سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 30)

ئەدەب – سێبەر و سایە

‎سێ پارچه‌ شیعر

‎ئاوات حه‌سه‌ن ئه‌مین ‎روانین له‌ كونی ده‌رزییه‌وه‌ كورتبین مه‌به‌ هاوڕێ سه‌ره‌تای تۆش له‌ زۆر سه‌ره‌تای تر باشتر نییه‌ . ره‌نگبێ تۆ به‌خته‌وه‌ر بی له‌وه‌ی .. هه‌ر زۆر زوو فه‌رشی سووریان بۆ ڕاخستی. وه‌لێ ئێمه‌ رێگاكه‌یان دڕك ڕێژكرد .. بۆیه‌ تۆ شیعره‌كانت به‌ مه‌ره‌كه‌بی چینی نووسی، ئێمه‌ش به‌ خوێن..! دووانه‌كان ‎باران زه‌وی ئه‌شواته‌وه‌ ‎خوناوی تۆش ناخی من ‎دره‌خت هێلانه‌ بۆچۆله‌كه‌ چێئه‌كا ...

زیاتر »

لە زمانی کلاسیزمەوە بەرەو شانۆی مۆدێرن

«فەلاقەکردنی مردن» ده‌وه‌ن مه‌عروف نیگایەک لە شانۆی (گەر بڕیارە بمرین) نووسین و دەرهێنانی: شوان کەریم دراماتۆرگ: ڕزگار حەمە ڕەشید پێش هەر ڕاڤەکردنێک، گەرەکمە جارەکی دیی، بگەڕێمەوە بۆ ئەو جوگرافیایەی کە سەرچاوەی کلاسیزمی تێدا زاوە. چونکە گەر ئەمە نەکەم، بڕواناکەم بتوانم بە قووڵی، لەجەوهەر و مانای نمایشی شانۆیی گەربڕیارە بمرین، ڕانانی وردم بکەم. ژبەر هەندێ، دەخوازم ئاوڕێک لەو جوگرافیایە بدەمەوە، کە ...

زیاتر »

زانكۆی سلێمانی مێژوویەكی پڕشنگدارو ئاسۆیەكی گەشتر

ژینۆ عه‌بدوڵڵا* دامەزرندنی یە كەمین زانكۆ لە باشوری كوردستان لە ساڵی 1968، لە شاری سلێمانی با یە خێكی گرنگ و گەورەو فراوانی هە بوو لەسەرجەم كایەكاندا نەك تە نها لە شاری سلێمانی بە ڵكو لە تەواووی شارە كانی هەرێم بە تایبەت لەو كاتەدا لە هەموو عێراقدا تەنها زانكۆكانی بەغدا و موستنسەریەو موسڵ و بەسرە هەبوون. سەرەتای كردنەوەی زانكۆی سلێمنی بەسێ ...

زیاتر »

كەژاڵ ئەحمەد: ئه‌و ئازارانه‌ی من بینیومه‌ هه‌قی خۆمه‌ ته‌نانه‌ت به‌ ئێوه‌ش بڵێم كه‌ چاوپێكه‌وتن ناكه‌م

سازدانی/ جه‌واد حه‌یده‌ری كه‌ژاڵ ژنێكی هه‌میشه‌ ته‌نیا، شاعیرێك كه‌ خۆیشی نازانێت دڵی له‌ كوێیه‌، نووسه‌رێكه‌ كه‌پێی وایه‌ هیچ كه‌س وه‌ك خۆی ناتوانێت مێژووی خۆی بنووسێته‌وه‌. كه‌ژاڵ ژنێك له‌نێوان شیعر و سیاسه‌ت و ڕاگه‌یاندن، شیعر هه‌ڵده‌بژێرێت. میدیاكارێكه‌ كه‌ پێیوایه‌ هیچ شتێك به‌ قه‌د میدیا ئازاری نه‌داوه‌ و جارێكی تر ناگه‌رێته‌وه‌ بۆ ناوی دونیای ڕاگه‌یاندن. كه‌ژاڵ یه‌كه‌مین په‌یامنێری مێیه‌ كه‌ ده‌چێته‌ به‌ره‌كانی ...

زیاتر »

گه‌وهه‌ر له‌ هونه‌ری مۆسیقادا

ئا : ئازاد مه‌عروف 16 سامان هیچ بونه‌وه‌رێك ناتوانێت نكوڵی له‌و ڕاستییه‌بكات كه‌ هونه‌رمه‌ند هه‌ر له‌سه‌ره‌تای له‌دایكبوونی وه‌ك كۆرپه‌یه‌كی نوێ هه‌ڵگری په‌یامی حه‌زو چێژو سۆزه‌ كه‌ هه‌رسێكیان عه‌شقه‌و له‌ ڕێی هونه‌ره‌كه‌یه‌وه‌ نیشانی كه‌سانی تری ده‌دات و ئه‌وانیش لاسای ده‌كه‌نه‌وه‌ و شته‌ نه‌بینراوه‌كان له‌ زه‌ینیاندا ده‌بێته‌ بینراو. چالاكییه‌ هونه‌رییه‌كانی هونه‌رمه‌ند به‌ڕابه‌رایه‌تی بیر ده‌بێته‌ چه‌كی ڕێبازی ئامانج كه‌ له‌ پێناویدا تێده‌كۆشن بۆ ...

زیاتر »

كورنتی كه‌ناڵه‌كه‌ ده‌گرێ!

