سەرەکی » زانست

زانست

2019 یەكێك بوو لە دەیە گەرمەكان

لەو كاتەوەی پلەكانی گەرما تۆماردەكرێت، ئەم 10 ساڵەی دوایی بە گەرمترین دەیە دادەنرێت. لەچوارچێوەی كارەكانی لوتكەی كەشوهەوا كە لە مەدریدی پایتەختی ئیسپانیا بەڕێوەچوو، ڕێكخراوی جیهانیی بۆ چاودێریی كەشوهەوای سەر بە نەتەوەیەكگرتووەكان لەڕاپۆرتێكیدا ئەوەی ئاشكراكردووە كە ئەم دەیەیە زۆرگەرم بووە ولە مێژووی تۆماركردنی پلەكانی گەرمادا بە گەرمترین دەیە دادەنرێت. ئەو ڕێكخراوە ئاماژەی بەوەداوە ساڵی(2019)كە چەندین كارەساتیی سروشتیی تێدا ڕوویداوە لەڕێگەیدایە بێبیتە ...

زیاتر »

ئابووری گلۆبالیزم دیموکراتی دەکوژێنێتەوە

د. مه‌دیحه‌ سۆفی* (بەشى سێیەم) توێژینەوە ئابووری و ڕامیاری و ئیکۆلۆژی و جیۆگرافی و هەموو پێشبینیەکانیتر، لەسەر ئاستی جیهاندا لەخۆڕا ناکرێن، ئەو ڕاپۆڕتانەی کە کورتەی توێژینەوەکانن، یا دەرئەنجامی توێژینەوەکان دەخەنەڕوو، بۆ نمونە ڕاپۆڕتەکانی ناتۆ یا سەنتەری توێژینەوەی ئاشتی لە ستۆکهۆڵم یا سەنتەری وزەی جیهانی، هەر هەموویان ئەوە دەردەخەن کە شەڕی ئایندە یا باشتر وایە بڵێین شەڕی ئێستای جیهان لەسەر سامان ...

زیاتر »

ئه‌ندازیارێك نیوسه‌ده‌یه‌ له‌خه‌می ژینگه‌دایه‌

سەربەست عەبدولڕەحمان یه‌كێك له‌و دیارده‌ نه‌خوازراوانه‌ی كه‌ له‌ لای ئێمه‌ په‌یڕه‌و ده‌كرێ ، كه‌كه‌سێك كارێك ده‌گرێته‌ ده‌ست ، له‌جیاتی ئه‌وه‌ی هه‌رچی شاره‌زاو خاوه‌ن ئه‌زمونه‌ ، له‌و بواره‌دا له‌ خۆ كۆكاته‌وه‌ و هه‌وڵی پێشخستنی بدات ، هه‌وڵ ده‌دات وا پیشان بدات كه‌ پێش ئه‌م هیچ نه‌كراوه‌ و ته‌نها خۆی شاره‌زاو بلیمه‌ته‌ ، به‌رنامه‌ی شیاوی هه‌یه‌ . هه‌رخۆی قاره‌مانی مه‌یدانه‌ . بواری ...

زیاتر »

منداڵان به‌خۆشه‌ویستی سروشت و زینده‌وه‌ران گۆش ده‌كات

سەربەست عەبدولڕەحمان به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پۆلیسی دارستان وژینگه‌ی پارێزگای سلێمانی ، له‌ وه‌رزی كه‌ڵه‌هه‌رزدا ،كێوماڵكردن چڕده‌كاته‌وه‌ و منداڵان به‌خۆشه‌ویستی سروشت و زینده‌وه‌ران گۆش ده‌كات له‌ په‌یوه‌ندیه‌كمان به‌ به‌ڕێز هێمن ئه‌حمه‌د ساڵح كارمه‌ندی به‌شی ڕاگه‌یاندن ، له‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پۆلییسی دارستان و ژینگه‌ی پارێزگای سلێمانی . سه‌باره‌ت چالاكیه‌كانیان به‌تایبه‌ت كه‌ ئێستا وه‌رزی كه‌ڵه‌هه‌رزه‌ . ئاگاداری كردین كه‌ مەشقیڕۆژانەیکارمەندانیپۆلیسیدارستانلەسەرجەمبەشوبنکەکاندابەرده‌وامیهەیەوهەرلەوچوارچێوه‌یەدابەشیپۆلیسیدارستانوژینگەیسەیدسادقوبنکەیبەرزنجەڕۆژانەبەشێویەکیزۆردروستمەشقیبەیانیانئەنجامده‌ده‌ن.وه‌ له‌ ئێستادا مه‌فره‌زه‌كانی پۆلیسی دارستان ، ...

زیاتر »

بۆمبەكانی جەنگی جیهانیی هەڕەشەن بۆ..

بۆمبەكانی جەنگی جیهانیی هەڕەشەن بۆ ئەڵمانیا لەئەڵمانیا پاشماوەی چەك‌و بۆمبە نەتەقیوەكانی جەنگی دووەمی جیهانیی هەرەشەن بۆ سەر ژینگەی وشكانی و ئاویی و ئاژەڵ و مرۆڤ و ژینگەی ئەو وڵاتە. بوچوونێكی هەڵەیە كەسێك وا بیر بكاتەوە ئاگری جەنگ بەكۆتایی ئەو جەنگە دەكوژێتەوە، بۆ نمونە وڵاتێكی وەك ئەڵمانیا تا ئێستاش بە دەست پاشهاتەكانی دوای جەنگی دووەمی جیهانییەوە دەناڵێنێت، چونكە لەسەر زەوییەكەشی و ...

