سەرەکی » ئەدەب و هونەر (پەڕە 4)

ئەدەب و هونەر

سه‌ركرده‌كانی تالیبان به‌نموونه‌

خه‌لیل عه‌لی كاتێك هونه‌ر ده‌بێته‌ ئاوێنه‌ی رووداوه‌كان، ئه‌وا هونه‌رمه‌ندیش ئه‌فرێنه‌ری ئه‌م رووداوانه‌یه‌ و له‌ دیدێكی ته‌واو هونه‌رییانه‌وه‌ دایان ده‌ڕێژێته‌وه‌. زۆرجار جووڵه‌ی ژیان كۆمه‌ڵێك لێكه‌وته‌ی جیاواز جیاوازی لێده‌بێته‌وه‌، ئه‌م لێكه‌وتانه‌ش چه‌ندین ئاقاری رێك و ناڕێك وه‌رده‌گرن و له‌به‌رانبه‌ر بینه‌ردا خوێندنه‌وه‌ی فره‌ی بۆده‌كرێت. ئه‌وه‌ی لێره‌دا ده‌مێنێته‌وه‌ ئه‌و مێكسه‌ هونه‌رییه‌یه‌، كه‌ بكه‌ر جیاواز له‌وانی دی ده‌رخسته‌ی بۆ رووداوه‌كان كردووه‌ و بینه‌ر ده‌خاته‌ ئاستێكی ...

زیاتر »

مێژووی‌ سیاسی و پێكه‌وه‌ ژیانی‌ شارێك

ئاكۆ كریم معروف دوای‌ خوێندنه‌وه‌ی‌ رۆمانی‌ (دوایین فریشته‌) ی‌ شاعیر و رۆماننووسی‌ عیراقی له‌ دایكبووی‌ شاری‌ كه‌ركوك فازڵ عه‌زاوی‌، كه‌ زۆربه‌ی‌ نووسه‌ره‌ گه‌وره‌كان و چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌كانی‌ جیهان به‌ سه‌رسامییه‌وه‌ له‌م به‌رهه‌مه‌ ده‌ڕوانن و د. نه‌وزاد ئه‌حمه‌د ئه‌سوه‌د له‌ زمانی‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌ وه‌ریگێڕاوته‌ سه‌ر زمانی‌ كوردی‌، ده‌زگای‌ چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی‌ سه‌رده‌م چاپی‌ كردووه‌، یه‌كه‌مین خاڵ كه‌ زۆر سه‌رنجی‌ منی‌ راكێشا، ئه‌وه‌بوو ...

زیاتر »

گوڵشیفته‌ی فه‌راهانی خانمه‌ جوانەكه‌ی سینه‌مای ئێرانی

دنیای سینه‌مای ئێران جیاواز له‌ سینه‌مای وڵاتانی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست گه‌شه‌یه‌كی باشی كردووه‌. له‌م ساڵانه‌ی دواییدا ده‌رهێنه‌ر و ئه‌كته‌ره‌كانی ئێران توانیویانه‌ به‌ فیلمه‌كانیان سینه‌مای ئێران بگه‌یه‌ننه‌ ئاستێك كه‌ ململانێی سینه‌مای وڵاتانی ئه‌وروپا بكات. له‌و نێوه‌نده‌شدا كوردی رۆژهه‌ڵاتیش له‌ پاڵ ئێرانییه‌كاندا گه‌لێك ئه‌كته‌ر و ده‌رهێنه‌ری دیاریان هه‌یه‌ كه‌ هاتوونه‌ته‌ پێشێ و به‌ كاره‌كانیان گه‌یشتوونه‌ته‌ ئاستی سینه‌مای جیهانی. یه‌كێك له‌وانه‌ هونه‌رمه‌ند به‌همه‌نی قوبادییه‌. ...

زیاتر »

ئاینور شاژنی سه‌رسته‌یج

ره‌وه‌ز جه‌بار هونه‌ری ره‌سه‌ن و هونه‌رمه‌ندی ره‌سه‌ن دره‌نگ یان زوو ده‌گاته‌ لووتكه‌ی سه‌ركه‌وتن و ناوبانگ و ده‌بێته‌ مایه‌ی شانازی بۆ خۆی و بۆ نه‌ته‌وه‌كه‌ی. ئاینور دۆغان له‌و هونه‌رمه‌نده‌ ده‌نگخۆش و به‌ توانایانه‌ی كورده‌، كه‌ له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی ده‌وڵه‌تێكی داگیركه‌ردا له‌ باكووره‌وه‌ به‌ هونه‌ره‌كه‌ی توانی سه‌رنجی گوێگران بۆ لای خۆی راكێشێ. هونه‌رمه‌ندێكی ده‌نگخۆشه‌ و كوردانه‌ گۆرانی ده‌چڕێ. بۆیه‌ ناونابانگی به‌ دنیادا بڵاوبۆته‌وه‌ ...

زیاتر »

شیعر و ئیقاع

ته‌یب جه‌بار 6 ئیقاعی ناوه‌كی لای نووسه‌رانی كورد له‌ ئه‌ده‌بی كوردیدا بابه‌تی(مۆسیقای شیعر و مۆسیقای كێش و سه‌روا) زۆر باسكراوه‌ و له‌سه‌ری نووسراوه‌. به‌ڵام بابه‌تی ئیقاع و ئیقاعی ناوه‌كی زۆر كه‌م باسكراوه‌. ده‌توانین به‌ حاڵه‌تی(نه‌بوو) حسابی بۆ بكه‌ین. به‌پێی ئاگاداری و گه‌ڕان و به‌دواداچوونمان، لای كورد، له‌ كۆتایی ساڵانی هه‌شتای سه‌ده‌ی بیسته‌وه‌، كه‌وته‌ به‌رگوێ و هه‌ندێ شتی كه‌م و ساده‌ ...

