سەرەکی » ئەدەب و هونەر » تێكشكاندنی زه‌مه‌ن و هه‌ڵاتن له‌خود له‌ كتێبی به‌رلین كتێبی په‌ناهه‌نده‌یی من-دا

تێكشكاندنی زه‌مه‌ن و هه‌ڵاتن له‌خود له‌ كتێبی به‌رلین كتێبی په‌ناهه‌نده‌یی من-دا

دانا عه‌سكه‌ر

رۆمانی یاداشنامه‌، یاخود بیۆگرافیی كه‌سێتی، جۆرێكه‌ له‌ كاركردن له‌ناو ورده‌كاریی یاده‌وه‌ریی كه‌سێتی خه‌یاڵ ئامێز، یاخود تێكه‌ڵكردنی یاده‌وه‌ریی كه‌سێتی فه‌نتازییه‌ به‌ یاده‌وه‌ریی كرده‌یی و مه‌جازییه‌وه‌. جیاوازی ئه‌م جۆره‌ نووسینانه‌ له‌گه‌ڵ یاده‌وه‌ریی گشتیی، ره‌هه‌ندی فه‌نتازیی و ته‌كنیكی و هونه‌ری نووسینی هه‌یه‌، كه‌ ئه‌وه‌ی دیكه‌یان ره‌هه‌ندی دیكۆمێنتاریبوونێكی كرده‌یی مێژوویی هه‌یه‌. ئه‌م جۆره‌ له‌ نووسین، هه‌وڵێكه‌ بۆ به‌ فه‌نتازیاكردنی واقیع، واتا نووسه‌ر ده‌یه‌وی له‌ رێی نووسینه‌وه‌ یاده‌وه‌رییه‌كانی له‌ناو فۆرمێكی جودای نووسیندا جێ بكاته‌وه‌. له‌ مێژووی نووسینه‌وه‌ی یاداشتی كه‌سێتییه‌وه‌ كه‌ ده‌چێته‌ چوارچێوه‌ی به‌رجه‌سته‌كردنی مێژوو له‌ناو رۆماندا، واته‌ گێڕانه‌وه‌ی فه‌زایه‌كی دی مێژوو، كه‌ هه‌ندێك زانیاری گرنگ به‌ خوێنه‌ر ده‌دات، له‌ناو خودی مێژوودا تۆمارنه‌كراوه‌، هه‌ندێكجار ته‌نانه‌ت ناوی كه‌سایه‌تییه‌كانیش ده‌گۆڕێن، واتا كاركردنێكی فه‌نتازییه‌ له‌ سیاقی مێژوودا، به‌م شێوه‌یه‌ ده‌ق زیاتر له‌ نووسینێكی دراماتیكی ده‌چێت، لێ له‌ ناوه‌ڕۆكدا نووسه‌ر ناتوانێت ده‌ستبه‌رداری خاڵی سه‌ره‌كی رۆمان یا نووسینه‌كه‌ی بێت، ئه‌ویش یاداشتكردنی خه‌ونی كه‌سێتییه‌، بۆیه‌ ئه‌م جۆره‌ نووسینانه‌ ده‌چنه‌ خانه‌ی ئه‌ده‌بی كۆچه‌وه‌، ئه‌م جۆره‌ نووسینه‌ دوو خه‌ونی هه‌یه‌، یه‌كه‌م گێڕانه‌وه‌ی سه‌فه‌رێكی واقیعییه‌، دووه‌م سه‌فه‌رێكی مه‌جازی به‌ نێو مێژوو و جوگرافیای شوێنێكی دیكه‌دا ده‌كات. نووسه‌ر و ئه‌كادیمیستی دیاری عیراق، عه‌بدوڵڵا برایم، سه‌باره‌ت به‌ ئه‌ده‌بی یاده‌وه‌ریی