سەرەکی » ئەدەب و هونەر » به‌یانییه‌كی سارد

به‌یانییه‌كی سارد

تارا فارس

سپێده‌یه‌، به‌ده‌م ته‌قه‌و ره‌قه‌ی قۆری و پیاڵه‌كه‌ی دایكمه‌وه‌ خه‌به‌رم ده‌بێته‌وه‌، له‌گه‌ڵ باوكم لای ئاگردانه‌كه‌ دانیشتوون و سه‌رگوزشته‌ی رابردوو ده‌گێڕنه‌وه‌. گوایه‌ شه‌وی رابردوو به‌فرێكی زۆر باریوه‌. گوێم لێیه‌ باوكم ده‌ڵێت: « به‌ ناشكوری نه‌بێت ئه‌مه‌ كه‌ی زستانه‌، زستانی ساڵان فریای به‌فر ماڵین نه‌ده‌كه‌وتین، دار و به‌رد ده‌بوو به‌ شه‌خته‌.

من كه‌ هێشتا له‌ جێگه‌كه‌م نه‌هاتوومه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌ جوان گوێم شل كردووه‌ بۆ ئه‌و سه‌رگوزشتانه‌ی ده‌یانگێڕنه‌وه‌، خواخوامه‌ به‌رده‌وام بن، قووڵ چوومه‌ته‌ ناویانه‌وه‌.

قه‌راره‌ چه‌ند سه‌عاتێكی دیكه‌ تاقیكردنه‌وه‌ ده‌ستپێبكات، به‌خه‌یاڵی تاقیكردنه‌وه‌كه‌ ئاخۆ باش ده‌بم یان نا، ده‌چمه‌ به‌رده‌م ئاوێنه‌كه‌. هه‌ندێك بیركردنه‌وه‌ سه‌ری مرۆڤ ده‌خوات، تاقیكردنه‌وه‌یه‌ك ئه‌م هه‌موو بیركردنه‌وه‌یه‌ی ده‌وێت؟
به‌ ده‌ردی باوكم ده‌ڵێت: رۆڵه‌ خوا له‌ هه‌موو شتێك گه‌وره‌تره‌ تۆ ئاماده‌به‌ و ئه‌وه‌ی تر بسپێره‌ به‌ یه‌زدان. سوراوه‌كه‌م زیاتر و زیاتر تۆخ ده‌كه‌مه‌وه‌ به‌ڵام ئه‌وه‌ی له‌ سه‌رمدا دێت و ده‌چێت كاریگه‌ری له‌سه‌ر سوراوه‌كه‌ش نییه‌.

ده‌ڕۆمه‌ ده‌ره‌وه‌، سارد و سه‌رمایه‌، كزه‌بایه‌كی وشك هه‌ر تاڵێكی قژم به‌ره‌و لایه‌ك ده‌بات. سه‌رمامه‌، سه‌رماكه‌ش نه‌ك هه‌ر ده‌ست و په‌نجه‌ دڵ و مێشكیش سڕ ده‌كات.

مام جه‌مالی به‌قاڵ ده‌بینم به‌ ده‌م رێكخستنی میوه‌ و سه‌وزه‌كانه‌ هه‌ر بۆڵه‌ی دێت «خوایه‌ شكورم به‌ به‌شت، هه‌رچه‌ند سه‌ر ده‌به‌م و سه‌رده‌هێنم زستانه‌كه‌ی سه‌خت ده‌بێت «.

-خوا قوه‌تت با مام جه‌مال.
ده‌ستێك به‌رز ده‌كه‌مه‌وه‌ و سڵاوی لێ ده‌كه‌م.

-خوا قوه‌ت ده‌دات رۆڵه‌، ئه‌گه‌ر سه‌رما و سۆڵه‌ بهێڵێت .
ناهه‌قی ناگرم سه‌رماكه‌ی تاقه‌ت پڕوكێنه‌.
به‌ده‌م پێكه‌نینه‌وه‌ ده‌ڵێم:

-مام جه‌مال وه‌ك وتراوه‌ ئه‌وه‌ی سه‌رمابرده‌ڵه‌ بێت چله‌ی هاوینیش گه‌رمی نابێته‌وه‌.

