سەرەکی » راپۆرت » له‌ شامه‌وه‌ بۆ ئیمــرالی ئـــــــــۆج ئالان

ته‌رازووی كورد

له‌ شامه‌وه‌ بۆ ئیمــرالی ئـــــــــۆج ئالان

وه‌رگێرانی له‌ توركیه‌وه‌: شنۆ هیرانی
ن: موراد یه‌تكین

به‌شی چوارەم

كێ 33 سه‌ربازه‌كه‌ی كوشت؟
له‌یه‌كه‌م مانگی ڕاگه‌یاندنی ئاگربه‌ستی تاك لایه‌نه‌ له‌ 15 مارس-ی1993دا له‌لایه‌ن ئۆج ئالانه‌وه‌، رێگای له‌به‌رده‌م ئه‌وه‌كرده‌وه‌ كه‌شێكی ئاسووده‌ باڵ به‌سه‌ر كۆمه‌ڵگادا بكێشێ. ڕاسته‌وخۆ سه‌ره‌نجی هه‌مووان به‌ لایه‌كدا شكایه‌وه‌.
ئه‌وكاته‌ توركیا به‌چڕی كاری له‌سه‌ر یه‌كێ له‌ پرۆژه‌ هه‌ره‌ گرنگ و چاره‌نووسازه‌كانی ده‌كرد، ئه‌ویش پرۆژه‌ی ڕاكێشانی هێلی بۆڕی نه‌وتی باكۆ- جه‌یهان بوو.
ئه‌نقه‌ره‌ له‌ 15 مارسی-ی 1993 له‌نێوان حیكمه‌ت چه‌تین-ی وه‌زیری ده‌وه‌ی توركیاو سابیت باگیرۆف-ی وه‌زیری نه‌وت له‌ كابینه‌ی حكومه‌ته‌كه‌ی ئه‌بولفه‌ز ئه‌لجیبای له‌ ئه‌زه‌ربه‌یجان پرۆتۆكۆڵێكیان واژۆكرد.
ئه‌گه‌رچی ئه‌لجیبای ده‌یویست پرۆتۆكۆڵه‌كه‌ به‌ نهێنی بهێڵدرێته‌وه‌، به‌ڵام سه‌رۆك وه‌زیران سوله‌یمان ده‌میرال ئه‌و سه‌رده‌مه‌ له‌ململانێكی سیاسی تونددابوو له‌گه‌ڵ تۆرگوت ئۆزال، بۆیه‌ ویستی ئه‌م پرۆتۆكۆڵه‌ وه‌ك ده‌ستكه‌وتێك بۆخۆی به‌ رایگشتی ڕابگه‌یێنێ. به‌و پێیه‌ش ئه‌و كۆمپانیه‌كانی كه‌هه‌ڵده‌ستان به‌جێبه‌جێكردنی پرۆژه‌ی باكۆ- جه‌یهان له‌كۆتا هه‌فته‌ی مانگی نیساندا له‌باكۆ كۆبونه‌وه‌ به‌مه‌به‌ستی واژۆكردنی گرێبه‌سته‌كان. هه‌ریه‌ك له‌ حكومه‌تی توركیاو ئه‌زه‌ربه‌یجانیش ڕه‌زامه‌ندیان له‌سه‌ر ده‌ربڕی. ئه‌و شوێنه‌ی كه‌بۆ ڕاكێشانی بۆڕیه‌كه‌ پێشنیاركرابوو له‌وه‌ی ئێستا زۆر جیاواز بوو. ئه‌وه‌ی پێشووتر به‌گورجستاندا تێنه‌ده‌په‌ڕی. هه‌ڵبژارده‌ی توركیا ئه‌وه‌بوو كه‌ بۆڕیه‌كه‌ به‌ مه‌ودایه‌كی كورت به‌ ناو خاكی ئێراندا بێت. پاشان داخڵی سنوره‌كانی توركیا بێت و به‌ رێگای نه‌هچیڤان-ی ده‌وروبه‌ری ناوچه‌ی ئیغدر- ئاگری-دا بگات به‌ ناو خاكی توركیا. ئه‌نجا یه‌كسه‌ر بۆ باشوور شوڕبێته‌وه‌و به‌ته‌نیشت قه‌زایی ئیدل به‌ هێله‌ سه‌ركیه‌كه‌ی كه‌ له‌ كه‌ركوكه‌وه‌ ده‌هات ببه‌سترێته‌وه‌.
