سەرەکی » زانست » كه‌شتی نوح (پەڕە 6)

كه‌شتی نوح

بەھێزترین زەمین لەرزە کەی روویداوە…

بەھێزترین زەمین لەرزە کەی روویداوە لە کوردستان د.زەردەشت ئەحمەد تەها* بەھۆی ئەوەی ناوچەی کورردستان دەکەوێتە سەر پلەیتی عەرەبی لەڕووی تیکتۆنییەوە، زۆر گونجاوە بۆ روودانی زەمین لەرزە. بە پێداچوونەوە بە ساڵانی رابردوودا، دەبینین بە دەیان جار زەمین لەرزە روویداوە و بۆتە ھۆی کەوتنەوەی زیانی گیانی و مادی و برینداربوون و ترسی زۆریشی خستۆتە ناو دڵی خەلکەوە. بەھێزترین زەمەین لەرزە کەی بووە ...

زیاتر »

چیرۆكی ئەو فەزاوانانەی كۆرۆنا خۆشیی…

چیرۆكی ئەو فەزاوانانەی كۆرۆنا خۆشیی گەڕانەوەی لێشێواندن بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی(كۆڤید-19)لە جیهاندا چەندین چیرۆكی سەرنجڕاكێشی لێكەوتووەتەوە لەوانەش چیرۆكی گەڕانەوەی سێ فەزاوانی وێستگەی فەزایی نێودەوڵەتییە. ئەو فەزاوانانەش بریتین لە ( ئۆلیگ سكریبۆچكا)ی ڕوسیی و ( جێسیكا مائیر)ی ئەمریكی كە لە ئەیلولی (2019)دا چوونەتە وێستگەی فەزایی نیودەوڵەتی ماوەی (205) رۆژ لەوێ ماونەتەوە و (ئەندرۆ مۆرگان)ی ئەمریكی كە لە تەمووزی (2019) دا چووەتە وێستگەی ناوبراو ...

زیاتر »

ژنێكی ئاسایی یەكەمین جۆری ڤایرۆسی كۆرۆنای دۆزیوەتەوە

هەرچەندە (كۆڤید-19) ڤایرۆسێكی تازەیە، بەڵام سەر بە خێزانی ڤایرۆسی كۆرۆنایە كە بۆ یەكەمین جار لە ساڵی 1964 و لە لایەن (جۆن ئەلمیدا)ەوە دۆزراوەتەوە. لەگەڵ بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی (كۆڤید -19) لە جیهاندا كە پێی دەوترێت كۆرنا یان ڤایرۆسی كۆرۆنای تازە، ئەو پرسیارە لای خەڵك دروست بوو كە بۆچی پێیدەوترێت كۆرۆنای تازە؟ چما كۆرۆنای تریش هەیە؟ ئەم پرسیارە لە لایەن پزیشكان و ناوەندە ...

زیاتر »

كۆڤید- 19 و رۆژی جیهانیی سەلامەتی و…

كۆڤید- 19 و رۆژی جیهانیی سەلامەتی و تەندروستیی شوێنی كار ئامادەكردنی: د. دیاری ئیبراهیم تۆفیق* لە زانكۆی سلێمانی لە ساڵی 2010ەوە خۆشبەختانە لەگەڵ هاوڕێیانم لە لیژنە سەرەتاییەكانی سەلامەتی و تەندروستیی زانكۆی سلێمانی كارمان كردووە بۆ بڵاوكردنەوەی هۆشیاریی و زانیاریی لەسەر سیستمی بەڕێوەبردنی سەلامەتی و تەندروستی لە شوێنی كاردا و بە بەردەوامی هەوڵمانداوە چەمكەكانی ئەم سیستمە بە خوێندكاران و فەرمانبەران و ...

زیاتر »

تیشكێک بۆ لە ناوبردنی ڤایرۆسی كۆرۆنا

كەشتیی نوح زانایەكی ئەمریكی دەڵێت” جۆرێكی دیاریكراوی تیشك هەیە كە دەكرێت بۆ لە ناوبردنی ڤایرۆسی (كۆڤید -19) كاریگەر بێت”. دەیڤید برینەر زانایەكی زانكۆی كۆڵۆمبیایە لە نیویۆرك و پێیوایە كە جۆرێكی دیاركراوی تیشكی سەرو بنەوشەیی هەیە كە دەتوانێت ڤایرۆسی كۆرۆنا لەناوبەرێت. ئەو زانایە بەرێوەبەری سەنتەری توێژینەوەی تیشكەكانە لە زانكۆی كۆڵۆمبیا و ئێستا خەریكی توێژینەوەیەكە لە چۆنیەتی بەكارهێنانی تیشكی سەرو بنەوشەیی بۆ ...