محه‌مه‌د كه‌ریم (1) كورنتی ئاسمان به‌ چاتۆڵ ده‌زانێت! به‌خۆی و ریزێك ئوتومبیل و ره‌وه‌یه‌ك پاسه‌وانی پیاوخۆره‌وه‌، به‌ دنیایه‌ك چه‌ك و جبه‌خانه‌وه‌، خۆی ده‌كات به‌ زاڵگه‌ی هه‌ولێردا. ته‌نیا چه‌ند پاسه‌وانێكی داماوی گیرفان به‌تاڵی لێیه‌. كه‌مێك رایده‌گرن، به‌حسابی خۆیان ده‌یانه‌وێ لێپێچینه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ بكه‌ن. له‌ كوشنی ناوه‌ڕاستی ئوتومبیلی دووه‌مدا وه‌كو ترنتی شه‌پقه‌كه‌ی خستۆته‌ سه‌رچاوی و گوێی هه‌ڵخستووه‌ و لووتی جوان كردۆته‌وه‌، هه‌ناسه‌یه‌ك هه‌ڵده‌مژێ، ...

زیاتر »

دوا گولله‌ی هه‌مه‌نگوای

(ئێ.هۆچنه‌ر) ئه‌و رۆژنامه‌نووسه‌ ئه‌مریكییه‌ لاوه‌ بوو كه‌ كتێبی (بابه‌ هه‌مه‌نگوای) نووسی كه‌ به‌ دیارترین یاداشتی ئه‌ده‌بی هه‌ژمارده‌كرێت كه‌ به‌ شێوازێكی رۆمانئاسا تۆماركراوه‌. له‌و ده‌مه‌دا ئه‌و رۆژنامه‌نووسه‌ لاوه‌ نه‌ناسراوه‌ هه‌وڵیده‌دا هه‌مه‌نگوای خاوه‌ن رۆمانی (پیره‌مێرد‌و زه‌ریا) قایل بكات كه‌ ته‌نها پێنج خوله‌كی له‌كاتی خۆی پێ ببه‌خشێ له‌پێناوی به‌ده‌ستهێنانی وه‌ڵامی پرسیارێك كه‌ رۆژنامه‌كه‌ ئاراسته‌ی هه‌مه‌نگوای كردبوو له‌ ژێر ناونیشانی( داهاتووی ئه‌ده‌ب چی ده‌بێت؟) ...

زیاتر »

ره‌خنه‌ی پڕاكتیكی یان قسه‌ی گشتی؟

وه‌ڵامێك بۆ نه‌جات نوری مه‌حمود نه‌جمه‌دین له‌ سه‌رده‌می پاره‌ زۆرییه‌كه‌دا كه‌ پاره‌ ته‌خشان و په‌خشان ده‌كرا، گه‌لێك وتاری له‌م شێوه‌یه‌ له‌باره‌ی گه‌نده‌ڵییه‌وه‌ ده‌نووسران كه‌ قسه‌ی گشتی بوون و هیچ گه‌نده‌ڵێكیان تۆمه‌تبار نه‌ده‌كرد بۆ نموونه‌: گه‌نده‌ڵی ئه‌م وڵاته‌ی وێران كردووه‌. یان گه‌نده‌ڵی ده‌ستی ناوه‌ته‌ بینه‌قاقای خه‌ڵك. جا ئه‌م جۆره‌ نووسینانه‌ زۆرجار له‌ لایه‌ن گه‌نده‌ڵه‌كانه‌وه‌ ده‌نووسران، بۆ مه‌به‌ستی خۆ ده‌ربازكردن و ئه‌ستۆپاكی. ...

زیاتر »

شیعر و جیهانی ژنانه‌

سۆهه‌یلا مه‌یهه‌می-سنه‌ ئه‌گه‌رچی به‌ وته‌ی (ناتالی ساروت) به‌شكردنی ئه‌ده‌بیات به‌ ئه‌ده‌بیاتی پیاوانه‌ و ژنانه‌ ره‌نگه‌ زۆر پێویست نه‌بێت، به‌ڵام روانگه‌یشمان هه‌یه‌ كه‌ ره‌گه‌زی نووسه‌ر له‌ پێكهێنانی جیهانی تایبه‌تی ئه‌ودا گرنگه‌. ئه‌ده‌بیات دیارده‌یه‌كه‌ كه‌ ژن و پیاوی بۆ نییه‌، به‌ڵام له‌ باكگراوندی مێشكی خۆماندا ئه‌و به‌شكردنه‌ له‌ به‌رچاو ده‌گرین و ده‌بێته‌ هۆكاری روانگه‌ی دووئالیستی. باسی ئێمه‌ لێره‌دا نه‌بوون و قاقڕی شیعری ...

زیاتر »

جه‌نگ له‌ چاوی ژنانه‌وه‌

بیار ره‌شید هه‌رچه‌نده‌ فه‌زای جه‌نگ بۆ ئێمه‌ وه‌ك كورد فه‌زایه‌كی نامۆ نییه‌، چونكه‌ ئه‌و جوگرافیایه‌ی ئێمه‌ی تێدا ده‌ژین به‌رده‌وام له‌ جه‌نگدایه‌، به‌ڵام خوێندنه‌وه‌ی ئه‌و هه‌سته‌ی سه‌ربازێك له‌ به‌ره‌ی جه‌نگدا هه‌یه‌تی و گێڕانه‌وه‌ی له‌ زمانی خۆیه‌وه‌ شتێكی تره‌، به‌ تایبه‌تی ئه‌گه‌ر ئه‌و سه‌ربازه‌ ژن بێت. جه‌نگ به‌گشتی سیمایه‌كی پیاوانه‌ی هه‌یه‌ و زیاتریش له‌ زمانی پیاوانه‌وه‌ ده‌گێڕدرێته‌وه‌، وه‌لێ رۆمانی (جه‌نگ هیچ روخسارێكی ...

زیاتر »