ئەدەب – سێبەر و سایە – پەڕە 2 – knwe.org
سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 2)

ئەدەب – سێبەر و سایە

پۆلێنکردنی زمانه‌کان

دوکتۆر حوسێن موحەممەد عەزیز* (19) ئاشکرایه‌، وه‌ک چۆن هه‌موو شتێ له‌ ئه‌م گه‌ردوونه‌دا، به‌سه‌ر چه‌ن به‌ش و ده‌سته‌یه‌کدا دابه‌شده‌کرێن، به‌ هه‌مان شێوه‌ش، زمانه‌ جیاوازه‌کانی گه‌لانی جیهان، به‌سه‌ر چه‌ن خێزانه‌ زمانێکی جیاوازدا دابه‌شده‌کرێن. به‌ڵام چه‌ن خه‌سڵه‌تێکی هاوبه‌ش، وه‌ک: ڕه‌گه‌ز و بنچینه‌، ڕێزمان و ڕێبازی پێشکه‌وتن، پێکیانه‌وه‌ ده‌به‌ستێ. به‌ شێوه‌یه‌کی گشتیی ده‌توانین، زمانه‌که‌مان له‌ چوارچیوه‌ی ئه‌م گرووپانه‌ی خواره‌وه‌دا پۆلێنکه‌ین: یه‌که‌م: خێزانی هیندۆ ...

زیاتر »

بیری‌ نه‌ته‌وه‌یی له‌ هۆنراوه‌كانی‌ (برایم ئه‌حمه‌د )دا

ئه‌م باسه‌ به‌شێكه‌ له‌ لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی‌ ئه‌كادیمی‌،كه‌ له‌لایه‌ن (سامان سه‌لاح له‌تیف)، وه‌كو به‌شێك له‌ پێداویستییه‌كانی‌ وه‌رگرتنی‌ پله‌ی‌ به‌كالۆریۆس له‌ زمان و ئه‌ده‌بی‌ كوردییدا، له‌ به‌شی‌ كوردیی – كۆلێژی‌ په‌روه‌رده‌ی‌ زانكۆی‌ كه‌ركوك، به‌ سه‌رپه‌رشتی‌ (پ.ی‌. ئازاد عه‌بدولواحد كه‌ریم) ئه‌نجام دراوه‌. كوردستانی‌ نوێ‌-ی‌ هه‌فته‌ به‌ چه‌ند ئه‌ڵقه‌یه‌ك چه‌ند به‌شێكی‌ لێكۆڵینه‌وه‌كه‌ بڵاو ده‌كاته‌وه‌. سامان سه‌لاح له‌تیف به‌شی‌ یه‌كه‌م ته‌وه‌ری‌ یه‌كه‌م: ژیاننامه‌ی‌ برایم ئه‌حمه‌د: براهیم ...

زیاتر »

قسه‌یه‌كی تازه‌مان نییه‌ بۆ دنیای مۆدێرن

محه‌مه‌دهاشم ئه‌كبه‌ریانی ره‌خنه‌گری سه‌رسه‌ختی كڵاسه‌كانی چیرۆكنووسینی ئێرانه‌ و لایه‌نگری نووسینه‌ به‌ پێی غه‌ریزه‌. ساڵه‌ها پێشینه‌ی كاری رۆژنامه‌نووسیی هه‌یه‌ و سه‌رنووسه‌ری زنجیره‌ كتێبی (تاریخ شفاهی ادبیات معاصر ایران)ه‌. خاوه‌نی ژماره‌یه‌ك كۆمه‌ڵه‌چیرۆك و رۆمانه‌. ئه‌م گفتوگۆیه‌ی سه‌باره‌ت به‌ هه‌لومه‌رجی چیرۆكنووسینی هاوچه‌رخه‌ له‌ ئێران. لە فارسییەوە: محەمەد کەریم 2-2 *هه‌ڵبه‌ته‌ سینه‌ما و ئه‌ده‌بیاتی ئێران جیاوازییه‌كی سه‌ره‌كییان هه‌یه‌، سینه‌ما نزیكی خۆی له‌گه‌ڵ پیشه‌سازیی و ...