زیاتر »

عه‌تا محه‌مه‌د یاداشته‌كانمان واڵا ده‌كات

كاوه‌ حاجی عه‌زیز به‌هاری ئه‌مساڵ، چیرۆكنووس و رۆماننووس عه‌تا محه‌مه‌د چوار رۆمانی به‌چاپ گه‌یاند، چ وه‌ك ناونیشانی رۆمانه‌كان چ وه‌ك حه‌ز و خولیای خۆم ده‌ستمكرد به‌خوێندنه‌وه‌ی هه‌ر چواریان، رۆمان به‌ دوای رۆماندا بێ ئه‌وه‌ی بێتاقه‌ت بم یان وازیان لێبهێنم و نیوه‌ناچڵ به‌جێیانبهێڵم. ئه‌وه‌ی جێی داخه‌ تا ئێستا ئه‌وه‌نده‌ی من بزانم كه‌سم نه‌دیوه‌ به‌ نه‌فه‌سی هه‌ڵسه‌نگاندن، ره‌خنه‌ توێژینه‌وه‌ی له‌سه‌ر بكات! له‌ ...

زیاتر »

ئیرنستۆ ساباتۆ و رۆمانی هاوچەرخ

عەبدوڵڵا تاهیر بەرزنجی لەم نووسینە چڕەدا ئیرنستۆ ساباتۆ، باسی رۆمانی هاوچەرخ و ئەو هۆیانە دەکات کە لە رۆمانی کۆن جیای دەکەنەوە و ئاڵۆزی دەکەن، ئەویش بە چەند خاڵ و ئاماژەیەکی کورت، کە رۆڵی چەندین لێکۆڵینەوەی درێژ دەبینن. لەوهۆیانە: کەمبوونەوی دەسەڵاتی گێڕەرەوەی فرەزانا و بوار رەخساندن بۆ دەرکەوتنی کەسەکان و سەیرکردنی دەوروبەر لە گۆشەنیگای خۆیانەوە. هەروەها جیاوازیی زەمەن لە نێوان رۆمانی ...

زیاتر »

من ئیتر هیچ نیم

حمید رضا رنجبرزاده‌ لە فارسییەوە: محەمەد کەریم «بیستووته‌ ده‌ڵێن ئاهی چه‌وساوه‌ مرۆڤ به‌دبه‌خت ده‌كات؟! واوای لێده‌كات؟! هه‌مووی درۆ و ده‌له‌سه‌یه‌! هه‌ر هه‌مووی! بۆ نموونه‌ نێوانی من و تۆ! ئه‌و هه‌موو نه‌فره‌ت و دوعایە و ئاهی من چی كرد؟! له‌سه‌ر سه‌ر ده‌خولایته‌وه‌! بۆچی هیچ ناڵێی؟! خۆ زمانت زۆر درێژبوو! لاڵ بووی؟! خێراكه‌. وه‌كو هه‌میشه‌ هه‌ڵسه‌ هه‌ڕه‌شه‌ بكه‌! بڵێ ده‌نێرم بتبه‌ن بۆ ...

زیاتر »

نادین نه‌جیم شاجوانی سینه‌مای عەرەبی

نادین شاجوان و پاڵه‌وانی سه‌ر شاشه‌ی تیڤییه‌ عه‌ره‌بییه‌كان یه‌كێكه‌ له‌و ئه‌كته‌ره‌ ناودارانه‌ی لوبنان كه‌ له‌ چه‌ندین فیلم و زنجیره‌ درامادا رۆڵی بینیوه‌. جوانی به‌ده‌ن و روخساری و ئه‌دای رۆڵه‌كانی وای كردووه‌ له‌سه‌ر ئاستی وڵاتانی عه‌ره‌ب به‌ناوبانگه‌. ره‌وه‌ز جه‌بار ئه‌كته‌ر و بێژه‌ری ناودار و شۆخ و شه‌نگی لوبنانی، ئه‌و هونه‌رمه‌نده‌ی له‌ ته‌قینه‌وه‌كه‌ی پارساڵی به‌یروتدا برینداربوو. یه‌كێكه‌ له‌و ئه‌كته‌ره‌ چالاكانه‌ی كه‌ له‌ ...

زیاتر »

شانۆگه‌ری‌ (زه‌لكاو) چه‌ند سه‌رنجێك له‌میانه‌ی‌ كاری‌ ده‌رهێنانه‌وه‌

ئه‌رسه‌لان ده‌روێش   2-2 کۆتایی دووه‌م : دامه‌زراندنی‌ گوتاری‌ نمایش •ئه‌گه‌ر هه‌وڵ بده‌ین روانگه‌ی‌ ده‌رهێنه‌ر له‌ رووی پراكتیكه‌وه‌ به‌ (یه‌كه‌) هونه‌رییه‌ پێكهێنه‌ره‌كانی‌ بسپێرینه‌وه‌، ئه‌وا پیویسته‌ چه‌ند چه‌مكێكی‌ سه‌ره‌كی‌ ئه‌و پڕۆسێسه‌ باس بكه‌ین وه‌ك: كاریگه‌ریی میزانسین Miseenscene له‌ گرێدان وابه‌سته‌كردنی ره‌گه‌زه‌كانی‌ نمایش به‌یه‌ك دی‌ و سیستماتیكی‌ فۆرمی‌ بزاوت و جووڵه‌ی‌ ناو پانتایی، هه‌روه‌ها بونیادی‌ نه‌خشه‌ شانۆییه‌كه‌ Stage desing له‌ رووی‌ دابه‌شكردنی‌ ...

زیاتر »