به‌ڵام كۆمپانیا وه‌به‌رهێنه‌ره‌ خۆرئاوایه‌كانی كه‌ سه‌رمایه‌یی خۆیان له‌م پرۆژه‌یه‌ ده‌خسته‌ گه‌ڕ دژی ئه‌مه‌ وه‌ستانه‌وه‌. چونكه‌ پێش هه‌موو شتێك ئابلوقه‌ی ئه‌مریكا بۆ سه‌ر ئێران له‌گوڕێ بوو، به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ ویستی ئه‌وان ئه‌وه‌بوو كه‌ به‌ ئه‌رمینیادا بڕوات كه‌ ئه‌وكاتدا له‌دۆخێكی ئابووری زۆر سه‌خت دابوو و له‌هه‌موو ڕوێكه‌وه‌ برسیه‌تی ڕووی تێكردبوو. ئه‌م پێشنیاره‌ له‌لایه‌ن ئه‌نقه‌ره‌و باكۆ به‌توندی ڕتكرایه‌وه‌وه‌، چونكه‌ ئه‌و سه‌رده‌مه‌ ئه‌رمینیه‌كان به‌مه‌به‌ستی كۆنترۆڵكردنی ناوچه‌ شاخاویه‌كانی قه‌ره‌باخ كه‌ به‌ده‌ستی ئه‌زه‌ربه‌یجانه‌وه‌ بوون، چه‌ندین جار هێرشیان كردبووه‌ سه‌ر ئه‌زه‌ربه‌یجان، بۆیه‌ رازیبوونی هه‌ردوولا بۆ ئه‌م ئاراسته‌یه‌ شتێكی مه‌حاڵ بوو. ئه‌وكاته‌ش په‌یوه‌ندیه‌ دیبلۆماسیه‌كانی توركیا له‌گه‌ڵ ئه‌رمینیه‌كان به‌ته‌واوه‌تی له‌دۆخێكی پچڕاندا بوون.
له‌ لایه‌كی تر ئینگلیزه‌كان له‌ توركه‌كان زیاتر لێكۆڵنه‌وه‌یان له‌باره‌ی رێكه‌وتنه‌كه‌ی توركیاو عێراق كردبوو له‌باره‌ی هێله‌ سه‌ره‌كیه‌كه‌ی ڕاكێشانی نه‌وتی كه‌ركوك به‌رو به‌نده‌ری جه‌یهان. دڵنیایی ئه‌وشیان دابوو كه‌ مه‌حاڵه‌ عێراق به‌ رێكارێكی وه‌ها ڕازی ببێ.
به‌و هۆیانه‌شه‌وه‌ ئه‌نقه‌ره‌ به‌ واژۆكردنی پڕۆتۆكۆڵێكی له‌م شێوه‌یه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و وڵاتانه‌ی ناوچه‌كه‌ كه‌ رۆڵی سه‌ره‌كی له‌سیاسه‌تی نه‌وتی ناوچه‌كه‌دا ده‌بێنن، به‌ تایبه‌تی روسیا، ئێران و سعودیه‌ كه‌ نایان ئه‌وێت توركیاوه‌ یاریكه‌رێكی تازه‌ بێته‌ گۆڕه‌پانه‌كه‌وه‌، نیگه‌رانێكی زۆری په‌یدا كرد. ئێران كه‌ وڵاتێك بوو تازه‌ له‌ناو جه‌نگێكی درێژخایه‌ن له‌گه‌ڵ عێراقدا هاتبووه‌ ده‌ره‌وه‌، له‌ناو رێكه‌وتنێكدابوو له‌ ڕووی سیاسی و سه‌ربازی و بازرگانی نه‌وتیشه‌وه‌ له‌گه‌ڵ سووریا. ئه‌كاته‌ سووریا هێشتا به‌ته‌واوه‌تی دڵنیا نه‌بوو له‌وه‌ی ئایا ئه‌توانێ بچێته‌ ژێر باڵه‌كانی رووسیای فیدڕالێ كه‌ تازه‌بوو یه‌كێتی سۆڤیه‌ت هه‌ڵوه‌شابۆوه‌.