زیاتر »

ده‌رباره‌ی پڕۆژه‌ی كانه‌بی گوتارێكی دره‌نگوه‌خت، بۆچی كانه‌بی؟

فاروق هۆمەر فاروق هۆمه‌ر یه‌كێكه‌ له‌ چیرۆكنووسه‌ دیاره‌كانی نه‌وه‌ی نه‌وه‌ده‌كان، به‌ شێوه‌یه‌كی راستگۆیانه‌ و به‌ زمانێكی شیرین له‌ زنجیره‌ وتارێكدا ئه‌زموونی چیرۆكنووسینی خۆی و چه‌رمه‌سه‌رییه‌كانی سه‌ره‌تای چیرۆكنووسینی ده‌گێڕێته‌وه‌، دوای مۆڵه‌ت لێوه‌رگرتنی به‌ سوپاسه‌وه‌ پێمان باشبوو له‌ ئه‌ده‌ب و هونه‌ریش بڵاوی بكه‌ینه‌وه‌. ئه‌ده‌ب و هونه‌ر 4-سه‌گێكی ته‌نیای ناو كولانه‌یێك من ده‌بوو له‌ نیشتیمانی خۆم مامۆستابوایه‌م. من به‌ ئاره‌زووی خۆم پیشه‌ی مامۆستاییم ...

زیاتر »

رۆمانی سه‌ماهانی.. سه‌ده‌یه‌ك له‌ سته‌م

سه‌باح ئیسماعیل ڕۆمانی سه‌ماهانیی نووسه‌ری سودانی به‌ره‌كه‌ ساكن، ڕۆمانێكه‌ كار له‌سه‌ر خه‌یاڵی مێژوویی ده‌كات، ڕاسته‌ زه‌خیره‌ و سه‌رچاوه‌ی كاركردنی نووسه‌ر له‌م ڕۆمانه‌دا مێژووه‌، به‌ڵام مه‌به‌ستی نییه‌ مێژوو بگێڕێته‌وه‌، ئه‌و مێژووه‌ی له‌ ڕێگه‌ی قوتابخانه‌وه‌ ئه‌زبه‌رمان كردووه‌، به‌ڵكو مێژووی به‌بارگه‌یه‌كی خه‌یاڵاوی بارگاوی كردووه‌، ئه‌و مێژوو به‌چاوی ئێستا و دیدی ئاینده‌ ده‌بینێت، ئه‌مه‌ش وای لێده‌كات به‌ئاسانی له‌ نێوان ڕووداوه‌كانی مێژوو و خه‌یاڵكردندا بێت ...

زیاتر »

سێ شیعری مەحمود ده‌روێش و دوو وه‌رگێڕانی جیاواز

سه‌دیق سه‌عید ڕواندزی له‌م ساڵانه‌ی دواییدا، بزاوتێكی گه‌وره‌ له‌وه‌رگێڕان له‌نێوه‌ندی ئه‌ده‌بی كوردیدا ده‌ركه‌وتووه‌. كه‌تیایدا سه‌دان به‌رهه‌می نووسه‌رانی دنیا به‌زمانه‌ جیاوازه‌كان وه‌رگێڕدراونه‌ته‌ سه‌رزمانی كوردی. ئه‌وبزاوته‌ به‌ پێی پاشخانی ڕۆشنبیری وه‌رگێڕو ئاستی زانین و شاره‌زاییان له‌زمان ده‌گۆڕێت. واته‌ ئه‌زموونه‌كان جیاوازن. دیاره‌ ئه‌مه‌ش به‌هۆی نه‌بوونی نێوه‌ندێكی تایبه‌ت به‌وه‌رگێڕانه‌ كه‌تیایدا ستافێكی شاره‌زا، بڕیارله‌ سه‌رجۆرو ناوه‌ڕۆكی ئه‌وبه‌رهه‌مانه‌ بدات كه‌وه‌رده‌گێڕدرێن. بۆیه‌ ده‌بینین هاوشێوه‌ی زۆر كایه‌ی تر، ...

