سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 90)

ئەدەب – سێبەر و سایە

نامه‌كانی فێرناندۆ له‌ پێناوی نووسینه‌وه‌ی ئازاره‌كانی مناڵان و ژناندا

هۆشیار جه‌مال نامه‌كانی فێرناندۆ یه‌كێكه‌ له‌ كورته‌ رۆمانه‌ جوانانه‌ی كه‌ له‌لایه‌ن ئه‌ژین عه‌بدولخالق- ه‌وه‌ نووسراوه‌. به‌ زمانی ئیستاتیكی له‌ دوو توێی (٩٠) لاپه‌ڕه‌ی قه‌شه‌نگ دا و بۆ یه‌كه‌مجار له‌ ساڵی (٢٠١٥) چاپكراوه‌ له‌لایه‌ن ناوه‌ندی رۆشنبیریی و هونه‌ری ئه‌ندێشه‌ به‌ دیزانێكی جوان و كوالێتیه‌كی به‌رز بڵاوكرایه‌وه‌. ئه‌م كورته‌ رۆمانه‌ خوێنه‌ر په‌لكێش ده‌كات بۆ خوێندنه‌وه‌، كه‌ له‌ كاتێكی كه‌مدا ده‌خوێندرێته‌وه‌ به‌ڵام زۆر ...

زیاتر »

چه‌ند كورتیله‌ چیرۆكێكی سه‌ڵاح زه‌نگه‌نه‌

له‌ عه‌ره‌بیه‌وه‌: ئازاد به‌رزنجی بوونه‌وه‌ره‌ بچكۆله‌كان سه‌ره‌تا مامۆستا (فكری عبدالخالق) وایزانی كه‌ گه‌وره‌بوونی سه‌ری ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ماوه‌یه‌كی زۆره‌ سه‌ری نه‌تاشیوه‌، له‌به‌رئه‌وه‌ی سه‌رقاڵی خوێندنه‌وه‌ و نووسین و لێكۆڵینه‌وه‌ بووه‌. به‌ڵام كاتێ سه‌رتاشه‌كه‌ پێی وت قه‌واره‌ی سه‌ری له‌گه‌ڵ له‌شیدا ناگونجێت، نیگه‌ران بوو. نیگه‌رانییه‌كه‌شی ڕۆژبه‌ڕۆژ زیاتر ده‌بوو وه‌ختێ ده‌یبینی سه‌ری به‌ شێوه‌یه‌كی ناسروشتی له‌ گه‌وره‌بووندایه‌ و ئه‌وه‌ی وای لێكرد پتر هه‌ست به‌ ...

زیاتر »

به‌ره‌وپێشچوونه‌كان له‌ زمانی‌ كوردی‌ دا هێشتا له‌ ئاستی پێداویستی و ده‌وڵه‌مه‌ندی زمانه‌كه‌دا نییه‌

هاوكات له‌گه‌ڵ ڕۆژی جیهانی زمانی دایك، دكتۆر ئازاد حه‌سه‌ن فه‌تاح، مامۆستای وانه‌ی سیمانتكس و پراگماتیكسی و  تیوریه‌ سینتاكسیه‌كان و زانستی زمانی كۆمه‌ڵایه‌تی خوێندنی باڵا، له‌به‌شی زمانی ئینگلیزی، كۆلێجی زمان، زانكۆی سلێمانی، وه‌ڵامی گرنگی بوونی دیاریكیردنی ڕۆژێك بۆ زمانی جیهانی دایك و پێگه‌ی زمانی كوردی و نه‌ بوونی زمانی یه‌ گكرتووی كوری ده‌داته‌وه‌. دكتۆر ئازاد، بڕوانامه‌ی ماسته‌ره‌كه‌ی، له‌ دروسته‌ی ڕێزمانی له‌ ...

