سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 101)

ئەدەب – سێبەر و سایە

چیرۆك و خوێنه‌ری ده‌قكوژ!

حه‌مه‌ كه‌ریم عارف 4 و كۆتایی خوێنه‌ری جدی یا خوێنه‌ری ڕه‌خنه‌گر، هه‌ر به‌ خوێندنه‌وه‌ی ڕه‌وته‌نی ده‌قێك سوكنایی نایه‌ت و ڕۆحی كونجكاوی تێر و پاراو نابێت، ته‌نیا له‌ دووی له‌زه‌تێكی هونه‌ری نییه‌، به‌ ڵكو عه‌وداڵی ئه‌وه‌شه‌ كه‌ هه‌ڵسه‌نگاندن و خوێندنه‌وه‌یه‌كی هونه‌ریش بۆ نووسه‌ره‌كه‌ بكات و بچێته‌ بنج و بناوانی ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌م نووسه‌ره‌ چ راڤه‌یه‌كی بۆ ژیان كردووه‌، چۆنی شه‌ن و ...

زیاتر »

دێو به‌همه‌ن وه‌ڵامی كێ ده‌داته‌وه‌؟

نه‌جات نوری مێژوی مرۆڤایه‌تی پڕه‌ له‌ پرسیار، به‌ڵام له‌ناو ئه‌و پرسیارانه‌دا (ئایا مرۆڤ دڕنده‌یه‌) پێ ده‌چێت ئه‌م پرسیاره‌ ته‌مه‌نی هه‌زاران كه‌سی له‌ رۆشنبیر و نه‌خوێنده‌واره‌كانیش به‌خۆیه‌وه‌ سه‌رقاڵ كردبێت چونكه‌ مرۆڤ تاكه‌ بوونه‌وه‌ری عه‌قڵانییه‌ كه‌ خۆی خۆی قڕده‌كات‌ و جیهانی به‌ خوێن نه‌خشاندووه‌. زۆربه‌ی نووسه‌ران‌و ئه‌دیبه‌كانی جیهانیش له‌م روانگه‌یه‌وه‌ ته‌ماشای مرۆڤ ده‌كه‌ن، به‌وه‌ سه‌رسام ماون كه‌ كام لایه‌نه‌ ده‌گرێت مرۆڤ تێدا ...

زیاتر »

حیكایه‌ته‌كانی «ر»، ئه‌و كچه‌ی دوو چیرۆكی هه‌بوو

نیهاد جامی مرۆڤ چیرۆكێكی هه‌یه‌ ده‌توانێت وه‌ك ژیاننامه‌ی خۆی بیگێڕێته‌وه‌، من كاره‌كته‌ری حیكایه‌تێكم ده‌مه‌وێت نووسه‌ری حیكایه‌ته‌كه‌ ده‌ستخه‌ڕۆ بكه‌م، هه‌موو ئه‌وانه‌ی ئه‌و ده‌یگێڕێته‌وه‌ ئه‌وه‌ چیرۆكی ژیانی من نییه‌، به‌ڵكو ئه‌و منی كردووه‌ به‌ پاڵه‌وانی حیكایه‌تێك، كه‌ من نیم ته‌نیا له‌ خه‌یاڵی ئه‌ودا من وام، بۆیه‌ نامه‌وێت كه‌س ده‌ستخه‌ڕۆ بكه‌م، كاتێك ئه‌و حیكایه‌تی من ده‌گێڕێته‌وه‌، ئه‌وه‌ من نیم، به‌ڵكو منم له‌ گێڕانه‌وه‌ی ...

زیاتر »

مه‌مكوژن كه‌ تامه‌زرۆییم له‌ باخان ده‌بارێ!

سه‌ردار حه‌مید- نۆڕێ 1 هه‌ناری شیرین.. كه‌ پێگه‌ییووه‌، ده‌بێ له‌ سه‌به‌ته‌ی‌ ده‌سته‌كانی‌ مندا بێ، نه‌ك له‌ تووره‌كه‌ی‌ گه‌رمدا.. بڵ ببێ. 2 ژێركراس بۆ دوو شت ده‌شێ، (تۆ).. بیكڕی و بێ ستیان له‌به‌ری بكه‌یت (من)یش لێتی بدزم و تێر تێر هه‌ڵیمژم بۆنی‌. 3 ده‌زانم كه‌ی دێیت.. له‌گه‌ڵ‌ وه‌رزی پێنجه‌م، كاتێ.. میوانی و»میوه‌»كان تامیان به‌سه‌ر چووه‌ و هه‌موو شتێكیش هاتوونه‌ كۆتا. 4 ...

زیاتر »

مه‌شخه‌ڵه‌كه‌ی مام

نه‌وجه‌وان حه‌وێز هێرانی* من یه‌كیه‌تیم هه‌ر به‌ پێوه‌م مه‌شخه‌ڵه‌كه‌ی مامی ئێوه‌م بۆ گه‌له‌كه‌م به‌رده‌ بازم بۆ دوژمن، به‌فر‌و كڕێوه‌م زۆر هه‌ورازی سه‌ختم بڕیوه‌ گه‌لێك خه‌ونیان به‌مه‌رگم دیوه‌ به‌ڵام هه‌ر ماوم نه‌فه‌وتاوم باڵای سه‌وزم دنیای پۆشیوه‌ من مێژووی كوردم گه‌شانده‌وه‌ به‌شۆڕشم كردو هه‌ڵم ستانده‌وه‌ ئومێدم به‌خشی به‌ نائومێدی شكۆی نه‌ته‌وه‌ییم بۆ گه‌ڕانده‌وه‌ منی یه‌كێتی حزبی شه‌هیدان خاوه‌ن راپه‌ڕین و به‌رخودان حزبی ...

