سەرەکی » وتار » شاهۆ عوسمان

شاهۆ عوسمان

کورته‌ مێژوویه‌کی شاری سلێمانی

به‌شی یازده‌یه‌م هاتووچۆ‌و رێگەوبان هەڵبەتە رێگەی هاتوچۆی ناوشارو دەرەوەی شاری سلیمانی ماوەیەكی زۆری ویستوە تاوەكو بە شێوەیەكی رێكوپێك رێكخرێت، ئەوەی لێرەدا مەبەستمانە رێگەی هاتووچۆی كاروانچیەكان‌و بازرگانەكان‌و خەڵكی دەروەی شاربووە،كەپیادا هاتون‌و رۆشتون‌و بەكاریانهێناوە بۆ گەشتنە سلیمانی یاخود بە پێچەوانەوە لە سلیمانیەوە بۆ دەروەی شار رۆشتون. ئەم رێگایانە لەكات‌وساتی خۆی داكێشەوگیروگرفت‌وماندوێتی بۆ هامشۆكاران هەبووە، بەتایبەتی لە وەرزی زستان‌وهاوین.بەهیچ شیوەیەكیش بیر لەبەكارهێنانی عەرەبانە ...

زیاتر »

کورته‌ مـێژوویه‌کی شاری سلێمانی

بەشی دەیەم دوكان‌و بازاڕی شار هەڵبەتە كاتێك شارێك دروست دەكرێت‌ و مامەڵەی كڕین و فرۆشتنی كەلوپەل و پێداویستی ژیانی تیادا دروست دەبێت، شوێن‌ و پێگەی ئەو شارە‌و باری سەقامگیری‌ و بەرجەستەبونی ئاسایش‌ و ئارامی شار…واتە نەبونی شەڕ و ئاژاوە‌گێڕی لەشارەكەدا كاریگەری دەكاتە سەر شێوازی ژیان‌ و بیركردنەوە‌ و خۆشگوزەرانی خەڵكەكەی. سەرەڕای ئەوەی توانای خەڵك‌ و دانیشتوانی ناوچەكەی كاریگەری بەرچاوی هەیە ...

زیاتر »

کورته‌ مێژوویه‌کی شاری سلێمانی

به‌شی هه‌شته‌م و کۆتایی ژمارە‌و پێكهاتەی دانیشتوانی سلیمانی هەڵبەتە ژمارەی دانیشتوان بەئامار‌وسەرژمێری وردودروست دەردەكەوێت،بەلام هەروەك دەزانین لە مێژووی وڵاتی ئێراقدا چەندجارێ‌ سەرژمێری گشتی كراوە، شاری سلیمانی وەك شارەكانی تری ئێراق ئەو سەرژمیریانەی تیاكراوە. هەڵبەتە ئامانج‌ومەبەست‌و رێكاری پراكتیكی بۆ پرۆسەی سەرژمێری گۆڕانكاری بەسەرداهاتووە بە بەراورد بە ساڵانی پێشوو، وەك ئەوەی كاتی خۆی لەكۆندا خەمڵاندن‌و سەرژمێری بۆ مەبەستی وەرگرتنی باج‌وخەراج‌وگرتنی سەرباز‌و…كراوە. بەڵام ...

زیاتر »

کورته‌ مێژوویه‌کی شاری سلێمانی

به‌شی حه‌وته‌م ئاوەڕۆ «شیو» هەڵبەتە دوای نیشتەجێبونی خەڵك‌ودروستبونی ماڵ‌وكۆڵان‌وكوچە‌ودابینكردنی ئاوی خواردنەوە‌وبەكارهێنانی بۆ راگرتنی پاكوتەمیزی‌وژیانی رۆژانە، پێویستی دەربازبوون لەو ئاو‌وجڵكاوە پیسە هاتەپیشەوە، بەمەش پێویستیەكی تری شار هاتۆتە ئاراوە كە ئاوەڕۆیە‌و لەم شارەدا بە شیو ناوبراوە. ئەم شیوانە بۆتە هۆكاری جۆرێك لە راماڵینی پاشماوەی جۆگەلە‌وپیسی رۆژانەی خەڵكی شار، هەڵكەوتەی بەرزونزمی شارەكە گونجاوبووە بۆ جۆرێك لەخۆ رزگاركردن لە قوڕا‌و‌و چڵكاو باراناو. باران‌ولافاو بونەتە ...