زیاتر »

تۆپۆڵۆژیا به‌نموونه‌ی «كاروانی بێ كۆتایی» مه‌حمودی مه‌لا عززه‌ت

پ.د.زاهیر له‌تیف كه‌ریم بەشی دووەم و کۆتایی ته‌وه‌ری دوهه‌م په‌یوه‌ندی خوده‌كان به‌خودی بكه‌ر وجێگه‌وه‌.زۆرینه‌ ڕه‌نگه‌ گه‌یشتبێتنه‌ ئه‌و بۆچوونه‌ی كه‌كتێبی»كاروانی بێ كۆتایی»ته‌نها به‌ده‌وری نووسه‌ردا ،وه‌ك پاڵه‌وانی سه‌ره‌كی،ده‌سوڕێته‌وه‌.ئه‌مه‌ له‌لایه‌كه‌وه‌ وبه‌پێی زانیارییه‌كانی چه‌مكی یاداشتی وبیره‌وه‌رییه‌كان بۆچوونێكی دروسته‌ چونكه‌ نووسه‌ر له‌یه‌ك كاتدا پاڵه‌وانه‌ وگێڕه‌وه‌ره‌ وكه‌سی یه‌كه‌می زانیارییه‌كانه‌.به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا وبه‌پێی ڕه‌هه‌نده‌ گێڕانه‌وه‌گه‌رییه‌كان وله‌ولاشه‌وه‌ به‌پێی هێلكارییه‌كانی تۆپۆڵۆژیا ده‌گه‌ین به‌و ڕاستییه‌ی كه‌گێڕانه‌وه‌ وڕووداوه‌كان ته‌نها له‌نێو بازنه‌ی ...

زیاتر »

گه‌وهه‌ر له‌ هونه‌ری مۆسیقادا

ئا : ئازاد مه‌عروف – ١ – ئه‌ركی هونه‌ر ئه‌ركی هونه‌ر جیاكردنه‌وه‌ی ناشرینییه‌ له‌ جوانی ، ده‌رخستنی ناهه‌موارییه‌كانه‌ بۆ چاره‌سه‌رو ئاوه‌دانی ،له‌هه‌مانكات ئه‌ركی ووتاربێژ جگه‌ له‌ ڕاستی هیچی ترنییه‌ بۆیه‌ ئه‌گه‌ر بمانه‌وێت گه‌وهه‌ری هونه‌ری مۆسیقا له‌ هه‌موو ڕووه‌كانی وه‌ك {پراكتیك ،تیۆر،ده‌رونزانی ،زمانه‌وانی ،فه‌لسه‌فی ،مێژوویی} بناسین له‌ بنچینه‌ی خه‌سڵه‌تی مۆركی هه‌موو نه‌ته‌وه‌كان تێگه‌یشتنی گشتیمان هه‌بێت و به‌گوێگرتن له‌ كاڵچه‌ری هونه‌ری مۆسیقای ...

زیاتر »

نه‌جات نوری: له‌ ئه‌فسانه‌دا وێنه‌ زیاتر له‌ بیری خوێنه‌ردا ده‌مێنیته‌وه‌

چیرۆكنووس و رۆماننووس نه‌جات نوری نه‌وه‌ی دوای راپه‌ڕینه‌ و زیاتر به‌ شێوازی فه‌نتازی ده‌نووسێ و به‌جۆرێك چیرۆكی واقیعی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی و شۆڕشی كورد له‌ به‌رگی فانتازیادا ده‌نووسێته‌وه‌. چوار رۆمان و سێ كۆمه‌ڵه‌چیرۆكی نووسیوه‌ و بڵاوكردوه‌ته‌وه‌ و یه‌كه‌م چیرۆكی له‌ ساڵی 1994 له‌ رۆژنامه‌ی رێگای كوردستان بڵاوكردووه‌ته‌وه‌ و یه‌كه‌م رۆمانیشی ساڵی 1997 بڵاوكردۆته‌وه‌. نه‌جات نوری له‌ رۆمانه‌كانی دیكه‌یدا زۆرتر له‌ ...

زیاتر »

به‌ بۆنه‌ی چاپكردنی ڕۆمانی دۆنی ئارام-ه‌وه‌

سوپاس بۆ حه‌مه‌ كه‌ریم عارف، سوپاس بۆ زمانی كوردی ئیدریس عه‌لی ڕۆمانی دۆنی ئارام-ی میخائیل شۆڵۆخۆف، كه‌ له‌ ماوی پێشوودا له‌لایه‌ن وه‌رگێڕی ناودار حه‌مه‌ كه‌ریم عارف كراوه‌ به‌ كوردی و ناوه‌ندی غه‌زه‌لنووس، به‌ چوار به‌رگی قه‌به‌ و ئه‌ستوور و به‌ دیزاینێكی نوێ و جوانه‌وه‌ چاپ و بڵاوی كرده‌وه‌، ده‌كرێت وه‌ك بۆنه‌یه‌ك له‌ دوو لایه‌نه‌وه‌ نیگای بكه‌ین، یه‌كه‌میان ئه‌وه‌یه‌ كه‌ كتێبخانه‌ی ...

