سەرەکی » زانست » كه‌شتی نوح

كه‌شتی نوح

كۆرۆنا بەكارهێنەرانی دەرمانی رێگریی لە دووگیان بوون دەكوژێت

بەپێی توێژینەوەیەكی نوێ، كۆرۆنا مەترسیی مردن لەو خانمانەدا زیاتر دەكات كە دەرمانی دژە دووگیان بوون. بەپێی توێژینەوەیەك كە پسپۆڕانی سەنتەری(ماین)ی پزیشكیی لە پۆرتلاندی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا ئەنجامیانداوە، دەركەوتووە ئەو خانمانەی كە دەرمانی ڕێگریی لەدووگیانبوون بەكاردێنن، لەحاڵەتی توشبوونیان بە ڤایرۆسی كۆڤید-19 مەترسیی مردنیان زیاترە لە كەسانی ئاسایی. ئەو بۆچوونەی پسپۆڕانیش دوای لیكۆڵینەوەیەكی وردیان سەلمێندرا كە سەبارەت بە پەیوەندیی نێوان بەكارهێنانی دەرمانی ...

زیاتر »

خەوتن لەكاتی هەڵسان و نیشتنەوەی فرۆكەدا مەترسیدارە

پسپۆڕێك هۆشداریی دەدات، خەوتن لە كاتی هەڵسان و نیشتنەوەی فرۆكەدا مەترسیی گەورەی تەندروستیی بە دواوەیە. گریگۆری لۆگۆفۆی پسپۆڕی گەشت و گواستنەوە و بەڕێوەبەری كۆمپانیای Biletiی روسیی بۆ فرۆكەوانیی دەلێت»هەستان و نیشتنەوەی فرۆكە بەتەنها مەترسیدارترین ساتی هەموو گەشتێكی ئاسمانیی نین، بەڵكو هەمان مەترسیشیان لەسەر تەندروستیی سەرنشینان هەیە گەر بە وریایی مامەڵە نەكەن». ئەو دەلێت» باشترە هیچ گەشتیارێك لە كاتی هەلسان و ...

زیاتر »

فێنككەرەوەكان رۆڵیان هەیە لە قەتیسبوونی گەرمای گۆی زەویدا

ئەنجامی چەند توێژینەوەیەك كەبەم دواییە ئەنجامدراون سەبارەت بە پشكی فێنككەرەوەكان لە قەتیسبوونی گەرمی گۆی زەوی ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكانی هێنایە دەنگ. ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتوەكان پێشنیارێكی نوێی خستە ڕوو و تێیدا داوای لە دانیشتوانی گۆی زەوی كردووە كە پێویستە ئامێرە نەریتییەكانی فێنككەرەوەكانیان بگۆڕن و پەنا بەرنە بەر ئەو فێنككەرەوانەی كە وزەی كەمی دەوێت و هاورێی ژینگەیە، ئەمەش وەك هەوڵێك بۆ سنوردانان بۆ ...

زیاتر »

یەكەمین مۆزەخانەی ژێر دەریا لە یۆنانە

بۆ یەكەمینجار لە یۆنان مۆزەخانەیەك لەژێر دەریادا دەكرێتەوە كە یەكەمین مۆزەخانەی لەو جۆرەیە لە جیهاندا. دەسەلاتدارانی یۆنان لەنزیك كەناری دوورگەی (ئەلونیسۆس)ی سەر بە كۆمەڵە دورگەی ئیجەی خۆرئاوا یەكەمین مۆزەخانەی ژێر دەریایان كردەوە. سەبارەت بەم مۆزەخانەیە (ماریا ئاگالو) سەرۆكی ئەنجومەنی شارەوانی (ئەلونیسۆس) وتی» ئەو مۆزەخانەیە پێی دەوترێت(پارسنیۆن، داروپەردووی كەشتییە كۆنەكان)، مەبەستیش ئەو كەشتییانەیەكە بەهەزاران گوڵدانی گڵینەی باركراوەوە‌و بەهۆی خراپیی كەشوهەواوە لە ...

زیاتر »

ڤایرۆسی كۆرۆنا بە جدی وەری بگرە ئەگەرناكارەساته

سابیری سەندیكا: ئەمریكا كۆرۆنا ئەوپەتا جیهانییەی لە كۆتاییەكانی ساڵی 2019 لە چینەوە بڵاوبووەوە و كە دەستكردی چاینایە تا ئێستاش بەردەوامە لە بڵاوبوونەوە. كە ئابووریی و ئاسایش و تەندروستی و زانست و ژیانی هەموو جیهانی بەخۆیەوە سەرقاڵكردووە، رۆژانە هەزاران كەسیش گیان لەدەست دەدەن. لە كاتێكدا ڤایرۆسی نەگریسی كۆرۆنا هەموو جیهان و تێكڕای مرۆڤایەتی كردۆتە ئامانج و ژیانی خەڵكی ئیفلیج كردووە، بە ...

