سەرەکی » کەلتوور » سینەماچی؟!

سینەماچی؟!

هاوار مستەفا خان

بەشی بیست و شەش

لەژێر ناوی» سینەما..چی؟!» کە لەبنەڕەتدا پەڕتۆکێکە و لەگەڵ چەند ئەڵقەیەکی دیکە کە لێرە لە کوردستانی نوێ بڵاوی دەکەینەوە، بیرەوەریی هەڵدانەوەی لاپەڕەکانی زیاتر لە جارەگە سەدەیەکی خوێندنەوەو بینین و نووسین و رەخنەی سینەمایی و دروستکردنی فیلم و رۆشنبیریی سینەماییەو وابڕیارە لەماوەی داهاتوودا لە دووتوێی پەڕتۆکێکدا «رەنگە زیاتر»یش چاپ و بڵاوبکرێتەوە.
لێرەدا، هەوڵدەدەم چەند بیرەوەرییەکی تەمەنی جوانی و بەخۆڕایی بەفیڕۆچوونی ئەو سەردەمە باس بکەم کە چەند تامەزرۆی سینەما بووین و چەند هەوڵماندا بیگەینێ کەچی جەنگ و شەڕ و ئاشوبی هەشت ساڵەی عیراق ئیران و سیاسەت و ململانێی ناتەندروست و درێژخایەنی هێزەکانی گۆڕەپانی باشوری کوردستان لەشاخ و شار، دەیبردینەوە کۆڵانەکانی پشتەوەو هەر بەحەسرەتی ئەوەی دونیای جوانی و فانتازیی سینەماییمان دروست بکەین، بەردەوام بووین و کۆڵمان نەدا، بەڵام ساڵ دوای ساڵ سەخت و دژوارتر دەبوو بەدیەێنانی خەون و خولیاکانی گەنجی و جوانیمان، هەر ئەوەش وای لێکردین بەو جوانیەوە، جوانتر سینەما لەگەڵ خۆماندا پەروەردە بکەین.

هەفتەی سینەمای کوردیی
شاری هەولێر، کەوتە دەست هێزێکی سەرەکی گۆڕەپانەکەو تا رادەیەك ئاسایش لەناو شاردا بەرقەرابوو، ئێمە لەو ماوەیەدا چالاکی گروپی سینەمای کوردستان-مان زیادی کردو لەگەڵ پشتیوان عەبدوڵای هاوڕێم پلانمان داڕشت و بڕیارماندا کە بە بۆنەی نەورۆزو یادەکانی راپەڕین و رزگار کردنی کەرکوک و کیمیابارانی هەڵەبجە و ئەنفال و کۆڕەو، چالاکیەکی بڵاوکردنەوەی فیلمی سینەمایی ناوازەی کوردی بۆ بینەران لە سینەما کریستال رێکبخەین و دڵنیابووین لەوەی ئەم فیلمانە نەبینراون یان زۆر بەکەمی و توێژێکی دیاریکراو نەبێت ئەستەمە خەڵکی بینیبێتیان، بۆیە بڕیارماندا، هەفتەیەك فیلم پەخش بکەین بەناوی» هەفتەی سینەمای کوردی».
لەگەڵ پشتیوان (٥)فیلمی سینەمایی کوردیی ناودار کە بە(٣٥)ملیمی سینەمایی وێنەییان گیرابوو، دەستنیشانمان کردو هەر دوو فیلمی (رێگا)و (گۆرانیەك بۆ بەکۆ)مان خستە بەرایی خشتەی نمایش و هەریەکەیان دوو رۆژمان بۆ دانا، بەوپێیەی دوو فیلمی ناوداربوون و بابەتەکەیان هی ئەوەبوو بایەخی باشتریان پێبدرێت، ئینجا هەفتەی فیلمی سینەمای کوردیی لە رۆژێکدا تەنها یەك کاتی نمایشمان هەبوو فیلمی تێدا بڵاوبکەینەوە کە سەعات ٣ و نیوی دوای نیوەڕۆیانی ئەو هەفتەیە بوو.