زیاتر »

چیرۆكی ژنه‌ سته‌ملێكراوه‌كان

له‌ نێو بزووتنه‌وه‌ی سیاسی كوردیدا به‌تایبه‌تی له‌ شۆڕشی نوێدا گه‌لێك جار هه‌ڵكه‌وتووه‌ سه‌ركرده‌ی شۆڕشه‌كان له‌پاڵ شۆڕشدا سه‌روسه‌ودایان له‌گه‌ڵ رۆشنبیریی و ئه‌ده‌ب و هونه‌ر و رۆژنامه‌گه‌ریدا هه‌بووه‌، بۆ نموونه‌ برایم ئه‌حمه‌د له‌ پاڵ شۆڕشدا وه‌ك رۆماننووس ناسراوه‌ و چه‌ندین به‌رهه‌می ئه‌ده‌بی له‌ شیعر و رۆمان و چیرۆك نووسیوه‌، له‌ به‌شی رۆژهه‌ڵاتیش له‌ سه‌ركرده‌ خوێنده‌واره‌كانی وه‌كو زه‌بیحی له‌پاڵ شۆڕشدا به‌شداری رۆشنبیریی هه‌بووه‌، ...

زیاتر »

لۆركا: پێویسته‌ هونه‌رمه‌ند پێبكه‌نێت و جه‌ماوه‌ریش بخاته‌ گریان

لۆركا یه‌كێكه‌ له‌ شاعیر و شانۆنووس و رووناكبیره‌ ‌مه‌زنه‌كانی ئیسپانیاو جیهان و به‌رهه‌مه‌كانی به‌ گه‌نجینه‌یه‌كی نایابی ئه‌ده‌بی جیهانی داده‌نرێن. هیچ شاعیرو نووسه‌رێكی ئیسپانیا، هێنده‌ی لۆركا ناوبانگی له‌سه‌ر ئاستی جیهان نه‌بووه‌، بگره‌ ئه‌م پیاوه‌ بۆته‌ ناسنامه‌یه‌ك بۆ ئه‌ده‌بی ئیسپانیا، پارادۆكس له‌وه‌دایه‌ ئه‌م شاعیره‌ مه‌زنه‌ی كه‌ بۆته‌ ناسنامه‌یه‌كی گه‌وره‌ بۆ وڵاته‌كه‌ی، له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتدارانی وڵاته‌كه‌یه‌وه‌ به‌ناشیرینترین شێوه‌ كوژراوه‌ و هه‌تاوه‌كو ئێستاش ته‌رمه‌كه‌ی دیارنییه‌. ...

زیاتر »

خۆی و ئه‌ویتر

ره‌ووف بێگه‌رد ئه‌گه‌ر بمانه‌وێت وێنایه‌كی خێرا بۆ هاوسه‌نگیی ناوه‌وه‌ی خۆمان بكه‌ین، ده‌شێت بڵێین ئێمه‌ (هه‌موومان) له‌ژێر ڕه‌شماڵێكی هه‌راودا مۆڵمان خواردووه‌، له‌ بێكاری و بێ ده‌سته‌ڵاتیدا دڵۆپه‌ بارانی سه‌ر خۆمان ده‌ژمێرین. وه‌نه‌بێت ئه‌و دڵۆپه‌ بارانانه‌ بۆ یه‌كێك كه‌ زۆر مه‌به‌ستی نه‌بێت هێند بێزاركه‌ر بن. هه‌رگیز، ڕاستییه‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌ بڵێین ده‌شێت له‌ناوماندا هه‌بێت (هه‌روایشه‌) وای وێنا بكات له‌گه‌ڵ هه‌ر ڕێژنه‌ بارانێكدا گیانی له‌ ...

زیاتر »