سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 4)

ئەدەب – سێبەر و سایە

فاتیح عیزه‌دین، ده‌نگێكی ته‌نیا له‌ زەمانی بزربوودا

جه‌مال نوری فاتیح عیزه‌دین(1) یه‌كێكه‌ له‌ ده‌نگه‌ تایبه‌ته‌كانی دنیای شیعری كوردی، زمانی فاتیح زمانێكه‌ تایبه‌ت به‌ سروشتی بوون و تێڕوانینی بۆ ژیان و رامانی له‌ سروشت و بوون و گه‌ردوون. فاتیح له‌ رێگای زمانی شیعره‌ه‌وه‌ پرسه‌ فه‌لسه‌فی و كه‌ونییه‌كان ده‌جووڵێنێ، چڕی ده‌كاته‌وه‌ له‌ پرسی بوون و نه‌بووندا. فاتیح له‌ سه‌ره‌تای هه‌شتاكانی سه‌ده‌ی رابردوودا هاتۆته‌ ناو كایه‌ی شعری كوردییه‌وه‌‌. كاریگه‌ر بووه‌ ...

زیاتر »

شووی شه‌ده‌لار

مەحمود نەجمەدین «مێشكم ته‌قی، یادگه‌ پڕ پڕه‌ له‌و چیرۆكانه‌ی‌ وا… چیم كرد؟! شه‌ده‌لار له‌و دنیاش نه‌حه‌سێیته‌وه‌، به‌دووی‌ تۆپه‌ڵێك گوو كه‌وتی! ئه‌و ناحه‌زی‌ ناپه‌سه‌نده‌ كچه‌ شه‌له‌كه‌ی‌ باجی‌ قومریش بێزی‌ نه‌ده‌هات ئاوڕی لێ بداته‌وه‌، كه‌چی‌ تۆ.. ئاگرت له‌ من به‌ردا و فجوقت كرد، باوه‌شم به‌كێدا كرد؟ تۆپه‌ڵێك ئاگر، قرچه‌ قرچ تا قارسی قیامه‌ت دڵم ئاگری گرتووه‌، ئه‌مه‌ بوو ئاقیبه‌تی ئه‌وینداری خودایانه‌؟! ژانه‌ ...

زیاتر »

خیانه‌تی ژن له‌ دیدی تۆڵستۆیه‌وه‌

حه‌مه‌ هیوا رۆمانی سۆناتای خاچ-ی رۆماننووسی روسی لیۆ تۆڵستۆی، ئه‌م به‌رهه‌مه‌شی وه‌ك هه‌ر به‌رهه‌مێكی تری گرنگییه‌كی زۆری هه‌یه‌. له‌م ساڵانه‌ی دواییدا دیارده‌ی ژن كوشتن یه‌كێك بووه‌ له‌هه‌ره‌ دیارده‌ تۆقێنه‌ره‌كانی نێو كۆمه‌ڵگای كوردی، ئێمه‌ی كورد وامان زانیوه‌ ئه‌م دیارده‌یه‌ له‌ ناو دونیای هاوچه‌رخدا دیارده‌یه‌كی نوێ و نه‌كرده‌ بووه‌ و پێشتر رووی نه‌داوه‌. ئه‌م رۆمانه‌، كه‌ له‌كۆتاییه‌كانی سه‌ده‌ی نۆزده‌دا نووسراوه‌، به‌ چڕی ...

زیاتر »

كه‌س نه‌ڵێ‌ دڵدار مردووه‌ هه‌ر زیندووه‌

ره‌هبه‌ر سه‌ید برایم دڵدار له‌ بنه‌ماڵه‌ی‌ خادم سوجاده‌یه‌، دایكی‌ زه‌هوه‌خان شۆره‌تی‌ عه‌له‌م زاده‌یه‌، دایكی‌ له‌گه‌ڵ حاجی‌ قادری‌ كۆیی‌، ده‌بنه‌ خزم و یه‌ك تیره‌ و یه‌ك تۆیی‌، له‌ كۆتایی‌ سه‌فه‌ر به‌له‌ك و ساڵی‌ گرانی‌، له‌وه‌ختی‌ قات و قڕی‌ و برسیه‌تی‌ و بێ‌ نانی‌، له‌ 20ی‌ شوباتی‌ ساڵی‌ 1918، له‌شاری‌ كۆیه‌ له‌و ڕۆژه‌ هاتۆته‌ ژیان و دراوه‌ موژده‌، خوا كوڕێكی‌ هێنا، ناوی ...

زیاتر »

ساڵانی خۆشنودی شۆڕش لە..لوبنان

ناوی كتێب: سنوات السعادة الثوریة ناوی نووسەر: دلال البزری چاپ: دار التنویر للطباعة و النشر مصر چاپی یەكەم: 2016 ئەمە هەر بیرەوەریی نووسەر و رۆژنامەوانێك نییە كە ساڵانێك لە بزووتنەوەی چەپ و رێكخراوە فرەكانی شەستەكان خەباتی كردووە. بەڵكو بۆنەیەكە بۆ وەبیرهێنانەوەی رۆمانسیی شۆڕشگێڕی و خەونە گەورە و بێ سنوورەكانی چەند نەوە لە كچ و كوڕ، لە گەنجانی خێر لە خۆنەدیوی ...