هەرچۆنێك بێت لەگەڵ پشتیوان کە بە نۆرە سکرتێری گروپ بووین و کارەکانمان لە بنەڕەتدا هەر بەیەکەوە بەڕێوەدەبرد. کاتێك چووینە خزمەت خاوەن سینەما کریستال کە ناوازەترین سینەمای کوردستان بوو تەنانەت لەزۆربەی سینەماکانی بەغداش پێشکەوتووتربوو، دانیشتین و گفتوگۆیەکی چڕو پڕمان کرد.
ناوی کەسەکەم بیر نەماوە، بەڵام زۆر زوو رازیمان کرد چون ئەوەندە باسی فیلمەکانمان کردبوو کە تایبەت بۆ ئێمە هاتوون و هەر یەك لەو فیلمانە فێستیڤالەکانی دونیایان پڕ کردبوو لەجەماوەرو چەندین خەڵاتیان پێبەخشرابوو، کابرا سەریسوڕماو ووتی؛ کەی بەتەمان دەست پێبکەن؟، وتمان لەو مانگەی، ووتی؛ نە‌و لەو هەفتەیەی دادێ دەست پێبکەن.
لەگەڵ پشتیوان سەیرێکی یەکترمان کردوو بەپەلە رۆژنامەو تەلەفزیۆن و دامەزراوەکانی ترمان ئاگادار کردەوەو چەند وێنەو پۆستەرێکیشمان هەبوو ئیشەکەمان گەیاندە رۆژی «هەفتەی سینەمای کوردیی»، کات نزیکبوویەوە لە سەعات ٣ی دوای نیوەڕۆی رۆژی ٢٠ی ٣-١٩٩٦، بێجگە لەخۆم د. فەرهاد پیرباڵ و چەند کەسێکی تریش هاتن لەپەنجەکانی دەست تێپەڕیان نەدەکرد، کابرای سینەماو کارمەندەکانی زوو دەهاتنە ساڵۆن و منیان دەبینی دەیانووت؛ کا ئەوە لۆ کەس نەهاتییە؟ منیش بە شەرمەوە دەمگووت؛ پەلە مەکەن یەکەم رۆژە دێن دێن!.
خوا خوام بوو پشتیوان دەرکەوێت و نەم ئەزانی بۆچی نەهات؟ یان بۆ نەیووت؛ من بەیانی نایەم؟!.
جار جار ئەچوومە بەردەرگای سینەما کریستال بەڵکو پشتیوان دەرکەوێت وپێنج شەش کەسیتریش لەوانەی حەزیان لە سینەمابوو لەم رۆژەدا دەرکەون، کەسیتر نەهات، نە پشتیوان و نە جەماوەر، ناچار چووینە هۆڵی سینەماو لەنێو (٢٠٠٠)دوو هەزار کورسی»گەورەترین هۆڵی سینەما بوو»، تەنها دە دوانزە کورسیەك پڕبووبۆوە، فیلم دەستی پێکرد، نمایشەکە زۆر گرنگ و بەهێز بوو، دەنگ، رەنگ، شاشەی سینەما کریستال یەکجار گەورەبوو، ببوە نیوە بەوەشەوە هەر باشبوو.
فیلم تەواو بوو ویستم لەگەڵ ئەو جەماوەرە منیش بڕۆم و نەیەمەوە تا پشتیوان ئەبینم، یەک دوو کامیریای تەلەفزیۆن لەوێ بوون، پرسیاریان لێکردم و توانیم خۆم دەرباز بکەم. رۆژێکی تریش یان دووی تر بوو بەردەوام بووین، کابرای خاوەن سینەما چالاکیەکەی راگرت و ووتی: کا دەتانگۆت شانیان وایە و باڵیان وایە کا جەماوەر ئەوە سینەمای کوردییە. ئێمە مەمنوون بووین بەوەشەوە وازمان لێبێنێت و نەمانزانی چۆن لێی دەرچووین!.

