سەرەکی » ئاراستە » توندوتیژییەكان بەرامبەر ژنان روو لەزیادبوونن و یاساكانیش جێبەجێ ناكرێن

توندوتیژییەكان بەرامبەر ژنان روو لەزیادبوونن و یاساكانیش جێبەجێ ناكرێن

ژنۆرناڵ – چیا جەزا

تا ساڵ تێدەپەڕێت توندوتیژییەكان بەرامبەر ژنان بەردەوامییان هەیە و لەهەرێمی كوردستانیش ڕێژەكە لەبەرزبونەوەدایە، بەڵام بەوتەی ئەندامێكی ئەنجومەنی باڵای كاروباری خانمان زیادبونی توندوتیژییەكان دەگەڕێتەوە بۆ هۆشیاری ژنان و وردی فەرمانگەكانی بەرەنگاربونەوەی توندوتیژی دژی ژنان كە داتاكان بەوردی تۆماردەكەن. هاوكات بەڕای ژنەچالاكوانێك لە ڕووی یاسا دەركردنەوە، هەرێمی كوردستان هەنگاوی باشی ناوە، بەڵام لە ڕووی جێبەجێ كردنەوە كەموكورتی زۆرە و تائێستا دادگای تایبەتمەند بە كەیسەكانی ژنان نییە.لەلایەكی دیكەوە ژنە پارێزەرێك جەختی لەوەكردەوە، زۆرجار ئەو كەسانەی تاوانێكیان ئەنجامداوە ناگیرێن، یاخود لەدەست دادگا و یاسا هەڵدێن.
ئەمساڵیش وەك ساڵی ڕابردوو رێژەی توندوتیژییەكان بەرامبەر ژنان ڕووی لەزیادبوون كردووە، بەجۆرێك بەپێی ئامارێكی بەڕێوەبەرایەتی بەرەنگاربونەوەی توندوتیژی دژی ژنان، لەماوەی نۆ مانگی ئەمساڵدا حەوت هەزار و 573 توندوتیژی جۆراوجۆر تۆماركراون، بەڵام لەنۆ مانگی ساڵی 2017دا حەوت هەزار و‌ 445 حاڵەت تۆماركراون، بەم پێیەشبێت، بەراورد بە ساڵی ڕابردوو بە ڕێژەی %1.73 توندوتیژییەكان زیادیكردووە.
بە پێی ئەو ئامارە 37 حاڵەتی كوشتن و 54 حاڵەتی خۆكوشتن و 113حاڵەتی سوتان و 90حاڵەتی خۆسوتان و 87 حاڵەتی دەستدرێژی سێكسی و 7192 سكاڵا تۆماركراون.
لەوبارەیەوە ئەمەل جەلال ئەندامی ئەنجومەنی باڵای كاروباری خانمان بە «ژنۆرناڵ»ی ڕاگەیاند: زۆربونی ڕێژەی توندوتیژی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە، كە ئێستا دەزگایەكی فەرمی ئەو توندوتیژیانەی بەرامبەر ئافرەتان دەكرێت تۆماری دەكات، بەمەش ئامارەكانی ئێستا بەشێوەیەكی زانستی تر و یاسایی ترن، بەڵام لە ڕابردودا ئەگەر ئەم ڕوداوانە ڕوشیدابێت هیچ دەزگایەكی فەرمی نەبوە، كە توندوتیژیەكان بەشێوەیەكی دروست تۆماربكات و ڕایبگەیەنێت.
«توندوتیژیەكان بە كۆی پرۆسەی سیاسی و كۆمەڵایەتی و ئابوری پەیوەستە، بەجۆرێك لەچەند ساڵی ڕابردودا قەیرانی دارایی و ململانێی سیاسی و ناكۆكی نێوان پارتە سیاسیەكان هەبووە، لەگەڵ ئەوەشدا كوردستان ڕوبەڕوی تیرۆر بۆتەوە، بۆیە هەموو ئەمانە كاریگەری خراپیان كردۆتە سەر ڕەوش و بارودۆخ و پێداویستیەكانی ژن « ئەمە وتەی ئەندامەكەی ئەنجومەنی باڵای كاروباری خانمانە.
ناوبراو وتیشی: « ژنێك لەباشوری كوردستان یان لەهەر شوێنێكی دنیا بێت، هەمان خەمی هەڵگرتوە، و هەمان پێداویستی هەیە، هەروەها دەنگی ژن نابیسترێ، ئەگەر بشبیسترێت زۆر لاوازە، بۆیە لە ساڵیادی بەرەنگاربوونەوەی توند وتیژی دژی ئافرەتان ( هاشتاگی دەنگم ببیستە ) بڵاودەكەینەوە، لەبەر ئەوەی ئێمە دەمانەوێت لە ڕێگای ئەو هاشتاگەوە لەماوەی 16ڕۆژدا باس لە گوێگرتن، و باس لە بیستنی دەنگی ناڕازی و خواست و داواكاریەكانی ژنان بكەین».

