سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 83)

ئەدەب – سێبەر و سایە

له‌ ئه‌لبوومی‌ یادگارا-ی‌ جه‌مال شارباژێڕی‌

سه‌باح ڕه‌نجده‌ر ئه‌فسوونی‌ شیعر، (كرۆكی جوانی‌ – ئێستێتیكا)، ئاشتی‌ له‌ ده‌روونی‌ كۆمه‌ڵگای‌ زیندوو و ده‌سته‌مۆ نه‌بوو ڕاده‌گه‌یه‌نێت. وه‌فا بۆ شیعر تێپه‌ڕاندنی‌ قۆناخی‌ به‌ر له‌ خۆیه‌تی‌. تێپه‌ڕاندن وه‌ك جیاكاری‌ نه‌ك ڕه‌تكردنه‌وه‌. ڕه‌تكردنه‌وه‌ له‌ ئه‌ده‌بدا هیچ كاتێك بنه‌مای‌ نه‌بووه‌، چونكه‌ له‌ ڕه‌تكردنه‌وه‌دا به‌های‌ گفتوگۆ داده‌ڕمێ‌ و په‌یوه‌ندییه‌ كولتوورییه‌كان ده‌پچڕێن. جوانی‌ كه‌شێكی‌ ڕوون و باوه‌ڕپێكراوه‌. كاریگه‌ری‌ له‌سه‌ر هه‌موو بوونه‌وه‌رێك جێ‌ ده‌هێڵێت، هه‌سته‌كان له‌ ...

زیاتر »

ئانا كارنینا،حیكایه‌تی‌ په‌ڕینه‌وه‌ی‌ روسیا له‌ كێڵگه‌كانه‌وه‌ بۆ كارگه‌كان

ئه‌یاد جه‌میل روسیا سینه‌ما و موزیك و ئه‌ده‌بێكی‌ گه‌وره‌ و لێشاوێك له‌ هونه‌رمه‌ند و نووسه‌ر و ئه‌دیبی‌ هه‌یه‌، بۆ نموونه‌ یه‌كه‌م فیلمی‌ كوردی‌ له‌ روسیا هاتووه‌ته‌ به‌رهه‌م، ئه‌و فیلمه‌ به‌رهه‌می‌ كورده‌كانی‌ رۆژگاری‌ سۆڤێتییه‌. ئه‌و رۆژگاره‌ دوای‌ رووخانی‌ ئیمپراتۆرییه‌ت و دروستبوونی‌ یه‌كێتی‌ سۆڤێت ئیتر ده‌وڵه‌تی‌ گه‌وره‌ی‌ روسیا له‌ قۆناغی‌ كشتوكاڵه‌وه‌ په‌ڕییه‌وه‌ بۆ قۆناغی‌ پیشه‌سازیی. تۆڵستۆی له‌ رۆمانی‌ ئانا كارنینادا باسی‌ ئه‌و ...

زیاتر »

دادگا… دەقێکی شانۆیی زۆر کورت

دانا ڕەئووف شانۆ نیمچه‌ ڕووناك بوونه‌وه‌یه‌ك ڕووناك ده‌بێته‌وه‌، له‌گه‌ڵ ده‌نگی مۆسیقادا هه‌ناسه‌یه‌كی قووڵ، به‌ڵام نیمچه‌ خنكێنراوی مرۆڤێك پانتایی شانۆ ده‌گرێته‌وه‌. شانۆ زیاتر ڕووناك ده‌بێته‌وه‌. چركه‌ چركی كاتژمێرێك له‌گه‌ڵ ده‌نگی شه‌مه‌نده‌فه‌رێك هێدی هێدی به‌رز ده‌بێته‌وه‌. سه‌رله‌نوێ، ده‌نگی هه‌ناسه‌ خنكێنراوه‌كه‌ له‌گه‌ڵ مۆسیقاكه‌ به‌رز ده‌بێته‌وه‌. سه‌رته‌خته‌ی شانۆ به‌ ته‌واوی ڕووناك ده‌بێته‌وه‌. هۆڵێكی دادگا ده‌رده‌كه‌وێت، له‌ قووڵاویی ناوه‌ڕاستی پانتایی شانۆكه‌دا و له‌سه‌ر شوێنێكی به‌رز ...

