سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 5)

ئەدەب – سێبەر و سایە

ئاوارەی خۆویستانە،غوربەتی بێ دڵ

ئەلیف شەفەق لە توركییەوە: فەرهاد چۆمانی رۆماننووسەكان، لە گۆشت و ئێسقانن، ژیرییەكی هەستیارانە و دڵێكی هەستیار، پڕ لە دژوازیی وەها كە رەگیان داكوتاوە و خۆپەرستییەكی سنووربەزێن، سەوداسەری گەڕانی بەردەوام و هەرمانن، بوونەوەرێكی سەمەرەی وان كە لە هێزی خەیاڵێكی جێ بەخۆ نەگر دروستبوون. چین چین، فەرموو دەرچۆ ئەگەر دەتوانیت. ئێمە چەند خوایەكی چكۆلەین، واتە لەسەر كاخەز، لە توێی كتێباندا. چەند ژیانێك ...

زیاتر »

لە سێبەری ڤێرجینیا وۆڵفدا

ئەدەب و هونەر 1-2 جەنگی جیهانی و كودەتای بەلشەفیك لە روسیا، مانگرتنی گشتی بەریتانیا، هەواڵی شكستی ئابووری جیهان. بەدەسەڵات گەیشتنی هیتلەر لە ئەڵمانیا و هێرشی سەر پۆڵەندا و دەستپێكردنی جەنگی جیهانی دووەم. هەموو ئەمانە وەك رووداوی گشتی و ناخۆش لە سەردەمی ڤێرجینیادا روویانداوە كاریگەریی لەسەر ژیانی ئەم نووسەرە بەدبەخت و رەشبینە هەبووە، سەرباری ئەو ژیانە سەخت و تاڵ و پڕ ...

زیاتر »

بە یادی پاشای ئاواز و گۆرانی

د. رزگار عەبدولکەریم عەبدولعەزیز یەکەم جار کە گوێم لەشەجەریان بوو ناوەڕاستی نەوەدەکان بوو، شاخەوانی برام دوو کاسێتی لەگەڵ خۆی لەئێران هێنابۆوە، ئەلبوومی نەوا و ئاسمانی عشق بوون، کە گوێم لێدەگرتن هەستم دەکرد ئەم مۆسیقایە زۆر جیاوازە، هەستم دەکرد مۆسیقا لێرەدا قسە دەکات، دەتوانی بە ئاسانی گوێ بۆ هەناسەی ئامێرەکان بگریت، لەو کاتەوە تا ئێستا من بەردەوام گوێ لە ئاواز و ...

زیاتر »

پیاوێكی سەد ساڵە

ئێمیل زۆلا لە عەرەبییەوە:ئەردەڵان عەبدوڵڵا هەموو ئێوارەیەك پیاوێكی تەمەن سەد ساڵەی باڵابەرزم دەبینی، لەسەر یەكێك لە كورسییەكانی باخچەی لۆكسۆمبۆرگ دادەنیشت. لە هاویناندا لە ژێر سێبەری دار كەستانەكاندا دادەنیشت، لە زستانیشدا خۆی دەخستە بەردەم هەتاو لەسەر كورسییەكی ناو باخچەكە دادەنیشت و دەستی دەخستە سەر گۆچانەكەی و خەیاڵی دەڕۆیشت و بیری دەكردەوە. ئەو پیاوە پیرە سەد ساڵەیە، تەماشای منداڵەكانی دەكرد كە لە ...

زیاتر »

ئەوە سەگوەڕی زەلامە

سەلام مەنمی 1 دوای زیاتر لە پانزە ساڵی رەبەق رێم كەوتەوە گوندی خوسرەوخان ئەو گوندەی چاوم تیاهەڵهێنا و خۆم و ئەملاو ئەولام تیا ناسی و بەرە بەرە چاومكردەوە، بەڵام چۆن ژیانێكم تیا بردەسەر؟ ژینێكی تفت وتاڵ وپڕ لە كولەمەرگی و قنگە و رەك، ئەوەی من بینیم دوژمنت نەیبینێ بەڕوونتر: كەسانێكم بینی پیاوخاسی و بەخشندەیی و ئازایەتی و مرۆڤدۆستی و كاسە ...

زیاتر »

یا گیاسی:حه‌زم ده‌كرد رۆمانه‌كه‌م نیشانده‌ری جۆره‌ها عه‌شق بێت

كه‌متر نووسه‌رێك به‌دیده‌كه‌ین به‌ یه‌كه‌م كتێبی له‌سه‌ر ئاستی جیهان ناسرابێت. (یا گیاسی-Yaa Gyasi) یه‌كێكه‌ له‌و نووسه‌رانه‌ی به‌ یه‌كه‌م كتێبی واته‌ رۆمانی (Homegoing-گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ نیشتمان) كه‌ له‌ ساڵی (2016) بڵاوبۆته‌وه‌ و ئه‌و كاته‌ نووسه‌ر ته‌مه‌نی (26) ساڵ بووه‌، توانیوێتی رێگه‌ی سه‌د ساڵه‌ به‌ شه‌و و رۆژێك ته‌ی بكات. رۆمانه‌كه‌ هه‌مان ساڵ كه‌ بڵاوبۆوه‌ توانی ببێت به‌ یه‌كێك له‌و (ده‌) كتێبه‌ی له‌و ...