زیاتر »

تاقی كیسرا و مشت لێگرتنه‌وه‌ی شــیعری شاعیرانی كورد

نووسین و به‌دواداچوونی:ئه‌حمه‌د حسین (پێزان) * ئه‌ڵبه‌ته‌ مه‌به‌سته‌كانی شیعری كلاسیكی یان له‌مه‌وپێشی كوردی، هه‌ر له‌ بۆته‌یه‌كی ته‌سكدا نه‌ماوه‌ته‌وه‌، به‌ڵكو په‌لی هاویشتووه‌ بۆ ده‌ره‌وه‌ی سنووری په‌نگخواردو و هه‌سته‌وه‌. ئیتر ئه‌م گوژمه‌ له‌ ئه‌نجامی فره‌منه‌وه‌ری و خوێندنه‌وه‌ی قووڵ و گه‌شت و گه‌ڕان و بیستنه‌وه‌ بێت یان هونه‌ری چاولێكردن و خۆتاقیكردنه‌وه‌ بێت… له‌و سه‌ره‌داوانه‌ی بوونه‌ته‌ میوانی ده‌یان و سه‌دان به‌یت و چه‌ندان غه‌زه‌ل ...

زیاتر »

لە دوو هەزار پارچە شوێنەوارەوە بۆ دەوڵەمەندترین مۆزەخانەی عیراق

د. ژینۆ عەبدوڵڵا* سەرەتا بەم دواییە بەمەبەستی زیاتر ئاشنابوون بە بابەتە شوێنەوارییەکان و بە ئاگابوون لە پڕۆژەکانی مۆزەخانەی سلێمانی، دەرفەت ڕەخسا تا لەگەڵ پ.د.زاهیر لەتیف كەریم ، کە هەم مامۆستایەکی پایەداری کاروانی خوێندنی ئەکادیمیمە و هەم لە خاکەڕابوونی خۆیەوە وەك هاوڕێ لەتەکما مامەڵە دەکات، سەردانی ئەو دامەزراوە پڕ بایەخەی شارەکەمان بکەم. بەباشم زانی لەم نووسینە کورتەدا کەمێك زانیاریی کە بەرهەمی ...

زیاتر »

بیروڕا و باری سه‌رنج سه‌باره‌ت شیعرو دنیای شیعر

عه‌بدوڵڵا عه‌باس 1 به‌رله‌وه‌ی‌، ئه‌و باری‌ سه‌رنجانه‌ی‌، به‌و ناونیشانه‌ی‌ سه‌ره‌وه‌ ئاماده‌م كردوون، ڕایانبگه‌یه‌نم، ده‌مه‌وێت هه‌ندێك ڕوونكردنه‌وه‌ كه‌ به‌ پێویستیان ده‌زانم به‌رچاوتان بخه‌م. یه‌كه‌م: باری‌ سه‌رنجه‌كانم، وه‌ك بێ‌ لایه‌نێك ده‌رده‌بڕم، بێ‌ لایه‌ن چۆن؟! مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه‌ – وه‌ك شاعیر قسه‌ ناكه‌م ، به‌ڵام وه‌ك شیعر دۆست … ئه‌مه‌م بۆ كرد؟! له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی‌ باری‌ سه‌ره‌نجه‌كانم … وا ته‌فسیر نه‌كرێت له‌ هه‌ندێك بۆچووندا ...

زیاتر »

دیدێكی ره‌خنه‌یی بۆ كتێبی له‌ بومه‌لێڵه‌وه‌ بۆ زه‌رده‌په‌ڕ

سه‌دیق سه‌عید رواندزی بێگومان، لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ مێژووی سه‌ده‌یه‌كی ناوچه‌یه‌ك له‌ هه‌ر بوارێكه‌وه‌ بێت به‌ تایبه‌تیش ئه‌ده‌بیات، كارێكی سه‌خته‌ و ورده‌كاریی و لێكۆڵینه‌وه‌ و ساغكردنه‌وه‌ی مێژوویی به‌ به‌ڵگه‌وه‌ ده‌وێت. چونكه‌ سه‌ده‌یه‌ك، سه‌د ساڵ ده‌كات و به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ له‌ ماوه‌ی ئه‌و مێژووه‌دا هه‌ر ده‌قێكی ئه‌ده‌بی نووسرابێت، ده‌بێت ئاماژه‌ی پێ بكرێت. ئه‌مه‌ له‌لایه‌ك، له‌لایه‌كی دیكه‌وه‌ ئه‌ده‌بیات چه‌مكێكی به‌رفراوانه ‌و‌ به‌ ته‌نها ژانرێكی ئه‌ده‌بی ...

زیاتر »

دڵداره‌كه‌م داعشه‌

دڵداره‌كه‌م داعشه‌ رۆمانێكی هاجه‌ر عه‌بدولسه‌مه‌ده‌ و نووسه‌ر و لێكۆڵه‌ری بواری ئیسلامی سیاسی حه‌سه‌ن یاسین وه‌ریگێڕاوه‌ته‌ سه‌ر زمانی كوردی، ئه‌م به‌رهه‌مه‌ له‌ بڵاوكراوه‌كانی ده‌زگای رۆشنبیری جه‌مال عیرفانه‌ له‌دوو توێی 300 لاپه‌ڕه‌دا چاپ بووه‌، ئارام عه‌لی نه‌خسازیی به‌رگی بۆ كردووه‌ و ئومێد محه‌مه‌د نه‌خشه‌سازی ناوه‌وه‌ی بۆ كردووه‌. رۆمانی دڵداره‌كه‌م داعشه‌ به‌رهه‌می ژنه‌ نووسه‌رێكی گه‌نجی میسرییه‌، ئه‌م رۆمانه‌ كه‌ له‌ چه‌ند به‌شێك پێك ...

زیاتر »