سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 5)

ئەدەب – سێبەر و سایە

زه‌ماوه‌ندی‌ خوێن

ئه‌م كتێبه‌ كۆمه‌ڵێك چیرۆكێكی هیوا حوسێن ئه‌مینه‌ له‌ بڵاوكراوه‌كانی‌ به‌رێوبه‌رێتی‌ رۆشنبیریی و هونه‌ری‌ چه‌مچه‌ماڵه‌ له‌ دووتوێی 122 لاپه‌ڕه‌دا چاپ بووه‌، ‌وه‌نجام سه‌عید كاری نه‌خشه‌سازی‌ به‌رگ و ناوه‌وه‌ی‌ بۆ كردووه‌، له‌ چاپخانه‌ی‌ كارۆ چاپ بووه‌، به‌تیراژی‌ پێنج سه‌د دانه‌، له‌گه‌ڵ چیرۆكه‌كاندا چه‌ند مۆتیڤێك كێشراون كاری‌ نووسه‌ر خۆیه‌تی‌، له‌گه‌ڵ گوزارشتی‌ چیرۆكه‌كاندا دێنه‌وه‌، كتێبه‌كه‌ له‌ چه‌ند چیرۆكێك پێكدێ، چیرۆكه‌كان بریتین له‌ ته‌نها روبعێك، ...

زیاتر »

سارا سالار: واقیع و خه‌یاڵ ئه‌وه‌نده‌ش جیاواز نین

سارا سالار، خه‌ڵكی پارێزگای زاهیدانه‌، سینه‌ماكار و چیرۆكنووس و رۆماننووسه‌، ده‌رچووی به‌شی زمان و ئه‌ده‌بیاتی ئینگلیزی زانكۆی تارانه‌. نزیكه‌ی پانزه‌ ساڵ پێش ئێستا ده‌ستیكردووه‌ به‌ چیرۆكنووسین، ئه‌گه‌رچی به‌ كورته‌چیرۆك ده‌ستیپێكردووه‌ به‌ڵام ده‌ڵێت له‌ كورته‌چیرۆكدا نه‌یتوانیوه‌ ئه‌وه‌ی به‌دڵی خۆیه‌تی بیكات. كه‌ رۆمانی (احتمالا گم شده‌ام- له‌وانه‌یه‌ ون بووبێتم)ی بڵاوكرده‌وه‌ خۆشحاڵ بوو به‌وه‌ی یه‌كه‌م به‌رهه‌می بڵاوكراوه‌ی رۆمانه‌ و كورته‌چیرۆك نییه‌، ده‌ڵێت: «له‌وانه‌یه‌ ...

زیاتر »

دوو رۆشنایی له‌ پایته‌ختی ئه‌رژه‌نتینه‌وه‌

سیامه‌ند هادی (خۆرخێ لویس بۆرخیس) و (ئه‌رنستۆ ساباتۆ) دوو نووسه‌ری زۆر به‌ناوبانگی ئه‌رژه‌نتینن، له‌ رێگه‌ی وه‌رگێڕانی به‌رهه‌مه‌كانیشیانه‌وه‌، ناوبانگێكی جیهانییان هه‌یه‌، به‌ڵام لای زۆربه‌ی خوێنه‌ران ئه‌وان زیاتر به‌هۆی ده‌قه‌ ئه‌ده‌بییه‌كانیانه‌وه‌ ناسراون. جگه‌ له‌ وتار و هه‌ندێك چاوپێكه‌وتنی كورت، من پێشر ته‌نها چه‌ند كتێبێكی ئه‌م دوو نووسه‌رم خوێندووه‌ته‌وه‌، چونكه‌ به‌شێك له‌ به‌رهه‌مه‌كانیان نه‌كراون به‌ عه‌ره‌بی و كوردی، یان من ده‌ستم نه‌كه‌وتوون. ئه‌و ...

