سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 30)

ئەدەب – سێبەر و سایە

نوێژێك له‌سه‌ر ده‌ریا

نوێترین رۆمانی خالید حوسێنی ده‌رباره‌ی ئالان كوردی سه‌ردار فه‌تاح خالید حوسێنی، یه‌كێكه‌ له‌ نووسه‌ره‌ ناسراو و به‌ ناوبانگه‌كانی ئێستای دنیای رۆماننووسین، رۆمانه‌كانی پڕفرۆشترین به‌رهه‌مه‌كانی ئه‌مڕۆی كتێبخانه‌كانی دنیایه‌ و خوێنه‌رێكی فره‌ی به‌لای خۆیدا راكێشاوه‌ و رۆمانه‌كانی بۆ چل زمان وه‌گێڕدراون. خالید حوسێنی رۆژی 4ی مانگی مارتی 1965 له‌ كابول له‌ دایكبووه‌. نووسه‌ری رۆمانی به‌ناوبانگی (كۆلاره‌وان)ه‌، كه‌ له‌ هۆڵه‌نده‌ یه‌ك ملیۆن و ...

زیاتر »

نزیك له‌ شیعر دوور له‌ سیاسه‌ت

سۆران محه‌مه‌د ستیڤان مالارمێی شاعیری به‌ناوبانگی فه‌ره‌نسی له‌ وته‌یه‌كدا ده‌ڵێت: شیعر زمانی دۆخی قه‌یرانه‌كانه‌. تا چه‌ند هاوڕای ئه‌م وته‌یه‌ین، ئه‌و وه‌ڵامه‌ لای تاكی شاعیر و خوێنه‌ره‌كانه‌، به‌ڵام بێگومان شیعر به‌ هه‌موو جۆره‌كانییه‌وه‌ تێكه‌ڵه‌یه‌كه‌ له‌ هه‌ست و نه‌ستی شاعیره‌كه‌ی له‌ شوێنكاتێكی دیاریكراودا، به‌و مانایه‌ی زمان چوارچێوه‌ڕێژ ده‌كرێت به‌ ستایڵێك له‌ داڕشتن كه‌ جیای ده‌كاته‌وه‌ له‌ ژانره‌كانی تری ئه‌ده‌ب، ره‌نگه‌ له‌ زه‌مه‌نێكدا ...

زیاتر »

ساڵیادی قەندیلی مێژوو

ئازاد سەراوی ئێستا قەندیل چاو دەگێڕێ له لوتكەدا شین دەگێــڕێ بۆ دوا هەواری مام جەلال پەڵە هەورێك ڕادەسپێرێ ئێستا ناوزەنگ، دەدا لە زەنگ دەیكاتە قریوەی تفەنگ بۆ ساڵیادی مامی كوردان ڕۆژی دەبێتە شەوەزەنگ ئێستا نۆكان، قەڵای مێردان چاو تەڕو دڵ پڕ لە گریان شیوەن و گریان دەگێڕێ بۆ كەڵە پیاوی نیشتمان ئێستا یاخسەمەر( شین ) گێڕە لە دابان هەتا چەرماوەند ...

زیاتر »

نامەیەکی‌ شێخ حەسەنی گڵەزەردە بۆ نادر شای ئەفشار

د.ئاراس محه‌مه‌د سالح شێخ حەسەنی گڵەزەردە وەك زانایەكی ئاینی و شێخێكی تەریقەتی قادری و ساداتی بەرزنجە خاوەن پێگەیەكی بەهێز و دەسەڵاتێكی ئاینی و كۆمەڵایەتی بەهێز بووە لە ڕۆژگاری‌ خۆیدا، بۆیە كاتێك سوپای نادر شای ئەفشار کاتێک لە ساڵی‌ (1743ز) دێتە كوردستان و لە گوندی (مۆكەبە)ی سورداش پرسیاری كەسایەتی ناسراوی ناوچەكە دەكات، لەسەر ئاستی‌ میرایەتی‌ بابان ئاماژە بە ناوی‌ شێخ حەسەنی ...

زیاتر »

ساتێک لە سایەی هونەر و وەرزشدا لەتەک مامۆستا عەلی لەتیف دا

سازدانی: هەڵۆ بەرزنجەیی *وەرزش لە جارانی سلێمانی دا چۆن بوو؟ کێ بوون یاریزانەکان و ئێستا وەرزش چۆنە؟. -جاران وەرزش لە شارەکەماندا جۆرە چێژێکی تایبەتی هەبوو. ئەو خەڵکە وەرزشیان بۆ خۆشی دەکرد و لە پێناوی وەرزش دا، زۆر شتیان دەکردە قوربانی لەوانە کارکردن، قوتابخانە، خێزان، واتە دەرفەتیان لەم کار و ئەرکە گرنگانە دەخواستەوە بۆ هاندان و پشتیوانی تەماشاکردنی وەرزش. هەر پاش ...

