سەرەکی » زانست

زانست

عەدەسە (لینز) بەكارمەهێنە

پسپۆڕانی تەندروستیی رایدەگەیەنن: بەكارهێنانی هاوێنە یان (لینز) مەترسیی تووشبوون بە كۆرۆنا زیاتر دەكات و لە بری ئەوە بەكارهێنانی چاویلكە سەلامەتترە. رێكخراوە تەندروستییەكان و لەوانەش رێكخراوی تەندروستیی جیهان و دامەزراوەی نیشتمانیی بۆ خزمەتەگوزایی تەندروستیی لە بریتانیا لەدوای بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆناوە تائێستا لە یەكێك لە رێنماییەكانیاندا جەخت لەوە دەكەنەوە كە پێویستە دەست نەدرێت لە رووخسارەوە و بە تایبەتیش چاو و دەم و ...

زیاتر »

چەندجار بەرگی پێخەفەكان بشۆردرێن؟

بۆئەوەی هەمووان تەندروستییەكی باشمان هەبێت، پێویستە هەفتەی چەند جار بەرگی پێخەفەكان بشۆین تا میكرۆب و بەكتریا و مشەخۆرەكان لەناوبەرین؟ زۆر ئاساییە بەرگی دۆشەك زوو زوو نەشۆردرێت، بەڵام بەهۆی ئەوەی زۆرجار ئەندامەكانی خێزان بۆ خۆیان دەبنە مۆڵگەیەكی باش بۆ میكرۆب و بەكتریا زیانبەخشەكان، هەربۆیە پێویستە هەمیشە بە پاكیی رابگیرێن. بە پێی راپرسییەك كە بەم دواییە لە بریتانیا كراوە، سەبارەت بەوەی هاووڵاتیان ...

زیاتر »

ئەمریكا دەبێتە سەنتەری ڤایرۆسی كۆرۆنا

كەشتیی نوح رێكخراوی تەندروستیی جیهان پێشبینی دەكات كە ئەمریكا ببێتە سەنتەری داهاتووی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا (كۆڤید – ١٩). لە كاتێكدا رۆژی سیشەممە رێكخراوی تەندروستیی جیهان راگەیاند، هیچ حاڵەتێكی تووشبوون بە كۆرۆنا لە شاری وهانی چین تۆمار نەكراوە، لە ئەمریكا حاڵەتەكانی تووشبوون بەو ڤایرۆسە لە هەڵكشاندابوو هێشتاش ئەو دۆخی هەڵکشانە بەردەوامە. مارگرێت هاریس وتەبێژی رێكخراوی تەندروستی جیهان ئاماژەی بەوەدا كە ژمارەی ...

زیاتر »

داهێنانێكی روسیی بۆ چارەسەكردنی كۆرۆنا

كەشتی نوح كۆمپانیایەكی روسیایى ئامێرێكی نوێی داهێناوە كە ئاسانكاریی دەكات بۆ چارەسەركردنی ئەوانەی تووشبووی كۆرۆنان. كۆمپانیای PM&HM ى روسی ئامێرێكی هەناسەدانیان داهێناوە و دوای سەركەوتنی سەرجەم تاقیكردنەوەكان لەسەر ئەو ئامێرە، دەخرێتە بازاڕەكانەوە. مەبەست لە داهێنانی ئەو ئامێرە ئاسانكارییە بۆ چارەسەركردنی ئەوانەی نەخۆشیی هەوكردنی سییەكانیان هەیە و ئێستاش بۆ ئەوانە سوودی هەیە كە تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و چارەسەر وەردەگرن. سەرچاوەیەك ...

زیاتر »

رووبار و جۆگەكانی ڤینیسیای سازگار كردۆتەوە

كەشتیی نوح هەرچەندە ڤایرۆسی كۆرۆنا بووە مۆتەكەیەك و زۆربەی زۆری وڵاتانی جیهانیی گرتەوە، بەڵام وەك دەوترێت هەندێك لێكەوتەی ئەرێنیشی هەبووە. بەپێی هەندێك سەرچاوەی نزیك لە ئیتالیاوە كە ئێستا زۆرترین تووشبوو بەو ڤایرۆسەی تێدا تۆماركراوە، چەند دیاردەیەكی سەرنجڕاكێش دەبینرێت كە ماوەیەكی زۆر بووە نەبینراوە. وەك ئەو سەرچاوانە ئاماژەیان پێداوە لە شارێكی وەك ڤینیسیادا كە یەكێكە لە شارە جوان و ناوازەكانی ئیتالیا ...