ده‌ڵی: ئه‌گه‌رچی نووسینه‌وه‌ی یاداشتنامه‌ به‌شێكه‌ له‌ ئه‌ده‌بی گێڕانه‌وه‌، لێ له‌ راستیدا جۆرێكه‌ له‌ دانپییانانی كه‌سێتی له‌ناو فه‌زای نووسیندا. ده‌كری ئه‌م بۆچوونه‌ی دكتۆر عه‌بدوڵڵا برایم وه‌ك گرێی نووسین ته‌ماشا بكرێت، به‌ دیوێكی دیدا وه‌ك فه‌زای جێگۆڕكی به‌ ناسنامه‌ ته‌ماشا بكرێت، كه‌ به‌ كه‌ش و شارستانی و مێژوویی و جوگرافی دیكه‌دا گوزه‌ر ده‌كات، یاخود به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ هه‌ستكردن به‌ غوربه‌ت له‌ نیشتمان، دیسان هه‌وڵێكه‌ بۆ نووسینه‌وه‌ی شكستی ناسنامه‌ی كه‌سێتی، كه‌ ناچار له‌ رێی سه‌فه‌ری مه‌جازییه‌وه‌ كۆچ و شكسته‌ رۆحییه‌كانی دیكۆمێنت ده‌كات. له‌باره‌ی ئه‌م جۆره‌ نووسینه‌وه‌ دكتۆر عه‌بدوڵڵا برایم ده‌ڵی: ده‌بی ئه‌وه‌مان بیرنه‌چێت، كه‌ ئه‌ده‌بی دوورخستنه‌وه‌ و ئه‌ده‌بی ئاواره‌یی دووجۆری جیاواز و دووفۆرمی جیاوازن، ئه‌ده‌بی دوورخستنه‌وه‌ ده‌بێته‌ زیندانی هه‌موو ده‌لاله‌ته‌ جوگرافییه‌كانی كه‌سێتی، به‌ڵام ئه‌ده‌بی ئاواره‌بوون كه‌سێكی كراوه‌ی هه‌موو ئاواره‌بوونه‌كه‌ی خۆیه‌تی. به‌پێی توێژینه‌وه‌كان ئه‌ده‌بی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست زۆرترین پێگه‌ی له‌ نێو ئه‌ده‌بی كۆچدا كردووه‌ته‌وه‌، ئه‌م تێڕوانینه‌ ره‌هه‌ندی سیاسی و سایكۆلۆژی هه‌یه‌، كه‌ ره‌نگه‌ هه‌موومان له‌ مه‌غزاكه‌ی تێبگه‌ین، ئه‌وه‌ی ئێمه‌ش ده‌خاته‌ نێو فه‌زای ئه‌و نووسینانه‌وه‌ هه‌مان مه‌غزا و مه‌ودای سیاسی و سایكۆلۆژی هه‌یه‌، كه‌ په‌یوه‌ندیی راسته‌وخۆی به‌گه‌ڕان به‌ دوای ناسنامه‌دایه‌. به‌ڵام بۆ ئێمه‌ی كورد دووجار كاریگه‌ریی نه‌رێنی هه‌یه‌، یه‌كه‌م ناسنامه‌ به‌ مانای گشتییه‌كه‌ی. دووه‌م مه‌غزا سیاسی و سایكۆلۆژییه‌كه‌ی، كه‌وایه‌ ئێمه‌ به‌ر له‌وه‌ی به‌دوای كه‌سێتیدا بگه‌ڕێین، بۆ شوێن ده‌گه‌ڕێین، شوێنێك كه‌سێتیمانی تێدا بدۆزینه‌وه‌.