زیاتر »

هه‌ستم به‌سه‌ر سوڕمان كرد كاتێك ئه‌م شیعره‌ی كه‌ژاڵم خوێنده‌وه‌

نه‌جاح هۆڤاك -دهۆك لە عەرەبییەوە :ئاكۆ كه‌ریم مه‌عروف ره‌نگه‌ بۆ من كارێكی گران بێت قسه‌ له‌سه‌ر ئه‌م دیده‌ ناوازه‌ی كه‌ژاڵ بكه‌م «چونكه‌ ئه‌م ژنه‌ پانتایه‌كی فراوانی له‌ نێوه‌ندی ئه‌ده‌بی عه‌ره‌بی داگیركردووه‌»كه‌بۆمن جێگه‌ی شانازییه‌ شاعیرێكی نه‌ته‌وه‌كه‌م به‌م شێوه‌یه‌ ده‌ركه‌وتوه‌و شیعره‌كانی بایه‌خێكی زۆری هه‌یه‌». كاتێك شیعری جه‌نگم خوێنده‌وه‌ تێگه‌یشتم ،ئێمه‌ نابێت هه‌رگیز بیر له‌مه‌رگی یه‌كتری بكه‌ینه‌وه‌، چونكه‌ ته‌قاندنی فیشه‌كێك به‌ره‌و رووی براكان ...

زیاتر »

بۆ/ فەتانەی خادم فارس

پێشەوا کاکەیی سڵاو… لە حیکمەتی بەردەوە، ستاییشێک بەر لە ڕۆح، لە سروشت بێت. هەڵبەت ئەم هاوکێشەیە، گەر بە کوفرتان وەرگرت، بە کوفرێکی شیرین وەریبگرن. موناجاتێکە ئەمڕۆکە دەگەڵ ڕۆحی ئێوەدا نییە و، لە نائامادەیی ئێوەوەیە، گەر ئەم درێژدادڕییە دەکەم و دەبەر خۆمەوە تا دەگەیتە ئێرەکانێ، من لەگەڵ جیهانی نا بەجیهانکراودا دەدووێم. چ دەبێت کچی سەید زادەی ڕۆحبەر… بەر لەوەی بێیت و، ...

زیاتر »

زمانناس، زمانه‌وان و زمانزان

ناونیشانی کار و پله‌ی زانستی دوکتۆر حوسێن موحەممەد عەزیز* (29) هاوڕێیەک لە فەیسبووکدا، بابه‌تێکی گرنگی وروژاندبوو‌، ڕوی دەمی پرسیارەکەی لە من کردبوو.ئه‌مه‌ش ده‌قی نووسینه‌که‌یه‌تی: (ئه‌گه‌ر که‌سێک یاریده‌ده‌‌ری پزیشک بێت له‌ زمانی کوردییدا پێی ده‌وترێت یاریده‌ده‌ری پزیشک، یاریده‌ده‌ری به‌ڕێوه‌به‌ر…تاد باشه‌ بۆچی هه‌موو کورد به‌ یاریده‌ده‌ری پڕۆفیسۆر ده‌ڵێن:»پڕۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر»؟) سه‌ره‌تا ده‌ڵێم: له‌ زانکۆ، ئه‌و که‌سانه به‌شداری‌ له‌ پڕۆسه‌ی خوێندندا ده‌که‌ن، که‌ قۆناغی ...

زیاتر »

زویا پیرزاد: خەونم ئەوەیە زمان سادە و ئاسان بکەمەوە

زویا پیرزاد، چیرۆكنووس و رۆماننووسی ئێرانی كه‌ گه‌لێ خه‌ڵاتی وه‌رگرتووه‌، له‌ چاوپێكه‌وتنێكدا له‌گه‌ڵ رۆژنامه‌ی كۆرییه‌ ئینته‌رناسیوینال-ی فه‌ره‌نسی، له‌باره‌ی چیرۆك و رۆمانه‌كانی و شێوازی نووسینی خۆیه‌وه‌، وه‌ڵامی كۆمه‌ڵێ پرسیاری رۆژنامه‌كه‌ی داوه‌ته‌وه‌. له‌ فارسییه‌وه‌: محه‌مه‌د كه‌ریم *له‌م دواییه‌دا له‌سه‌ر كۆمه‌ڵه‌چیرۆكی (طعم گس خرمالو-تامی تفتی كاكی) خه‌ڵاتی رۆژنامه‌ی كۆرییه‌ ئینته‌رناسیونالت پێبه‌خشرا، هه‌روه‌ها له‌ ئێرانیش كۆمه‌ڵێ خه‌ڵاتت وه‌رگرتووه‌، به‌تایبه‌تی له‌سه‌ر رۆمانی (چراغ ها را ...

زیاتر »

ئه‌و پیاوه‌ی بۆ جارێكیش پێنه‌كه‌نی

پێشكه‌شه‌ به‌ رۆحی پاكی سه‌ڵاح محه‌مه‌دی شاعیر فاروق هۆمه‌ر سه‌ره‌تای هه‌شتاكان مامۆستا به‌ختیار، كه‌ هه‌موو پێیان ده‌گووت به‌خه‌ بۆر بۆ شه‌ش ساڵ وانه‌ی كوردی پێده‌گوتینه‌وه‌ و به‌درێژایی ئه‌و ڕۆژگاره‌ش بۆ جارێك چییه‌ نه‌ماندی پێبكه‌نێت. ئه‌و پیاوێك بوو پێنه‌ده‌كه‌نی. كه‌س دركی به‌وه‌ نه‌ده‌كرد بۆچی ئه‌و كابرایه‌ پێناكه‌نێت. هه‌ر یه‌كێك له‌ ئێمه‌ی قوتابیانی چیرۆكێكمان له‌ ئه‌ندێشه‌ی خۆمان دا ده‌رباره‌ی ئه‌و پیاوه‌ خوڵقاندبوو ...

زیاتر »