زیاتر »

حیكایه‌تی شیعرێكی بڵاونه‌كراوه‌ی عیرفان ئه‌حمه‌د

كاوه‌ حاجی عه‌زیز ره‌نگی گڕ ئه‌ی هه‌رێمی ره‌نگی گڕ و نه‌غمه‌ی قه‌تار و خاوكه‌رم شمشێری زیوینی ده‌ستم، تاجی دره‌وشاوه‌ی سه‌رم به‌كه‌ف چڕینی تاڤگه‌كان به‌ڵێنی روونت پێده‌ده‌م له‌هه‌ر لایه‌ك بت شێوێنن له‌سه‌ر سنگم ره‌سمت ده‌كه‌م وه‌ته‌نی من كوردستانه‌ گوڵ و باحچه‌ و مانگه‌ شه‌وه‌ هه‌موو دونیا باڵ به‌ستم كه‌ن چاوم هه‌ر له‌ چاوی ئه‌وه‌ نیشتمانم به‌هارێكی سه‌رمه‌دییه‌ و نابڕیته‌وه‌ په‌لكه‌ زێڕینه‌ی ...

زیاتر »

مه‌رگی شاعیرێكی پاییزی له‌ پاییزێكی زوودا

سه‌یر نییه‌ خوێنی خۆت به‌ پاییز به‌خشی، چونكه‌ تۆ زۆر له‌ مێژه‌ پێشبینیی پاییزی نیشتمانت كردبوو، نیشتمانێك عاشقی هه‌موو شته‌كانه‌ جگه‌ له‌ شته‌ جوانه‌كان، نیشتمانێك شه‌یدای هه‌موو ناشیرینییه‌كانه‌ جگه‌ له‌ شیعر و داهێنان، نیشتمانێك هه‌موو شتێك به‌ مرۆڤه‌ دزێو و قێزه‌ون و ژیانكوژه‌كان ڕه‌وا ده‌بینێت، جگه‌ له‌وانه‌ی ستران بۆ باڵای شیعر و جوانی و ژیان ده‌چڕن. تۆ له‌مێژه‌ په‌یمانت به‌ ...

زیاتر »

چیرۆكی كسوف

قانع هۆلان له‌و جیهانه‌ گه‌وره‌یه‌ی ئه‌واندا له‌م دونیا بچووكه‌ی ئێمه‌دا، له‌ دامێنی چیایه‌كی به‌رز گوندێك هه‌یه‌ پێی ده‌ڵێن: كسوف. خه‌ڵكی ئه‌م گونده‌ زۆر میهره‌بان و ساویلكه‌ن به‌درێژایی مێژوو ئه‌م خه‌ڵكه‌ به‌شخوراو و زوڵم لێكراوبوون، خه‌ڵكانی تر مافه‌كانیان زه‌وت ده‌كه‌ن و زیندانیان ده‌كه‌ن و سه‌روه‌ت و سامانه‌كانیان ده‌به‌ن بۆ خۆیان، به‌داخه‌وه‌ نه‌ شه‌رم له‌ خواوه‌ند ده‌كه‌ن و نه‌ شه‌رم له‌ مرۆڤایه‌تی. ...

زیاتر »

به‌یتی کوردی دایکی مۆسیقای کوردییه‌!

کوردستان به‌ هۆی ئه‌وه‌ی جوغرافیایه‌کی به‌ربڵاوی هه‌یه‌ و له‌باری زمانه‌وه‌ خاوه‌نی چه‌ندین زاراوه‌ و بن زاراوه‌ی جۆراوجۆره‌، به‌ پێی شوێن و هه‌ڵکه‌وته‌ی جوغرافیایی خاوه‌نی مۆسیقایه‌کی زۆر به‌ پێزه‌‌ که‌ ده‌توانین بڵێین یه‌کێک له ده‌وڵه‌مه‌ندترین مۆسیقاکانی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست‌. مۆسیقای کوردی به‌سه‌ر چه‌ند بابه‌تدا دابه‌ش ده‌بێ که‌ بریتین له‌: به‌یت، حه‌یران، لاوک، لێ لێ، هۆره‌، سیاچه‌مانه‌، مقاماتی ته‌نبوری یارسانیه‌کان، مقاماتی گه‌رمیان، مۆسیقای ...

