو میدیا سێبەرەیە، یەكەم بە هۆی ئەو تەكنەلۆژیا خێراییەی دروست بووە‌و هەروەها خراپ بەكارهێنانی ئەو تەكنۆلۆژیایە، كێشەی گەورەی بۆ دروست كردووین، كە ئەمە كاتی دەوێت تا خەڵك رابێت كە چۆن ئەم تەكنەلۆژیایە بەكار بهێنی، ئەگینا هیچ نیعمەتێك بە قەد ئەو پێشكەوتنی تەكنەلۆژیایە نییە، لە هەر جێگایەك بیت دەتوانی هەواڵەكە بەدەست بهێنیت، ئێستا فریای هەواڵ ناكەوێت، تەلەفزیۆن، سەتەلایت، پێش دروستبوونی ئەم ئامێری تەكنەلۆجیایە دەست كەوتنی هەواڵ ئاسان نەبوو، چونكە سەرچاوەكە تەنها رادیۆ‌و تەلەفزیۆن‌و رۆژنامە بوو، ئێستا زۆربەی تەلەفزیۆنەكان ماوەی نێوان هەواڵەكانیان كەمكردۆتەوە بۆ ئەوەی فریای خێرا گەیاندنی بكەون، بەڵام لە پەیجەكان، سایتەكان فەیسبووك بە دەقیقە هەواڵ دەزانی، بۆیە چاوەرێی هەواڵی میدیا كۆنەكە ناكەیت.
خاڵێكی تری خراپی ئەو میدیا سێبەرە ئەوەیە كە هەموو كەسێك كاری تیادا ناكات بەزەبری پارە نەبێت، بەداخەوە هەندێك راگەیاندن كارو رۆژنامەنوس لە میدیای سێبەر كاردەكەن پەیامی پیرۆزی رۆژنامەگەریان گۆریوە بە ئامرازی ئیرتزاق‌و خیانەتی ئەم بەناو میدیاكارو بەناو نوسەرو رۆژنامەنوسانە لە پەیامە راستەقینەكەی خۆیان، وەك لینین دەڵیت «لە خیانەتی جەنەراڵەكان خراپترە لە جەبهە»، بۆیە كوردستان دەبێت بەرەو ئەوە بچێت میدیایەكی ئەهلی هەبێت، میدیای رەسەن بایەخی پێبدرێت، میدیای ئەلەكترۆنیەكەش بەهەموو بەشەكانییەوە هەوڵ بدرێت رێك بخرێت‌و هەوڵ بدرێت خەڵكی بە هۆشیاری بەكاری بهێنێت، چونكە كاریگەری لەسەر خۆمان و لەسەر منداڵەكانمان لەسەر پرۆسەی سیاسی هەیە، لەسەر پرۆسەی بەدیموكراسیكردنی كوردستان هەیە ئەمە دەبێت هەوڵ بدرێت بەجدی وەربگرێت، لە كوردستان ئێمە پێویستمان بە میدیایەكی نیشتیمانی هەیە لە پشتیوانیكردنی خەباتی دیموكراسی و مەدەنی گەلەكەمان لە پارچەكانی تری كوردستان لە كەركوك ناوچە دابرێندراوەكان ، لە بەرامبەر بەغدا بۆ هەموو ئەمانە پێویستمان بە خیتابێكی كوردانەیە، لە چوارچێوەی ستراتیژیەتێكی نەتەوەیی و كاری هاوبەشی نیشتیمانی و نەتەوەیی. لە كوردستان لە هەموو شتێكدا دەبێ‌ ئەو جیاوازییە ببیندرێت لە نێوان زۆنی سەوز و زەرد هەیە. میدیای ئەهلی لێرە سەری هەڵداوە ، لێرە ئۆپۆزسیۆن هەیە ، تەنانەت ئۆپۆزسیۆنی پارچەكانی تری كوردستانیش هەیە ، ئەمانە سەرەتای باشن بۆ ئایندەیەكی دیموكراسی لەم دەڤەرەدا ئەگینا حوكمی بنەماڵە و نەوت هەرەشەن لەسەر ئایندەی دیموكراسی هەرێمەكەمان ، لە كوردستان ئیمرۆ شتێك نەماوە بەناوی دەستاو دەستكردنی دەسەڵات كە كرۆكی دیموكراسیە لە دونیا ، بەڵكو لە جیاتی ئاڵوگۆری دەسەڵات ، ئاڵووگۆری پۆست هەیە نەوتیش لە جیاتی بخرێتە خزمەت ئاوەدانی و خوشگوزەرانی خەڵك كراوە بە ئامرازێك بۆ مانەوە لە دەسەڵات و خۆسەپاندن و درێژەدان بە دەسەڵات. ئەو میدیا سێبەرەی باسمانكرد نمونەیەكی ئەو خۆسەپاندنەیە ، كە دەیانەوێ‌ لە رێگەی ئەو میدیا چەواشەكاریەوە دەست بەسەر هزر و بیری كۆمەڵگا دابگرن ، وەك لە پێشدا گوتم واقیعێكی تەزویر لە شوێنی واقیعە راستەقینەكە بەرجەستە بكەن. لە كۆتایدا دووبارە سوپاسی كاك ستران و هەڤاڵانی كوردستانی نوێ‌ دەكەم بۆ رێكخستنی ئەم كۆرە ، ئەوەی دەمینێتەوە پرسیارەكانی ئێوەی بەرێزە:

كاروان ئەنوەر:
زۆر سوپاس بۆ كاك قادر عەزیز، چڕو پڕ قسەی دڵی هەموومانی كرد، بەڵام یەك حاڵەت هەیە، پەندێكی كوردی هەیە، كورد واباوە كە دەڵی گوێدرێژی بارەكەی بڕنەو بێت گورگ هەر ئەیخوا، ئێمە بڕنەوەكەمان پێیە گوێدرێژەكەشمان پێیە، بەڵام كەڵبەی گورگەكە لە گیانمان گیر بووە، كەواتە تۆ نەتتوانیوە ڤێرژنی كۆمپیوتەرەكە بەكاربهێنی، نەتتوانیوە ئەو تەكنەلۆجیاییەی لە ئەمریكاوە دێـتە ئێرە بەكاربهێنی، راستە میدیا جوانە‌و بەكوالێتی فۆڕكەیە‌و خیتابەكەی ئاشكرایە، بەڵام ئایا ئەركی میدیا بەگشتی لە چوارچێوە گشتییەكەیدا نەك هەر میدیای حزبی ئایا ئەركەكەی گەیاند، جا لێرە راستە پارەی نەوت، راستە، هەم نەوتەكە دەوری كەرەكە دەبینێ تەشبیه نەبێت بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا نە نەوتەكەمان بەكارهێناوە نە بڕنەوەكەش، ئێمە هەر لە خۆمانەوە لەم راگەیاندنەی خۆمانەوە باشترین تەكنەلۆجیا هەیە، ئەو كۆمپیوتەرەی لە ئەمریكا دەرئەچی ئێمە لە بازاڕ دەیكڕین، بەڵام ئایا بەكارمان هێنا؟، ئایا توانیمان پەیامێكی كوردانە بگەێنین. نەخێر چونكە هەر یەكە لە چوارچێوەی بیرتەسكی خۆیدا هەم بە سێبەرەكەوە‌و هەم بەخۆرەتاوەكەشەوە، كەواتە ئەم خیتابەی ئێستا هەیە نە راگەیاندن نە نەوت ناتوانین بمانگەێنێتە دوا مەنزڵ بە پێچەوانەوە لەو باوەڕم میدیا ماڵی كوردی پەرت كرد‌و نەوتیش ماڵی كوردی وێرانكرد.

