سەرەکی » دۆسێ » دانیشتووانی میسر 100 ملیۆن كەس تێدەپەڕێنێت

بە بۆمبێكی تەوقیتكراو دادەنرێت

دانیشتووانی میسر 100 ملیۆن كەس تێدەپەڕێنێت

دوای ئەوەی میسر بەشێوەیەكی فەرمی رایگەیاند كە ژمارەی دانیشتوانی 100 ملیۆن كەسی تێپەڕادووە، وەك یەكەم دەوڵەتی عەرەبی كە دەگاتە ئەو ژمارەیە، گەلە پرسیارێكی زۆر لەبارەی ئایندەی گەشەسەند لە میسر هاتەئارا.
لەكاتێكدا هەندێك هۆشداریی دەدەن لە زیادبوونی ژمارەی دانیشتوان بەو پێیەی بۆمبێكی تەوقیتكراوە و وشك و تەڕ پێكەوە دەسوتێنێت، هەندێكی تر بابەتەكە بەشێوەیەكی باش لەقەڵەم دەدەن، بەو پێیەی دانیشتوان وزەی گەشەسەندن و پەرەسەندنی كۆمەڵگەكانن.
بەڵام ئەمە سەبارەت بە حكومەتی میسر مایەی نیگەرانییە، بۆیە لەئێستادا كار لەسەر ئامادەكردنی (پرۆژەیەكی نەتەوەیی بۆ رێكخستنی خێزان) دەكات، ئەنجومەنی وەزیرانی وڵاتەكەش لە دوایین كۆبوونەوەی لە 7ی شوباتی 2020، گفتووگۆ لەسەر پێشنیارەكانی بەگەڕخستنی ئەو پرۆژەیە كردبوو لەپێناو هێنانەدی ئامانجەكەی.
مستەفا مەدبولی، سەرۆكی حكومەتی میسری لە دوای كۆبوونەوەكە رایگەیاندبوو»زیادبوونی ژمارەی دانیشتوان، گەورەترین رووبەڕووبوونەوەی بەدردەم دەوڵەتە، ئاستەنگی بەردەم بنیاتنانی دەوڵەتێكی بەهێزە، چونكە رێژەی زیادبوونی دانیشتوان بەربەست لەبەردەم رێڕەوی گەشەكردن دروستدەكات، ئەمەش پێویستی بە هەوڵی هەموانە بۆ هێنانەدی سەركەوتنێكی راستەقینە لەو دۆسێیە، بەوپێیەی بەرپرسپارێتی تەواوی كۆمەڵگەیە».
دكتۆر عەلی چەلەبی، مامۆستای زانستە كۆمەڵایەتییەكان لە زانكۆی ئەسكەندەریە دەڵێت»دەوڵەتی میسری پێویستی بە خستنەگەڕی هەوڵی زیاترە بۆ رووبەڕووبوونەوەی زیادبوونی ژمارەی دانیشتوان، هەرچەندە داڕشتنی یاساكان گرنگن، بەڵام پێوۆستە كار بۆ گۆڕینی هۆشیاری و تێگەیشتنی پەیوەست بە كلتوری كۆمەڵگە بكرێت لەو رووەوە».