زیاتر »

پێشبینی بەھار بە بۆنی مەرەکەبەوە

ناوی کتێب: أدب التمرد ارهاصات الثورة‌ فی أعمال أدبا‌ء مصر نووسەر: سوزان شاندا لەبڵاوکراوەکانی دامەزراوەی ھەنداوی بۆ فێربوون و رۆشنبیری ساڵی 2014 ئه‌ده‌بی میسری خۆی هه‌ر قووڵ‌و مانادار ‌و هه‌ستیاره‌، چۆته‌ ناو پێستی میلله‌تی میسره‌وه‌ ‌و له‌ كانیاوی خه‌م‌و ئازاره‌كانی میسرو خاكه‌كه‌ی ده‌خواته‌وه‌. نیلێكه‌ راوه‌ستانی بۆ نییه‌ ‌و درێژه‌ به‌ قه‌ده‌ر درێژی نیل. له‌ نه‌جیب ‌و حفوزه‌وه‌ بۆ یوسف ئیدریس ...

زیاتر »

فه‌سڵكردنی جه‌واهیری

خه‌لیل عه‌بدوڵڵا كتێبی (هه‌وڵه‌كانی ئه‌لحوسه‌ری بۆ زینده‌به‌چاڵكردنی خوێندنی كوردی،سیاسه‌تی ده‌وڵه‌ت یاخود خواستی زاتی؟) مامۆستا عه‌زیز یاوه‌رم به‌زمانی عه‌ره‌بی خوێنده‌وه‌. به‌شێوه‌یه‌كی گشتی كتێبه‌كه‌ لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی گرنگه‌‌و ئه‌و ئاسته‌نگانه‌ ده‌خاته‌روو كه‌ ساتع ئه‌لحوسه‌ری به‌رێوه‌به‌ری گشتیی مه‌عاریفی عیراق له‌ماوه‌ی نێوان ساڵانی1922-1927 بۆ رێگرتن له‌خوێندنی كوردی له‌كوردستاندا دروستی كردبوون. له‌دوا لاپه‌ڕه‌كانی كتێبه‌كه‌دا ناونیشانێك كه‌په‌یوه‌ندی به‌ بابه‌تی لێكۆڵینه‌وه‌كه‌‌و خوێندنی كوردییه‌وه‌ نییه‌ زۆر سه‌رنجی راكێشام. ناونیشانه‌كه‌ش ئه‌وه‌یه‌ ...

زیاتر »

گه‌وهه‌ر له‌ هونه‌ری مۆسیقادا

ئا : ئازاد مه‌عروف 24 دژبه‌ری هونه‌ر هه‌میشه‌ مایه‌ی خۆشبه‌ختییه‌ چونكه‌ كه‌سی دانا هیچكات به‌ڕێی هه‌ڵه‌دا هه‌نگاو نانێت،به‌ڵكو له‌هه‌ر داهێنانێكدا كارێك ده‌كات كه‌شایسته‌ی ئه‌و بابه‌ته‌یه‌{په‌یوه‌ندی}. ئه‌گه‌ر وه‌ها به‌ده‌رنه‌كه‌وت به‌و كه‌سایه‌تییه‌ ناڵێن هونه‌رمه‌ند. ده‌گه‌ینه‌ ئه‌و بڕوایه‌ی كه‌ هونه‌رمه‌ند له‌ڕێی داهێنان و زانستی نوێی په‌یوه‌ند به‌كاره‌كه‌ی وه‌ بۆ خۆشبه‌ختكردنی مرۆڤه‌كان ته‌نهاو ڕووت و به‌س له‌ تێكۆشاندایه‌. ئه‌مه‌گه‌وره‌ترین خۆشبه‌ختی خۆیه‌تی كه‌هه‌میشه‌ وێڵه‌ به‌دوایداو ...

زیاتر »