ئۆج ئالان ئه‌و سه‌رده‌مه‌، له‌سه‌ر پێشنیاری (جه‌لال تاڵه‌بانی) سه‌رۆكی( یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستان) ئاگربه‌ستێكی تاك لایه‌نه‌ی ڕاگه‌یاندبوو. ڕگه‌یاندنی ئاگربه‌ستێكی له‌م جۆره‌ ده‌ستكه‌وتێكی وه‌های لێ وه‌به‌رهاتوو بوو. ئه‌و سه‌رده‌مه‌ له‌نێوان ئه‌نقه‌ره‌و تاڵه‌بانی و بارزانی (سه‌رۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان) وه‌ك بڵێ له‌سه‌رده‌می مانگی هه‌نگوینیدا بوون. توركیا به‌مه‌به‌ستی پارێزگاریكردن له‌كوردانی باكووری عێراق، هاته‌ ناو هاوپه‌یمانی هێزی (چه‌كوچ) له‌گه‌ڵ ئه‌مریكاو ئینگلته‌را. به‌هه‌مان شێوه‌ به‌شداربوو له‌ دروستكردنی ناوچه‌یه‌كی دژه‌ فڕین له‌باكوری عێراق، و كردنه‌وه‌ی ئاسمانی توركیاو رێگه‌دان بۆ به‌كارهێنانی پێگه‌ی (ئینجه‌رلیك). كه‌ ئه‌م مامه‌ڵه‌و هه‌ڵوێستانه‌ی توركیا مایه‌یی ڕه‌زامه‌نده‌یكی زۆری بارزانی و تاڵه‌بانی بوو له‌و سه‌رده‌مه‌. ئه‌و كاته‌ (پاسه‌پۆرتی دیلۆماسی توركیا) یان له‌لایه‌ن ئۆزاله‌وه‌ خرابووه‌ گیرفان و به‌و پاسپۆرته‌ سووره‌ ده‌یانتوانی هه‌موو جیهانی پێ بگه‌ڕێن. ئه‌و سه‌رده‌مه‌ تاڵه‌بانی هه‌رگیز ئه‌وه‌ی نه‌ده‌شارده‌وه‌ كه‌ بژارده‌ی ئه‌و ئه‌وه‌یه‌ له‌به‌ره‌ی ئه‌مریكاو ئینگلیزدا بێت.
له‌سه‌ر پێشنیاری جه‌لال تاڵه‌بانی سه‌رۆكی ی. ن.ك ئۆج ئالان رۆژێك پێش گه‌شته‌ چڕوپڕه‌كه‌ی تۆرگوت ئۆزال-ی سه‌رۆك كۆماری توركیا بۆ ئاسایایی ناوه‌ڕاست، كه‌دوا گه‌شتی بوو دوای ئه‌وه‌ی مردنه‌كه‌ی به‌دوواوه‌ هات، به‌وپێیه‌ش كه‌شێكی ئه‌رێنی باڵی كێشا به‌سه‌ر دۆخه‌كه‌وه‌و به‌كه‌مبوونه‌وه‌ی كێشه‌ ئه‌منیه‌كانیش خێرا به‌لای هه‌ندی له‌چوارده‌وه‌ر گریمانه‌ی ئه‌وه‌ هاته‌كایه‌وه‌ كه‌ ده‌توانرێ پرۆژه‌یه‌كی زه‌به‌لاحی له‌م شێوه‌یه‌ بخرێته‌ بواری جێبه‌جێكردنه‌وه‌.
ئێستاكه‌ كه‌ هه‌شت رۆژ به‌سه‌ر ئه‌و ڕاگه‌یاندنه‌دا تێپه‌ڕ ده‌كات، له‌24مایسدا 33 سه‌رباز كه‌ به‌رێگای گه‌ڕانه‌وه‌بوون بۆ مۆڵه‌ت و به‌بێ چه‌كی، له‌مینی پاسه‌كه‌وه‌ داده‌به‌زێنرێن و گولله‌ باران ده‌كرێن. دوای ماوه‌یه‌كی كورت ئه‌وه‌ ئاشكرا ده‌بێت كه‌ گروپێكی چه‌كداری په‌كه‌كه‌ به‌سه‌رپه‌رشتی (په‌رماك سئز زه‌كی) (شه‌مدین ساكئك) كه‌ ئه‌وكاته‌ به‌رپرسێكی باڵای په‌كه‌كه‌ بوو ئه‌م كاره‌یان ئه‌نجامداوه‌. ئه‌وه‌ی جێی سه‌رنج بوو ئه‌وه‌بوو كه‌ عه‌بدوڵا ئۆج ئالان كه‌ تا ئه‌وكاته‌ هێشتا له‌ دۆڵی بیقاعی لوبنان-ی ژێر ده‌سه‌ڵاتی سووریادا بوو، له‌ ڕاگه‌یاندراوێكدا ئاشكرایكرد كه‌ ئه‌م كرده‌وه‌یه‌ به‌ فه‌رمانی ئه‌و به‌ ئاگاداری ئه‌و نه‌كراوه‌.