زیاتر »

كلیلی‌ بزربوو

ئه‌سعه‌د عه‌زیز محه‌مه‌د ئه‌و به‌یانییه‌ هه‌موو ئه‌ندامانی خێزانه‌كه‌م، كه‌وتنه‌گه‌ڕان به‌ دوای كلیلی بزربوودا، كلیلی ئه‌و سندوقه‌ی تاپۆی خانوه‌كه‌مانی تێدابوو، هه‌ریه‌كه‌ و له‌ شوێنیكه‌وه‌ یان له‌ سووچێكی خانووه‌كه‌دا به‌دوایدا ده‌گه‌ڕا، هه‌ندێك له‌ ژووره‌كانی نهۆمی دووه‌م هه‌ندێكیتر له‌ ژێرزه‌مینه‌كه‌دا به‌دوایدا ده‌گه‌ڕاین، هیچ كه‌س نه‌یده‌زانی ئه‌و كلیله‌ له‌ كه‌یه‌وه‌ دیارنه‌ماوه‌. هیچ كه‌س گومانی له‌وه‌ نه‌بوو كه‌ زیاتر له‌ ده‌ ساڵه‌ ده‌رگای ئه‌و سندوقه‌ ...

زیاتر »

دەربارەی سروشتی ڕاپەڕینە گەورەکەی ساڵی ١٩٢٥

د. کەمال مەزهەر ڕاپەڕینە گەورەکەی ساڵی ١٩٢٥ ی کوردستانی تورکیا یەکێکە لە حەڵقە خوێناوییە هەرە گەورەکانی زنجیرەی خەباتی ڕزگاریخوازی – نەتەوەی کورد، بەڵام میللەتەکەمان تاوەکو ئێستا شتێکی یەکجار کەم و تا ڕادەیەکی زۆر سەرپێیی دەربارەی لاپەڕە گەورە پڕ شانازییەکانی دەزانێت کە پێویستیان بە لێکۆڵینەوەی قووڵ و دوور و درێژە بۆ دەرخستنی سروشتی ڕاستەقینەی ڕاپەڕینەکە خۆی و دیارکردنی ئەو دەرسە مێژووییانەی ...

زیاتر »

لە کوردستانی تورکیا

د. عەزیز شەمزینی پەیمانی لۆزان پەردەی لە ڕووی ئیمپریالیستەکان هەڵماڵی چونکە لەو پەیمانەدا باسی مافە نەتەوەییەکانی گەلی کورد نەکراوە. کەمالیستەکان پاش گرتنەدەستی دەسەڵاتی سیاسیی وڵات، سیاسەتی ناوخۆیان بە پیادەکردنی سیاسەتێکی شۆڤێنیستی دەستپێکرد و توانیان لە سیاسەتی دەرەکی دا بۆ ماوەیەک جیهان چەواشە بکەن و ڕووی دزێوی خۆیان بشارنەوە پێش ئەوەی بە ئاشکرا بچنە ژێر باڵی ئیمپریالیزم و پەچە لە ڕووی ...

زیاتر »

شوێنی لەسێدارەدانەکەی کرا بەناوی شێخ سەعیدەوە

بەبڕیاری ئەنجوومەنی شارەوانی شاری ئامەد ناوی مەیدانی (داغقاپ)، ئەو شوێنەی لە ٢٩ی حوزەیرانی ١٩٢٥ (شێخ سەعید) و هاوەڵانی تیایدا لەسێدارە دران، گۆڕدرا بە مەیدانی شێخ سەعیدی پیران. لە وتەیەکدا گولتان کشاناک شارەوانی دیاربەکر ڕایگەیاند کە ئەنجومەنی شارەوانی ئامەد لە مێژووی خۆیدا گرنگرین بڕیاریداوە، ئاشکراشی کرد کە هەنگاوێکی جیاوازبووە بۆ رێگریکردن لە داگیرکاری. کشاناک ئاماژەی بەوکرد کە دەبێت تورکیا ڕووبەڕووی ڕابردووی ...