زیاتر »

کورته‌ مێژوویه‌کی شاری سلێمانی

به‌شی شه‌شه‌م سەرچاوەی ئاوی شار وەك ئەوەی دەڵێت ئاو‌وئاوەدانی،كارێز‌وكانیاوەكانی ناوشار سەرچاوەی ئاوەدانی بوون لەسەرەتادا. زۆربەی زۆری كارێزەكان كەوتونەتە باكوری رۆژهەڵاتی شارەوە، لەكارێزدا بەهێزی راكێشان‌وتاودانی زەوی ئاو دێتەدەرەوە،كاریز بریتیە لەژمارەیەك بیری یەك لەدوای یەك دوری هەریەكەیان لەوی ترەوە نزیكەی 20 مەترە‌و بەشێوەیەكی وا ئاستی هەربیرێكیان لەوەی دوای خۆی نزمترە‌و بەجۆگەیەك بەیەكەوە دەبەسترێنەوەكە پانیەكەی نیومەتر دەبێت‌و دوری‌و قوڵیەكەشی لە سروشتی زەویەكەوە دەگۆڕێت. ...

زیاتر »

کورته‌ مێژوویه‌کی شاری سلێمانی

به‌شی پێنجه‌م خانووكۆڵان‌ و كوچەی شار هەڵبەتە بۆ بنیاتنان‌وچۆنیەتی دروستكردنی خانوو لەسلیمانی سەرچاوەیەكی فەرمی‌و باوەڕپێكراوم دەستنەكەوت لەوەی كەچۆن خانوو دروستكراوە یاخود دروستكرێت لە سلیمانیدا لەسەربنەمایەكی ئەندازیاری دارێژراو‌و یاخود نەخشەیەكی زانستی پەیڕەوكراو یان وەصفێكی دیاریكراو. لەگەڵ ئاوەدانكردنەوەی شار دروستكردن‌وبنیاتنانی خانو‌و بەبەردەمی هاتۆتەئاراوە وەك پێداویستیەكی ژیانی خەڵكی، بۆ هاتوچۆی خەڵكی شار‌وخاوەن ماڵ، رێگەوكۆڵان‌وكوچە دروستبووە، بۆ رزگاربوون لە ئاوەڕۆ چڵكاوسەرهەڵدانی شیوەكان هاتۆتەئاراوە… پاشان ...

زیاتر »

کورته‌ مێژوویه‌کی شاری سلێمانی

به‌شی چواره‌م دەروازەی چوارەم:«نەخشەی شار» گەر»برایم پاشا» بەردی بناغەی شارەكەی لە نزیك گوندی(مەڵكەندی)وە دانابێ‌ ئەوا گەڕەكەكانی(گۆیژەـ سابونكەران ـ قاوەخانەی سەرچیمەن ـ گاوران) لەیەكەمین گەڕەكەكانی شارن، هەرلەوێشەوە شاری سلێمانی دەستیپێكردوە‌و پاشان دووەم گەڕەك گەڕەكی(دەرگەزێن)كە زۆرنزیك‌وتێكەڵ بووە لەگەڵ گەڕەكی(سەرشەقام)، پاشان سێیەم گەڕەك(كانی ئاسكان) بووە، دوا گەڕەكیش (سەرشەقام‌وچوارباخ) بووە لەسەردەمی ئەمارەتی باباندا. لەساڵی(1919)گەڕەكەكانی شار پێكهاتووە لە( گۆیژە، مەڵكەندی،كانی ئاسكان،دەرگەزێن،سەرشەقام،چوارباغ‌وجولەكان).كە لەناوگەڕەكەكانیش كۆڵان‌وبەشێكی گەڕەكەكان ناوی ...

