ئەدەب – سێبەر و سایە – پەڕە 3 – knwe.org
سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 3)

ئەدەب – سێبەر و سایە

وێنا كردنی بینین له‌ دیوانه‌ شیعرییه‌كه‌ی شاعیر كه‌ژاڵ ئیبراهیم خدر

نوسینی دكتۆره‌»- لوت زه‌ینه‌ب -لوبنان-* وه‌رگێرانی مامۆستا عەبدە. عبدالله صالح -له‌نده‌ن- شیعر خۆی ده‌رباز ده‌كا له‌ باڵای بووندا و ده‌بێته‌ بۆن و به‌رامه‌ له‌گه‌ڵ شاعر ( كه‌ژاڵ ێیبراهیم خدر ) ، هه‌ست جێده‌هێڵێ بۆ ووشه‌كان و ئاواز ده‌چڕێ له‌ گوڵزاریاندا ، چه‌پكێك مانا گه‌ڵا ده‌كه‌ن له‌ به‌رده‌وامیدا ، ده‌قه‌ شیعریه‌كه‌ له‌ ( باخچه‌ی عه‌شق ) ده‌رده‌كه‌وێ به‌ شێوازێكی ڕوون ووشه‌كان ...

زیاتر »

ده‌نگێك بۆ به‌رده‌وامی‌

نه‌جات نوری هه‌موومان به‌وه‌ راهاتووین زۆرشت له‌ ناو ده‌قی شیعردا جێگه‌ی ده‌بێته‌وه‌ یان درك به‌وه‌ ده‌كه‌ین شیعر به‌شێكه‌ له‌ توڕه‌ی‌ و نائومێدبوون به‌رامبه‌ر به‌ ژیان‌و كه‌سانی‌ ده‌ووروبه‌رمان، زۆربه‌ی شاعیره‌كانیش به‌م جۆره‌ چوونه‌ته‌وه‌ به‌ گژ هه‌موو ئه‌و شتانه‌دا كه‌ خۆیان به‌ تاوان‌و خراپیان زانیوه‌، له‌ كوێدا ویستبێتیان به‌بێ دوودڵی به‌شیعر هاتوونه‌ته‌ ده‌نگ… له‌لای ئێمه‌ش كه‌م شیعر هه‌یه‌ له‌ شیعری‌ ئه‌م نه‌وه‌یه‌ ...

زیاتر »

کەژاڵ ئیبراهیم ژنێکی بێدەنگ، بەڵام پڕ لە هاوار

جەواد حەیدەری خوێنەوەیەکی کورت بۆ دیوانی شیعری (بە پێنووسی ژنێک) ی خاتوو کەژاڵ ئیبراهیم خدر. رابێرت گریوز دەڵێت :»شیعر هونەر نییە بەڵکو جۆرێکە لە بیرکرنەوە». شیعر ئەو جیهانەیە کە شاعیر بۆ خۆی دەیخولقێنێت و جیایە لەو جیهانەی کە تێدا دەژی ، بە واتایەکی شاعیر لە دوو جیهاندا دەژی یەکێکیان جیهانی شیعرە و ئەوی تر جیهانی سروشتییە کە هەموومان تێدا دەژین. ...

زیاتر »

شه‌ڕو ئاشتی په‌نجه‌كان یان دیوانی ماچ باران

ئیسماعیل ته‌نیا -ئه‌ڵمانیا كه‌ژاڵ ئیبراهیم خدر, یه‌كێكه‌ له‌و شاعیره‌ ئافره‌تانه‌ی كه‌ له‌ نه‌وه‌ده‌كانی سه‌ده‌ی رابردووه‌وه‌ تاكوو ئێستا توانیویه‌تی جێگه‌ی په‌نجه‌ی خۆی له‌سه‌ر نه‌خشه‌ی شیعردا دیاری بكات و وه‌ك ئافره‌تێكیش كوژانه‌وه‌ی ره‌گه‌زه‌كانی خۆی له‌رێگه‌ی ده‌نكه‌ مرواریه‌كانی شیعره‌وه‌ به‌كۆمه‌ڵگا بگه‌ێنێت كه‌ژاڵ كۆمه‌ڵه‌ شیعری «شه‌ڕو ئاشتی په‌نجه‌كان «دا خه‌مه‌كانیی هه‌موومانی به‌سه‌ر كردۆته‌وه‌و زۆر به‌ جورئه‌ته‌وه‌ په‌نجه‌ی له‌سه‌ر زامه‌كان داناوه‌ ئه‌و له‌ كۆمه‌ڵگایه‌كدا باسی ...