شوان كابان:
لە راستیدا من لەگەڵ بەشێكی زۆری سەرنجەكانی كاك قادرم، پەنجەی خستە سەر بەشێكی زۆری ئەو گرفتانەی لەناو میدیای كوردیدا هەیە، من چەند تێبینیەكم هەیە، كێشەی سوشیال میدیا بەڕاستی ئێستا لە ئەوروپاو ئەمریكاش بۆتە كێشە، لەوێ ئەوەی باشە بەیاسا رێكیانخستووە‌و سنوریان بۆ داناوە، دووەم من بۆ خۆم ئێستاش لە ئەوروپاو ئەمریكاو غەرب بە گشتی موراجەعەیەك هەیە لەسەر مەسەلەی دیموكراسییەت، لەوێش دیموكراسیەت كەوتۆتە بەر هەندێك هێرش‌و چوارچێوەی دیموكراتی تارادەیەك كەمبۆتەوە، من دوو نموونە دەهێنمەوە، یەكەمیان كەسێكی وەك جۆلان ئاسانچ كە ویكلیكسی دروستكرد، ئێستا لە زیندانە، ئەو پیاوە لە دەرەوە نییە ئازاد بێت، ئەو شتانەی ئەو بڵاویكردۆتەوە راستین‌و بەشی زۆری لەسەر سیاسەتی ئەمریكاو ئەم وڵاتانەیە، بەڵام لەبەرئەوەی بەرژەوەندی ئەمریكای تێدا كەوتە مەترسییەوە، ئەو پیاوە كەوتە بەر هەندێك یاساو ئێستا لە بەریتانیا زیندانەو ئەگەر ئەمریكا داوای بكاتەوە، لەوێ دادگایی بكرێت، دووەم: یەكێكی وەك‌و ئەدوار سنۆدن ئەویش رۆژنامەنوسێك بوو، ئێستا پەنابەرە لە روسیا، ئەویش هەندێك راستی دركاند، پێمان وانەبێـت لەوێ ئازادی هەیە، ئەوەی ئێستا ئەمریكا لە دونیادا من پێم وایە لە وۆتەرگێت مەترسیدارترە.
ئەوەی پەیوەندی بە مەسەلەی میدیای سێبەرەوە هەیە، ئەوە حەقیقەتێكی تاڵە، ئێمە دەبێت لە میدیای یەكێتیدا ئەو راستییە بڵێین، لەسەردەمی میدیای سێبەردا میدیای یەكێتیی بەداخەوە بە بێ بەرپرس‌و بەبێ ئیمكانیەت‌و بەبێ پاڵپشت بەڕێوەدەچوو، لەبەرئەوە پێمان سەیر نەبێت وەك میدیای یەكێتی لەبەرامبەر میدیا سێبەرا رابوەستین‌و سنورێكی بۆ دابنێین، لایەنێكی تر وەزیفەی میدیای سێبەر روونە، دەبێت ئێمە لەبەرامبەر ئەوە بزانین وەزیفەی میدیای ئەوەی كاك قادر ناوی نا میدیای رەسەن یان دێرین وەزیفەی ئەو چییە‌و دەبێت خاڵە ئەساسییەكانی ئەوە دیاری بكەین زۆر سوپاس.

دڵپاك تاهیر:
زۆر سوپاس من تەنها پێشنیارێك دەكەم بۆ راگەیاندنی یەكێتیی‌و كاك قادر عەزیز كە سەرپەرشتیاری ئەم مەكتەبەیە، وەكو كەسێكی سیاسی دركی بەهەموو ئەم مەترسیانە كردووە‌و پێشنیار بكات بۆ دامەزراندنی میدیایەكی نیشتمانی، لەو مەسەلەیەدا یەكێتیی نیشتمانی كوردستان دەبێت دەستپێشخەر بێت، هەنگاوێكی باشە‌و روون دەبێتەوە كە كام حزب نایەوێـت بێتە ناو ئەم هەماهەنگیەوە، ئەو كاتە با خەڵك خۆی سەرپشك بێَت‌و بڕیار بدات.