له‌لایه‌كی تر ئۆج ئالان، له‌ 20ی مارسی 1992 له‌ كه‌مپی مه‌عسوم كۆركۆماز-ی بیقاع چاوی كه‌وتوو بوو به‌گروپێكی په‌رله‌مانتارانی یۆنانی. ئه‌م گروپه‌ په‌رله‌مانتارانی پارتی پاسۆكی ده‌سه‌ڵاتی ئه‌وكاته‌ی یۆنان بوون، كه‌ لاڤیتارۆ سڤاریڤێسكی،دیمیتری یمیللیتانتۆس،ئیلیزاڤێت پاپۆزۆ و هه‌روه‌ها كۆستاتیس باده‌ڤۆس بوون. ئه‌م یمیللیتانتۆسه‌ له‌گه‌ڵ خۆیدا دوو نه‌خشه‌ ئه‌هێنێ، نه‌خشه‌كان هه‌موو ئه‌و هێلانه‌ی له‌سه‌ر ده‌ستنیشانكرابوون كه‌ئه‌گه‌ر هه‌یه‌ توركیا بۆڕیه‌كانی نه‌وتی پێدا ڕابكێشێ. ئۆج ئالان و شانده‌كه‌ی یۆنان ته‌نانه‌ت وێنه‌شیان له‌به‌رده‌م نه‌خشه‌كه‌وه‌ گرتبوو. له‌ وێنه‌كه‌دا ئاشكرایه‌ به‌زه‌رده‌خه‌نه‌وه‌ ئاماژه‌ به‌خاڵه‌كانی هێلی بۆڕی نه‌وتی باكۆ-ته‌فلیس- جه‌یهان ده‌كه‌ن. دوای ساڵێكی ته‌واو، ئه‌و ناوچه‌یه‌ی 33 سه‌ربازه‌كه‌ی تێدا كوژران، هه‌مان ئه‌و ناوچه‌یه‌ كه‌ ئۆج ئالان له‌ وێنه‌كه‌دا ئاماژه‌ی پێده‌كرد.

په‌یوه‌ست به‌ هه‌مان بابه‌ت
نومان ئۆچار (ماهیر وه‌ڵات) كه‌به‌ریرسی رێكخستنه‌كانی په‌كه‌كه‌بوو له‌روسیا و یه‌كێكه‌ له‌و كه‌سایه‌تیانه‌ی له‌ساڵی 1978ه‌وه‌ له‌ ناو رێكخستنه‌كانی په‌كه‌كه‌دایه‌ و بۆ ماوه‌یه‌كیش كۆمیته‌ی سه‌ركردایه‌تی په‌كه‌كه‌دا بووه‌ و نازناوی ( ماهیری پیر)ی هه‌یه‌، یه‌كێكه‌ له‌و ناوانه‌ی كه‌ ئه‌زموونێكی زۆری هه‌یه‌ له‌ناو سیاسه‌تدا. هه‌ندێ بانگه‌شه‌ی ئه‌وه‌ هه‌بوون كه‌ له‌سه‌ر داوای سه‌رانی روسیا ئۆج ئالان ئه‌م كۆنه‌ هاوڕێیه‌ی خۆی له‌م پۆسته‌دا دانابوو. ماهیر وه‌ڵات دوای ده‌ستبه‌كاربوونی وه‌ك نوێنه‌ری په‌كه‌كه‌ له‌مۆسكۆ به‌ماوه‌ێكی كورت، واتا له‌ 6 ئه‌گۆستۆسی 1998 له‌كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانیدا به‌ڕوونی گوتی: ده‌توانین به‌ربه‌ست بخه‌ینه‌ به‌رده‌م هێلی (باكۆ- جه‌یهان) ئه‌مه‌ی به‌مه‌به‌ستی ده‌سته‌به‌ركردنی پشتیوانی زیاتر بۆ په‌كه‌كه‌ گوتبوو. ئۆج ئالان دووای چه‌ند ساڵێك سه‌باره‌ت به‌ كوشتی 33 سه‌ربازه‌كه‌وه‌ ده‌ڵێ: «ئه‌مه‌ گورزێك بوو له‌پرۆسه‌ی ئاگر به‌سته‌كه‌ وه‌شێنرا» و شه‌مدین ساكیك-ی به‌دروستكردنی ئاژاوه‌ تۆمه‌تباركرد. پارماك سیز زه‌كی كه‌ له‌ پێناو رزگاركردنی گیانی خۆی ڕایكرد بۆ ناو ریزه‌كانی (پ.د.