سەرەکی » وتار » ئەكرەم میهرداد

ئەكرەم میهرداد

په‌یام ‌و باوه‌ڕی ئایینه‌كانی‌ كورد

به‌شی دووه‌م و كۆتایی نیشانه‌ی‌ مه‌زده‌كیه‌كان ‌و بابه‌كیان یان (خوڕه‌میه‌كان)، مێزه‌ره‌ سوره‌كانی‌ سه‌ریان بوو، بۆیه‌ به‌سورخ عه‌له‌مان (ئاڵا سووران) یان سورخ جامه‌گان ناسرابوون. ئه‌م نیشانه‌یه‌ دیسانه‌وه‌ له‌سه‌ده‌كانی‌ 14 ‌و 15دا له‌ بزوتنه‌وه‌یه‌كی‌ په‌یڕه‌وانی‌ ئایینی‌ فریشته‌یی‌ سه‌ری‌ هه‌ڵدایه‌وه‌، ئه‌وكاته‌ عه‌له‌ویه‌كان به‌مێزه‌ره‌ سوره‌كانیان ناویان به‌ (قزڵباش) سه‌رسوور ده‌ركردبوو. بڕوای‌ دووه‌م، وا ده‌زانێت كه‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ خوڕه‌م دینه‌كان به‌رامبه‌ر ده‌سه‌ڵاتی‌ عه‌ره‌بی‌ ‌و ئیسلامی‌ له‌ ...

زیاتر »

په‌یام ‌و باوه‌ڕی‌ ئایینه‌كانی‌ كورد

بەشی یەکەم پێشه‌كی‌ ئایینه‌كانی‌ یارسان، ئه‌له‌وی‌ ‌و ئێزیدی‌ كه‌ ژیانه‌وه‌ی‌ دینی‌ كوردی‌ پێش ئیسلامن، یان زیندوو كردنه‌وه‌ی‌ ئه‌و دین ‌و ئایینه‌ كۆنانه‌ن كه‌ به‌ زه‌رده‌شتی‌، مانی‌ ‌و مه‌زده‌ك ‌و ئایینه‌كانی‌ پێش یه‌كتاپه‌رستی‌ ناسراون. زانایان ‌و شاره‌زایانی‌ دینی‌ كوردی‌ هه‌موویان یان زۆربه‌یان هاوڕان كه‌ ده‌بێت ئه‌و ئایینانه‌ به‌ (ئایینی‌ یه‌زدانی‌) یان (ئایینی‌ فریشته‌كان) بناسین. پێش ئه‌وه‌ی‌ كه‌ باسی‌ ماهیه‌ت ‌و په‌یوه‌ندی‌ ...

زیاتر »

كاریگه‌ری‌ پان ئیسلامیزم و پان عه‌ره‌بیزم له‌سه‌ر وڵاتانی‌ ئیسلامی‌ ناعه‌ره‌بی‌

به‌شی چوارەم ئێران ده‌وڵه‌تێكی‌ بونیادگه‌ری‌ ئیسلامی‌ شیعه‌ مه‌زهه‌بی‌ ئێرانی‌ و دژ به‌ ئه‌مه‌ریكا و رۆژئاوا و دیموكراسی‌ . هه‌رچه‌نده‌ سه‌رهه‌ڵدانی‌ ئیسلامی‌ له‌ ئێران هاوڕێ‌ و گونجاو نییه‌ له‌گه‌ڵ سه‌رهه‌ڵدانی‌ ئیسلامی‌ سوننی‌ – عه‌ره‌بی‌ ، به‌ڵام له‌و جێگایه‌دا كه‌ دژی‌ ئه‌مه‌ریكاو رۆژئاوایه‌ (به‌ تایبه‌تی‌ له‌ دوای‌ ڕووخانی‌ تالیبان و سه‌دام) ده‌چێته‌ پاڵ ئه‌و به‌ره‌یه‌وه‌ ، ئه‌گه‌ر چی‌ بۆ ماوه‌یه‌كی‌ كاتیش بێت ...