زیاتر »

سراج بناگه‌ر چیرۆكه‌كانی ئاویه‌ر ده‌گێڕێته‌وه‌

ئه‌گه‌رچی شێوه‌زاری ئه‌رده‌ڵانی شێوه‌زارێكی میللی تایبه‌ت به‌ ناوچه‌ی سنه‌ و ده‌وروبه‌ره‌كه‌یه‌تی و زۆرتر له‌و ناوچه‌یه‌ قسه‌ی پێده‌كرێ، كه‌متر نووسه‌ران خۆیان له‌ قه‌ره‌ی ئه‌و شێوه‌زاره‌ داوه‌ ئه‌مه‌ش له‌به‌ر ئه‌وه‌ی زاری قسه‌كردنی كه‌مینه‌یه‌كه‌ له‌ كوردستاندا. تاوه‌كو ئێستا دوو نووسه‌ر هه‌ن چیرۆك و رۆمانه‌كانیان به‌و شێوه‌زاره‌ نووسیوه‌، ئه‌وانه‌ش موحه‌مه‌د ته‌وفیق موشیرپه‌ناهییه‌، كه‌ چه‌ند چیرۆكێكی به‌و شێوه‌زاره‌ نووسیوه‌. هه‌روه‌ها سراج بناگه‌ر كه‌ زۆرترین به‌رهه‌می ...

زیاتر »

غوربه‌ت له‌ ئه‌ندێشه‌ی چیا عومه‌رساقیدا

هیوا سه‌رهه‌نگ شیعر به‌رهه‌می هه‌ست و هزره‌‌، كارتێكردن و كاردانه‌وه‌ له‌سه‌ر هه‌ست و هزری به‌رامبه‌ریش ده‌سازێنیت، ده‌ربڕینه‌ وشه‌ییه‌ نووسراو و نه‌ نووسراوه‌كانی شاعیر سه‌ره‌تا ته‌واو له‌گه‌ڵ ناخی خودی شاعیردا تێهه‌ڵكێش ده‌بێ،‌ پاشان بۆن و به‌رامه‌ی وه‌ك بۆی مێخه‌كبه‌ند به‌ كشت و كه‌ناردا بڵاوده‌كاته‌وه‌. هه‌ر بۆیه‌ كاتێ وشه‌كانی شیعر ده‌خوڵقێن هه‌رگیز ناگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ هزر و هۆش و هه‌ست، تا جارێكیتر گۆڕانكارییان ...

زیاتر »

ژیاننامه‌ و فیلمه‌كانی مارلۆن براندۆ

ئاماده‌كردنی: شڤان نه‌وزاد مارلۆن براندۆ جۆنیۆر»Marlon Brando» له‌ 3/4/ 1924 له‌ ئۆماها/ نیبراسكا/ ئه‌مریكا له‌ دایكبووه‌، له‌ 1/7/2004 له‌ ویستهود/ له‌ كالیفۆرنیا مردووه‌. دایكی ناوی دۆدی بووه‌، شانۆكار بووه‌. باوكی مارلۆن براندۆ ئێس.ئاڕ، خاوه‌ن كارگه‌ی كیمایی بووه‌. مارلۆنی ئه‌كته‌ر و ده‌رهێنه‌ر و چالاكوانی مه‌ده‌نی. به‌ڕه‌چه‌ڵه‌ك ئیرله‌ندییه‌كی‌ كریستیان/ مه‌سیحییه‌. سه‌ره‌تاكانی ژیانی مارلۆن براندۆ مارلۆن براندۆ منداڵی سێیه‌م و دوا منداڵی خێزانه‌كه‌یه‌تی ...

زیاتر »

ئه‌فسانه‌ی‌ پیانۆ

ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی‌ ئه‌م ئه‌فسانه‌ی‌ پیانۆیه‌ تێیدا ژیاوه‌ و له‌ ئه‌وروپادا گه‌لێك هونه‌رمه‌ندی‌ مه‌زنی بواری‌ موزیك هه‌بوون و موزیك یه‌كێك بووه‌ له‌و بوارانه‌ی‌ گرنگی‌ پێدراوه‌، به‌تایبه‌ت له‌ دیوانی‌ پاشاكانی‌ ئه‌وروپا و له‌ نێو خه‌ڵكیشدا موزیك كه‌ ئارامكه‌ره‌وه‌ی‌ رۆحه‌ گرنگ بووه‌، به‌جۆرێك ئێستاش ئه‌و چیرۆكانه‌ ده‌گێڕدراێته‌وه‌ كه‌ خه‌ڵك ئه‌و سه‌رده‌مه‌ چۆن هه‌وڵی داوه‌، رۆژ تا ئێواره‌ كاری‌ كردووه‌ له‌ پێناوی‌ ئه‌وه‌ی‌ پاره‌ی‌ ...

زیاتر »