سەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » به‌ردی چاوپەڕە 2

کورتە چیرۆک

به‌ردی چاو

ئه‌سعه‌د عه‌زیز محه‌مه‌د

ده‌یگێڕایه‌وه‌ و ده‌یوت:
له‌وه‌ته‌ی ئه‌و رێگه‌یه‌مان گرتۆته‌به‌ر رووبه‌ڕووی چه‌ندین مه‌ترسی بووینه‌ته‌وه‌، به‌ڵام دواجار بۆ ئه‌وه‌ی بگه‌ینه‌ په‌ناگه‌یه‌كی ئارام و له‌ بازنه‌ی ترس ده‌رباز ببین، پێویستی ده‌كرد به‌ نێوان دوو گرد دا تێبپه‌ڕبین، تێپه‌ڕبوون به‌ نێوان ئه‌و دوو گرده‌دا ترسناكترین خاڵی ئه‌و سه‌فه‌ره‌ بوو، چونكه‌ هه‌ر گردێك ره‌بییه‌یه‌كی سه‌ربازیی به‌سه‌ره‌وه‌بوو. پێنج كه‌سی بێ ئه‌زموون رێگه‌ی كۆچكردنێكی پڕ مه‌ترسیمان گرتبووه‌به‌ر. كه‌سمان نه‌مانده‌زانی له‌و كاته‌دا چی بكه‌ین؟ دۆشدامابووین، هه‌ر یه‌كه‌مان بۆ چوونێكی جیاوازی له‌وی تر هه‌بوو، به‌ڵام هه‌موومان ئه‌و راستییه‌مان زۆرباش ده‌زانی له‌جێگه‌یه‌كی زۆر ترسناكین ئه‌گه‌ر هه‌ر هه‌ڵه‌یه‌ك بكه‌ین ده‌بێته‌ هۆی له‌ ده‌ستدانی ژیانمان له‌ناو چه‌مه‌كه‌دا گیرمان خواردبوو، له‌نێو قامیشه‌ڵانه‌كه‌ی ئه‌ودیو گرده‌كه‌وه‌ خۆمان حه‌شاردابوو، دارتوویه‌كی ئێجگار گه‌ورره‌ له‌وێ هه‌بوو خۆمان له‌په‌نایدا گرمۆڵه‌ كردبوو، ترس و تۆقین له‌و ساته‌دا هۆرمۆنی ئه‌درناڵینی زیاتر له‌ له‌شماندا ده‌رده‌په‌ڕاند و په‌ستانی خوێنمانی زیاتر به‌رزكردبۆوه‌ و روخسارمانی زه‌رد هه‌ڵگه‌ڕاندبوو. له‌وێ زۆری نه‌مابوو به‌هۆی په‌له‌كردن وسه‌ركه‌شییه‌وه‌ ژیانمان بكه‌ینه‌ قوربانی. له‌ناكاو له‌سات وكاتی هاتنی تاریكیدا پیره‌مێردێكی نورانی و ردێن سپی به‌جلێكی سپییه‌وه‌ په‌یدا بوو، كه‌س نه‌یده‌زانی له‌كوێوه‌ هاتووه‌؟ چۆن وه‌ها به‌كتوپڕ په‌یدابووه‌؟ كه‌س ورته‌ی له‌ده‌مه‌وه‌ نه‌هاته‌ده‌ر، به‌ڵام له‌ خه‌یاڵی بیركردنه‌وه‌ی خۆیدا بڕوای به‌وه‌ بوو ئه‌و كه‌سه‌ خوا ناردووییه‌تی بۆ قوتاربوونمان له‌و شوێنه‌ سامناكه‌. ئه‌و شه‌وه‌ له‌سه‌ر رێنمایی پیاوه‌ ردێن سپێیه‌كه‌ تاده‌مه‌وبه‌یان به‌ په‌نهانی له‌نێو ژاژ و قامیشه‌ڵانه‌كه‌دا خۆمان مه‌ڵاسدا پاش تێپه‌ڕبوونی سێ چاره‌كی شه‌و یه‌كه‌ یه‌كه‌ به‌ ئه‌سپایی و له‌سه‌ر راسپارده‌ی پیره‌مێرده‌ ردێن سپییه‌كه‌ به‌نێوان دوو ره‌بیه‌كه‌دا تێپه‌ڕبووین گه‌یشتینه‌ سه‌ر رێگایه‌كی ئارام. له‌ دوای رزگاربوونمان له‌و جێگه‌ پڕ مه‌ترسییه‌دا تا گه‌یشتین به‌ رێگه‌ شاخاوییه‌كی هێمن ئاگامان له‌ پیره‌مێرده‌ ردێن سپییه‌كه‌بوو كه‌ به‌رده‌وام چاودێریی ده‌كردین، كاتێ گه‌یشتینه‌ سه‌ رێگه‌یه‌كی شاخاوی هێمن له‌پڕ پیره‌مێرد دیار نه‌ما، هه‌ر یه‌كه‌مان له‌وی تری پرسی. كه‌س نه‌یده‌زانی كه‌ی رۆیشتووه‌ و به‌كام رێگادا رۆیشتووه‌. چۆن له‌ناكاو په‌یدابوو، به‌هه‌مان شێوه‌ش له‌ناكاو بێ ئاگاداری كه‌س رۆیشت.