سەرژمێری ئەلیكترۆنی
جەلەبی بە (بی بی سی) رایگەیاندووە، ستراتیژەكانی حكومەتی ئێستا پێویستە رەچاوی جیاوازی نێوان رەزامەندی لەسەر رێكخستنی خێزان و كاركردن بۆ ئەو رێكخستنە بكەن، هەر ئەمەشە پێویستە هاووڵاتیانی بۆ هانبدرێت».
بە وتەی ئەو مامۆستایەی زانكۆی ئەسكەندەریە»سیاسەتی حكومەتە هاوچەرخەكان لەبارەی پەرەپێدانی شێوازی ژماردن سەرژمێری دانیشتوان و رەخساندنی زانیارییەكان، كارێكی گرنگ و كاریگەرە بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئەم هەڵوێستە و دروستكردنی كاریگەریی ئەرێنی لە ئایندەدا».
دەزگای ناوەندی سەرژمێری گشتی لە ساڵی 2017دا یەكەم سەرژمێری ئەلیكترۆنی لە میسردا ئەنجامدا، ئەمەش چواردەیەمین زنجیرە سەرژمێری دانیشوانە، و تەواوی پرۆسەكەش لەڕێی بەكارهێنانی ئامرازە تەكنەلۆجییە نوێیەكان و بە تابلت ئەنجامدرا».
دكتۆرە حەنان حسێن، مامۆستای توێژینەوەی پرۆسەكان و سەرژمێری لە ئەكادیمیای تیبە بۆ تەكتەلۆجیای ئیدارەی زانیارییەكان، رایگەیاندووە»شێوازی سەرژمێری نوێ‌ كاریگەریی ئەرێنی لەسەر پرۆسەی سەرژمێری و گەیشتن بە ژمارەی وردی دانیشتوان هەبووە، ئەمەش یاریدەردەبێت بۆ بڕیاربەدەستەكان و گەیشتن بە بڕیاری دروست لە كاتی گونجاودا».
حەنان حسێن بە (بی بی سی)ی راگەیاندووە»وردی زانیارییەكان كاریگەریی هەیە بۆ دەرخستنی ئەو ناوچانەی چڕی دانیشتوانیان زیاترە پێویستییان بە زیاتركردنی خزمەتگوزاریی و ژێرخانی زیاترە، لە هەمان كاتدا كاریگەریی بۆسەر هەوڵەكانی هۆشیاركردنەوە و بڵاوكردنەوەی كلتوری رێكخستنی خێزان هەیە، لەڕێی ئەنجامدانی هەڵمەتی هۆشیاردنەوەی چڕ لەو ناوچانە و ئاراستەكردنی دانیشتوانی بەرەو گرنگی سنورداركردنی وەچەخستنەوە».

تایبەتمەندییەكانی دانیشتوان
دكتۆر چەلەبی دەڵێت، ئەوەی گرنگە لە ئێستادا زانینی تایبەتمەندییەكانی دانیشتوانە لە مسر كە مەبەست لێی ژمارەی خوێندەواران و شوێنی نیشتەجێبوون و دابەشبوون و پێداویستییەكانی هەر ناوچەیە و تایبەتمەندی خاڵی بەهێز و لاوازییانە بۆ مامەڵەكردن بەشێوەیەكی واقعیانە.
یە وتەی چەلەبی»زانینی تایبەتمەندییەكانی دانیشتوان دەكرێت لەڕێی بەگەڕخستنی بێت بەشێوەیەكی باش بۆ خزمەت بە گەشەپێدان و پتەوكردنی كار لە ئایندەدا بۆ باشكردنی رەوشەكان و سەرلەنوێ‌ دابەشكردنەوەی دانیشتوان بەشێوەیەكی باش و سود وەرگرتن لە لاوان».
لە ساڵی 2017 بەپێی شێوازی سەرژمێری تیۆری سەرژمێری ئەنجامدرا «شوێنی نیشتەجێوونی باو» لەبری شوێنی نیشتەجێبوونی راستەقینە كە لە سەرژمێرییەكانی پێشوودا كاری پێدەكرا، لەكاتێكدا شوێنی نیشتەجێبوونی باو ئەو شوێنەیە كە تاك زۆرترین كاتی تێدا بەسەردەبات لەماوەی ئەو ساڵەی كە كاریی پێدەكرێت «ساڵی زایینی».
دكتۆرە حەنان پێیوایە، ئەم سیتمە نوێیە كەمكردنەوەی هەڵە و لەدەستنەدانی زانیارییەكان زامن دەكات كە دەستبەجێ‌ زانیارییەكان لە شوێنی سەرژمێرییەوە بۆ بنكەی زانیارییەكان و سەنتەری سەرژمێری و پاشان وردبینیكردنی، دەگوازرێتەوە.
بە بۆچوونی هالە سەعید، وەزیری پلان و گەشەپێدانی میسری، رێژەی وەچەخستنەوە لەئێستادا زیادی كردووە و گەیشتۆتە (3.4 منداڵ بۆ هەر خانمێك)، پێشبینیش دەكرێت ژمارەی دانیشتوان بگاتە 192 ملیۆن كەس لەگەڵ نزیكبوونەوەی ساڵی 2052.
سەبارەت بە ناوەندی زیادكردنی رێژەی دانیشتوان لە ساڵی 2019، دەستەواژەكان ئاماژە بە زیادبوونی 3.3 تاك دەكەن لە هەر خولەكێكدا، ئەمەش دەبێتە مایەی زیادبوونی زیاتر لە 1.7 ملیۆن كەس لە ساڵێكدا.
دكتۆرە ئیبتیسام مستەفا، پسپۆڕ لە پرسەكانی گەشە و بەڕێوەبەری جێبەجێكاری دامەزراوەی دەنگی نیل بۆ گەشە، دەڵێت»داهاتی مرۆیی خاڵی بەهێزی هەر دەوڵەتێكە و ژمارەیەكی قورسە لە هاوكێشە ستراتیژییەكان، بە مەرجێك لەشێوەیەكی باش بەكاربهێنرێت و تەواوی سودی لێوەربگیرێت».
ئیبتیسام مستەفا بە (بی بی سی)ی راگەیاندووە»وەك چەكێكی دوو سەرە وایە، وەك چۆن دانیشتوان وزەن بۆ گەسەپێدان و یەكێكن لە كۆڵەكەكانی گەشەكردن و پتەوكردنی توانا پیشەسازی و كشتوكاڵییەكان بۆ زۆرترین سودورگرتن لە سەرچاوە سروشتییەكان، لە هەمان كاتدا نەهامەتی و كێشەن و رووبەڕووی ئەو وڵاتانە دەبنەوە كە داهاتییان كەمە، یان توانایان نییە بۆ باشكردنی تواناكانی دانیشتوان لەڕووی زانستی و فكری و كلتورییەوە.