له‌ كتێبی به‌رلین كتێبی په‌ناهه‌نده‌یی من، دا، به‌ر چه‌ندین هه‌ڵاتن ده‌كه‌وین، ئه‌م كتێبه‌ له‌ چه‌ند به‌ش و دیمه‌نی جیاواز پێكهاتووه‌، چه‌ند دیمه‌نه‌نێك نووسه‌ر هه‌وڵی داوه‌ به‌ شێوه‌ی راپۆرت بۆمانی بگێڕێته‌وه‌، ئه‌م شێوازه‌ له‌ نووسین ئێستا له‌ ئه‌وروپا كاری له‌سه‌ر ده‌كرێت.

له‌ به‌شی یه‌كه‌می ئه‌م كتێبه‌دا به‌ر چه‌ند جۆرێك له‌ هه‌ڵاتن ده‌كه‌وین، مردنی دایك بۆ خۆی ده‌ركردنێكه‌ له‌ رۆحی نیشتمان، دایك نیشتمانه‌ له‌ ده‌ستچووه‌ ئه‌به‌دییه‌كه‌ی ئێمه‌، ئه‌و هه‌ڵاتنه‌ی كه‌ به‌ مردنی دایك كۆتایی دێت. نه‌وه‌كانی ئاده‌م هه‌میشه‌ ده‌ركراوه‌كانن، دایك ئه‌و به‌هه‌شته‌یه‌ كه‌ هه‌موانی تێدا كۆده‌بێنه‌وه‌ و ده‌رده‌كرێین، ده‌ركردن له‌م فیرده‌وسه‌ هێنده‌ به‌ ئازاره‌ هیچ شوێنێك ناتوانێت ئه‌و سیحره‌مان پی ببه‌خشتێته‌وه‌، كه‌ له‌وێدا ژیاوین، ئه‌و چركه‌ساته‌ی دایك ده‌مرێت، تۆ ده‌ركراوێكی بێ ناسنامه‌ و بی دڵی، دڵێك له‌ ره‌حمی دایكه‌وه‌ سروشتی كه‌سێتی تۆی به‌و دنیا تاریكه‌وه‌ به‌ستۆته‌وه‌ تا لێی ده‌رنه‌كرێت، نازانی ئه‌و تاریكییه‌ چ چراخانێكه‌ و نازانی ئه‌و خوده‌ چ په‌یوه‌ندییه‌كی له‌ ده‌ستداوه‌. به‌ر له‌وه‌ی تۆ پشت له‌ نیشتمان بكه‌ی، تۆ له‌ نیشتمانه‌ گه‌وره‌كه‌ی رۆحت ده‌ركراویت، هیچ نیشتمانێك ناتوانێت ئه‌و به‌رامه‌ی مسكه‌ت بۆ په‌ڕبكاته‌وه‌.

گێڕانه‌وه‌ له‌م كتێبه‌دا ده‌چێته‌ خانه‌ی فه‌لسه‌فه‌ی بونیادگه‌رییه‌وه‌، كه‌ به‌شێوه‌یه‌كی ره‌ها په‌یوه‌ندیی نووسین و واقیع به‌ یه‌كه‌وه‌ گری ده‌دات. ده‌ركه‌وتنی فه‌لسه‌فه‌ی بونیادگه‌ریی یه‌كه‌مجار له‌سه‌ر ده‌ستی ولیم فۆنت، دامه‌زرێنه‌ری ئه‌و قوتابخانه‌ سایكۆلۆژییه‌ بوو، ساڵی 1879 له‌ یه‌كه‌م توێژینه‌وه‌یدا سه‌ربه‌خۆیی زانستی سایكۆلۆژی له‌ فه‌لسه‌فه‌ جیاده‌كاته‌وه‌، دواتر ناونرا قوتابخانه‌ی بونیادگه‌ریی، چونكه‌ گرنگیی به‌ وه‌سف و بونیادی ده‌روونی مرۆڤ ده‌دات، پاشان سه‌ربه‌خۆیی و گه‌شه‌كردنی له‌گه‌ڵ زانستی زمانه‌وانی په‌ره‌پێده‌درێت، به‌تایبه‌ت له‌ دیبه‌یت و نووسینه‌كانی فه‌یله‌سوفی سویسری و زانای زمانه‌وانی دی سوسێر، هێنده‌ی تر قوتابخانه‌ی بونیادگه‌ریی تێكه‌ڵی زانستی مرۆڤایه‌تی ده‌بێت. مه‌به‌ست له‌م روونكردنه‌وه‌یه‌ ئه‌وه‌یه‌، ئه‌م نووسینه‌ی داستان به‌رزان، پشتی به‌ میتۆدی بونیادگه‌ریی به‌ستووه‌، كه‌ په‌یوه‌ندیی ناوه‌كی له‌گه‌ڵ خود و ده‌وروبه‌ردا دروست ده‌كات.