ئەمەل ئاماژەی بەئەوەش كرد : پاراستنی ژنان لە توندوتیژیەكان بنچینەیە، بۆ ئەوەی ژن لە بواری بازاڕی كاردا كار بكات، و لە بوارەكانی پێگەی بڕیار و لەناوەندەكانی بڕیاردا ڕۆڵی هەبێت، بەڵام ئەگەر توندوتیژی زیاد بێت، ناتوانێت ژنێك باس لە ئازادی و سەربەستی ژنان بكات.
ناوبراو لەدرێژەی قسەكانیدا ئەوەی خستە ڕوو، مەسەلەكانی ژنان تەنها پەیوەندی بە ئەنجومەنی خانمان و بەڕێوبەرایەتی بەرەنگاربونەوەی توندوتیژی دژی ئافرەتانەوە نیە، بەڵكو پەیوەندی بە كۆی دەسەڵاتەكانی هەرێمی كورستان بە فەرمی و نافەرمیەوە هەیە، لەبەرئەوەی ئامارەكان ڕوو لەزیادبونن ، دەبێت پەرلەمان و حكومەت و دەزگا قەزاییەكان و دەزگای میدیایەكان و ڕێكخراوەكانی كۆمەڵی مەدەنی و مامۆستایانی ئاینی و ڕۆشنبیران و نوسەران و ڕاگەیاندنكاران بەرپرسیارێتی و هەڵوێست وەربگرن، و دەبێت لێكۆڵینەوە بكرێت، و هۆكارەكان دەستنیشان بكرێن، هەروەها چارەسەرەكانیش دیاربكرێن، و بەكردەوە بچێتە بواری جێبەجێكردنەوە.
لەدادگاكانی كوردستاندا لەكاتی بونی هەر حاڵەتێكی توندوتیژیدا بەرامبەر بە ژنان یاسای بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی خێزانی لە هەرێمی كوردستان بەكاردەهێندرێت، ئەمەش بەبۆچونی بەشێك لەچالاكوانان و پارێزەران یاساكە نەیتوانیوە توندوتیژییەكان كەمبكاتەوە.
پارێزەر شۆخان حەمە ڕەشید، بە» ژنۆرناڵ»ی ڕاگەیاند، لە هەرێمی كوردستان كۆمەڵێك یاسامان هەیە دەرچوون و هەموار كراون، و یاساكانیش لەبەرژەوەندی ژنان بوە، بەڵام هێشتا لەئاست چاوەڕوانی ژناندا نییە.
پارێزەرەكە وتیشی: «یاساكان تاڕادەیەك باشن، بەڵام بە مانای ئەوە نیە كە یاساكانمان زۆر باش بن و پێویستیان بە گۆڕانكاری نەبێت، هەروەها زۆر جار لەكاتی جێبەجێكردنەكەی لە دادگا، و لەناو بنكەی پۆلیس، و لەشوێنێكەوە بۆ شوێنێكی تر جێبەجێناكرێت».
هەندێك لەو تاوانبارانەی توندو تژی بەرامبەر ئافرەتان دەكەن و سزا نادرێن، سەبارەت بەم پرسە پارێزەرەكە ئاماژەی بەئەوەدا، زۆر جار ئەو كەسانەی تاوانێكیان ئەنجامداوە ناگیرێن، یاخود لەدەست دادگا و یاسا هەڵدێن، و زۆركات هەر لەناو ئەم هەرێمە دەمێننەوە، كە هەرێمێكی ئەوەندە گەورە نییە، بكوژێك یاخود تاوانبارێك بتوانێ بەئاسانی خۆی بشارێتەوە، لەبەرئەوەی دەست تێوەردانی سیاسی و حیزبی هەیە، تاوانبار دەچێتە پاڵ لایەنێك یان عەشیرەتێك یان كەسێك كە نەیداتە دادگاكان، بۆیە پێویستە كاری باش بكرێت، و هەر كەسێك تاوانێكی ئەنجامدا سەر بەهەر حیزب و لایەنێك بوو لەهەر دەسەڵاتێكدا بێت، پێویستە دادگایی بكرێت، و سزای خۆی وەرگرێت.