شێخ ئەشرەف:
زۆر سوپاسی كاك قادر ئەكەم، جورئەتی ئەوەیدا بەراشكاوی قسە بكەین، بچینە ناو بابەتەكان بە شەفافیەت، بەراستی تەفسیری كێشەكانی بۆ كردین، بەراستی ئەو دۆخەی یەكێتیی تێدایە، حاڵەتەكە بەبن بەست گەیشتنە، ئەو راستییە بزانین، بۆیە كە وەزعی یەكێتیی وایە، وەزعی میدیاكەشی وایە، وەزعی هەموو دیموكراتی وایە، راستە دیموكراتی گوزارشتە لە بازاڕی ئازاد، ئەوەی لە كوردستان هەیە بەتایبەتی لە سنوری یەكێتیی ئازادی قۆرغكراوە، ئەم بازاڕە قۆرغكراوە بەو مافیانەی لە كوردستان هەیە، بەو ناوانەی خەڵك ئەچەوسێننەوە، نە دیموكراتی مەفهومی ماوە‌و نە ئەو شیعارانەی یەكێتی ماوە، بۆیە بەڕاستی دەبێت گۆڕانكارییەكی جەزری لە بەرنامەی یەكێتیی‌و لە فكری یەكێتیی‌و لەپاڵیشیدا راگەیاندن‌و سیاسەتی ئەم حزبە بكرێت، تا یەكێتیی یەكەم بوو راگەیاندنی رۆژنامەكەی هەمووی لە پێشەوە بوون، ئێستا بەو هەموو باڵ باڵێن‌و جیابوونەوە‌و ناهەقیانەو لە ریزەكانی یەكێتی ئێستا یەكێتی لە دوای پارتییەوە دەڕوات، پارتی ئەو هەموو میدیایەی هەیە‌و ئێمەش چەند كەناڵێكمان هەیە بەدەستی كەسێكەوە یەكێ هەواڵی كاك قادر بڵاودەكاتەوە‌و یەكێكی تر بڵاوی ناكاتەوە، ئێمە لەناو خۆماندا ئاوهاین، ئێستا چۆن دەتوانین مواجەهەی پارتی بكەین، پارتی نەوتی بەدەستە‌و راگەیاندنەكانیان هەواڵێك بڵاودەكاتەوە دەڵی مەسرور چوو بۆ فڵان شوێن‌و ناوی جێگرەكەی نابات، بۆیە پێویستە لە كۆنگرەی داهاتوو گۆڕانگارییەكی جەزری بكرێت، ئەگینا یەكێتی بەرەو دوا ئەڕواتەوە كە بەشێوەی جاران بەردەوام بێت زۆر سوپاس.

موعتەسەم نەجمەدین:
دەست خۆش بۆ كاك قادر، ئەم بابەتە كێشەی هەموومانە، بۆ راگەیاندنكاران، وەك یەكێتی ئەزمەمان هەیە‌و رەنگی داوەتەوە لە راگەیاندنەكان، كاك قادر باسی مەوزوعێكی چڕكردەوە لە شتێكدا نموونەی رووداو و كەی بیست‌و چوار، ئەمانە خیتابێكی پۆپۆلیستیان هەیە، ئەم خیتابە لە دونیادا باوە‌و لە ئەوروپاوە تەشەنەی كردووە‌و هاتۆتە ناو راگەیاندنەكانی ئێمەوە، ئەم خیتابە لە جەوهەردا بۆ ئەوە دروست بووە بەرگری لە كەسێك بكات ستراتیجی خیتابەكە وایە، بەڵام كێشە گەورەكە لەوەدایە خیتابێك تەلەفزیۆنێك‌و دەعمێكی مادی بەهێزی لە پشتە‌و دەعمێكی سیاسی گەورەشی لەپشتە، كەوایە راگەیاندنێكی هەژاری بێ دەرامەتی وەكو یەكێتیی ناتوانی رووبەڕووی ئەم واقیعە ببێتەوە، بەڵام خەڵكێكی زۆر پێیانوایە یەكێتیی تەنها سەنەدە كە هاوسەنگی دیموكراسیەت لەم ناوچەیە رابگرێت، تۆ چۆن ئەمە دەكەیت‌و میكانیزم‌و بەرنامەی رووبەڕووبوونەوەی ئێمە چییە بۆ ئەوەی لەگەڵ راگەیاندنەكەو خیتابە سیاسیەكەی ئەوانیشدا، كار لەسەر ئەوە بكەین. بە بڕوای من كاك قادر هاتۆتە ئێرەوە پێشنیاری ئەوە بكات یەكێتیی كۆنفراسێكی راگەیاندن بكات لەسەر ووردبوونەوەو موناقەشەكردنی ئەم وەزعە، چی میكانیزمێكمان هەبێت دواتر رێزو حورمەت بۆ راگەیاندنەكەی خۆمان، چەند ساڵێك یەكێتی بەهۆی كێشەی ناوخۆییەوە بەتەواوەتی وازی لە راگەیاندن هێناوە، هەندێكجار راگەیاندنێكی وەك رووداو پێویستە تۆ بە هەمان زمان قسەی لەسەر بكەیت، تۆش راگەیاندنێكی سێبەرت هەبێت كاتێك ئەو هێرش دەكاتە سەر رموزەكانی تۆ، تۆش هێرش بكەیتە سەر رموزەكانی ئەو، ئەوە چارەسەر نییە بڵێی وەڵڵا من فێری ئەخلاق‌و قیەمی دەكەم، رەنگە ئسلوبێكی تری هەبێت، چونكە رێبازی فۆڕمی پۆپۆلیستی بەو شێوەیە موحارەبە ناكرێت بڵیت ئەمە راستە ئەمە هەڵەیە.