زیاتر »

پسپۆڕان:سێیەكی مناڵانی جیهان لە ژێر هەڕەشەی قوڕقوشمی ژەهراوییدان

قورقوشم توخمێكی كیمیایی ژەهراوییە و كاردەكاتە سەر چەند كۆئەندامێكی لەش و بە تایبەت كاریگەریی خراپی هەیە لەسەر مناڵان. بەپێی راپۆرتێكی نێودەوڵەتیی ساڵانە(800 ملیۆن مناڵ لەسەرتاسەری جیهاندا ئەگەری ئەوەیان هەیە بە هۆی قورقوشمی ژەهراوییەوە تووشی زیانی گەورەی جەستەیی بن و شوێنەواری ئەو كاریگەرییانەش بە ئاسانی لەناو ناچێت. ئەو ڕاپۆرتە كە لەلایەن ڕێكخراوی یونیسێف و بە هاوبەشیی لەگەڵ رێكخراوی(PURE- EARTH )نێودەوڵەتییەوە ئامادە ...

زیاتر »

داهێنانی مادەیەك ژینگە لە پلاستیك و دووەم ئۆكسیدی كاربۆن رزگار دەكات

ئاماده‌کردنی: سه‌ربه‌ست عه‌بدولره‌حمان زانایانی هیند و بەریتانیا ماددەیەكیان داهێناوە كە جگە لە دووبارە بەكارهێنانەوەی پلاستیك، ژینگەش لە دووەم ئۆكسیدی كاربۆن ڕزگار دەكات. زانایانی هیند و بەریتانیا ماددەیەكی نانۆیی كونیلەداریان داهێناوە كە دەتوانێت گازی دووەم ئۆكسیدی كاربۆن بگۆرێت بۆ ووزەی گەرمیی و خاشاكە پلاستیكییەكان بكاتەوە بە ماددەی كیمیایی. بەگوتەی گۆڤاری(Nature Communications)گەرمبوونی جیهانیی كە بە هۆی قەتیسبوونی گەرمای گۆی زەوی و پیسبوونی ...

زیاتر »

باخی سه‌وزه‌ له‌ سلێمانیدا

ئاماده‌کردنی: سه‌ربه‌ست عه‌بدولره‌حمان خواردنی سه‌وزه‌ داده‌نرێت به‌ سه‌رچاوه‌یه‌كی گرنگ بۆ ڤیتامین و كانزاكان، له‌وانه‌ ڤیتامین G،A وه‌ پۆتاسێۆم و مغنیسێۆم. هه‌روه‌ها بوونی ڕیشاڵی سللیلۆز،كه‌ هه‌رس ناكرێت له‌ گه‌ده‌دا ده‌مێنێته‌وه‌ و هه‌ست به‌ برسێتی نا‌كرێ، وه‌ یارمه‌تی جوڵه‌ی ڕێخۆڵه‌كان ده‌دات. سه‌وزه‌ هه‌ندێكیان گه‌ڵاكانیان ده‌خوڕێ وه‌ك سڵق، كاهوو، كه‌له‌رم، كه‌ره‌وز، مه‌عده‌نوس، ته‌ڕه‌تیزه‌، كه‌وه‌ر، نه‌عنا، ته‌رخون، جاتره‌، ڕێحانه‌ی سه‌وز، پونگه‌. هه‌ندێكیش به‌ره‌كه‌ی له‌وانه‌ ...

زیاتر »

ئەفریقییەكان خۆریشیان هەیە و کەچی ڤیتامین (D)یان كەمە

ئەفریقییەكان لەگەڵ ئەوەی خۆریشیان هەیە بە شێوەیەكی ترسناك بەدەست كەمیی ڤیتامین (D)یەوە دەناڵێنن. ئەوەی زانراوە كەمیی ڤیتامین (D) لەو ناوچانەدا زۆرە كە كەشو هەوایەكی ساردییان هەیە و كەشی خۆرەتاوییان كەمە، بەڵام لەتوێژینەوەیەكی نوێدا دەركەوتووە، زۆربەی دانیشتوانی كیشوەری ئەفریقیا سەرەرای ئەوەی كەشی خۆرەتاوییشیان زۆرە كەچی بەدەست هەمان كێشەوە دەناڵێنن، كەواتە هۆكاری چییە؟ ڕۆڵی زندەیی خۆر ئاستی ڤیتامین(D) بەشێوەیەكی سەرەكیی پشت بە ...

زیاتر »

بەڵێ و نەخێریش،بەڵگە ‌و بیانووی گونجاویان هەیە

بێرت فریشمان و: كوردەوان محەمەد سەعید نیكۆلاس كار نووسەری ئەمریكایی لە كتێبەكەیدا بە ناوی (ئینتەرنێت چی لە مێشكمان دەكات) سەرنجی هەموانی بۆ هەندێك پرسیار راكێشاوە، كە تا ئێستاش نەمانتوانیوە پەی پێ ببیەن، لەوانە: ئینتەرنێت دەبەنگ‌و كەمهۆشمان دەكات؟ یان ئەم تەكنۆلۆژیایە دەبێتە هۆی پاشكەوتەییمان؟ ئەم نووسەرە گرنگیدانی خۆی لەسەر ئینتەرنێت چڕ كرۆدەوە، ئەو تەكنۆلۆژیایەی كە خۆی زیرەك نییە بەڵكو لە راستیدا ...

زیاتر »