ك) وه‌ له‌13 نیسانی 1998 له‌ دهۆك- عێراق ده‌ستگیركرا. ئه‌وكاته‌ ده‌وڵه‌تی توركیا له‌باره‌ی ده‌ستگیركردنی ساكئك وه‌های راگه‌یاند «كه‌ ساكیك له‌ ده‌رئه‌نجامی ئۆپراسیۆنێكی هێزه‌كانی سوپای توركیا به‌ فه‌رمانده‌ی ئۆرگه‌نه‌ڕاڵ ئه‌نگین ئالان كه‌ به‌هاوكاری تیمی تایبه‌ت له‌ئه‌ودیوی سنوری عێراق توانیویانه‌ ده‌ستگیری بكه‌ن». پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه‌شه‌وه‌ ساكیك دوای چه‌ند ساڵێك و دوای ئه‌وه‌ی به‌زیندانی هه‌تا هه‌تایه‌ مه‌حكوم بوو، له‌بیره‌وه‌ریه‌كانید به‌مشێوه‌یه‌ باس له‌ پرۆسه‌ی گرتنه‌كه‌ی ده‌كات و نووسی بووی:»كاتێك له‌ناو ریزه‌كانی په‌كه‌كه‌ په‌راوێز خرام، په‌نام هێنا به‌ر پارتی دیموكراتی كوردستان… كه‌چی له‌سه‌ر رێگای هه‌ولێر- دهۆك به‌سه‌رپه‌رشتی (ته‌تیك چیه‌ك…. (له‌زمانی توركی به‌و كه‌سانه‌ ده‌گوترێ ته‌تیكچی كه‌ فه‌رمانی كوشتنی كه‌سه‌كان جێ به‌جێی ده‌كه‌ن، یاخو فه‌رمانی جێبه‌جێكردنی كوشتنی كه‌سێكی تایبه‌تیان له‌ئاستێكی به‌رزدا پێ ده‌سپێردرێ….. وه‌رگێر) به‌ناوی محمود یڵدرم.. كۆده‌كه‌ی یه‌شیل بوو، ئكیبێكی مه‌ده‌نی و چه‌كدار له‌ توركیاوه‌ هاتبوون و كاتێك له‌رێگا به‌مه‌به‌ستی سه‌رئاوكردن له‌شوێنێكی كه‌ناری رێگاكه‌ دابه‌زی بووین، پیموابێ دابه‌زینه‌كه‌شمان به‌ ئه‌نقه‌ست بوو، هه‌ڵیانكوتایه‌ سه‌رم و ده‌ستگیریان كردم». ساكیك كاتێك ڕاپێچی ناو ئۆتۆمۆبیله‌كه‌ ده‌كرێ، له‌ شوێنێكی نزیكدا چوار هه‌لیگۆپته‌ری هێزه‌ تایبه‌تیه‌كان سوپای توركیا چاوه‌ڕێی ده‌كه‌ن و ڕاسته‌وخۆ ڕاده‌ستی ئه‌وانه‌ی ناو هه‌لیكۆپته‌ره‌كان ده‌كرێته‌وه‌. له‌وێشه‌وه‌ ده‌برێت بۆ شارۆچكه‌ی سلۆپی. له‌و سه‌رده‌مه‌دا له‌ توركیا بۆ هه‌ر ئۆپراسیۆنێكی مه‌ترسیدار جا چ له‌ ناوه‌وه‌ی توركیا، یاخود ده‌ره‌وه‌ بوایه‌ له‌ شوێنی ئه‌ندامه‌ فه‌رمیه‌كانی سه‌رباز و پۆلیس كه‌سانێكی كرێگرته‌ی مه‌ده‌نی هه‌بوون نمونه‌ی یه‌شیل به‌كارده‌هێنران. ئه‌م ته‌تیكچیانه‌ له‌ ئیعترفچیه‌كانی په‌كه‌كه‌ و فه‌رمان وه‌رده‌گرن. (ئیعترافچیه‌كان كێن؟ ئه‌وكه‌سانه‌ی له‌ناو په‌كه‌كه‌ تسلیم به‌ ده‌وڵه‌تی توركیا ده‌بوونه‌وه‌و یاخود له‌ زیندانه‌كاندا ئیعتراف له‌ سه‌ر هاوڕێكانیان ده‌كه‌ن ، ده‌وڵه‌تی توركیا له‌ پرۆسه‌ی شه‌ڕی له‌ دژی په‌كه‌وه‌ سودیان لێ وه‌رده‌گرێ، كرده‌وه‌كانی وه‌كو ڕفاندنی خه‌ڵكی، پیاوكوشتن، ماده‌ی هۆشبه‌ر، شوێنبزركردنی كه‌سایه‌تیه‌ سیاسیه‌كان و قاچاخچیه‌تی و هه‌موو جۆره‌ كارێكی نایاسایی …. وه‌رگێر) فه‌رمانیان پێده‌كرێ، واتا بۆ ئه‌وان په‌نچه‌ به‌ په‌لاپیتكه‌وه‌ ده‌نێن.
