سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 3)

ئەدەب – سێبەر و سایە

سوهه‌یلا مێهه‌می: به‌متمانه‌وه‌ ده‌ڵێم وێنه‌ كۆڵه‌كه‌ی شیعره‌

خاتوو سوهه‌یلا مێهه‌می یه‌كێكه‌ له‌ ژنه‌ شاعیره‌كانی كوردستانی رۆژهه‌ڵات، ئێستا له‌ سنه‌ ده‌ژی. كۆمه‌ڵێ پرسیارمان ئاراسته‌ كرد و ویستمان رازه‌كانی سه‌باره‌ت به‌ شیعر و شاعیرێتی بۆ ئه‌ده‌ب و هونه‌ری كوردستانی نوێ بدركێنێ. به‌ سوپاسه‌وه‌ وه‌ڵامی پرسیاره‌كانی داینه‌وه‌، له‌ رێی وه‌ڵامه‌كانییه‌وه‌ تێده‌گه‌ین باكگراوندێكی رۆشنبیریی باشی هه‌یه‌ سه‌باره‌ت به‌ شیعر و دنیای ئه‌ده‌ب به‌گشتی، خۆشحاڵین كه‌ له‌م په‌نجه‌ره‌یه‌وه‌ سوهه‌یلا مێهه‌می به‌ خوێنه‌ران ...

زیاتر »

خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ كتێبی كۆنتراباس-ی پاتریك زوسكیند

ئه‌رده‌ڵان عه‌بدوڵڵا پاتریك زوسكیند یه‌كێكه‌ له‌ نووسه‌ره‌ دیار و ناسراوه‌كانی ئه‌ڵمانیا، له‌ رووی شێوازی نووسین و ناوه‌ڕۆكه‌وه‌، تایبه‌تمه‌ندیی خۆی هه‌یه‌. پێشتر رۆمانی « عه‌تر» یم خوێنده‌وه‌ كه‌ یه‌كێكه‌ له‌ شاكاره‌ جوانه‌كانی ئه‌ده‌بی ئه‌ڵمانی و له‌لایه‌ن كه‌ریم په‌ره‌نگ-ه‌وه‌ كراوه‌ به‌ كوردی، پێش ئه‌میش ئه‌رخه‌وان له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌ كردوێتی به‌كوردی. پێش چه‌ند ساڵێك رانانێكی كورتم بۆ كردبوو. دوای ئه‌وه‌یش نۆڤڵێتی « كۆترم» خوێنده‌وه‌، ...

زیاتر »

خوێندنه‌وه‌یێك بۆ ماڵێكی جنۆكه‌نشین

له‌ ئینگلیزییه‌وه‌: فاروق هۆمه‌ر لە ژمارەی رابردوودا چیرۆکی ماڵێكی جنۆكه‌نشینی ڤێرجینیا وۆلف-مان بڵاوکردەوە ئەمەی خوارەوە خوێندنەوەیەکە بۆ ئەو چیرۆکە. ماڵێكی جنۆكه‌نشینی ڤێرجینیا وۆلف، چیرۆكی جنۆكانە و چیرۆكی جنۆكانیش نییه‌. كه‌متر له‌ دوو لاپه‌ڕه‌ی په‌خشان، وۆلف ده‌گه‌ڕێ و ده‌دۆزێته‌وه‌، خۆی گورجده‌كاته‌وه‌ و نه‌ریته‌كانی چیرۆكی جنۆكان هه‌ڵده‌وه‌شێنێته‌وه‌ و ته‌رزێكی ئه‌ده‌بی هاوچه‌رخ ده‌خاته‌ڕوو. ماڵی جنۆكه‌نشین، بۆ یه‌كه‌مینجار له‌ناو كۆمه‌ڵه‌ چیرۆكه‌كانی وۆڵف به‌ناوی ڕۆژی ...

زیاتر »

سێبه‌ره‌كه‌ت په‌یت كه‌

سمكۆ محه‌مه‌د له‌ هیچ شوێنێك ئۆقره‌ ناگرم زمان له‌وه‌ته‌ی‌ هه‌یه‌ وه‌كو خۆی‌ به‌ده‌م ئازاره‌وه‌ ته‌جه‌للا ده‌كات پرسیارێكم هه‌یه‌ جه‌وهه‌ری‌ له‌ سێبه‌ره‌كه‌یه‌تی‌ به‌ئه‌سپایی‌ بڕۆ، هیچ بیانوویه‌ك نه‌ماوه‌ بۆ ژیان .. بۆ گوتن .. بۆ ئاوه‌دانی‌ ته‌نانه‌ت بۆ ته‌نهاییش. له‌وه‌ تێگه‌یشتووم كه‌ گریانی‌ به‌كوڵ/ مردوو ناگه‌ڕێنێته‌وه‌. یه‌ك جار سه‌رله‌قاندن/ هه‌تا سه‌ره‌ ژیان وه‌كو ئاو وایه‌/ كه‌ رێگا ده‌بڕێت/ چاڵ دروست ده‌كا چاڵی‌ ...

زیاتر »

شیعرێك له‌ شه‌قامه‌كانی به‌یرووتدا

ئه‌یاد جه‌میل لوبنان نیشتمانێك پڕ له‌ ململانێی ئاینی و كێشه‌ی سیاسی، به‌هه‌شتێك بوو شه‌ڕ كردی به‌ دۆزه‌خ. لوبنان وڵاتێكی فره‌ شارستانییه‌، به‌یرووتی پایته‌ختی به‌ پاریسی رۆژهه‌ڵات ناسراوه‌، شارستانییه‌تی ئه‌م وڵاته‌ بۆ پێنج هه‌زار ساڵ پێش زاین ده‌گه‌ڕێته‌وه‌، جگه‌ له‌ زمانی عه‌ره‌بی به‌شێكی زۆری خه‌ڵكه‌كه‌ی زمانی ئینگلیزی و فه‌ره‌نسی ده‌زانن، لوبنان خاوه‌نی چه‌ندین ئه‌دیب و هونه‌رمه‌ندی وه‌كو فه‌یروز و مارسیل خه‌لیفه‌ ...