قادر عەزیز:
زۆر سوپاس بەراستی من بابەتەكەم نەبەستەوە بە یەكێتیی، یەكێتیی پەیوەندی بە باتەكەی ئێمەوە نییە‌و راستە راگەیاندن بەشێكە لەو دۆخەی كە خۆی تێیدایە، ئەوەی كاك كاروان هیچ خیلافی نەبوو لەگەڵ قسەكانی ئێمە، كاك شوان باسی دیموكراسی لە رۆژئاوا كرد، راستە ئەمە بابەتێكی گرنگە ئومێد دەكەم رۆژێك كۆڕێك بگرین لە دوای شەڕی سارد ئەوەی كە رۆژئاواو ئەم هەموو سەرمایەداری بە ئومێدبوون‌و لێدوانیاندا كە پێیان وابوو لە دوای نەمانی شەڕی سارد سەركەوتنی دیموكراسی‌و لیبرالیزمی بەدوادا دێت، كەچی كۆتایهاتنی شەری سارد نەك بۆ بەهێزبوونی دیموكراسی‌و لیبراڵیەت لە دونیای سەرمایەداریدا بە سوود نەشكایەوە، بەڵكو بە ژمارە هەیە لە چل دەوڵەتی دونیا دیموكراسیەت پاشەكشەی كردووەو لیبرالیزم هەر نەماوە، بەهاكەی نەماوە لە خودی ئەمریكاش، بەڵام لە ئەمریكا یاسا گرنگە، بەڵام دیسان گرنگە ئەو رۆژنامەنوسەی لە كۆشكی سپی ترامپ دەریكرد پەیامنێرەكەی سی ئێن ئێن بەڵام بەیانی یاسا هێنایەوە، ئەمە قوەتی میدیایە، لەبەرئەوە ئەگەر دیموكراسیش لەوێ پاشەكشەیەك بكات، ئەوە هێزی یاسا بەدڵنیاییەوە لەخزمەت دەسەڵاتەكانی میدیادایە، سەبارەت بەو پرسیارەی كە بۆ میدیای یەكێتیی بێ بەرپرس بوو، بەڵی راستە، بەڵام خۆی هۆكارەكەی بەشێكە لەوەزعی خودی یەكێتی، دوو بوار زۆر گرنگە، یەكیان بواری دارایی، دوو بواری خیتابە حزبیەكە، خیتابە حزبیەكە خیتابێكە پارێزگاری لە خۆشمان ناكات‌و روونە لەبەر موراعات‌و كۆمەڵی شت لە واقیعدا ئەمە راستە، پاراستنی یەكڕیزی گرنگە، دۆخی كوردستان‌و تەبایی گرنگە، بەڵام لەهەمانكاتیشدا نابێت ئەمە لە پەیامە راستیەكەی خۆت دوورت بخاتەوە‌و نابێت بێدەنگ بیت، بێ هەڵوێست بیت، نابێ نەتوانی پارێزگاری لە خۆت بكەیت، چونكە هیچ بیرو باوەڕێك ئەگەر نەیتوانی پارێزگاری لە خۆی بكات نامێنی، ئەوەی ئێستا دەكرێت بەتەنها دژی یەكێتی نییە، راستە یەكێتی كردووە بە ئامانج، بەڵام دژی كۆمەڵگاكەیە دژی میللەتەكەیە، بۆ دڵپاك خان راستە پێشنیارەكەت ئێمە لە پێش كۆنگرەین‌و یەكێك لەو راپۆرتانەی مەكتەبی راگەیاندنە بە دڵنیاییەوە ئێمە هەرچیەكمان هەبێت لەو راپۆرتە پێشكەشی دەكەین. لەدوای كۆنگرە چ گۆڕانگارییەك دەكرێت هەموو گۆڕانكارییەك لە دوای كۆنگرەوە دەكرێت، بۆیە بەو پەیوەندی بەو سەركردایەتییە نوێیەوە دەبێت، دەستاودەستكردنی دەسەڵات لە كوردستان گرنگە، بەڵام لە كوردستان ئەوە نییە، بەداخەوە لە كوردستان پۆست گۆڕكێ هەیە‌و دەسەڵات گۆڕكی نییە،
سەبارەت بەپرسیارەكانی شێخ ئەشرەف بابەتەكەی من تایبەت نییە بە یەكێتیی لەبەرئەوە سوپاسی دەكەم‌و ئێمە بەدڵنیاییەوە لەزۆربەی پرس‌و پرسیارەكان ناكۆك نین، یادی بەخێر سوشیال میدیا عەزیز محەمەد ناوی لێنابوو میدیا حەرام زادەكە، سەبارەت بەكاك موعتەسەم بەڵی راستە هەتا لە ناو یەكێتیش خیتابی پۆپۆلیستی هەیە، خیتابی پارتی بە دڵنیاییەوە پۆپۆلیستییە‌و میدیای پارتی هەتا ئەو دروشمەی لە هەڵبژاردنەكان هەڵیانگرتبوو هی ترامپ بوو، ئەمریكا یەكەم ئەمریكا بەهێزە، ئەوان وتیان كوردستانێكی بەهێز، كوردستانی بەهێز چۆن بەهێز دەبێت بە حوكمی بنەماڵە بەهێز دەبێت یان بە دیموكراسی‌و سەروەری یاساو داد پەروەری‌و بوونی ئۆپۆزسیۆن‌و میدیای ئازاد، مەعلومە با وەك مەسەلەی دەوڵەت‌و ریفڕاندۆمەكەی ی لێنەكەین، دیارە وڵاتێك چۆن بەهێز دەبێت بە دیموكراسی بەهێز دەبێت دیموكراسیش مەعلومە چییە.

محەمەد مێرگەسووری:
دەستخۆشی لەكاك قادر دەكەم، ئەوەی كە تێبینم لەسەر هەبێت مەفهومی میدیای تەفاعولی هەیە ئەو كاریگەریانەی تەلەفزیۆن سۆشیال میدیا هەموی بەیەكەوە كاریگەری خۆیان لەسەر تاك بەشێوەیك دروست كردووە مەجالی ئەوەی نییە فیل باكی هەبێت لە جیهانی میدیا پێی دەڵێن خنكاندنی وەرگر ئەمە بۆتە هۆكاری ئەوەی میدیا بواری كاردانەوەی وەرگر نەهێڵێتەوە ئێستا ئەوەی ئێمە ئەیبینین لە كوردستان ئەو بابەتانەی كە ئەوروژێنرێت لە هەموو كەناڵەكان ناچاری كە بیخوێنیتەوە، ئەوەی كە لەناو میدیای كوردی خایبە بابەتی بوونە،هۆكارێكە بۆ ئەوەی تۆ بتوانی میدیایەكی تەندروستت هەبێت كە ئەمە لە میدیای كوردی لە تەلەفزیۆنا بە تەواوی خایبە، گوتاری سیاسی دەكرێت حزبی بێت بەڵام لە جەوهەردا نیشتمانی بێت چونكە ئێستا سنورەكان نەماوە تۆ دەتوانی پەیامەكەت بگەێنی ئێستا تێرمێك هەیە دەڵی تەكنەلۆجیا هی هەموانە كە ئەمە چین رابەرایەتی دەكات، ئەو شەڕەی ئێستا لەنێوان ئەمریكاو چینە لەسەر ئەو پێشكەوتنی تەكنەلۆجیایە، هیوادرم كاك قادر لەبەرچاوی بگرێت ئێمە پارێزگاری لەو كادرانە بكەین كە پێشمەرگانە كار دەكەن ئێستا یەكێك لە میدیا كارەكان وتی پێیان وتوم بە هەزارو سی سەد دۆلار بچم لە كەناڵێك كار بكەم بەڵام نەچوم كە چل‌و پینچ رۆژ جارێك حەوت سەد هەزار وەردەگرم سوپاس.