زیاتر »

قووڵی‌ گوڵه‌گه‌نم بۆ سه‌ر شارا گه‌وره‌كه‌ی گوڵه‌وه‌چنیی

ساماڵ محێدین دیاریه‌ به‌نرخه‌كه‌ی مامۆستام * (مسته‌فا ساڵح كه‌ریم) كه‌كتێبێكه‌ به‌ ناوی گوڵه‌وه‌چنیی *خوێنده‌وه‌ حه‌ز ده‌كه‌م سه‌ره‌تا به‌ په‌ره‌گرافێكی مامۆستا ده‌ست پێ بكه‌م كه‌له‌لاپه‌ڕه‌ 19 ی كتێببه‌كه‌دا تۆماری كردووه‌ ، به‌م شێوه‌یه‌(ئه‌م وتارانه‌ی له‌ دووتوێی ئه‌م كتێبه‌دا به‌رچاوت ده‌كه‌ون له‌رۆژگارێكی سه‌ختا نوسراون. له‌كاتی خوێندنه‌وه‌دا ئه‌وه‌ت له‌بیر بێت كه‌ئه‌م به‌رهه‌مانه‌ زاده‌ی سه‌رده‌مێكن نوسه‌رانی كورد تێیدا هه‌وڵیان ده‌دا ره‌شماڵی ئه‌ده‌بی به‌رگری فراوانتر ...

زیاتر »

ئه‌حمه‌د موختار جاف شاعیرێكی‌ ڕیفۆرمخواز

د.ئاراس محەمەد ساڵح شاعیری‌ نیشتمانپه‌روه‌ر ئه‌حمه‌د موختار جاف له‌ بنه‌ماڵه‌یه‌كی‌ خانه‌دانی‌ به‌گزاده‌ی‌ جافدا له‌دایك بووه‌و پێگه‌یشتووه‌، بنه‌ماڵه‌كه‌یان خاوه‌ن پێگه‌ی‌ كۆمه‌ڵایه‌تی‌ و خاوه‌ن موڵك و ده‌سه‌ڵاتدار بوون، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ئه‌م شاعیره‌ هۆشیاره‌ ناكه‌وێته‌ ژێر كاریگه‌ری‌ سیستمی‌ خێڵایه‌تی‌، به‌ڵكو به‌ پێچه‌وانه‌ی‌ دابونه‌رێتی‌ بنه‌ماڵه‌ ئاغا و ده‌ره‌به‌گه‌كانی‌ كورده‌وه‌ هه‌نگاو ده‌نێت و هه‌ندێجار دژایه‌تیشیان ده‌كات، زۆرێك له‌ ئاغا و ده‌ره‌به‌گه‌كانی‌ كورد بۆ مانه‌وه‌یان و ...

زیاتر »

ته‌نها نا ئومێدیه‌ قورسه‌كان پشت ده‌چه‌مێننه‌وه‌

پێداچوونه‌وه‌یه‌ك بۆ فیلمی the glass castle ئا: سیڤا ئازاد هه‌ندێكجار وه‌ك بینه‌ر تووشی سه‌ر لێشێوان ده‌بین له‌به‌رامبه‌ر هه‌ندێك فیلمدا چیرۆكه‌كانیان دووباره‌یه‌‌و هیچی نوێیان تێدا نییه‌، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا سۆزمان بۆی هه‌یه‌‌و به‌دڵمان ده‌بێت‌و ناتوانین ره‌خنه‌ی لێبگرین زۆر به‌ئاسووده‌ییش ته‌ماشای ده‌كه‌ین، فیلمی the glass castle یه‌كێكه‌ له‌و فیلمانه‌. فلیمی the glass castle ساڵی 2017 به‌رهه‌مهێنراوه‌، مانگی ئابی هه‌مان ساڵ نمایشكرا، له‌ده‌رهێنانی ...

زیاتر »