سەرەکی » زانست » كه‌شتی نوح

كه‌شتی نوح

گۆڕانی ئاوو هه‌وا له‌ سه‌ر كشتووكاڵ

د. محەمەد ئەمین له‌گه‌ڵ به‌رزبوونه‌ وه‌ی ئاستی له‌ هه‌ وادا به‌ هۆی چالاكی مرۆڤه‌ وه‌ له‌ زیاتر به‌كارهێنانی ووزه‌ بوه‌ته‌هۆی به‌ رزبوونه‌وه‌ی پله‌كانی گه‌رمای ،كه‌ئه‌نجامه‌كه‌ی توانه‌وه‌ی به‌سته‌ڵۆكی جه‌ مسه‌ره‌كانی زه‌ ویه كه‌ هاوسه‌نگی ئاوهه‌ وا ئه‌ گۆڕێ به‌جۆرێ كه‌ به‌رزبوونه‌ وه‌ی ئاستی ده‌ریاكان وه‌ بوونی لافاو وه‌ وشكایی زیاترو زیاتر ئه‌ بێته‌ دیارده‌ له‌ شوێنه‌ جیا جیاكانی جیهان. گۆڕان له‌ ...

زیاتر »

قه‌ڵه‌ویی یارمه‌تی بڵاوبوونه‌وه‌ی شێرپه‌نجه‌ی مه‌مك ده‌دات

توێژینه‌وه‌یه‌كی ئه‌مریكیی نوێ هۆشداری ده‌دات و ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات قه‌ڵه‌ویی پرۆگرامی خانه‌كانی كۆئه‌ندامی به‌رگریی دوباره‌ده‌كاته‌وه‌ بۆ یارمه‌تیدان و دروستبوونی گرێ شێرپه‌نجه‌ییه‌كانی مه‌مك. له‌توێژینه‌وه‌یه‌كی نوێی توێژه‌ره‌وانی سه‌نته‌ری توێژینه‌وه‌ی شێرپه‌نجه‌ له‌ زانكۆی شیكاگۆی ئه‌مریكا كه‌ ده‌ره‌نجامه‌كه‌ی له‌وه‌رزنامه‌ی (Journal of Experimental Medicine)زانستیدا بڵاوكردوه‌ته‌وه‌، ئاماژه‌یان به‌وه‌داوه‌ كێشی زیاده‌‌و قه‌ڵه‌ویی پرۆگرامی خانه‌ی خرۆكه‌ سپییه‌ به‌رگریكاره‌كانی خوێن دووباره‌ ده‌كاته‌وه‌ و ده‌یانگۆرێت بۆ خانه‌گه‌لی هه‌وكردن، له‌ بری ...

زیاتر »

پێگەی ڤێنزوێللا لە نێوان شەڕی زلهێزەکاندا

د. مه‌دیحه‌ سۆفی* به‌شی دووەم كێشه‌ی ڤێنزوێللا و ئه‌مریكا. له‌هه‌ڵبژاردنی ٢٠/٥/٢٠١٨ دا كاتێ مادۆرۆ وه‌كو سه‌رۆكی ڤینزویللا هه‌ڵبژێررا، ئۆپزسیۆن دانیپێدانه‌دا و ئه‌و هه‌ڵبژاردنه‌ی به‌ نایاسایی‌و ساخته‌ی له‌قه‌ڵه‌مدا و یه‌كسه‌ر یوان جوایدۆ وه‌كو نوێنه‌ری ئۆپۆزسیۆن و به‌ پشتیوانی ئه‌مریكا، خۆی وه‌كو سه‌رۆكی ڤینزویللا ناودێر كرد، ڕوسیا و ئێران و چێن و توركیا بوونه‌ لایه‌نگری مارودو و یه‌كێتی ئه‌وروپا‌و به‌تایبه‌ت ئه‌ڵمانیا‌و فه‌ڕه‌نسا ...