تەكنەلۆجیا كێشەكەی ئاڵۆزكردووە
میسر بەدەست زیادبوونی بەردەوامی رێژەی لەدایكبوونەوەی دەناڵێنێت، بەپێی ماڵپەڕی رەسمی ئامار و سەرژمێری لەماوەی ساڵانی 1996 بۆ 2017، رێژەی گەشەی ساڵانەی دانیشتوان میسر لە لەماوەی (1996-2006) لە 2.04 لەسەدا بۆ ، 2.56 لەسەدا لەماوەی (2006-2017).
دكتۆرە ئیبتیسام پێیوایە، پەرەسەندنی تەكنەلۆجیا لە دەركەوتووترین ئەو رووبەڕووبوونەوانەن كە بونەتە مایەی كەڵەكەبوونی كێشەی زیادبوونی دانیشتوان كە پێشتر پێویستی بە ژمارەیەكی گەورەتربوو، ئەمەش پشتبەستن توانای مرۆیی كەمدەكاتەوە و دەبێتە هۆی سنورداركردنی رێژەی وەچەخستنەوە.
ئەمە لەكاتێكدایە كە حكومەت پشت بە بەرنامەیەكی چڕ و هەڵمەتی هۆشیاركردنەوەی بەردەوام دەبەستێت بۆ هاندانی دانیشتوان لەسەر رێكخستنی خێزان و ناسینی مەترسییەكانی زیادبوونی دانیشتوان، داواكارییەكان لەو رووەوە قورس و توندبوون، وەك نەهێشتنی كۆمەكی حكومی بۆ منداڵی سێیەم لە بەشەخۆراكدا.
بە وتەی دكتۆرە ئیبتیسام، حكومەتی میسر زۆر درەنگ كەوت لە گرتنەبەری رێوشوێنی توند بۆ رووبەڕووبوونەوەی زیادبوونی دانیشتوان، تەنیا بایەخی لایەنی هۆشیاركردنەوە و كلتوری داوە كە ئامانجە خوازراوەكەی نەهێنایەدی.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*