-دڵت گه‌رمه‌ و هێشتا هه‌ست به‌ سه‌رما ناكه‌یت.
به‌وجۆره‌ جوابم ده‌كات.

-ئاخ! مام جه‌مال دڵگه‌رمی ئێمه‌ له‌ روخسارمانایه‌ یان له‌ دڵ و ده‌روونماندا؟
ده‌ڕۆم و به‌ده‌م چێژبینینه‌وه‌ له‌ سپیبوونی شار تێكه‌ڵی سۆزی عه‌دنان كه‌ریم ده‌بم و له‌ ناخه‌وه‌ ده‌یچڕێت «دڵی سه‌وزم له‌ زه‌ردی تۆ ئه‌له‌رزێت»
زیاتر ده‌له‌رزم و مچوڕكه‌یه‌ك ته‌واوی جه‌سته‌م داگیر ده‌كات.

چوومه‌ته‌ قووڵایی سۆزی عه‌دنان كه‌ریمه‌وه‌ ترافیكه‌كه‌ سوور ده‌بێت. «دیسان چاوه‌ڕوانیی، شتێكی ناخۆشه‌ وانییه‌.»

«نا بۆ هه‌ندێكی وه‌ك مناڵه‌ گوڵفرۆشه‌ ئه‌سمه‌ره‌كه‌ جوانترین شت چاوه‌ڕوانییه‌.»

ده‌ست و په‌نجه‌كانیان ته‌زیوه‌ و سوور بوونه‌ته‌وه‌ وه‌ك گڵۆپی ترافیك لایته‌كه‌ منیش وه‌ك سۆزه‌كه‌ی عه‌دنان كه‌ریم دڵم له‌ زه‌ردی ئه‌وان ده‌له‌رزێت.

كۆتایی رێگاكه‌یه‌، ده‌گه‌م، ئێره‌ ساردتره‌، بایه‌كی توند پاڵمان پێوه‌ ده‌نێت، به‌فر ئێره‌شی سپی كردووه‌، هه‌رچۆنێك بێت ده‌گه‌مه‌ به‌شه‌كه‌م، به‌ سڵاوێك تێكه‌ڵی گفتوگۆی ئه‌و هاوڕێیانه‌ ده‌بم كه‌ به‌ گه‌رمی باسی تاقیكردنه‌وه‌ ده‌كه‌ن.

زۆر نابات، تاقیكردنه‌وه‌ ده‌ستپێده‌كات، شكست یان سه‌ركه‌وتن ئه‌مه‌یه‌ رێگه‌كه‌، شكست ناخۆشه‌ به‌ڵام دواتر دڵخۆش ده‌بم چونكه‌ پێم وایه‌ زیاتر و زیاتر فێر ده‌بم .

دوای دوو سه‌عات تاقیكردنه‌وه‌ ته‌واو ده‌بێت ئه‌و خه‌یاڵه‌ چڕو پڕه‌ش كه‌ هه‌مانه‌ بۆی ته‌واو ده‌بێت.

به‌ڵی خۆشمان زۆر ئاسانتر ته‌واو ده‌بین.

ملی رێ ده‌گرمه‌به‌ر، به‌ده‌ردی مام جه‌مالی به‌قاڵ ده‌ڵێت سه‌رما و سۆڵه‌ ته‌وا نابێت، منیش له‌به‌ر خۆمه‌وه‌ ده‌ڵێم: خوایه‌ گیان تۆ بڵێی رۆژێك بێت سارد وسه‌رما هیچ شتێك كارمان تێ نه‌كات و بگه‌ینه‌ مه‌نزڵ.
رێگاكه‌ ده‌مباته‌ به‌رده‌می دوو ژن، قژه‌ سپیه‌كه‌یان به‌ خه‌نه‌ شاردۆته‌وه‌ وادیاره‌ پیری به‌رۆكی گرتوون و نایانه‌وێت .