ئۆرگه‌نه‌ڕاڵ ئایتاج یڵمان كه‌ ئێستا خانه‌نشینه‌،پێش ده‌ستگیركردنه‌كه‌ی ئۆج ئالان فه‌رمانده‌ی فیرقه‌ی 6ی سوپا بوو، پاشانیش له‌ پارێزگای مه‌ڵاتیا فه‌رمانده‌ی سوپای 2 بوو، دوای چه‌ند ساڵێك له‌لێدوانێكدا چه‌ند نمونه‌ێكی هێنایه‌وه‌ كه‌ ماییه‌ی سه‌رنجدان بوون: «جارێكیان له‌گه‌ڵ ئۆرگه‌نه‌راڵ نه‌جاتی ئۆزگین فه‌رمانده‌ی ئاسایش و گه‌نه‌راڵ ئه‌نگین ئالان فه‌رمانده‌ هێزه‌ تایبه‌تیه‌كان به‌هۆی ئۆپراسیۆنێكه‌وه‌ له‌شوێنێكی دامێنی چیایی باتوفه‌ له‌ باكووری عێراق دابه‌زین. ئالان هات بۆ لام به‌گوێمدا چرپاندی و گوتی: ئێستاكه‌ له‌ ناو ئه‌و پێشمه‌رگانه‌ی چوارده‌ورمان یه‌كێكی ئیعترافچی هه‌یه‌. ئیعترافچیه‌كه‌ كه‌سێكی په‌كه‌كه‌یه‌و ئیلتجایی بۆ بارزانی كردووه‌، ناوێكی ناسراوه‌ له‌ شه‌ڕ له‌ دژی تیرۆرستان له‌ناوچه‌كه‌دا له‌گه‌ڵ پێشمه‌رگه‌كانی.
ده‌رئه‌نجام ساكیك خۆی ڕاده‌ستی پیاوه‌كانی بارزانی ئه‌كات، ئه‌وانه‌ی به‌ هه‌لیكۆپته‌رێكی هێزه‌ تایبه‌تیه‌كان له‌ پیاوانی بارزانی وه‌ریده‌گرنه‌وه‌، ڕوونه‌ كه‌ گروپێكن به‌سه‌رپه‌رشتی كه‌سێكی ئعترافچی به‌ناوی( یه‌شیل).
یڵمان له‌ڕوانگه‌ی خۆیه‌وه‌ و پێناسه‌كردنی بۆ ئالان سه‌باره‌ت به‌و كه‌سانه‌ی كه‌ به‌ ئیعترافچی ناو زه‌ند ده‌كرێن ئه‌وه‌یه‌. «ئیعترافچی ئه‌و كه‌سانه‌ن كه‌ له‌ناو په‌كه‌كه‌وه‌ خۆیان ته‌سلیم به‌ كه‌ده‌په‌ ده‌كه‌نه‌وه‌». به‌ڵام له‌ڕاستیدا «ئیعترافچی» ئه‌و كه‌سانن كه‌ له‌ زیندانه‌كانی دیاربه‌كر، به‌مه‌به‌ستی سودمه‌ندبوون له‌یاسایی په‌شیمان بوونه‌وه‌، قبوڵی ئه‌كا زانیاری له‌باری رێكخستنه‌كان و چاڵاكییه‌كان بدا ده‌وڵه‌ت. به‌هۆیه‌شه‌وه‌ له‌لایه‌ن په‌كه‌كه‌وه‌ به‌(خاین) له‌قه‌ڵه‌م ده‌درێن.