زیاتر »

كاتێ شیعر ئازادانه‌ دێته‌ وتن

وه‌رگێڕانی: نیگار عمر عزیز به‌ قه‌ڵه‌می :قیس مجید المولی-بغداد داهێنانی شیعر له‌ چه‌ند لایه‌نێك كاری خۆی ده‌كات و ،له‌ بنچینه‌دا هێزه‌ شاراوه‌كانی خۆی ده‌رده‌خات، ئه‌گه‌ر له‌ ناوه‌ڕۆكدا كۆی تاك و گشتی بگرێته‌ خۆی بۆده‌رخستنی ئه‌و په‌یوه‌ندییه‌ی نێوانیان، ئه‌گه‌ر به‌ رووداوی بینراو یان به‌ رێگای تێپه‌ربوون به‌رده‌رگاكانی بیركردنه‌وه‌ وێنا بكه‌ین له‌نێوان ئه‌و شتانه‌ی كه‌ بوونی فیزیاییان هه‌یه‌» كاتێك كۆمه‌ڵێك به‌رهه‌می شیعری ...

زیاتر »

له‌ تێڕوانینی مندا، باخچه‌كانی عه‌شقی كه‌ژاڵ ئیبراهیم ده‌دره‌وشێنه‌وه‌

نوسینی:دكتوره‌ ئامینه‌ خلیفه‌ هدریز -لیبیا- وه‌رگێڕانی ره‌فعه‌ت عومه‌ر -هه‌ولێر ئه‌م كۆمه‌ڵه‌ شیعره‌ خاوه‌ن هه‌ستێكی شیعری ناسك و جوانن هونه‌ریانه‌ رۆده‌چنه‌ قوڵاییه‌ پڕ واتاكانی ده‌قه‌ شیعریه‌كانه‌وه‌ هه‌ر له‌سه‌رتاوه‌ كه‌ژاڵ له‌ رێگای ناونیشانه‌كه‌یه‌وه‌ ده‌مان خاته‌ شوێنێك كه‌ ته‌لیسمی ده‌قه‌كان بكه‌ینه‌ مه‌غزایه‌ك په‌نهانه‌ شیعره‌كانی بدۆزینه‌وه‌ ،لێره‌وه‌ ناونیشانه‌كه‌ كلیلی هۆنراوه‌كانه‌ خاڵی رێگه‌ نیشانده‌رن و ده‌وری كارای بینووه‌ له‌ پرۆسه‌ی داهێنانه‌كه‌دا له‌به‌دیار خستنی ناسنامه‌ی ده‌قه‌كان ...

زیاتر »

شه‌وه‌ تاریكه‌كانی ژیان، خه‌م ده‌نووسنه‌وه‌

كه‌ژاڵ ئیبراهیم خدر 1 له‌ناو تاڵی ره‌شی قژتا به‌فرێك هه‌یه‌ سپی ،سپی ئه‌وه‌نیشانه‌ی پیریه‌ تا ده‌ركه‌وی وه‌كوو په‌ری 2 له‌سه‌ر لێواری لێوتا ره‌نگێك هه‌یه‌ په‌مه‌یی سور من نازانم بۆخۆی وایه‌ یان سوربۆته‌وه‌ وه‌ك ته‌نور 3 له‌سه‌ر په‌نجه‌ی ده‌سته‌كانتا پێنوسێكی جوان ده‌بینم ئه‌وه‌ تۆی من ده‌نوسیه‌وه‌ یان من وه‌ك ئاوێنه‌ ده‌تبینم 4 له‌سه‌ر نوكی قاچه‌كانتا هه‌نگاوێكی خێرا دیاره‌ ده‌ته‌وێ تۆ بۆلای ...