من هەر ئاشتیم دەوێ
تا دوای روداوە جەرگبڕەکانی شەڕی ناوەخۆش، ئەو پارچە شیعرەم هەرما کە ئەو دوو بیانیە لە ئاهەنگێکدا لە هۆڵی میدیای شاری هەولێر بۆ ئاشتی پێشکەشیان کرد، ناوی ئەو دوو هونەرمەندەم بیر نەماوە، بەڵام بیرمە ناوی ئەوان و شیعرەکەشم لەسەر پارچە کاخەزێك نووسیبۆوە، هی ئەوەبوو زۆرم کەیف پێهاتن کە دوو گەنجی بیانی یەکێکیان جەمبووشێکی بچکۆلەی پێبوو، هاتبوون بۆ ئاشتەوایی کوردستان گۆرانی بڵێن، دەنگ و سەدایان زۆر خۆش بوو، ئەوان بۆ ئاشتی گۆرانیان دەچڕی، گۆرانیەکەش بەناوی: (ئاشتیخوازم من هەر ئاشتیم دەوێ )بوو، زۆر سەرنجڕاکێش بوو تا ماوەیەک هەر ئەو گۆرانیەم لەبەر خۆم دەمووتەوە:-

من هەر ئاشتیم دەوێ من هەر ئازادیم دەوێ
دونیا سەرناکەوێ بێ ئاشتی سەرناکەوێ
ئاشتیخوازم من هەر ئاشتیم دەوێ
بێ هیواو ئاواتبم من هەر ئاشتیم دەوێ
شتێکی لەوجۆرە بوو ئەوەی گۆرانیەکەی دەوت جلی کوردیی لەبەرداوو، هۆڵەکەیان هێنابووە جۆش و خرۆش و «شەرمەزار»یشی کردبووین کە ئەو لە وڵاتێکی دوورە دەست هاتووە بۆ ئاشتی و هیوای زیاتر بە گەلی کورد ببەخشێت و لەشەڕو ئاشوبی خۆکوژی دورمان بخاتەوە.
ئەوان رۆیشتن و نەڕۆیشتن، دیسان شەڕ یەخەی هەردوو هێزی سەرەکی حوکمڕانی کوردستانی گرتەوە، روداوەکان تا دەهات ناخۆشتر دەبوون، راستە ئەو کاتەی لەسەری ساڵی ١٩٩٦دا شەڕ گەرم بوو، هێزێك لە هێزەکانی شەڕی ناوەخۆ لە هەولێر دەرپەڕێندراو ئیدی پایتەخت کەوتە دەست تاکە هێزێکی سەرەکی، تا رادەیەك دۆخەکە ئارامتر بوو لەبەر ئەوەی شەڕ لەناو شاردا نەماو ئێمەش ئەو کات لە تەلەفزیۆنی زەحمەتکێشان هاتوچۆ و پێشکەشکردنی هەواڵ و پڕۆگرامەکانمان ئاساییتر بەڕێوە دەچوون، بەڵام ئەویش ماوەکەی کورت بوو.

لەنێوان سینەماو هەواڵ خوێندنەوەدا
تا ئەوکاتەی روداوەکان نەگەیشتنە ترۆپکی یەکلایی کردنەوە، ئێمە لە زەحمەتکێشان لە هەموو هێزەکانی تر چاومان لەسەربوو، سکرتێری ئەو کاتی حزبی زەحمەتکێشانی کوردستان، لە هەموو سەرۆك و سکرتێری (١٧)حزبەکە روونتر هەڵوێستی خۆی لە رۆژنامەو تەلەفزیۆن و کۆبوونەوەو کۆنفڕانسەکاندا بە ئاشکرا رادەگەیاندو لەکوێ هێزێك پێشێلی ئاگر بەستی بکردبایە ئەو چاوەڕێی بەیاننامەی (١٧)حزبەکەی نەدەکرد تاوەکو لە سەر وشەیەک، دەستەواژەیەک دەگەنە ئەنجام یان نا، خێرا لێدوانی خۆی دەدا، لەسەر ئەو هەڵوێستانەیشی لای جەماوەری بەشێکی زۆری هێزەکان متمانەی بەدەست هێنابوو کە راستەوخۆ بێ پێچ و پەنا دەستی بۆ ئەوانە درێژ دەکرد کە ئاگری شەڕیان خۆش دەکرد، زۆرجاریش هەردوو لای تۆمەتبار دەکرد کە نایانەوێت یان لەدەستیان دەرچووە بتوانن شەڕ رابگرن.
هەرچۆنێك بێت، رۆژانێکی زۆر ناخۆش و بەهەدەردانی خوێن و کاتێکی زۆر تێپەڕی هەر نەتوانرا ماڵی کوردیی رێکبخرێتەوە تاوەکو شەڕەکان گەورەتر بوون و هێزی دەرەکی بە ئاشکرا هاتنە ناو شەڕ و دۆخەکە بە قازانجی هێزێک یەکلایی بویەوە(بۆ ماوەیەکی کاتیی).
بەندە لەو ماوەیەدا لەنێو شاشەی تیڤی رۆڵی بێژەرو خوێندنەوەی هەواڵەکانی سیاسییم دەبینی، هەڵبەت هەواڵەکانی ئەو کاتە هەمووی بەیاننامەو ئیدانەکردنی شەڕو گواستنەوەی هەواڵی شەڕەکانی سربیاو کۆسۆڤۆ و سەرایڤۆو ئەفغانستان و ئەو ناوچانە بوو کە تازە دوای هەڵوەشاندنەوەی یەکێتی سۆڤیەتی جاران لە ١٩٩١، چەند دەولەتێکی تری سەر بە جەمسەری سۆسیالیستی لە ئەوروپای رۆژهەڵاتدا تەقەیان تێکەوت و لەو ماوەیەی شەڕ لەوێ گەرم بوو ، لە هەرێمی کوردستانیش تازە ئەزموونێکی نوێ دەستی پیکردبوو بە خێرایش گەشەی دەکرد، بەڵام هەر بەوخێراییەش هەوڵی تێکدانی پەرەی سەندو تا وای لێهات شەڕ کەوتە کۆڵانەکانی کوردستانیش، ئەوکاتانەی ئێمە هەواڵی ئەوانمان دەخوێندەوە ئی خۆشمان بڵاو دەکردەوەو لەو نێوانەدا ئێمە چ وەکو بێژەر چ وەکو ئەو هێزەی وەك میدیا کاریم تێیدا دەکرد بەبێ لایەنی مابووینەوەو حزبیش نە پشتیوانی هێزێکی دیاریکراو دەکردو نە بەتەنهاش دژ بەهێزێك هەڵوێستی دەنواند، بۆیە کەمتروەکو حزب، وەکو بێژەریش بەرپرسیار نەبووین و ئێمە نەبووین لەو دۆخە تێوەگلابووبێتین؟!

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

رقصە اخیلتی

رقصە اخیلتی دیوانە شیعرێكی شاعیر عەلی مەعروف بەهروردییە، عەبدولستار شارباژێری ...