لەتیف نێرۆیی:
كاك قادر دەستەكانت خۆشبێت، لەم قۆناغەدا كە قسە لەسەر كۆنگرە دەكرێت‌و وروژاندنی ئەم بابەتە زۆر گرنگ بوو، من لەسەر خیتابی سیاسیی یەكێتی قسەدەكەم، كاتی خۆی دەنگی گەلی كوردستان لەڕووی تەكنیكەوە كەموكوڕتر نەبوو لەڕادیۆكانی تر و زیاتر تەشویش لەسەر دەنگی گەلی كوردستان بوو، بەڵام چونكە پەیامێك هەبوو گوزارشتی لە سیاسەتێكی یەكگرتوو و خیتابێكی رۆشن دەكرد، دەیتوانی هەمیشە رایەكی گشتی حزبی و لەم رێگایەشەوە رای گشتی جەماوەر دروست ببێت، ئەگەر ببینین ئێستا ئەمە پێچەوانەكەی راستە، لەبەرئەوەی كە لەسەر ئاستی حزبی رایەكی گشتی و سیاسەتێكی رۆشن نەبێت بەرامبەر پرسە گرنگەكان میدیا ناتوانێت ئەو رایە گشتییە حزبیە دروست بكات و لەپاڵ ئەمەشدا رایەكی گشتی جەماوەری دروست بكات، بەرای من ئەمە بەشێكی بۆ لێدوانی سەركردەكان دەگەڕێتەوە، چونكە لەكوردستاندا كەس خۆی لەقەرەی ئەو زانستە نادات، ئەمە خۆی زانستێكە چون هەموو كەسێك نابێتە دكتۆر ئەم بوارەش بەهەمان شێوەیە زۆرجار لێدوانێكی مەسئولێكی ئێمە وادەكات كە بەدرێژای مانگێك میدیای ئێمە ناتوانێت ئەو لێدوانە پینەبكات و پینە نابێت، چونكە دەبێتە بۆمبێك بەدەست ركابەرانی ئێمەوەو هەركاتێك بیانەوێت ئەو بۆمبە دژی ئێمە بەكاردەهێنن، ئەمە یەكێكە لەو گرفتانەی كە وایكردووە خیتابی یەكێتی نەتوانێت ئامانجی خۆی بپێكێت، ئەوەی تریش كە ئێوە باستان كرد وەزعی مادی و فرەجەمسەری هەندێك كات نازانیت كامە گوزارشت لەوەزعی یەكێتی دەكات، بەرای من كاتی ئەوە هاتووە قسەی لەسەر بكرێت و كۆنگرە ئەمە چارەسەربكات.

چرۆ شەهاب:
دەستخۆش كاك قادر، بەڵام یەكێك لەو بابەتانەی كەپێویست بوو بەرێزت قسەی لەسەر بكەیت میدیای هاوڵاتییە یاخود كە ئەمڕۆ هەموو میدیاكان كێشەیان لەگەڵ ئەو هەیە، هەموو كەسێك لەناو كۆمەڵگە بۆتە میدیاكار، ئەمە جانبییەتی كە پێویست بوو ئێمە قسەی لەسەربكەین‌و بزانین چارەسەرمان بۆ ئەوە چییە؟، چونكە سەیردەكەیت وردە وردە دەبێتە ركابەری میدیای سێبەریش، چونكە خەڵك بڕوای پێدەكات‌و هەرهاوڵاتییەك لەشوێنی رووداوەكەوە خۆی بابەتەكە دەگوازێتەوە ئەمە یەكەمیان، دووەمیان ئێمە جێگەی شەرمە كادیری میدیایمان هەیە ئەگەر بەڕێژەش بیڵێین دەتوانینت بڵێن لەخوار لە 50% ئەم خەڵكانە لەناو میدیاكانی یەكێتی ئیش دەكەن خەڵكێكن بوونەتە بار بەسەر بودجەو ئەرك و كاری میدیایی ناو یەكێتییەوە، جگە لەوەش زۆری‌و بۆرییەكمان هەیە لەناو میدیای یەكێتیی‌و ئەنواعی كەناڵ‌و سایت‌و پەیج مان هەیە كە دواجار لەناو پارەی یەكێتییەوە دەچێتەوە بۆ ئەوێ، لەكاتێكدا یەكێتیی پێویستی بەوەیە دەعمی میدیاكەی خۆی بەتەواوەتی بكات بەڵام ناتوانێت چونكە بۆ ئەو لایەنە دەچێت كە پەرت‌و بڵاوون، ئەگەر ئەمانە چارەسەر بكرێت بێگومانم لەوەی كەئێمە دەتوانین كار لەسەر باشتركردنی ئەدای میدیای یەكێتی بكەین، سێیەم جانبیشی ئەوەیە كە میدیای نیشتمانی هەموومان باسی لێوە دەكەین، كێشەی هەرە گەورەی كوردستانە نەك هەر ئەم دەڤەرەی ئێمە، بۆیە پێویستمان بەو چارەسەرەش هەیەو سوپاس بۆ هەموو لایەك.