زیاتر »

قسه‌یه‌كی تازه‌مان نییه‌ بۆ دنیای مۆدێرن

محه‌مه‌دهاشم ئه‌كبه‌ریانی ره‌خنه‌گری سه‌رسه‌ختی كڵاسه‌كانی چیرۆكنووسینی ئێرانه‌ و لایه‌نگری نووسینه‌ به‌ پێی غه‌ریزه‌. ساڵه‌ها پێشینه‌ی كاری رۆژنامه‌نووسیی هه‌یه‌ و سه‌رنووسه‌ری زنجیره‌ كتێبی (تاریخ شفاهی ادبیات معاصر ایران)ه‌. خاوه‌نی ژماره‌یه‌ك كۆمه‌ڵه‌چیرۆك و رۆمانه‌. ئه‌م گفتوگۆیه‌ی سه‌باره‌ت به‌ هه‌لومه‌رجی چیرۆكنووسینی هاوچه‌رخه‌ له‌ ئێران. لە فارسییەوە: محەمەد کەریم 1-2 *به‌ڕای جه‌نابت ئایا چه‌مكێك هه‌یه‌ به‌ ناوی چیرۆكی ئێرانی كه‌ تایبه‌تمه‌ندیی كه‌لتووریی و خۆماڵیی ...

زیاتر »

ده‌رباره‌ی پڕۆژه‌ی كانه‌بی گوتارێكی دره‌نگوه‌خت، بۆچی كانه‌بی؟

فاروق هۆمەر فاروق هۆمه‌ر یه‌كێكه‌ له‌ چیرۆكنووسه‌ دیاره‌كانی نه‌وه‌ی نه‌وه‌ده‌كان، به‌ شێوه‌یه‌كی راستگۆیانه‌ و به‌ زمانێكی شیرین له‌ زنجیره‌ وتارێكدا ئه‌زموونی چیرۆكنووسینی خۆی و چه‌رمه‌سه‌رییه‌كانی سه‌ره‌تای چیرۆكنووسینی ده‌گێڕێته‌وه‌، دوای مۆڵه‌ت لێوه‌رگرتنی به‌ سوپاسه‌وه‌ پێمان باشبوو له‌ ئه‌ده‌ب و هونه‌ریش بڵاوی بكه‌ینه‌وه‌. ئه‌ده‌ب و هونه‌ر 3-خوێندنه‌وه‌ دواجار زۆر به‌ساده‌یی چیرۆكم له‌ناو خۆما مراند، ئه‌و حه‌زه‌ شێته‌ش بۆ خۆده‌رخستن و ناوده‌ركردن به‌ ...

زیاتر »

سالینجه‌ر و كێشه‌کانی گه‌نجی ئه‌مریكا

ئه‌رده‌ڵان عه‌بدوڵڵا برا و هاوڕێی هێژام محه‌مه‌د كه‌ریم، لوتفی نواند دوایین به‌رهه‌می خۆی پێشكه‌شكردم كه‌ بریتیی بوو له‌ رۆمانی « پاسه‌وانی كێڵگه‌ی هه‌رزن»، وه‌كو هه‌میشه‌ وتومه‌، جوانترین دیاری لای من كتێبه‌، چونكه‌ كورد وته‌نی: قه‌دری زێڕ لای زه‌ڕه‌نگه‌ره‌. دیاره‌ من پێشتر له‌چه‌ندین شوێنه‌وه‌ وتار یان لێكۆڵینه‌وه‌م له‌باره‌ی ئه‌م رۆمانه‌ و نووسه‌ره‌كه‌یه‌وه‌ خوێندبۆوه‌، چونكه‌ به‌ یه‌كێك له‌ رۆمانه‌ مه‌زنه‌كانی ئه‌ده‌بیاتی ئه‌مریكا ...

زیاتر »