زیاتر »

کێشەی‌ نەخوێندنەوە لە رۆژی‌ جیهانی‌ خوێندنەوەدا

د.ئاراس محه‌مه‌د سالح ڕۆژی‌ 23 نیسانی‌ هەموو ساڵێک لەلایەن ڕێکخراوی‌ (یونسکۆ)وە وەک ڕۆژی‌ جیهانی‌ خوێندنەوە دیاریکراوە، لەو ڕۆژەدا وڵاتانی‌ پێشکەوتوو بەدوادا چوون دەکەن بۆ ژمارەی‌ کتێبی‌ چاپکراو بڵاوکراوەو ژمارەی‌ کتێبی‌ خوێندراوە لە وڵاتەکانیاندا، خۆزگە لە وڵاتی‌ خۆشماندا بەدواداچوون بکرایە بۆ ئەو پرۆسە گرنگەو بە داتاو ژمارەی‌ ورد ساڵانە ڕاپۆرتی‌ زانستی‌ و مەیدانیان بڵاو بکردایەتەوە لەسەر: ژمارەی‌ کتێبی‌ چاپکراو. ژمارەی‌ کتێبی‌ ...

زیاتر »

گه‌وهه‌ر له‌ هونه‌ری مۆسیقادا

ئا : ئازاد مه‌عروف 5 ناوه‌ندێتی { دانایی ،دادپه‌روه‌ری ،ئازایه‌تی ،لێبورده‌یی ،چاكه‌كاری }،چه‌مكێكی تایبه‌ت له‌خۆ ده‌گرن له‌وانی تر جیاوازن هه‌ریه‌ك له‌مانه‌ كاریگه‌ییه‌كی تایبه‌ت به‌خۆی هه‌یه‌و هیچكامیان وه‌ك ئه‌ویتریان نییه‌ به‌ڵام ده‌بنه‌خه‌سڵه‌تی هونه‌رمه‌ند. جوانی و پیرۆزی ده‌به‌خشنه‌ به‌رهه‌مه‌ مێژووییه‌ هونه‌رییه‌كان. ئه‌گه‌رچی ته‌واوكه‌رێكی ته‌واو و پڕو كۆ نین ئه‌گه‌ر بیری هونه‌رمه‌ند ته‌واو زاڵو سه‌ركه‌وتو نه‌بێت به‌سه‌ر كاریگه‌رییه‌ سروشتی و كۆمه‌ڵایه‌تی و ڕامیارییه‌كان. ...

زیاتر »

ماڵێک بۆ ناساندنی کلتوور بە گەنجانی کەلار

زانیار محەمەد حەسەن ماڵی گەنجانی کەلار سەنتەرێکی سەر بە رێکخراوی نیشتیمانە کە رێکخراوێکی ڕۆشنبیرییە کار بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاری گەنجان و برەودان بە تواناکانیان دەکات،لەبارەی سەنتەرەکەوە ڤیان ئەحمەد بەرێوبەری سەنتەری ماڵی گەنجانی کەلار بۆ»کوردستانی نوێ»وتی:» سەنتەرەکەمان لە ساڵی ٢٠٠٥ دامەزراوە و برەودان بە توانای گەنج و بەرەوپێشبردنی ئاست و توانای گەنجان یەکێکە لە ئامانجەکانی دروست بوونی ئەم سەنتەرە، هەروەها بارەگای ...

زیاتر »

خانمە ئەستێرەکانی بۆلیوود

ئا: سیڤا ئازاد نەرگس دات نەرگس دات ناوی لەدایکبوونی فاتیمە ڕەشید کە لەفیلمەکان بە نەرگس ناسرا. (ماوەی ژیان: ١ی حوزەیرانی ١٩٢٩ تاوەکوو ٣ی ئایاری ١٩٨١). نەرگس خانمە ئەکتەرێکی ناسراوی سینەمای بۆلیوود بوو و زۆرجار ناوی لەباشترینەکانی مێژووی بۆلیوودیش دەهێنرێت. لەساڵی ١٩٣٥ بۆ یەکەمینجار لەفیلمی (Talash-E-Haq) دەرکەوت کە ئەمەش لەتەمەنێکی بچووکیدابوو دواتر لەساڵی لەساڵی ١٩٤٢ لەفیلمی تەمەنا (Tamanna) دەردەکەوێتەوە. لەماوەی ساڵانی ...

زیاتر »

پوختەی گوتارەکانی زمان و دیالێکتەکان

(1٢) دوکتۆر حوسێن موحەممەد عەزیز* له‌ کۆتایی ئەم زنجیرە گوتارەدا، زۆر به‌ ڕاشکاویی‌ ده‌ڵیم: ئێمه‌ی کورد ده‌توانین، لای دۆست و دوژمن، زۆر به‌ شانازییه‌وه، باسی زمانه‌که‌مان بکه‌ین. چونکه‌ له‌لایه‌که‌وه‌، تا ئه‌وڕۆ به‌ سه‌رکه‌وتوویی، له‌ده‌س هه‌موو جۆره‌ گرفتێکی پوکاندنه‌وه و تواندنه‌وه‌ ڕزگاریبووه‌. له‌لایه‌کی دیکه‌شه‌وه‌، زمانه‌که‌مان له‌ ڕووی ئه‌لفوبێوه‌، له‌چاو هێندێ زمانی دیکه‌ی وه‌ک (فارسیی، توورکیی و عه‌ره‌بیی)، گه‌لێ ده‌وڵه‌مه‌ندتره‌. بۆیه‌ زۆر ...

زیاتر »