شنۆ نوری ڕاگەیەندنكار و چالاكوان لەبواری ژنان، بە «ژنۆرناڵ» ی ڕاگەیاند: لە هەرێمی كوردستان لە ڕووی یاسا دەركردنەوە، هەنگاوی باشی ناوە، بەڵام لە ڕووی جێبەجێ كردنەوە كەموكورتی زۆرە، یەكێك لەو كەموكورتیانە ئەوەیە، تا ئێستا دادگای تایبەتمەند بە كەیسەكانی ژنان نییە، هاوكات لە یاساكاندا هەندێك لە مافەكانی ژنان باسكراوە، بەڵام وەكو پێویست خەڵك شارەزای لەو یاسایانەدا نیە، هەر بۆیە لەو كاتەی توشی كێشەیەك دەبن نازانن كە یاسایەكی لەوشێوەیە بۆ خۆپاراستنی ژنان هەیە.
لە درێژەی قسەكانیدا چالاكوانەكە، وەزارەتی پەروەردە و خوێندنی باڵا و ڕاگەیاندنەكانی بە بەرپرسی ناهۆشیاری خەڵكی لە یاساكان دانا، چونكە پێوستە هەموو كەسێك هۆشیاری بەرامبەر ئەو یاسایانە هەبێت.
شنۆ ئاماژەیدا بە ڕۆڵی ئەو ڕێكخراوانەی لە بواری ژناندا كاردەكەن، و ڕوونیكردەوە : رێكخراوەكانی ژنان ڕێگری و گرفت و كێشەی زۆریان دێتە بەردەم، و بوجەیەكی زۆر سنورداریان هەیە، لەبەرئەوە ناتوانن هەموو چالاكی و كارێك بكەن، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا لەچاو ساڵانی 1990ەكانەوە گۆڕانكاری گەورەیان كردووە لە كۆمەڵگادا.
هاوكات ژنە چالاكوان و ڕۆژنامەنووس شنۆ نوری هاوڕای ژنە پارێزەر شۆخان بوو و جەختیانلەوەكردەوە، كێشە لە جێبەجێكردنی یاساكاندا هەیە، نەك خودی یاساكان، هەروەها خەڵك شارەزایی و هۆشیارییان لە یاساكاندا نییە یان كەمە.

توندوتژییكان بەرامبەر بە ژنان بەردوامییان دەبێت تاكو ئەوكاتەی بەتەواوی تاكەكانی كۆمەڵگە لەمافەكانی ژنان هۆشیار دەكرێنەوە، كە ئەركی یەكەمی ژنانە ئەرك و مافەكانی خۆیان بزانن و پیاوانی پێ ئاشنا بكەن لە ڕێگە جیاوازەكانی وەك ناوەندە پەروەردەییەكان و میدیاكان و كۆڕ و سمینارە كراوەكانی ناو هاوڵاتیان.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

خانمێكی خۆبه‌خش ده‌بێته‌ به‌ڕێوه‌به‌ری كلتووری له‌ پارێزگای هه‌ڵه‌بجه‌

خاتوو (هێرۆ) ی ته‌مه‌نی (28) ساڵه‌، له‌ (2013) خولیای ده‌ست ...

freier porno porno gratis
doğubayazıt escort afşin escort afyon escort afyon escort alanya masaj salonu afyon masaj salonu efeler masaj salonu polatlı masaj salonu merzifon masaj salonu afyon masaj salonu akhisar masaj salonu akçakale escort