له‌ زۆرینه‌ی به‌شه‌كانی ئه‌م كتێبه‌ مه‌نه‌لۆگ پانتاییه‌كی زۆری داگیر كردووه‌، ئه‌گه‌ر چی مه‌نه‌لۆنگ ئاخاوتنێكی ناوه‌كی مرۆڤه‌ و راسته‌وخۆ په‌یوه‌ندی به‌ زانستی زمانه‌وانییه‌وه‌ هه‌یه‌، به‌ڵام راسته‌وخۆ په‌یوه‌ندیی به‌ واقیع و سروشتی ده‌ره‌وه‌ی خۆیه‌وه‌ هه‌یه‌. هه‌ر له‌ مردنی دایكه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ی گرتووه‌، تا ده‌گاته‌ هه‌ڵاتن له‌ شوێن.

به‌شی دووهه‌می ئه‌م كتێبه‌ هه‌ڵاتن له‌ نیشتمان
له‌به‌شی یه‌كه‌مدا ئاماژه‌مان به‌ مردنی دایك و ده‌ركردن له‌ نیشتمان وه‌ك سه‌رچاوه‌ی كه‌وتنی ناسنامه‌ی كه‌سێتی به‌ نیشتمانه‌وه‌ به‌سته‌وه‌، كه‌ دایكه‌. له‌م به‌شه‌دا وێڕای بێ ناسنامه‌یی، ئه‌مجاره‌یان له‌ شوێن هه‌ڵدێت، شوێن وه‌ك جه‌وهه‌ری بوونی مرۆڤ، كه‌ رۆحی دایك و ناسنامه‌كه‌ی تێدا له‌ ده‌ستده‌دات. فه‌زای كه‌سێتی كاره‌كته‌ری سه‌ره‌كی ئه‌م كتێبه‌ بكه‌رێكی هه‌مووشتزانه‌، كه‌شی شوێن له‌ نێوان داپیره‌ی و باوكیدایه‌، دوای مردنی دایكی، باوكی ژنی دووه‌م دێنێت، بۆ كه‌ره‌كته‌ری ئه‌م حیكایه‌ته‌ مردنێكی تری دایكه‌، به‌ڵام ئه‌مجاره‌یان باوكیشی بۆ ئه‌و مردووه‌. ئه‌م پڕۆسه‌ سایكۆلۆژییه‌ كه‌شی كه‌سێتی پاڵه‌وانی حیكایه‌ته‌كان ده‌خاته‌ نێو گێژاوێكی دیكه‌وه‌، گێژاوێك له‌ نێوان بوون وه‌ك بوونه‌وه‌رێكی ئاڵۆز و نه‌بوون وه‌ك كه‌سێكی نامونته‌می بۆ ژیان و ده‌وروبه‌ر.

له‌ نووسینه‌دا ده‌ره‌وه‌ و ناوه‌وه‌ هه‌یه‌، ناكرێت ده‌ره‌وه‌ په‌یوه‌ندیی به‌ ناوه‌وه‌ نه‌بێت، به‌ڵام له‌م كتێبه‌دا ناوه‌وه‌ په‌یوه‌ندیی به‌ ده‌ره‌وه‌ نییه‌، یه‌ك ده‌رئه‌نجام له‌و پانتاییه‌ی دابڕیوه‌، ئه‌ویش مه‌رگی دایكه‌، له‌ كوێوه‌ گرێی حیكایه‌ته‌كانی ئه‌م كتێبه‌ هه‌ڵوه‌شێنینه‌وه‌، ده‌مانباته‌وه‌ سه‌ر مه‌رگی دایك، «من پیاوێكم خوێنێكی رۆژهه‌ڵاتی به‌ جه‌سته‌مدا ده‌گه‌ڕێت» ئه‌م ده‌سته‌واژیه‌ هه‌م له‌ شوێنی دووه‌م كه‌ به‌رلینه‌، هه‌ڵمان ده‌ته‌كێنی، هه‌م ده‌مانگه‌ڕێنێته‌وه‌ بۆ شوێنی یه‌كه‌م، كه‌ كوردستان و سێبه‌ری دایكه‌، له‌م ته‌كنیكه‌ی داستان دا، دایك ئه‌و سیمبوله‌ فیكریی و فیگه‌ره‌ گشتییه‌یه‌ كه‌ هه‌موانی به‌ نیشتمانه‌وه‌ گری داوه‌. بۆ ژن شوێنی دایكی نه‌گرته‌وه‌؟ ده‌كرێ چیرۆكی له‌ یه‌كتێنه‌گه‌یشتی كاره‌كته‌ری پیاو، له‌گه‌ڵ ژنه‌كه‌ی له‌ ئه‌وروپا ئه‌و جیاوازییه‌ رۆحییه‌مان بۆ ته‌فسیر بكات، وه‌ك پرسیارێك بۆ خوێنه‌ری به‌جێبهێلێن!