چاوه‌كانیان به‌ كل ره‌شكردووه‌ كراسێكی گوڵداری كوردانه‌ی هیوابه‌خشیان له‌به‌رایه‌، به‌ فرۆشتنی سمڵ، مێخه‌ك و حێله‌كانیان بۆن و به‌رامه‌یه‌كی ته‌واو و جیاوازیان به‌خشیووه‌ به‌ژیان، ئاه چه‌ند دیمه‌نێكی دڵڕفێنیان هه‌یه‌.

ژیان هێشتا جوان و پڕ هیوایه‌.

ده‌ڕۆم، هێشتا بۆنی سمڵ و مێخه‌ك به‌رم نادات.

ئه‌و ناوه‌ جمه‌ی دێت، وه‌رنه‌وه‌ شیرینی به‌رنه‌وه‌ ژیان شیرین بكه‌ن.

ئاخ! كاكی زمان شیرین نازانی ئه‌و ژیانه‌ شیرینه‌ت هه‌ندێكی تووشی شه‌كره‌ كردووه‌.

هه‌ریه‌ك به‌ شتێكه‌وه‌ سه‌رقاڵه‌، هه‌ندێك سۆز و خۆشه‌ویستی ده‌به‌خشێت به‌ ئیشه‌كه‌ی
هه‌ندێكی كه‌ش دۆش داماوه‌ له‌ ئیشه‌كه‌ی.

ژیان به‌م چه‌شنه‌یه‌ خۆت ده‌توانی شیرینی بكه‌یت یان تاڵ ئه‌گه‌ر نه‌تتوانی بڵێ دیاره‌ قیسمه‌ت نه‌بووه‌.

له‌ بیرێكی قووڵدام، هیواكانم، خه‌ونه‌كانم، داهاتووم تاڵ و شیرن به‌ده‌ست خۆمه‌؟
جارێ بیر ده‌كه‌مه‌وه‌.

ده‌گه‌مه‌ سه‌ری كۆڵان، مام جه‌مال كزه‌ڵه‌ی كردووه‌، له‌ رادیۆكه‌وه‌ گوێی بۆ هه‌واڵه‌كان شل كردووه‌.

وادیاره‌ به‌م زوانه‌ سارد و سه‌رماكه‌ ته‌واو نابێت.

دیاره‌ به‌دڵی نییه‌ رادیۆكه‌ی ده‌كوژێنێته‌وه‌ و ده‌ڵێت: هه‌واڵێك نییه‌ تا پیاو دڵی پێخۆش بێت، زستانه‌كه‌ی سه‌خته‌ ده‌زانم .

پرته‌ و بۆڵه‌ی مام جه‌مال خۆ ته‌واو نابێت، خوا رزقت بدات مام جه‌مال وای پێده‌ڵێم.

سه‌رفرازبیت رۆڵه‌.

وا جوابم ده‌كات.

ژیان به‌م چه‌شنه‌ ره‌نگاو ره‌نگه‌ به‌رده‌وام ده‌بێت، سارد، گه‌رم، شیرین، تاڵ ده‌ی ئه‌مانه‌ نه‌بن خۆ ژیانمان مانای نییه‌.

خه‌یاڵ ده‌كه‌ین، له‌ پرته‌ و بۆڵه‌ ناوه‌ستین، بێ هیوا ده‌بین، پڕ هیوا ده‌بین. ئای خودا ژیان چه‌ند ماناداره‌.

له‌به‌رده‌م ئاوێنه‌كه‌ راوه‌ستاوم سوراوه‌كه‌م ده‌سڕم، به‌م چه‌شنه‌ بیرده‌كه‌مه‌وه‌.

دایكم بانگم ده‌كات:
چاكه‌ ده‌م بووه‌ رۆڵه‌ به‌ تامی حێل.

 435 جار بینراوە