تەحسین تەها چۆمانی:
دەستت خۆشبێت كاك قادر پێم وایە ناونیشانی كۆرەكەی جەنابت دووبەش بوو، بەشی یەكەمی لەسەر خیتابە میدیایەكە بوو، بەشی دوومیان تایبەت بوو بەخیتابی سیاسیی، كە من بەڕاستی ئەمەم زۆر پێ گرنگ بوو، بەڵام كەمتر باست لێوەكرد، چونكە زیاتر جەختت لەسەر وتارە میدیایەكە كردەوە، من بەپێچەوانەی ئەو هەڤاڵانەی كە باسیان لەمیدیای نیشتمانی كرد، من پێم وایە میدیای نیشتمانی ئێستا نەك هەر لە كوردستان، بەڵكو ئەگەر بڕۆیتە ئەو ئاستەی خوارەوە ئەوخەڵكانەی كە ئێستا لە سۆشیال میدیا چاودێری هەواڵ دەكەن، ئەوەی بەلایانەوە گرنگ نەبێت میدیای نیشتمانییە هەتا بەشێوەیەیكی تر میدیای نیشتمانی بە میدیای ئیستبدادی بەناوبانگ دەبێت، باشترین نموونەش سەداو سیمای ئێرانە، میدیا لە ئێراندا میدیای ناوخۆی ئێرانە، جگەلەكەسانێك كە ئەهلی حكومەت نەبن خەڵكیتر سەیری میدیای ناوخۆی ئێرانی ناكات‌و ئەمان بەمیدیای نیشتمانی ناوی دەبەن بەڵام میدیای نیشتمانی نییە لەپاڵ ئەمانەدا چییە میدیای ئۆپۆزیسیۆنە كەلە بەریتانیاو ئەمەریكاو ئەمانەوە دەعم دەكرێت‌و ئیشی لەسەردەكرێت ئەمەیەكەم، دووەم باست لە میدیای دێرین كرد یاخود میدیای كلاسیك و مزداقییەتكرد من پێم وایە لەئەمەدا دیسان لەهەڵەداین، ئەگەر پێمان وابێت میدیای كلاسیك یان ئەو میدیا حزبیانەی خۆمان مزداقییەتیان هەیە لە هەواڵدا كە ئەمە دیسان دەیەسترێتەوە بەمیدیا نیشتمانییەكەوە كە خەڵك هێشتا پێیان وایە ئەم میدیایانە هێشتا مزداقییەتیان زیاترە، من پێم وایە دەبێت سەیری سۆشیال میدیا بكەیت بزانیت لەكوێدا خەڵك بەدوای هەوڵدا دەگەڕێت، میدیای دێرینی خۆمان لەكوێی ئەم سۆشیال میدیایەدایە كە خەڵك موتابەعەی دەكات و خەڵك دەوروژێنێت، ئینجاباسی میدیای چەواشەكارت كرد من پێم وایە میدیای چەواشەكار لەئێستادا بریتییە لە میدیای پۆپۆلیستی كەكاك موعتەسەم و ئەوانیدیكەش باسیان كرد، بەڵام بۆ نموونە ئێمە باسی میدیای پارتیمان كرد بەڵام من پێم وانییە میدیای پارتی میدیایەیكی پۆپۆلیستی بێت تەنانەت میدیای سێبەریش میدیای پۆپۆلیستی نییە، ئەمە تەئسیری خیتابی سیاسیی پارتییە لەسەر میدیاكانی خۆی بە میدیای سێبەرەوە، خۆی میدیای سێبەر میدیای پارادایمی پارتییە بۆ ئاراستەكردنی سراتیژی پارتی لە هەرێمی كوردستان كە هەم وتارەكەی هەم شەخسییەتەكانی هەمووی ناتاوانم بڵێم شەخسییەتی كارێزمایەتی بەڵام دەتوانم بڵێم بگاتەشەخسییەتێك بۆنموونە ئێمە هەر رۆژێك بتوانین سەرەنجی زیاترمان لەسەریان بێت ئەمان زیاتر بارزی بكەنەوە، كەباس لەمیدیای یەكێتی دەكەیت لەسەرەتای دامەزراندنییەوە میدیایەكی گاریگەربووە خۆشت باسی میدیای گەلی كوردستانتكرد دەتوانم بڵێم بەشێكی راپەڕین پەیوەست بووە بە رادیۆی گەلی كوردستان، ئەمە پەیوەست نەبووە بەرادیۆی گەلی كوردستانەوە بەڵكو پەیوەستبووە بەو خیتابەی كە یەكێتی نیشتمانی كوردستان هەیبووە و ئێستا نەیماوە زۆرسوپاس.

مەهاباد حەمە ئەمین:
دەستت خۆشبێت كاك قادر بەڕاستی بابەتەكەی زۆر گرنگ بوو بۆئێستای ئێمە ئەوەی من دەمەوێت ئێستا قسەی لەسەر بكەم میدیای نیشتمانییە، لەم قۆناغەدا یەكێتی نیشتمانی كوردستان دەتوانێت خۆی بكاتە میدیایەیكی نیشتمانی چونكە كاریگەری تەواوی لەسەر هاوڵاتیانی كوردستان دەبێت‌و خەڵكیش لەم رۆژەدا پێم وایە حەزی لە میدیای نیشتمانییە بەشێوەیەیكی گشتی، بەرێزت باست لە خیانەتەكان كرد دەبەسەرت هاتووە لەڕووی میدیاییەوە قسەی لەسەر دەكرێت و بەشێوەیكی تر دەخرێتەڕوو، ئایا ئێمە ناتوانین وەكو میدیاكانی خۆمان كە میدیایەكی زۆرمان هەیەی كە بتوانێت ئەوخیانەتانە بەشێوازێكتر بگوازێتەوە، نەك تەنها لە كاتی هەڵمەتی هەڵبژاردنەكاندا بۆمان هەبێت كە سەرجەم ئەوخیانەتانە بخەینەڕوو، دەتوانین لە لێكۆڵینەوە لەشێوەیەیكی وا باسی لێوەبكەین بەتایبەتی مەسەلەی خیانەتی 1996 دەتوانم بڵێم 31 ئاب كە مەسەلەیەكە دەتوانم بڵێم كە ئێمە دەتوانین كاری باشتری لەسەربكەین چونكە لەوكاتەدا رژێمێكی دیكتاتۆر كە لەلایەن ئەمەریكاوە رووخێنرا بینیمان كە هاتەكوردستان‌و كوردستانی كردەدووبەش ئێستا باس لە زۆنی سەوزو زەرد دەكرێت، ئێمە وەكو یەكێتی نیشتمانی كوردستان دەتوانین راگەیاندنەكانمان بەكاربهێنین بۆ ئەوەی لەروانگەی رژێمێكی بەعسی حكومەت كە ئەوكاتە حكومڕانی تەواوی عراقی دەكرد بۆ كوردستان بەتایبەتب بۆ هەموو ئەوكاولكاریانەی كەبەسەر میللەتەكەمانداهات دەتوانین لەو مەنتقەوە قسەی لەسەربكەین، بۆچی ئەمساڵ بەتایبەتی بینیمان كە ئەومەوزوعی خیانەت كارییە ئێمە وەكو یەكێتی نیشتمانی كوردستان قسەی لەسەرنەكرا دەبوو لەڕێگەی راگەیاندنەوە گرنگی پێبدرێت وردەكاری رووداوەكان بخرێتەروو چونكە ئەمە مێژوویەكە نابێت بەسەریا تێپەڕببین زۆرسوپاس.