گێڕانه‌وه‌ و كۆچ
له‌ سه‌ره‌تاوه‌ ئاماژه‌مان به‌وه‌دا كه‌ ئه‌ده‌بی كۆچ دوولایه‌نه‌یه‌، یه‌كه‌م سه‌فه‌ری واقیعی، دووهه‌م سه‌فه‌ری مه‌جازی. به‌ هه‌ردوو دیوه‌كه‌یدا ئه‌ده‌بی كۆچ له‌ناو خۆیدا كۆمه‌ڵێك ره‌هه‌ندی مێژووی جوگرافی و فه‌ره‌هه‌نگی له‌ خۆ ده‌گرێت، زۆرێك له‌ نووسه‌رانی ئه‌ده‌بی كۆچ ده‌ڵێن: وڵاتێكم ناسی هێشتا نه‌مبینیوه‌! رۆماننووسی میسری برایم عه‌بدولمه‌جید، خاوه‌نی ئه‌م گوته‌یه‌یه‌، له‌ سه‌فه‌ری واقیعیدا، له‌گه‌ڵ كه‌لتور و دنیابینی و شوێندا به‌ریه‌ك ده‌كه‌وین، به‌ڵام له‌ سه‌فه‌ری مه‌جازیدا، پێش شوێن و جوگرافیا ده‌كه‌وین، واتا كرده‌ی سه‌فه‌ری مه‌جازیی، ئاگایی پێش وه‌خته‌ی گه‌ره‌كه‌، بۆیه‌ له‌ مانا سه‌ره‌كییه‌كه‌ی سه‌فه‌ردا، دنیا مه‌جازییه‌كه‌ به‌سه‌ر نائاگاییدا زاڵتره‌. له‌م كتێبه‌ی داستان به‌رزان دنیا مه‌جازییه‌كه‌ی به‌سه‌ر دنیا واقیعییه‌كه‌یدا زاڵتره‌، به‌ڵام له‌ گێڕانه‌وه‌ی حیكایه‌ته‌كاندا كه‌ ناتوانێت له‌ شوێنی یه‌كه‌م رزگاری بێت و له‌ به‌های ره‌هه‌نده‌ مه‌جازییه‌كه‌ی كه‌م ده‌كاته‌وه‌، ناتوانێت خود له‌و گرێیه‌ رزگار بكات، ئه‌م كه‌وتنه‌ ئه‌زه‌لییه‌ هه‌م په‌یوه‌ندی به‌ ده‌سه‌ڵاتی شوێن و هه‌م به‌ ده‌سه‌ڵاتی زمانه‌وه‌ هه‌یه‌، كه‌ له‌ زۆرینه‌ی دیالۆگ و مه‌نه‌لۆگه‌كاندا، خۆی ده‌داته‌وه‌ ده‌ست قه‌ده‌ری شوێنی یه‌كه‌م، بۆ ده‌ربازبوون له‌و قه‌ده‌ری گه‌ڕانه‌وه‌یه‌، زۆربه‌ی كات حیكایه‌ته‌كان له‌ ناشوێندا هه‌ڵده‌كه‌ن. هه‌ر له‌ به‌شی سه‌ره‌تای نائومێدی هه‌بوودا. نووسه‌ر په‌نا بۆ سینه‌ما ده‌بات، ئه‌گه‌رچی سینه‌ما له‌م كتێبه‌دا وه‌ك فۆرمێكی ئاگایی ده‌خاته‌ڕوو، كه‌ تێیدا له‌ رێی قڕكردنی جووه‌كانه‌وه‌، ره‌سمی نه‌خشه‌ی بیرهێنانه‌وه‌ی ئه‌نفالمان بۆ زیندوو ده‌كاته‌وه‌، لێ له‌ واقیعدا هه‌ڵاتنه‌ له‌ شوێن، ئه‌و بێئومێدییه‌ هه‌ر په‌یوه‌ندی به‌ جینۆسایده‌وه‌ نییه‌، به‌ڵكو به‌ مانا گشتییه‌كه‌ی بێئومێدیه‌ له‌ شوێن. هه‌ر له‌ناو ئه‌م باسه‌دا داستان به‌رزان زۆر به‌ وریاییه‌وه‌ گورزێك له‌ عه‌قڵی خۆرئاوا و سه‌رده‌می مۆدێرنه‌ ده‌دات، به‌وه‌ی ئه‌گه‌رچی مۆدێرنه‌ له‌ خزمه‌تی مرۆڤایه‌تیدایه‌، لێ هه‌وڵیكیشه‌ بۆ قڕكردنی مرۆڤ، جه‌نگ و گه‌شه‌كردنی پیشه‌سازی سه‌ربازیی به‌شێكه‌ له‌و مۆدێرنه‌یه‌ی كه‌ رۆژئاوا شانازی پێوه‌ ده‌كات، به‌ڵام له‌ راستیدا ئه‌وه‌ دیوه‌ ناشیرینه‌كه‌ی مۆدێرنه‌یه‌، هه‌م جووه‌كان و كوردیش بوونه‌ قوربانیی پیشه‌سازیی سه‌ربازیی خۆرئاوا.