دوای ماوه‌یه‌ك رۆیشتن، له‌سه‌ر تاشه‌ به‌ردێكی رێگا پشووماندا، هه‌ریه‌كه‌مان بیر و هۆشمان به‌شتێكه‌وه‌ گرێدرابوو، به‌ڵام خاڵی هاوبه‌ش له‌ خولگه‌ی بیركردنه‌وه‌ماندا پیره‌مێرده‌ ردێن سپییه‌كه‌ بوو، ئه‌و پیره‌مێرده‌ كێ بوو؟ وا له‌ناكاو بێ هیچ ئاماژه‌یه‌ك په‌یدا بوو؟ بێ ئه‌وه‌ی كه‌سیش بزانێت به‌جێی هێشتین و رۆیشت؟ له‌كاتێكدا وه‌ك ئه‌وانی تر بیرم ده‌كرده‌وه‌، به‌نیگایه‌كه‌وه‌ ده‌مڕووانییه‌ ئه‌نگوستیله‌ی (به‌ردی چاو) له‌ قامكی ده‌ستی راستمدا بوو، به‌نێو له‌پی چه‌پم تۆز و خۆڵم له‌سه‌ر ئه‌نگوستیله‌كه‌ لابرد، له‌و چركه‌ساته‌دا هه‌ستم به‌هێزێكی ئه‌فسوناوی ده‌كرد كه‌ زیاتر دڵنیایی پێمده‌به‌خشی، ده‌زووی بیركردنه‌وه‌م گه‌ڕاندمییه‌وه‌ بۆ لای پیره‌مێرده‌ ردێن سپییه‌كه‌، یاده‌وه‌رییه‌كانم به‌ره‌و رۆژانی زۆر دوور گه‌ڕاندمییه‌وه‌، ئه‌و كاته‌ی ته‌مه‌نم پێنج ساڵان ده‌بوو له‌گه‌ڵ باوكمدا له‌ناو ئاپۆڕه‌ی خه‌ڵكی بازاڕه‌كه‌دا له‌هاتوچۆدا بووین، ئه‌وه‌ی هێشتا له‌بیر و هۆشمدا چه‌سپاوه‌ ئه‌وه‌یه‌ باوكم سه‌عاتێكی ناو سه‌وز قایشێكی قاوه‌یی هه‌بوو له‌مه‌چه‌كدابوو، باوكم توند ده‌ستی گرتبووم، له‌ چركه‌یه‌كی غافڵبووندا ده‌ستم له‌ ده‌ستی باوكم ترازا، زۆر به‌دوای باوكم گه‌ڕام نه‌مدۆزییه‌وه‌، ئه‌و ساته‌ ترس و حوزن له‌ ناخمدا ئاوێته‌ی یه‌كتر بوون هه‌نسكم ده‌دا، سیمای پیره‌مێرده‌ ردێن سپییه‌كه‌م هه‌رگیز بیر ناچێته‌وه‌ به‌ره‌و رووم هات و به‌ خه‌نده‌ی سه‌ر لێوی و قسه‌ی خۆش ده‌ستمی گرت و نوقڵێكی شیرین و خۆشی پێمدا و بردمی بۆ لای باوكم و گه‌یاندمی به‌ باوكم، دوای ئه‌و رووداوه‌ هه‌موو كات داپیره‌م پیاوه‌ ردێن سپییه‌كه‌ی ده‌شوبهاند به‌ باپیره‌ی باوكم له‌سیما و روخساریدا هه‌مان باڵا به‌رزی و ره‌نگی سوور و سپی و ردێن سپی هه‌بووه‌، داپیره‌م ئه‌وه‌شی ده‌گوت:» كێ ده‌ڵێت ئه‌و پیره‌مێرده‌ ردێن سپییه‌ باپیره‌ گه‌وره‌ت نییه‌ و هاتووه‌ یارمه‌تیت بدات؟ كاتێ پێی ده‌وتم، ده‌موت « داپیره‌ ئاخر باپیره‌م مردووه‌.»