ئارام عەلی:
زۆر سوپاس بۆ كاك قادر ئێمە هەموومان دەزانین كاریگەرترین چەك لەمێژووی مرۆڤایەتیدا میدیایە لەمیدیادا وتارە لەوتاردا پەیامە ئەمەش كۆمەڵێك بنەماو رێچكەو پرینسیپی خۆی هەیە، تەكنەلۆژیاپێش كەوتووە، لیبرالیزم چۆن ویستی سەیتەرە ئەمەریكابەسەردنیادابكات بەدڵنیاییەوە لەڕێگەی میدیاوە ویستی ئەم كارەبكات، ئەگەر خواردن بۆمانەوەی مرۆڤ پێویستە میدیا پەیام زۆر گرنگە بۆدروستكردنی لایەنە بەهاو مەعریفییەكانی مرۆڤ، بۆدروستكردنی ناسنامەی مرۆڤ ئێمە ئەمڕۆ ئەوكێشەیەمان هەیە لەكوردستاندا لەهەموو دنیاشدا ئەو كێشەیەهەیە ئێمە چۆن مامەڵەمان لەگەڵ میدیا كردووە، میدیا كۆمەڵگە دەكاتە مێگەل بەوپەیام و ئاراستەیەی كە پێویستەبیكات و هەمیش دەتوانێت كۆمەڵگە بباتە كەشكەژانی فەلەك، ئەمەش پەیوەندی بەوتارەكەوە هەیە ئەو وتارە راگەیاندنەی كەكۆمەڵێك بنەمای هەیە ئێمە لەسەر ئەوە نەوەستاوین پەیوەندی بەوەوەنییە تەكنەلۆژیامان هەیە بەڵام ئێمە كێشەمان لەپەیامی راگەیاندنی خۆمان هەیە كێشەمان لەپەیامی سیاسی هەیە ئەوەش دەگەڕێتەوە بۆ بابەتە فكرییەكان بۆمەسەلە پرنسپییەكان كە مەسەلەكە گرنگە، لەبەرچی لەسەردەمی شاخ خەڵك گوێی لەپەیامەكان رادەگرت لەبەرئەوەی پەیامێكی هەبوو بەڵام ئێستا ئێمە پەیاممان نییە زۆرسوپاس.

د.حسێن محەمەد عەزیز:
دەستخۆش بۆكاك قادر كۆڕێكی تێروپڕبوو، من بەئەزموونی خۆم ئەمە دەڵێم لەكوردستانی خۆماندا نەمیدیای راستەقینەهەیە نەدیموكراسیش هەیە، دیموكراسی ئەوەنییە سەربەخۆبیت و چوارساڵ شەڕی ناوخۆبێت، دیموكراسی ئەوەنییە دووكۆلێژی سەربازی هەبێت یەكێك لە دهۆك و یەكێك لەقەڵاچوالان بێت، ئەمە دەوڵەت نییە بەداخەوە، ئەگەر ئازادی و دیموكراسی لە ئەوروپا گوڵی فەرش بێت وەكو هەمزە دەفەرموێت ئەوەی كوردستان گوڵی دیوی ئەودیوی فەڕكەش نییە، بۆنموونە ئەو میدیایانەی كەهەیە هیچی ئازادنییە و سەربەخۆنییە هەریەكەیان بۆخۆی بەستراوە بەدەسەڵاتەكانەوە، نەبەز گۆران لەسەر بابەكر دڕەی نووسیوە ئەندامی یەك رێكخراون و لەئاستێكی زۆر بەرزدان ئەوەی ئەو نووسیویەتی ئەگەر شەڕی دوو رەیس عەشرەت بووایە رەنگە 20 ساڵ شەرە تفەنگیان لەسەربكردایە چۆن میدیا ئاوادەبێت، یان ئەوەی لەكوردستانی نوێدا دەنووسرێت جارووبار دژی سەركردەكان دەوترێت ئەمانەهەمووی كێشەی ناوخۆیە پەیوەندی نییە بەمیدیاو بەئازادی بیرەوە، لەبەرئەوە من پێشنیازم ئەوەیە كەبەهەموو لایەكمان هەوڵبدەین هیچ نەبێت رۆژنامەیەكی ئازاد دەربچێت هەمووشتەكان بەجوانی و بەئابڕووەوە بخرێتەڕوو نەك سوكایەتی بەیەكتر بكەن زۆر سوپاس.
شاهۆ غەفور:
كاك قادر دەست خۆش من وەكو كادیرێكی ئیعلامی یەكێتی كادیرێكی خواری خوارەم ئێمە هەندێك موعاناتمان هەیە رەنگە ئێوە كەلەسەرەوەن نەیزانن، ئێمە كێشەی پەیامی حزبی مان هەیە لەئیعلامی یەكێتیدا، كە بابەتێك دێتەپێشەوە نازانین چۆن ئیدارەی ئیعلامی یەكێتی بدەین، من بێژەرم لە تەلەفزیۆنی گەلی كوردستان زۆر جارمیوانێك دێتەبەردەستمان لەسەر بابەتێكی دیاریكراو نازانین چۆن ئیدارەی ئەم دانیشتنەبدەین؟ نازانین پەیامی جزبەكەچییە؟ پێم وایە كێشەیەك لەئیدارەی ئیعلامی یەكێتیداهەیە رەنگە بەشی زۆری پەیوەندی بە ئێوەوە هەبێت، یەكێك لەبابەتەكان لە مەسەلەیەكی تایبەت دروست دەبێت، كە ئێمە نازانین چۆن قسەی لەسەر بكەین سیاسەتی حزبەكە چییە بەچی سیاسەتێكدا دەڕوات ، حەزەكەم ئیشەكانی ئێوە ورد ببێتەوە بۆ خوارەوە كە ئێوە پەیامێكتان پێبێت وەكو سەركردایەتی حزب بینێرن بۆ ئیعلامەكانی خوارخۆتان رەنگە ئەمە تێبینییەكی گرنگ بێت كە لەلای خەڵك دروست بووە كە وەكو یەكێتییەكان نازانن سیاسەتی حزبەكەیان چییە؟ زۆر سوپاس.