زیاتر »

کورته‌ مێژوویه‌کی شاری سلێمانی

به‌شی سێیه‌م دەروازەی سێیەم: شوێنی جوگرافی سلێمانی میجرسۆن لە بیرەوەریەكانی خۆیدا لەكتێبی»سلێمانی ناوچەیەك لەكوردستان» دەڵێت: ئەوسنورە ناوخۆییەی تاكو ساڵی»1907» لەژێر ناڕەزایی هەردوو وڵاتی ئێران‌وتوركیا پەسەندكراوە، سنوری پاریزگای سلێمانی هاوسنورە لەبەشی»ئێران» لەگەڵ پارێزگاكانی»ئازربایجان،كوردستان»ئەردەڵان»‌وكرماشان»، لەبەشی»توركیا»دەوڵەتی عوسمانی هاوسنوری پارێزگاكانی(ئەرزەڕۆم»بەشی بایەزید»‌و وان، هەكاری‌وموسڵ‌و رەواندوز‌و شارەزور لەبەشی كەركوك).ئەم سنورە سروشتی بووە لەزنجیرە چیاو ڕوبارەكان پێكهاتووە. شوێنی جوگرافی سلێمانی بەپێی هەرێمی كوردستان‌وئێراق، دەبینین شوێنی جوگرافیی پارێزگای ...

زیاتر »

کورته‌ مێژوویەکی شاری سلێمانی

به‌شی یه‌که‌م دروستبونی شار بۆخۆی دیاردەیەكی شارستانی‌وكۆمەڵایەتی جیاوەزە لەشێوازی بیركردنەوەی مرۆڤ لەجۆنیەتی پێكەوەژیان‌وهەڵكردن لەگەڵیەكدا، لەبارودۆخێكی كۆمەڵایەتی تازە‌و لەشوێنێكی تازە،واتە خوڵقاندنی كۆمەڵگە لەپێگەوجوگرافیایەكی تازەدا، بەڕەچاوكردنی رێكخستن‌وسەرهەڵدانی پێكەوەی چینەكان‌و تەواوكاری بواری كۆمەڵایەتی بەمەبەستی ئیدارەدان‌وگونجاندن‌ودابینكردنی بژێوی ژیان‌وگوزەرانی نوێ‌ بۆتاكەكەس لەناو كۆمەڵگەدا لەسەربنەمای دابینكردنی پێداویستی یەكتری لەروكاری ئابوری‌وكۆمەڵایەتی… . هەڵبەتە هەرلەسەرەتاوە شارەكوردیەكان بەبچوكی دەستیان پێكردوە پاشان بۆ شاری مام ناوەند گەشەیانكردووە بە بەراوردی شارە ...

زیاتر »

زانستی كتێبخانەو زانیاریی و بەڵگەنامە

2-2 پاشان ناساندن‌و زانینی چۆنێتی هەڵسەنگاندن‌و دەربڕینی ئەوانە هەموو بەشێوەی یاسا یاخود تیۆرێك دەبێت. بەڵام فەلسەفە گرنگیی دەدا بەبیروڕاو ئامانج، ئەمەش ڕیشەو بنەمای سەرەكی كاری كتێبخانەیە كە هەڵدەستێ‌ پێی، كەواتە لێرەدا بنەمایەكی فەلسەفی جێبەجێ‌ دەكرێ‌ لەپشت جێبەجێكردنی لایەنی پراكتیكی كتێبخانە. ئە‌و مەبەستەیە كتێبخانە هەڵدەستێ‌ پێی بە بەردەوامی‌و بە ئەنجامی دەگەیەنێت‌و رەنگدەداتەوە لەپیشەو خزمەتگوزاریەكانیدا. «فەرهەنگی مەوسوعی بۆ زانستی كتێبخانەو زانیاریی‌و بەڵگەنامەكان» ...

زیاتر »