ئیتر بێده‌نگی بواری به‌هیچ وشه‌یه‌ك نه‌ده‌دا، هه‌موو چپه‌ و تۆن و پیت و بڕگه‌یه‌كی وه‌ك ده‌ریایه‌كی بێ كۆتایی هه‌ڵده‌لووشی. چه‌ند هه‌نگاوێكی تر رۆیشتین، له‌لاپه‌ڕه‌ تۆز لێنیشتووی بیره‌وه‌رییه‌كانم زۆر به‌وردی به‌دوای كارەكته‌ری (پیره‌مێرده‌ ردێن سپییه‌كه‌)دا ده‌گه‌ڕام له‌یه‌كێك له‌لاپه‌ڕه‌ تۆماره‌كانی یاده‌وه‌رییه‌كانم هاوشێوه‌ی یان كه‌سایه‌تییه‌ك هه‌بوو ده‌شوبهێنرا به‌پیره‌مێرده‌ ردێن سپییه‌كه‌. ئه‌وه‌ش نیوه‌ڕۆیه‌كی وه‌رزی به‌هار بوو، گه‌رما تینی په‌یداكردبوو، دانیشتن و رۆیشتن له‌به‌رده‌م تیشكی خۆر بێزار و وه‌ڕست ده‌كات. له‌سه‌ر رێگه‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ له‌ قوتابخانه‌وه‌ ئۆتۆمبیلێكی تیژڕه‌و خۆی پێدا كێشام و فڕێیدامه‌ سه‌ر شۆسته‌كه‌وه‌، تووشی ئازار و سه‌ره‌ گێژكه‌ ببووم، ئه‌وه‌نده‌ دیمه‌نی ئه‌و رووداوه‌م له‌ خه‌یاڵدا مابوو، سێ دیمه‌نی رووداوه‌كه‌ له‌یاده‌وه‌رییه‌كانم تۆماركردبوو، دیمه‌نی یه‌كه‌م پیره‌مێردێك ریشێكی ته‌نكی سپی هه‌بوو، دیمه‌نی دووه‌م به‌ده‌زووی بیركردنه‌وه‌مه‌وه‌ لكێنرابوو دیمه‌نی هه‌ڵواسینی (به‌ردی چاو) ی ره‌نگ شین بوو كه‌ به‌ مه‌به‌ستی پارێزگاریكردن له‌ چاوی پیس له‌ناو ئۆتۆمبیله‌كه‌دا هه‌ڵواسرابوو، دیمه‌نی سێیه‌م تابلۆی ژماره‌ی ئۆتۆمبیله‌كه‌ بوو به‌ ته‌نها ژماره‌یه‌كی زۆر و سێ پیتی تێدابوو. ئه‌و رۆژه‌ به‌رده‌وام رێمان ده‌كرد، هه‌وایه‌كی پاك و بێگه‌رد وتیشكی رۆشنایی خۆر و رووبارێكی ئاو ته‌ریب به‌رێكردنی ئێمه‌، به‌ڵام ئاڕاسته‌كه‌ی پێچه‌وانه‌ی یه‌كتر بوو، ئاڕاسته‌ی ئاوی رووباره‌كه‌ به‌ره‌و باشووری رۆژئاوا ده‌ڕۆیشت، ئاڕاسته‌ی رۆیشتنی ئێمه‌ به‌ره‌و باكووری رۆژهه‌ڵات رێمان