زیاتر »

پان ئیسلامیزم، پان عه‌ره‌بیزم و تیرۆری نێوده‌وڵه‌تی

به‌شی سێهه‌م كاریگه‌ری‌ پان ئیسلامیزم و پان عه‌ره‌بیزم و له‌سه‌ر وڵاتانی‌ ئیسلامی‌ ناعه‌ره‌بی‌ له‌ دوای‌ ساڵانی‌ 1990 پان ئیسلامیزم و پان عه‌ره‌بیزم هه‌ر به‌وه‌ نه‌وه‌ستا كه‌ رێكخستن و ئارایشی‌ تایبه‌تی‌ خۆی‌ بدات و هه‌وڵی‌ ئه‌وه‌ بدات كه‌ به‌ شوێن جێگه‌ و ڕێگایه‌كی‌ تایبه‌ت به‌ خۆی‌ له‌ جیهاندا بگه‌ڕێت، به‌ڵكو هه‌ر بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ بازنه‌ی‌ كاریگه‌ری‌ و هه‌ڵسوڕاوی‌ خۆی‌ فراوانكرد و ...

زیاتر »

پان ئیسلامیزم، پان عه‌ره‌بیزم و تیرۆری نێوده‌وڵه‌تی

به‌شی دووه‌م عه‌ره‌به‌كان له‌ دوای‌ ساڵانی‌ (1990) به‌دواوه‌ ده‌یانه‌وێت جۆرێك له‌ پان عه‌ره‌بیزم و پان ئیسلامیزم (كه‌ هه‌ردوكیان یه‌ك ناوه‌ڕۆكیان هه‌یه‌) به‌دی‌ بهێنن و له‌و ڕێگه‌یه‌وه‌ جێگای‌ خۆیان له‌ جیهان په‌یدا بكه‌ن . هه‌ندێك له‌ چاودێران و كارناسان هۆشداری‌ ئه‌وه‌یان داوه‌ كه‌ ئیسلام هه‌وڵده‌دات ببێته‌ هێزێكی‌ جیۆپۆلتیكی‌ و ئایدیۆلۆژی‌ یه‌ك پارچه‌ و چه‌كدار . دانیشتوانی‌ زۆرو زه‌وه‌ندی‌ عه‌ره‌بی‌ و ئیسلامی‌ ...

زیاتر »

پان ئیسلامیزم، پان عه‌ره‌بیزم و تیرۆری نێوده‌وڵه‌تی

به‌شی یه‌كه‌م پێشینه‌ی‌ مێژوویی له‌ دوای شكست وهه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی خه‌لافه‌تی ئیسلامی عوسمانی، پاش جه‌نگی جیهانیی یه‌كه‌م و دابه‌شكردنی وڵاتانی ژێرده‌ستی عوسمانی له‌نێوان ئیمپریالیزمی به‌ریتانیاو فه‌ره‌نسا كاردانه‌وه‌یه‌كی وای له‌لای خه‌مخۆران و هه‌ڵسوراوانی ئیسلامی دروستكرد، كه‌ له‌وكاته‌وه‌ هه‌تا ئێستا له‌ هه‌وڵی ئه‌وه‌دابن به‌ هه‌ر جۆرێك كه‌ بۆیان ده‌كرێت، ئه‌م ڕابردوو ، شانازی و نه‌مرییه‌ (له‌لای ئیسلامیزم!) زیندوو بكه‌نه‌وه‌. پێداویستی سیاسه‌ت وبه‌رژه‌وه‌ندی ئه‌و كاته‌ ...

زیاتر »

سێگۆشه‌ی نایه‌كسانی نه‌ته‌وایه‌تی كورد

2-2 ئه‌رنست رینان له‌ كۆنفرانسی ناوداری ساڵی 1882، كه‌ ناوی ئه‌و كۆنفرانسه‌ (نه‌ته‌وه‌ چی یه‌؟) بوو بڕوای وابوو كه‌ نه‌ته‌وه‌ له‌ هه‌ردوو ره‌هه‌ندی نه‌ژادی ‌و فه‌رهه‌نگی ‌و مۆدێرنێتی سیاسی دروست ئه‌بێت، به‌ڵام ده‌ ساڵ دواتر له‌سه‌ر بنه‌مای تیۆری رۆسۆ ‌و سیه‌س تیۆرێكی نوێی دامه‌زراند كه‌ «نه‌ته‌وه‌ نه‌ له‌لایه‌ن نه‌ژاد ‌و نه‌ له‌لایه‌ن زمانه‌وه‌ دروست ئه‌بێت، به‌ڵكو نه‌ته‌وه‌ له‌كۆمه‌ڵێك ئایدیا، به‌رژه‌وه‌ندی، ...