قادر عەزیز:
سەرەتا باسی ئەوەم كرد ئەم كۆڕە زیاتر كۆڕێكی شەخسییە و گوزارشت لەڕاوبۆچوونەكانی خۆم دەكات، واباشە لەم كۆڕانەدا خەڵك ئازادبێت وەكو كەسایەتی قسە بكات، سەبارەت بە كاك محەمەد میدیای یەكێتی هاوسەنگی لەنێوان پەیامی حزبی و نیشتمانی رابگرێت، وابزانم بەزیادەوە راگیراوە، میدیای یەكێتی لەشتێك دواكەوتووە كە ناتوانین یان دەستكراوە نییە یان خیتابە سیاسیەكە نییە، ئەم چەواشەكارییە لەقاڵ بدات، بڕواناكەم یەكێتی نیشتمانی لەپەیامی خۆی دواكەوتبێت ئەگەر شتێكیش هەیە یان تێبینییەك هەیە دەتوانیت لەدوایدا بماندەیتێ، سەیدا لەتیف باسی كرد كە تەشویش هەبووە، بەڵێ ئەوەش پەیوەندی بەخیتابەكەوە هەیە، ئێستاش خیتابێكی بوێرانەم پێبدەیت ئازایانە بەتەشویشیش بڵاوی بكەمەوە، خەڵك بەدوایدا دەگەڕێت. بەس چی لە میدیایەك دەكەیت كە ئەم خیتابەی تێدانییە، بەڵام ئەوەشمان بیرنەچێت هەر مەسەلە خیتاب نییە ئەمڕۆ لەسەردەمی ئەم تەكنەلۆژیایە ئەم تەكنیكە پێشكەوتوانە بەراستی لایەنی تەكنیكی گرنگە، تەلەفزیۆن هەیە هەرلەبەرئەوەی جوان و سافە تۆ سەیری دەكەیت، پاشان ئەوانەی چەواشەكاری دەكەن سودیان لەو پێشكەوتنە تەكنیكی‌و تەكنەلۆژیایە وەرگرتووە، بۆیە زۆرجار دەوترێت ئاسان نییە درۆ لەراستی جیابكرێتەوە، واتە لەراستی جوانتر درۆدەكەن، چرۆخان باسمان كرد میدیای ئەهلی ماوەیەك لێرە سەریهەڵدا هەروەكو چۆن پەیوەندی هەیە لەنێوان سۆشیال میدیا و میدیای ئەهلی كە هەردووكیان هەر میدیای خەڵكە، هاوڕێ تەحسین بەڵێ زۆر راستە نانمان نەبێت خیتابمان هەبێت، خەڵك ئیشی بەوە نییە كەتۆ هیچ قسەیەك ناكەیت، واتا قسەی خەڵك ناكەیت، قسەی حزب دەكەیت، كەیفی خۆتە ئەسڵەن ختابی پارتی ختابێكی پۆپۆلیستییە هەموو ساڵی جارێك سەبارەت بەسەربەخۆیی‌و سەبارەت بەڕیفراندۆم‌و ئەم ئیرهابیە فكرییەی كەهەبوو تۆ نەتدەوێرا هیچ بڵێت زەمینە لەبار نییە ئەمە ختابێكی پۆپۆلیستییە ختابێكی چەواشەكاری بوو هەڵخەڵەتاندن فێڵكردن‌و دواجاریش دەركەوت كە هیچ زەمینەیەك نەبوو ئەو زیانە گەورەیەشمان لێكەوت.
دكتۆر ئارام قسەكانی لەچوار چێوەی قسەكانی ئێمەبوو، دكتۆر حسێن دیموكراسی لە كوردستان نییە ئەمە گفتوگۆیەكی زۆر هەڵدەگرێت، دیموكراسی كۆمەڵێك پێوەر‌و كۆمەڵێك موئەسەسات و كۆمەڵێك نیشانەیە ئەگەر ئەمە لەكوردستان هەبوو مانای هەیە، پێش هەموو شتێك دیموكراسی جیاكردنەوەی دەسەڵاتەكانە، تاكو ئێستا جیاكردنەوەی دەسەڵات لە كوردستان نییە، دەستاو دەستكردنی دەسەڵات نیە، یەكێك لە ئیجرائاتەكانی دیموكراسی هەڵبژاردنە، بەڵام لەكوردستان هەڵبژاردنێكی خاوێنیش نییە، یەكێتی نایشارێتەوە دەڵێت پارتی بردییەوە‌و بە 45 كورسی كە هەمووشی هی دهۆكە كەلەوێ حكومڕانی دەكات، لەبەرئەوەی ئازادی هەیە لەكوردستان، ئەمەش لەكاتێكدایە كەجیاوازی لەنێوان زۆنی زەردو زۆرنی سەوز ئەرز‌و ئاسمانە، ئەگەر بەدوای نیشانەكانی دیموكراسیدا بگەڕێیت ئازادییەكە ئەوەیە كە لەبەرامبەر خۆمان ئازادین، هەرچی رواڵەت‌و نیشانەكانی دیموكراسی هەیە لەم ناوچەیە هەیە دەیبینین لەوانە ئۆپۆزسیۆن لەم ناوچەیەیە، خۆپیشاندان لەم ناوچەیەیە، میدیای ئەهلییە لێرەیە، تەنانەت موعارەزەی پارچەكانی تری كوردستانیش لێرەن، ئەمە لەزۆنی زەرد نییە، لەكاتی خۆپیشاندانەكان لە زۆنی سەوز راگەیەندرابوو كە لەسێ كەس تێپەڕی رووبەڕوویان ببنەوە، بەڵام دیسان ئەو میدیا چەواشەكارە ئەم واقیعەی دروستكردووە، ئێمە وەكو خۆمان لەناو حزب كێشەمان لە سیاسەتی حزب نییە، پەیامی حزبی زۆر ئاشكرایە، مەبەستمان لەخیتابە حزبییەكە خیتابی دەرەوەی یەكێتییە ئەگەرنا رۆژانە وتەبێژی یەكێتی هەڵوێستەكانی یەكێتی بڵاودەكاتەوە رۆژانە تۆ ئاگاداری لەسیاسەتی حزبەكەت زۆر سوپاستان دەكەم.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*