گرتۆته‌به‌ر به‌ نیازین به‌ره‌و دوور زۆر دوور بڕۆین، خۆر په‌یتا په‌یتا تیشكه‌ زێڕینه‌كه‌ی په‌خش ده‌كات، ئه‌و كاته‌ی گه‌یشتینه‌ ناو دارستانه‌ سرووشتییه‌كه‌ ئه‌وه‌ی بۆ یه‌كه‌مجار له‌وێ سه‌رنجمدا ده‌نكه‌ مازووییه‌ك بوو له‌نێو پووش و په‌ڵاشه‌كاندا كه‌وتبووه‌ سه‌ر زه‌وی به‌شێوه‌یه‌كی ئاسایی چه‌مامه‌وه‌ و تۆوی ( مازووه‌كه‌) م هه‌ڵگرت و چه‌ند چركه‌یه‌ك سه‌یرم كرد و دواتر له‌گیرفانم نا، شه‌قاوێك رۆیشتین ئه‌وه‌م به‌بیردا هاته‌وه‌ داپیره‌م هه‌موو كات له‌گیرفانیدا چه‌ند ده‌نكه‌ مازووییه‌كی هه‌ڵده‌گرت، كاتێك له‌ داپیره‌م پرسی ئه‌و ده‌نكه‌ مازووانه‌ت بۆچییه‌؟ داپیره‌ به‌ بڕوایه‌كی پته‌وه‌وه‌ كه‌ ئه‌و بڕوابوونه‌ ئاسووده‌یی پێده‌به‌خشی ده‌یگوت :» ئه‌و مازووانه‌ له‌چاوی پیس ده‌مانپارێزێت.» به‌ تێپه‌ڕبوونی كات زیاتر ده‌ڕۆیشتین و زیاتر له‌ زێدی خۆمان دوور ده‌كه‌وتینه‌وه‌، خه‌ون و خه‌یاڵ و نه‌خشه‌ی دوا رۆژێكی ترمان له‌بیر و هۆشمان كێشابوو، هه‌موو كات بیرمان له‌وه‌ ده‌كرده‌وه‌، بۆ هه‌ر كوێ بڕۆین، بگه‌ینه‌ هه‌ر شوێنێك ناچارین رۆژێك بۆ شاری خۆمان بگه‌ڕێنه‌وه‌، بێ ویستی خۆم چیرۆكی باپیره‌ گه‌وره‌م به‌بیردا هاته‌وه‌ دوای ئه‌وه‌ی بیست ساڵ ئاواره‌یی و ده‌ربه‌ده‌ری و له‌ نێوان سێ وڵاتدا دواجار گه‌ڕایه‌وه‌ گونده‌كه‌ی خۆمان، ئه‌وه‌ی جێگه‌ی تێڕامانه‌ ئه‌و شه‌وه‌ یه‌كه‌م شه‌و بوو گه‌ڕایه‌وه‌ گونده‌كه‌مان تا له‌وێ پشوو بدات هه‌ر ئه‌و شه‌وه‌ كۆچی دوایی كردو له‌وێش نێژرا.» له‌دوای گێڕانه‌وه‌ی چیرۆكه‌كه‌ ملی رێگای گرت و رۆیشت جاروبار ئاوڕی بۆ دواوه‌ ده‌دایه‌وه‌. ده‌یزانی رۆژێك ده‌گه‌ڕێته‌وه‌.

 240 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*