سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 82)

ئەدەب – سێبەر و سایە

سوهراب شیعری‌ مردووی‌ زۆری‌ خستۆته‌وه‌

یه‌كێك له‌ قه‌ڵه‌مه‌ جدی‌ و زیندووه‌كانی‌ ناو دونیای‌ ئه‌ده‌بی‌ ئێمه‌، كه‌ ساڵانێكه‌ وه‌ك وه‌رگێڕ و نوسه‌رو ره‌خنه‌گر كارده‌كات، مامۆستا عه‌بدوڵڵا تاهر به‌رزنجی-یه‌، له‌م دیمانه‌یه‌دا چه‌ند پرسیارێكم ده‌رباره‌ی‌ گرنگی‌ شیعر و گۆڕانكارییه‌كانی‌ چیرۆك و رۆمان و پێوسیتی‌ ره‌خنه‌ ئاراسته‌كرد و سه‌ره‌نجام گفتوگۆكه‌مان ئه‌م دیداره‌ی‌ لێكه‌وته‌وه‌. سازدانی‌: شاخه‌وان سدیق 2-2 *شیعری‌ ئێستای‌ كوردی‌ زیاتر له‌ژێر كاریگه‌ریی‌ شیعر و ئه‌ده‌بیاتی‌ فارسیدایه‌، له‌ كاتێكدا ...

زیاتر »

پاسه‌كه‌ی گورون،له‌گه‌ڵ چیرۆك ئاشتمان ده‌كاته‌وه‌

شێركۆ شه‌ریف ره‌نگه‌ هیچ شتێك هێنده‌ی چركه‌ساتی چیرۆك خویندنه‌وه‌ ساتێكی ئارام له‌گه‌ڵ خۆیدا نه‌هێنێت، هیچ كه‌سێك به‌ئه‌دازه‌ی چیرۆكنووس ناتوانێ خوی له‌ژێر سێبه‌ری حیكایه‌ت و گێڕانه‌وه‌ و سه‌ربورده‌ و خه‌یاڵ و فه‌نتازیاو گه‌مه‌ زمانێكان ده‌ربهێنێت، چونكه‌ چیرۆك هونه‌ری مانا به‌خشینه‌ به‌ رابڕدوو ئێستا و داهاتووی ئینسان. هونه‌ری نیشته‌جێبوونی مرۆڤه‌ له‌ناوخه‌یاڵ و فه‌نتازیایه‌كی قه‌شه‌نگدا. چیرۆك تۆماركه‌ری ورده‌كاریی ژیانی مرۆڤ وئه‌زموونه‌ تاڵ و ...

زیاتر »

رێی دەباشان

ئازاد ئیبراهیم ئەحمەد بەکێ بڵێم؟ گۆچانەکەی بدەن بەمن؟ بۆ ئەم ئەژنۆ شکانە، پێویستمە. ئەگەر نابێت؛ تەسبیحەکەییم بدەنێ با یەک یەکی ئازارەکانم بژمێرم. ئەگەر نابێت؛ سیگارەکەیم بدەنێ ئەمەوێت لەگەڵ شەوێکدا، خەمەکانم بەبا بدەم. ئەگەر نابێت؛ کراسێکیم پێشکەش بکەن بەم پایزی پڕکڕێوە! لەرزو تامە، لەبەرییەکەم. ئەگەر نابێت؛ کاتژمێرەکەییم بەنێ بابزانم شەوو ڕۆژێک چەندە چرکەی درێژبووە لەزەمەنی بێ مامیدا. ئەگەر نابێت؛ پێنوسەکەییم بدەنێ ...

زیاتر »

دیوانی مام

شوان كەریم كابان مامه گيان له دەباشانەوە وەرەوە خوار به دەستێ جلی كوردییەوە جامانەكەت لە بن باڵتا گۆچانەكەت بەدەستەوە پێشمان كەوە بمان بەوە بۆ یاخسەمەر هەر هەموومان بە دواتەوە و لەوێشەوە بەدۆڵی جافایەتیدا بەڕیز هەموو مەسافە مەسافەو تۆ سەرقافڵە بۆ ئاسۆس و لەوێشەوە بەلای دۆڵی شێم حەمەیا  لە چەمی هەرزنە بمانپەڕێنەوە بۆ خوار ئەشكان پێشمان كەوە مامە گیان به هەورازا ...

زیاتر »

سامان كه‌ریم:پاموك پێی وتم به‌ شانازییه‌وه‌ دێم بۆ سلێمانی

له‌ دونیای موزیكه‌وه‌ بۆ وه‌رگێڕانی ئه‌ده‌بی، سامان كه‌ریم پیاوێكی هێمن و ئارام وه‌ك نۆته‌و ئاوازی ژێی گیتاره‌كه‌ی، ساڵانێكه‌ ئاره‌زووی ئه‌ده‌بی توركی ده‌كات، ئێستا وه‌ك یه‌كێك له‌ وه‌رگێڕه‌كانی كاره‌كانی ئورهان پاموك ده‌ناسرێت و چه‌ند جارێك ئۆرهان پاموكی بینیوه‌. بۆ زیاتر ئاشنابوون به‌ یه‌كترناسینی ئه‌و و پاموك ئه‌م دیداره‌م له‌گه‌ڵدا سازدا. سازدانی: شاخه‌وان سدیق *ده‌وترێت «نوسه‌ری راسته‌قینه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ خۆی له‌ نوسینه‌كانی ...