زیاتر »

سه‌گڵاوه‌كان ده‌مێكه ‌هه‌واڵیان نیه‌ ده‌شێ قڕكرابن

ئاماده‌کردنی: سه‌ربه‌ست عه‌بدولره‌حمان كاتێك ده‌چینه‌ ده‌شت و ده‌ر، چه‌ند خۆشه‌ گوێمان له‌ جریوه‌ی مه‌ل و قاسپه‌ی كه‌و بێت، ئای چه‌نده‌ دڵگیره‌ دیمه‌نی ئه‌و پۆله‌ ماسیانه‌ی له‌ ئاوه‌ ڕونه‌كاندا مه‌له‌ ده‌كه‌ن، خۆزگه‌ چاویشمان به‌ بینینی یاری و گه‌مه‌ی سه‌گڵاوه‌كان ڕۆشن ببوایه‌، ئه‌و زینده‌وه‌ره‌ بێوه‌یه‌ی، له‌ هه‌موان زیاتر حه‌ز به‌كۆمه‌ڵ ژیان و یاریكردن ده‌كات و له‌ خه‌می یه‌كتردان. سه‌گڵاو یه‌كیكه‌ له‌و زینده‌وه‌ره‌ ...

زیاتر »

چاوه‌ڕوانیی چه‌ند دیارده‌یه‌كی گه‌ردوونین

ئاره‌زومه‌ندانی گه‌ردوونناسیی له‌ چاوه‌ڕوانیی چه‌ند دیارده‌یه‌كی گه‌ردوونیدان له‌مانگی مایسدا دانیشتوانی زه‌وی به‌گشتیی‌و ئاره‌زوومه‌ندانی گه‌ردوونناسیی شاهێدی چه‌ند دیارده‌یه‌كی گه‌ردونیی ناوازه‌ ده‌بن . پاش ئه‌وه‌ی له‌ مانگی نیساندا دانیشتوانی زه‌وی چه‌ندین دیارده‌ی گه‌ردونیی ناوازه‌یان بینیی ئه‌م مانگه‌ش چه‌ند دیارده‌یه‌كی دیكه‌ی گه‌ردونیی ڕووده‌ده‌ن و یه‌كێكیشیان به‌ده‌گمه‌ن ڕووده‌دات، له‌وانه‌ش ڕۆژی دووشه‌ممه‌ (6)ی مایس، ئاره‌زوومه‌ندانی گه‌ردوونناسیی‌و زانایانی ئه‌و بواره‌، بارانی تیره‌ ئه‌ستێره‌ی ناسراو به‌ (ئیتا ...

زیاتر »

سه‌راب (تراویلكه‌) چییه‌ و چۆن دروست ده‌بێت؟

ئا: هێدی جه‌مال عه‌بدوڵڵا سه‌راب یه‌كێكه‌ له‌و دیاردانه‌ی كه‌ زۆربه‌مان بینیومانه‌ به‌تایبه‌ت له‌سه‌ر شه‌قامه‌كان له‌ وه‌رزی هاوین دا ! كاتێك شێوه‌ی گۆمه‌ ئاو له‌دووری ڕێگاكه‌ ده‌بینرێت و به‌ نزیكبووه‌نه‌وه‌ لێی دیارنامێنێت یاخود دوور ده‌كه‌وێته‌وه‌له‌ له‌ ڕووی زانستیه‌وه‌ به‌ چه‌وتبینی پێناسه‌ ده‌كرێت كه‌ هه‌ر له‌كۆنه‌وه‌ مێژوویه‌كی دوورودرێژی هه‌ڵه‌ له‌ نێو دانیشتوانی بیابانه‌كان به‌تایبه‌تی و رێبوارانی سه‌ر شه‌قامه‌كان به‌گشتیی دروست بووه‌ . ...

زیاتر »

به‌ریتانییه‌كان ئاسمان و ئه‌ستێره‌ نابینن

پیسبوون به‌هۆی ڕووناكیی كاریگه‌ریی خراپی هه‌یه‌ و به‌ریتانییه‌كان به‌ هۆی ئه‌و دۆخه‌وه‌ ئاسمان به‌ سروشتیی نابینن. به‌پێی نوێترین توێژینه‌وه‌ كه‌ له‌چوارچێوه‌ی هه‌ڵمه‌تێكدایه‌ به‌ ناوی (star count) كه‌ كۆمكاری گه‌ردوونناسانی به‌ریتانیی پشتیوانیی ده‌كات به‌ مه‌به‌ستی دابینكردنی پاراستن بۆ ناوچه‌ گوندنشینه‌كانی ئینگلته‌را، ده‌ركه‌وتووه‌ زیاتر له‌نیوه‌ی دانیشتوانی شانشینی یه‌كگرتوو ( به‌ریتانیا) بێبه‌شن له‌چێژی بینینی دیمه‌نی ئه‌ستێره‌كان له‌ شه‌وانی ساماڵدا ئه‌ویش به‌ هۆی ئه‌و ...