زیاتر »

سێگۆشه‌ی نایه‌كسانی نه‌ته‌وایه‌تی كورد

1-2 خه‌ونی نه‌ته‌وه‌ی بێده‌وڵه‌ت بۆ جیابوونه‌وه‌‌و سه‌ربه‌خۆیی له‌لای زانایان ‌و بیرمه‌ندانی نه‌ته‌وایه‌تی وه‌كو سێگۆشه‌یه‌كی سێ لا نایه‌كسان وایه‌، بێگومان سێگۆشه‌ی نایه‌كسان گۆشه‌كانیشی نایه‌كسانن، واته‌ هیچكام له‌ پێكهێنه‌ره‌كانی یه‌كسان نین. بۆ زۆربه‌ی نه‌ته‌وه‌ بێده‌وڵه‌ته‌كان ‌و به‌تایبه‌تی ئه‌وانه‌ی یه‌ك پارچه‌ن ‌و له‌بنده‌ستی نه‌ته‌وه‌یه‌كی دیكه‌دا داگیركراون، لای گه‌وره‌ی ئه‌و سێگۆشه‌یه‌ی بریتیه‌ له‌خه‌ون ‌و ویست ‌و یه‌كبوونی نه‌ته‌وه‌كه‌ بۆ سه‌ربه‌خۆیی ‌و دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌ت. لای ...

زیاتر »

گۆران: ڕازه‌كانی‌ بوون و مرۆڤ و جوانی‌

شیعر وه‌كو ژیان شاكارێكی‌ ناته‌واوه‌، به‌ڵام گۆران شاعیرێك بوو له‌ لوتكه‌دا چونكه‌ شیعری‌ بۆ رازی‌ شاكاره‌كانی‌ بوون و مرۆڤ و جوانی‌ یان به‌ گشتی‌ بۆ ژیان ده‌وت. گۆران له‌ سروشت و زمانه‌وه‌ به‌ره‌و جوانی‌ ده‌چوو و ئازادی‌ ده‌كرده‌ رازی‌ حه‌قیقه‌تی‌ ژیان بۆ مرۆڤ و بۆ سروشت. هه‌مووان ده‌زانن كه‌ گۆران گه‌لێك شاكار و داهێنانی‌ له‌ئه‌ده‌ب و شیعری‌ كوردیدا ئافه‌رین كردووه‌، ...

زیاتر »

ده‌وڵه‌تی كوردستان خه‌ونی‌ خامۆش و واقیعی بریندار

له‌ماوه‌ی‌ چه‌ند ساڵی دواییدا چه‌ند جار نیازو بوونی ده‌وڵه‌تی كوردی له‌سیاسه‌ت و میدیای كوردی و هه‌رێمایه‌تی و جیهانیدا به‌گه‌رمی باسكراوه‌، سه‌رنجی من له‌سه‌ر ئه‌وه‌یه‌ كه‌ده‌بێت باسی ده‌وڵه‌تی كوردستان بكرێت، نه‌ك ده‌وڵه‌تی كوردی، یان ده‌بێت باسی ده‌وڵه‌ت له‌كوردستان بكه‌ین وه‌كو ئاماژه‌ و راستینه‌یه‌ك بۆ پێویست بوونی ده‌وڵه‌ت بۆ هه‌موو دانیشتووانی كوردستان به‌هه‌موو پێكهاته‌كانی (كورد، عه‌ره‌ب، توركمان، مه‌سیحی) نه‌ك ته‌نها ده‌وڵه‌تی كوردی. ...

زیاتر »