زیاتر »

پەیوەندی نێوان كۆرۆنا و ڤیتامین (D)

كەشتیی نوح پەیوەندی نێوان (كۆڤید -19) و ڤیتامین (D) بووەتە هیوایەكی نوێ بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی كۆرۆنا. زاناكان سەرقاڵی توێژینەوەكانیانن بۆ ئەوەی لە پەیوەندی نێوان ڤایرۆسی (كۆڤید-19) و ڤیتامین(D) بكۆڵنەوە كە زۆرجار پێشی دەوترێت (ڤیتامین خۆر). لە چوارچێوەی هەوڵە بەردەوامەكانی زانایان بۆ دۆزینەوەی ڕێگەیەك بۆ ڕزگاربوون لە ڤایرۆسی (كۆڤید-19)، تیمێكی توێژەرەوە لە زانایانی زانكۆی (سیڤییا)ی ئیسپانیا، سەرقاڵی لێكۆڵینەوەن سەبارەت بە ئەگەری هەبوونی ...

زیاتر »

كۆرۆنا بە 30 بازدانی جینییەوە دەردەكەوێت

كەشتیی نوح زانا ڤایرۆلۆژییەكان دەڵێن كە ڤایرۆسی (كۆڤید-19) بە بەردەوامی گەشە بەخۆی دەدات و تا ئێستا (30) وێنەی جینی نوێی ڤایرۆسەكە دەركەوتووە و ئەمەش دۆزینەوەی چارەسەرەكانی ئاڵۆز كردووە. زانا توێژەرەوەكانی زانكۆی (چجیانگ)ی شاری (هانگچو)ی چین توێژینەوەیەكیان كردووە و تێیدا ئاماژەیان بەوە كردووە كە توانیویانە لە مەترسیی و توانای ڤایرۆسی (كۆڤید-19) كەم بكەنەوە و نەهێڵێن خۆی بگۆڕێت و گەشە بە خۆی ...

زیاتر »

ڤایرۆسی كۆرۆنا “SARS-CoV-2 “و…

ڤایرۆسی كۆرۆنا “SARS-CoV-2 ” و پەیوەندیی بە نەخۆشیی شەكرەوە راوێژ عومەر* لە دیسەمبەری ساڵی 2019دا، جۆرێكی نوێ لە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە شاری ووهانی چین سەریهەڵدا، ئەم ڤایرۆسە ئێستا بە زۆرێك لە وڵاتانی جیهاندا بڵاوبۆتەوە، كە تا رێكەوتی 25/4/2020، (2,855,694) حاڵەتی تووشبوون بەم ڤایرۆسە تۆماركراوە، لەگەڵ (198,532) حاڵەتی مردن. لە زۆربەی ئەو ناوچانەی ئەم رێژە زۆرەی تووشبوون و مردن تۆماركراوە، لەو ...

زیاتر »

دۆزینەوەی چوار جۆری نوێی شەمشەمە…

دۆزینەوەی چوار جۆری نوێی شەمشەمە كوێرە زاناكانی زانكۆی كینیا (4) جۆری شەمشەمەكوێرەیان دۆزیوەتەوە كە هاوشێوەیەی ئەو شەمشەمەكوێرانەن تا ئێستا بە هۆكاری بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی (كۆڤید -19) دادەنرێن. زانایانی زانكۆی (ماسای مارا) ی كینیا و مۆزەخانەی نیشتمانی ئەو وڵاتە، بەهاوكاریی زانایانی مۆزەخانەی (فێڵد) شیكاگۆ توانیویانە ئەو شەمشەمەكوێرانە بدۆزنەوە و توێژینەوەی لەسەر دەكەن. بە گوێرەی تیمی توێژینەوە هاوبەشەكە، ئەم گیانلەبەرانە پێشتر نەبینراون، بەڵام ...

زیاتر »

نهێنی سپی پۆشینی پزیشکەکان چییە؟

ڕەنگی سپی پۆشاكی پزیشك و كارمەندانی تەندروستی بووەتە سیمبولێك، كەواتە نهێنی ئەو ڕەنگە چییە؟. تا نیوەی سەدەی نۆزدەش پزیشك و كارمەندانی كەرتی تەندروستی هیچ پۆشاكێكی تایبەتیان نەدەپۆشی لە كاتی كاركردنیان لە نەخۆشخانە و كلینكەكاندا، بەڵام نەشتەرگەرەكان لەكاتی پرۆسەی نەشتەرگەرییدا، بەروانكە و دەستكێشی درێژ و تەسكیان بەكاردەهێنا بۆ ئەوەی لەشیان و جلوبەرگەكانیان خوێناوی نەبێت. یەكەمین كەس كە بیری لە گرنگیی ڕەنگی ...

زیاتر »