زیاتر »

په‌یكه‌ره‌كانی بودا دروست ده‌كاتەوە

تیمێكی هاوبه‌شی نێوده‌وڵه‌تیی و ئه‌فغانیی سه‌رقاڵی چاككردنه‌وه‌‌و نۆژه‌نكردنه‌وه‌ی په‌یكه‌ره‌كانی بودان له‌ ئه‌فغانستان كه‌ له‌سه‌رده‌می تاڵیباندا تێكشكێنران و له‌ ناوبران. كاتێك بزووتنه‌وه‌ی تاڵیبان له‌ ساڵی 1996دا له‌ ئه‌فغانستان ده‌سه‌ڵاتی گرته‌ده‌ست، حوكمێكی ئاینیی توندڕه‌وی له‌ سه‌رانسه‌ری ئه‌و وڵاته‌دا په‌یڕه‌وكرد و هه‌وڵیدا هه‌موو شوێنه‌وارێكی مێژوویی به‌ر له‌ ئیسلام له‌و وڵاته‌دا بسڕێته‌وه‌. له‌و چوارچێوه‌یه‌دا ئه‌و ڕژێمه‌ فه‌رمانیكرد هه‌موو په‌یكه‌ره‌ مێژوویی و شوێنه‌وارییه‌كان له‌ناوبه‌رێت كه‌ ...

زیاتر »

حاڵه‌ته‌ ده‌رونییه‌كان و ناوه‌كانیان له‌ كۆن و ئێستادا

هه‌سته‌ مرۆییه‌كان‌و چۆنیه‌تی ڕه‌فتاركرد‌و ده‌ربڕینی هه‌سته‌كان جێگیر و جیهانیی نین، به‌ڵكو به‌ تێپه‌ڕبوونی كات و له‌ شوێنێكه‌وه‌ بۆ شوێنێكی تر ده‌گۆردرێن. زۆر كه‌س له‌و بڕوایه‌دایه‌ كه‌ ڕه‌فتار‌و هه‌سته‌كانی مرۆڤ و شێوازی ده‌ربرینیان شتێكی جیهانییه‌ و له‌هه‌موو شوێنێك وه‌ك یه‌كه‌ و گۆڕانكاریی به‌سه‌ردا نه‌هاتووه‌، به‌ڵام له‌ ڕاستیدا و به‌ تێپه‌ڕبوونی ڕۆژگار و سه‌رده‌مه‌كان هه‌موو ئه‌و هه‌ستانه‌ گۆڕاون و ته‌نانه‌ت ناونانی هه‌ندێك ...

زیاتر »

ووزه‌ و دەسەڵات پێگەی ڤێنزوێللا لە نێوان شەڕی زلهێزەکاندا

د. مه‌دیحه‌ سۆفی* به‌شی یەکەم ووزه‌ دەسەڵاتە، بزوێنه‌ری هه‌موو بواره‌کانی ژیانه‌، شاده‌ماری ته‌کنه‌لۆژیا و پێشکه‌وتن و داهێنانه‌‌، داینه‌مۆی هه‌موو ده‌ستپێکێکی نوێیه بۆ وڵاته‌ پیشه‌سازی و پێشکه‌وتوو و خاوه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌کان، بناغه‌ی په‌ره‌پێدانی زانست و نوێخوازیه‌‌، ووزه‌ ده‌سه‌ڵاته‌، ده‌سه‌ڵاتی ئابووری و پاشتر ده‌سه‌ڵاتی سیاسی، ووزه‌ بناغه‌ی ده‌سه‌ڵاتی ئابووریه‌، به‌ردئه‌ستی شه‌ڕو خامۆشکه‌ره‌وه‌ی دیموکراتی و ده‌ستوری په‌یڕه‌وکردنی سیاسه‌تی دیکتاتۆریشه‌‌ بۆ ئه‌و وڵاتانه‌ی خاوه‌ن وزه‌ن ...

زیاتر »