هه‌ر ئه‌ندامێكی پێشووتری په‌كه‌كه‌ كه‌ به‌شداربووبێ له‌كرده‌وه‌ی تیرۆرستی له‌لایه‌ن رێكخراوی (جه‌ندرمه‌) و هه‌واڵگری و تیمی به‌رنگاربوونه‌وه‌ی تیرۆر كه‌(ژیته‌م) ناسراوه‌ وه‌ك هێزێكی به‌رده‌ست له‌دژی په‌كه‌كه‌ به‌كاریان ده‌هێنێته‌وه‌. واتا وه‌ك ته‌تكچی كاریان پێده‌كات. ساكیك له‌ دانپێدانانه‌كانی له‌به‌رامبه‌ر دادگاو هه‌م له‌ بیره‌وه‌ریه‌كانیشی ئاماژه‌ی به‌وه‌كردبوو، كوشتنی 33 سه‌ربازه‌كه‌ له‌چوارچێوه‌ی ده‌ستپێكردنه‌وه‌ی شه‌ڕ و كۆتایهێنان به‌ ئاگربه‌سته‌وه‌ فه‌رمانه‌كه‌ی له‌ خودی ئۆج ئالانه‌وه‌ له‌رێگه‌ی بێته‌ڵه‌وه‌ له‌ لوبنانه‌وه‌ پێگه‌یشتووه‌. ده‌ڵێ: رۆڵی من ته‌نها ئه‌وه‌بوو كاتێێك ئۆپراسیۆنه‌كان به‌رده‌وامیان هه‌بوو، من وه‌كو فه‌رمانده‌یه‌كی سه‌ربازی فه‌رمانه‌كه‌م گه‌یانده‌ گروپه‌ چه‌كداره‌كامان له‌شاخ. خۆی له‌ خۆیدا ئۆج ئالان راسته‌خۆ دوای ڕووداوه‌كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ ئۆفیسی بی بی سی به‌شی زمانی توركیه‌وه‌ ده‌كات و ده‌ڵێ: ئه‌گه‌ر سوپای توركیا پابه‌ند نه‌بێ به‌ئاگربه‌سته‌كه‌ ئه‌و كاته‌ چاڵاكیه‌كانمان ده‌ستپێده‌كاته‌وه‌. كاتێك فه‌رمان كرا كه‌وا چاڵاكی بكرێت. ئه‌و گروپه‌ی له‌ژێر فه‌رمانی فه‌رمانده‌ی ئیاله‌تی ئه‌رزروم كه‌ نازناوه‌كه‌ی زه‌ینه‌ل بوو (جه‌لال به‌كر) هه‌ستاون به‌و كرده‌وه‌یه‌. زه‌ینه‌ل ساڵی 1994 به‌ فه‌رمانی ئۆج ئالان له‌لایه‌ن رێكخستنه‌وه‌ گولله‌بارن ده‌كرێت…
لێره‌دا پرسیار ئه‌وه‌یه‌ ئایا كوشتنی 33 سه‌ربازه‌كه‌و خاڵی كۆتای خسته‌ سه‌ر قۆناغێك كه‌ئه‌گه‌ربوو تێدا مه‌یلی ئاشته‌وای و پێشوه‌چوونی ئابووری له‌توركیا بێته‌ كایه‌وه‌ خودی ئۆج ئالان خۆی بوو؟ یاخود كه‌سانێك بوون ویستیان ئه‌م خوێنڕێژیه‌ بخه‌نه‌ ئستۆی ئه‌وه‌وه‌؟ تا رۆژی ئه‌مڕۆكه‌ش هێشتا ئه‌م ڕووداوه‌ به‌ته‌واوه‌تی ڕوون نه‌بۆته‌وه‌، ئایا ئه‌مه‌ كرده‌وه‌یه‌ێكی تیرۆرستی بوو؟

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

دوا پەرەسەندنەكانی رێكەوتنی هەسەدە ‌و سوپای سوریا

پاش ئەوەی بە چاودێریی روسیا، هێزەكانی سوریای دیموكرات (هەسەدە) ‌و ...