زیاتر »

ڤایرۆسی كۆرۆنا لە ئاسمانەوە هاتووە؟

كەشتیی نوح لە سەروبەندی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كرۆنا لە چین، چەندین سیناریۆ بۆ هۆكارەكانی سەرهەڵدانی ڤایرۆسەكە هێنراونەتە ئاراوە و یەكێكیان ئەوەیە كە رەنگە ڤایرۆسەكە بە هۆی نەیزەكێكەوە بووبێت كە پێشتر بەر زەوی کەوتووە لە ناوچەیەكی چین. (فیچسلاف ئیلین)ی سەرۆكی پەیمانگای كێشەكانی پزیشكیی زیندەیی لە ئەكادیمیای زانستەكانی روسیا لەو بڕوایەدایە کە دوور نییە ئەو ڤایرۆسە بە هۆی ئەو نەیزەكەوە بڵاوبووبێتەوە كە پێشتر ...

زیاتر »

دەیەوێت شوێنپێی چین هەڵگرێت

كۆریای باشوور هەنگاو دەنێت بۆ روبەڕوبونەوەی كۆرنا و سەركەوتنیشی بەدەستهێناوە، كەواتە هۆی سەركەوتنەكەی چییە؟ دەسەڵاتدارانی كۆریای باشوور توانیویانە رێچكەی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا خاوبكەنەوە، ئەویش بەهۆی بەرنامەیەكی شیكاریكردنی جیاكارییەوە. بە پێی گۆڤاری (Science)، نزیكەی (٥٠) ملیۆن كەس لە كۆریای باشوور دەژین، لە كاتێكدا لە (٢٩) ی شوباتی رابردوودا نزیكەی (٩٠٩) حاڵەتی تووشبوون بە ڤایرۆسەكە لەو وڵاتەدا تۆماركرا، بەڵام لە (١٧)ی مارتدا ...

زیاتر »

كۆرۆنا پیاوێكی كردە سەرۆك

كێشەی سەرهەڵدانی ڤایرۆسی كۆرۆنا، گەشتێكی ئاسمانیی ئاسایی كردە گەشتێكی سەرۆكانە. لە دوای بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆناوە چەندین رووداوی سەیر و سەرنجڕاكیش روویانداوە كە هەندێكیان بە درێژایی تەمەن دەبنە یادەوەرییەكی لەبیرنەكراو یەكێك لەو رووداوانەش چیرۆكی گەنجێكی ئەرجەنتینییە. ئەو گەنجە ناوی ئیلانە لە سەرەتای هەفتەی رابردوودا ویستوویەتی لە شاری تەلئەبیبەوە بگەڕێتەوە بۆ ئەرجەنتین، كاتێك دەچێتە فڕۆكەخانەی (بن گۆریۆن)، دەبینێت گەشتی هێڵی ئاسمانی (El ...

زیاتر »

گەرمای هاوین،هیوایەك بۆ كۆتایی كۆڤید- ١٩

كةشتي نوح لە هاوین و كاتی بەرزبوونەوەی پلەكانی گەرمادا هیوایەك هەیە بۆ ئەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا لەناو بچێت؟ بۆ وەڵامدانەوەی ئەو پرسیارە چەندین توێژینەوە دەستیپێكردووە. لەو توێژینەوانەش كە لەماوەی چەند رۆژی رابردوودا دەستیپێكردووە، توێژینەوەیەكی زانایانی زانكۆی (یوتا)یە لە ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا. ئەو زانایانە ئاشكرایانكردووە: نموونەی یەكەمی ڤایرۆسی تاجیی ناسراو بە (كۆڤید -١٩) یارمەتیدەرە بۆ راڤەكردنی رادەی بەرگەگرتنی ئەو ڤایرۆسە لە پلەی ...

زیاتر »

پەتای کۆڕۆنا (کۆڤید-١٩)

د. مەدیحە سۆفى- ئەڵمانیا* ئەگەرچی زانست لەمڕۆدا گەیشتۆتە ئاو ئاستەی کە تاڕادەیەك تەندروستیی خەڵك بپارێزێ، لەگەڵ ئەوەشدا هەمیشە بارودۆخێك دێتەکایەوە، کە زانست دەستەوەستان دەکات و بەهرە و هەوڵەکانی مرۆڤ بۆ زاڵبوون بەسەر ئەو حاڵەتەدا رۆڵی سەرەکی دەبینن، وەکو ئەم پەتاو درمەی لەم کاتەدا بەهۆی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید-١٩)وە لە تەواوی جیهاندا بڵاوبۆتەوە. زانست بوارێکی دینامیکییە، هەمیشە لە گۆڕاندایە، بەڵام  هۆکاری زۆرێک ...

زیاتر »