زیاتر »

برنجی ئاڵتونیی ئەو برنجەی لەگەڵ نابینایی دەجەنگێت

بەمەبەستی ڕووبەڕوو بوونەوەی نابینایی رواندنی (برنجی ئاڵتونی) دەبێتە چارەسەرێكی سیحریی گونجاو. دوای بیست ساڵ حكومەتی بەنگلادیش بڕیاریدا برنجێكی تایبەت بچێنێت كە بە(برنجی ئاڵتونی)ناسراوە وئەمەش وەك هەنگاوێك بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئەو كێشە تەندروستیانەیە كە مناڵانی ئەو وڵاتە بە دەستییەوە دەناڵێنن بە تایبەت كێشەكانی بینین و نابینایی. گۆڤاری(ساینس)ی تایبەتمەند بە هەواڵە زانستییەكان ئاشكرایكرد، دوای بیست ساڵ حكومەتی بەنگلادیش ڕەزامەندی دەربڕیوە بۆ ڕواندنی برنجی ...

زیاتر »

10 خۆراكی بەتام و پڕ لە مەگنیسیۆم

هەموو خۆراكێك گرنگیی خۆی هەیە بۆ لەشیی مرۆڤ، بەڵام هەندێكیان گرنگییان زیاترە و دەتوانن جێگرەوەی دەرمان بن و گرفتە تەندروستییەكان چارەسەر بكەن. پسپۆرانی تەندروستی‌و خۆراك هەمیشە جەخت دەكەنەوە مرۆڤ بۆ پاراستنی تەندروستیی خۆی پێویستە لە خۆراكەكانییەوە دەست پێبكات، بۆ ئەمەش لیستێكیان ئامادە كردووە و ئەو خۆراكانە لە خۆدەگرێت كە لەگەڵ ئەوەی تامیان خۆشە، دەوڵەمەندیشن بەمەگنیسیۆم، هەندێك توخمە خۆراكیی و ڤیتامینی ...

زیاتر »

دووكەڵی ئەگزۆز دەكرێتە پەیین

لەهەنگاوێكی تردا لەبواری تەكنەلۆژیا‌و بۆ كەمكردنەوەی پیسبوونی ژینگە، زاناكان تەكنیكێكی تر بەكاردەهێنن بۆ گۆڕینی دووكەڵی ئەگزۆزی ئوتۆمبیل بۆ پەینی كیمیایی و سوتەمەنی موشەكەكان و دروستكردنی نایلۆن. ڕاپۆرتە ڕۆژنامەوانییەكان ئەوەیان ئاشكرا كردووە، زانایانی زانكۆی مانشستەر لە بەریتانیا تەكنیكێكی نوێیان داهێناوە بۆ گۆڕینی گازی ژەهراوی ئەگزۆزی ئۆتۆمبیل بۆ ترشی نەتریك كە دەچێتە چەندین پیشەسازیی جیاوازەوە هەر لە بەرهەمهێنانی خاوی نایلۆن و پەیینی ...

زیاتر »

ئاشكراكردنی نهێنیی رووی بەردینی زەوی

توێژەرەوان گەیشتنە ئەو ئەنجامەی ئەو زەوییە بەردینەی كە ئەمرۆ دەیناسین بەهۆی كاریگەرییە دەرەكییەكانی گۆی زەوییەوە بووە و تەمەنیشی چەندین ملیار ساڵە. زانایان و توێژەرەوانی زانكۆی(ماكواری)ی ئوستورالیا، دوای كاری زۆریان و توێژینەوەی وردیان بۆیان ئاشكرا بووە كە تەكتۆنی بوونی پلێتەكانی زەوی بە هۆی نەیزەكبارانێكی چڕەوە ڕوویداوە و بووتە هۆی گۆڕینی ڕووی نەرم و گەرمی زەوی بۆ دەشتی ڕووتەنی ئێستا كە لە ...

زیاتر »

ئابووری گلۆبالیزم دیموکراتی دەکوژێنێتەوە

د. مه‌دیحه‌ سۆفی* (بەشى دووەم) ڕزگارکردنی کوێتیش لە ساڵی 1991 دا، بە پێشەنگی هێزی ئەمریکاو و بەیارمەتی وڵاتە هاوپەیمانەکانەوە، لەکاتی داگیرکردنی لەلایەن ڕژێمی سەدامەوە، هەر لەبەر بوونی وزە و دەوڵەمەندی کوێت بوو کە لە %11 ی وزەی جیهانی تێدایە، جێگیرکردنی سوپا و هێزی ئەمریکی لە سعودیە و کەنداو، هەر بۆ پاراستنی بەرژەوەندیەکانیانە لەو ناوچەیەدا. شۆڕشی کورد لە ڕۆژئاوا و سەرکەوتن ...

زیاتر »