زیاتر »

قابیل و هابیل

سمكۆ ئه‌حمه‌د به‌له‌مێكی ماندوو به‌ چه‌شنی پیره‌ مێردێكی شه‌ته‌ك كه‌ وه‌ك ئه‌تڵه‌س جیهانی به‌ كۆڵ هه‌ڵگرتبێت. یان ئه‌مه‌ كه‌شتییه‌كه‌ی نوحه‌ و به‌س ئه‌مجاره‌یان له‌ باتی رزگاركردن، سه‌رنشینه‌كانی به‌ره‌وه‌ مه‌رگی حه‌تمی ده‌بات؟ شه‌پۆله‌ ورده‌كانی ده‌ریای ئینجه‌ به‌ خۆیان و ماسییه‌ ورده‌كانی ختووكه‌ی مه‌رگی ئه‌و به‌له‌مه‌ شه‌كه‌ته‌یان ده‌دا. كه‌ژاڵ كه‌ هیچ شتێكی له‌ كه‌ژاڵ نه‌ ده‌چوو وه‌كو قرژانگێك له‌ ترسی تۆڕی ڕاوچییه‌ ...

زیاتر »

سێ کورتە شیعر

عومەر کەسان ملوانكه‌ به‌ گه‌ردنتا ئاڵاوم چركه‌یه‌ك جێتناهێڵم ئه‌ی نابینیت هه‌موو كات له‌ بانی سینه‌ی نه‌رمت ده‌ست له‌ ملان میوانم.. *** بۆ نزای تۆ فه‌رهادم خزمه‌تكاری نیگاتم له‌ گه‌ردنت نابمه‌وه‌ هه‌موو كاتێ نابینی له‌ خه‌ونتدا میوانم *** له‌ هۆشمدا خه‌یاڵی بۆ‌ دابڕانت وێرانم ئه‌و كاته‌شی ده‌ڕه‌نجێی له‌ دووری تۆ حه‌یرانم ئه‌ی نابینی هه‌موو كات چاوه‌ڕوانی میوانم…. نمه‌ باران شكاندت دڵه‌ی ...

زیاتر »

كه‌ژاڵ گیان تێر بنوو، كاتی ئیسراحه‌تته‌

هاورێ و هاوسه‌رت «رێبوار محمد یوسف « «كه‌ژاڵ گیان كه‌ بیر له‌مه‌رگی ناواده‌ی تۆ ده‌كه‌مه‌وه‌ ،هه‌موو رۆژێك فرمێسكه‌كانم ده‌بنه‌ ده‌ریایه‌ك له‌خه‌م ،خه‌مێك به‌س خۆم ده‌زانم كه‌ رۆژانه‌ هه‌ناوم چۆن گڕی گرتووه‌» كه‌ بیر لە ئێش و ئازاره‌كانت ده‌كه‌مه‌وه‌ مه‌گه‌ر ته‌نها من و خوا بزانین» كه‌ چ یاده‌وه‌ری و بیره‌وه‌ریه‌كت له‌ نێو رۆحمدا جێ هێشتووه‌». نەمدەزانی ده‌مریت، ده‌مزانی زه‌رده‌خه‌نه‌و پێكه‌نینه‌كانت له‌ ...

زیاتر »

لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی وه‌سفی له‌ دیوانی «چاوێك بۆ عشق باوه‌شێك بۆ خۆشه‌ویستی شاعیری كورد كه‌ژاڵ ئیبراهیم خدر»

به‌پێنوسی پرۆفیسیۆر دكتۆر مقبل ئه‌حمه‌د الحمیری – یه‌مه‌ن وه‌رگێڕانی دكتۆر: هێرش محمد ئه‌مین یه‌كه‌م وورد بونه‌وه‌یه‌ك له‌دووره‌وه‌ له‌نێوان كه‌ژاڵی مه‌قدیشی یه‌مه‌نی و، كه‌ژاڵی كوردی عێراقدا زیاتر له‌سه‌ده‌یه‌ك كات هه‌یه‌ ،له‌نێوانیاندا لێكچوون و جیاوازی زۆر هه‌یه‌ به‌ڵام ناوێكی ده‌گمه‌ن و ره‌گه‌زی ناسك و هه‌ڵكه‌وته‌ی شیعری ئازایه‌تی و ئه‌ده‌بی له‌ رووبه‌روو بونه‌وه‌ی كۆمه‌ڵگادا كه‌ داب و نه‌ریتی كۆنی تێدایه‌ هه‌روه‌ها بوونی شیعری ...

زیاتر »