زیاتر »

مێژووی خه‌یاڵی زانستی له‌ ئه‌ده‌بی منداڵاندا

ره‌زا شوان له‌گه‌ڵ بوونی مرۆڤ له‌سه‌ر زه‌وی خه‌یاڵ هاوده‌می مرۆڤ بووه‌. خه‌یاڵ توانای زه‌ینییه‌ له‌ پێكهێنانی وێنه‌ی داهێنراوی جیاواز، ده‌رباره‌ی بابه‌تێكی دیاریكراو، كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ رابردوو یا ئه‌مڕۆ یا به‌ داهاتووه‌وه‌ هه‌یه‌، كه‌ پێشتر مـرۆڤ به‌و بابه‌ته‌دا تێنه‌په‌ڕیوه‌، ئه‌و كه‌سه‌ له‌ شاره‌زایی و له‌ هـزر و پێشبینی و تێگه‌یشتنی خۆیه‌وه‌ هه‌ڵیهێنجاوه‌ و لای گه‌ڵاڵه‌ بووه‌. توانای خه‌یاڵكردن و خه‌یاڵفراوانی و ...

زیاتر »

چواردیوارییه‌كی بێ گڵۆپ

بێهزاد قادری/ مه‌ریوان – باران چییه‌؟ – نازانیت بارانیش چییه‌؟ – نازانم! – ئاوێكه‌ كه‌ له‌ ئاسمانه‌وه‌ ده‌بارێت. – ئاسمان ئیدی چییه‌؟ – ئاسمان له‌سه‌ر سه‌رمانه‌، له‌سه‌روو هه‌موو شتێكه‌وه‌یه‌. به‌ سه‌رسووڕمانێكی سه‌یره‌وه‌ سه‌ری به‌رز كرده‌وه‌ و سه‌یری سه‌قفی چواردیوارییه‌كه‌ی كرد! ده‌می داچه‌قاندبوو و سپێنه‌ی چاوی كه‌وتبووه‌ ده‌ره‌وه‌، ددانه‌كانی هه‌مووی ره‌ش و كرمۆڵ ببوون و ده‌ستی به‌رده‌وام به‌ قژه‌ درێژه‌كه‌یه‌وه‌ بوو ...

زیاتر »

کورتە چیرۆک

ژه‌هری مار كاروان عومه‌ر ناته‌وێت بڵێیت بیری ئه‌كه‌م، له‌ تاوانا ده‌ست ده‌به‌یت بۆ ته‌له‌فۆنه‌كه‌ت و به‌دوای گۆرانییه‌كی شاددا ده‌گه‌ڕێیت، به‌ڵام به‌بێ ویستی خۆت كلیك له‌سه‌ر ئه‌و گۆرانییه‌ ده‌كه‌یت، كه‌ ئه‌و پێی خۆش بوو! ‏‎بڕیار ئه‌ده‌یت نامه‌یه‌كی بۆ بنێریت.‎‏‎ ده‌نووسیت سڵاو، پاشان ده‌یسڕیته‌وه‌، دووباره‌ ده‌نووسیت سڵاو،  ‎له‌ پاش تۆزێك به‌هه‌مان شێوه‌ ئه‌ویش ده‌سڕیته‌وه‌،  ‎ئه‌م كاره‌ چه‌ند جارێك دووباره‌ و ده‌باره‌ ده‌كه‌یته‌وه‌! ...

زیاتر »

سه‌مفۆنیا له‌ هونه‌ری مۆسیقادا

و : ئازاد مه‌عروف  (1) سه‌مفۆنیا كارێكی گه‌وره‌ی مۆسیقایه‌ په‌یوه‌ند به‌ قاڵبی ته‌واوی ئۆركسترا كه‌ هاوبه‌شیكردنی هه‌موو چینه‌كانی ده‌نگه‌ له‌ گڕوو ناسك له‌ ژنان و پیاوان و منداڵان  واته‌  (باص ،تینور ، ئاڵتۆ ، سوپرانۆ) Tenor،Alto،soprano،Bass   دابه‌شكراو به‌سه‌ر چوار جۆر له‌ جووڵه‌ی تایبه‌ت كه‌ خایاندنی كاتی كاره‌كه‌ له‌ نیوكاتژمێر تا سێ چاره‌كه‌ كات وه‌هه‌ندێ جار پترتر ده‌خایه‌نێت چه‌شنێكه‌ له‌ ...

زیاتر »

شێرکۆ بێکەس ئیمپراتۆری شیعری هاوچەرخی کوردی

د.لوقمان رەئوف لە ڕاستیدا  چاوەڕێی ئەوە بووم لە یادی چوار ساڵەی شێرکۆدا شتێکی جیاوازتر لە ڕابردوو وەک شێرکۆی شاعیر ئەنجام بدرێت، چونکە لەلایەک ئەم چوار ساڵە چوار ساڵی پڕ لە ڕووداو پڕ قوربانی و خەبات بوو،  لەلایەکی ترەوە کورد پێویستی بە شاعیرێک هەبوو بەتوانست و هەڵوێستی ،  رووداوەکان و شەڕی تیرۆر بەدەرەوە بناسێنێت،  بەڵام کراو و لە ناو ئەدەبیاتدا نەمانتوانیوە ...

زیاتر »