زیاتر »

‎‎چۆن به‌در شاكر سه‌ییابم ناسی؟

ئاوات حه‌سه‌ن ئه‌مین ‎له‌ ساڵی 1984 له‌ رێگای مامۆستای زمانی عه‌ره‌بییه‌وه‌ كه‌ ناوی محه‌مه‌د ئه‌مین ئه‌حمه‌د بوو هه‌ر خۆیشی چیرۆكنووسه‌ و خاوه‌نی كۆمه‌ڵه‌ چیرۆكی (ئه‌بێ ونابێ ڕایه‌كی زمانه‌وانییه‌) له‌ رێگای ئه‌وه‌وه‌ گوێم له‌ شیعره‌كانی سه‌ییاب بوو، كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی زۆر جوان بۆی خوێندینه‌وه‌ له‌وانه‌ی عه‌ره‌بیدا، كه‌ باسی ژیان و ده‌رده‌سه‌رییه‌كانی ده‌كرد و باسی شێوه‌ی مردنه‌كه‌ی كارێكی وای لێ كردبووم كه‌ ...

زیاتر »

سینەماتۆگراف و مێژووی کینۆ

دەوەن مەعروف (2) ( وەرە ماچم دەیە ماچی خودایی، کە بێزارم لە ماچی سینەمایی)هێمن موکریانی. چاوپیاخشاندنێک بەکتێبی ( سینەماتۆگراف ) هەموو شتێک مێژوویەکی خۆی هەیە، تەنانەت فەلسەفەش مێژوو دەگێڕێتەوە! ئەدەب و هونەر، لە بەرایی دروستبوونیاندا، بەنێو مێژووی شارستانیەتەکانتدا گوزەریان کردووەو داهێنانەکانیان جێگەی سەرنج و ڕامان بوون. سینەماش وەک هەر هونەرێکی دیی، مێژووی خۆی هەیەو لەماوەی ئەو کوورتە مێژووییەدا، جیهانێکی فراوان ...

زیاتر »

لاهووتی عه‌ره‌ب و بنه‌ماكانی توندوتیژی ئایینی

یه‌ك له‌كتێبه‌كانی بیرمه‌ندی میسری (یوسف زێدان) به‌ناوی (لاهووتی عه‌ره‌بی و بنه‌ماكانی توندو تیژی ئایینی ) له‌وه‌رگێڕانی (ئه‌حمه‌د سه‌یید عه‌لی به‌رزنجی) و چاپ وبڵاوكردنه‌وه‌ی (ده‌زگه‌ی جه‌مال عیرفان ) له‌م ڕۆژانه‌دا به‌قه‌باره‌ی 306 لاپه‌ڕه‌ كه‌وته‌ به‌رده‌ستی خوێنه‌ران . بابه‌ته‌كانی ئه‌م به‌رهه‌مه‌ فیكرییه‌ بریتییه‌ له‌ به‌راوردكاریه‌یكی زانستیانه‌ی نێوان هه‌رسێ‌ ئایینی ( مه‌سیحی و یه‌هوودی وئیسلام ) كه‌ ڕۆشنبیرانی گه‌لانی ده‌ڤه‌ری ڕۆژهه‌ڵاتی ناڤین به‌گشتی ...

زیاتر »

گه‌وهه‌ر له‌ هونه‌ری مۆسیقادا

ئا : ئازاد مه‌عروف 14 به‌ڵام كاتێك ئه‌و باڵاده‌ستیه‌ چاوكراوه‌ تونده‌ی بواری ڕامیاری و ڕامیاریدار{Politician} كه‌هه‌یه‌تی وه‌به‌هێزی پارێزگاره‌وه‌ به‌ڕێوه‌ی ده‌بات جیاوازه‌ له‌گه‌ڵ هونه‌رمه‌ند كه‌ هه‌ژارو كه‌م ده‌ست و بێ به‌رگرییه‌ وه‌ په‌نا بۆ كه‌ناڵ و دامه‌زراوه‌و جوانی و ناسكیه‌كانی فه‌مانڕه‌وایی ده‌بات دیبلۆماسانه‌و به‌رژه‌وه‌ندی خوازانه‌ به‌ زه‌رده‌خه‌نه‌یه‌كی دروستكراوی ته‌سلیم بوو ده‌چێته‌ گۆڕێ تا ئه‌وها به‌پڕوپاگنده‌كان كه‌ناڵ مه‌ست ده‌كات به‌خۆی و هه‌وڵی ...

زیاتر »

هەڵەى باو – 3

دوکتۆر حوسێن موحەممەد عەزیز* (33) لە زمانی کوردیدا، چەن وشەیەکمان هەیە، لە ڕووی شیوە و واتاوە، زۆر لە یەکدییەوە نزیکن. لەبەرئەوە تێکەڵاودەکرێن و لە قسەکردن و نووسیندا، بە هەڵە بەکاردێنرێن. بۆ نموونە: 1. کار‌یگه‌ری و کارتێکردن. دوو واتای جیاوازیان هه‌یه‌. کار‌یگه‌ر بە عەرەبی (فەعال) يا (موئەثر). وەک دەڵێین: ئەم هەتووانە زۆر کاریگەرە. خۆ ناکرێ، له‌بری ئەوە بنووسین: کار‌یگه‌ری لێ ده‌کا، ...

زیاتر »