له‌خاڵێكدا گوتمان مه‌نه‌لۆگ فه‌زایه‌كی زۆری ئه‌م كتێبه‌ی داستان به‌رزانی داگیركردووه‌، ئه‌گه‌رچی له‌م مه‌نه‌لۆگانه‌دا كۆمه‌ڵێك باسوخواسی ره‌خنه‌ ئامێز و باگراوندیی هۆشیاریی كه‌سێتی و گشتیی ده‌خاته‌ڕوو، به‌ڵام هه‌ندێك جار له‌ سیاقی یه‌كێتی بابه‌ت ده‌رده‌چێت، ئه‌م جۆره‌ نووسینانه‌ ناكرێت وه‌ك رۆمان ته‌ماشا بكرێت، له‌ هه‌مان كاتدا وه‌ك بابه‌تی یاداشتنامه‌ش ته‌ماشا ناكرێت، هه‌ر یه‌ك له‌م دوو ژانره‌ گرنگه‌ی ئه‌ده‌ب، فۆرم و ته‌كنیكی تایبه‌ت به‌ خۆی هه‌یه‌، كه‌ حیكایه‌ته‌كان به‌ یه‌كه‌وه‌ گرێده‌دات، ئه‌وه‌ی ئه‌م چیرۆكانه‌ به‌ یه‌كه‌وه‌ گرێده‌دات، غوربه‌ت و هه‌ڵاتنه‌ له‌ شوێن، كه‌ دایك و نیشتمان فاكته‌ری سه‌ره‌كی ئه‌م به‌ یه‌كبه‌ستنه‌وه‌ن، له‌ هه‌ر یه‌ك له‌و به‌شانه‌ی له‌م نووسینه‌ی داستاندا هه‌ن، به‌ جۆرێك له‌ جۆره‌كان ده‌مانبه‌نه‌وه‌ سه‌ر ئه‌سڵی بابه‌ته‌كه‌، كه‌ ئه‌ویش فۆرمات كردنی خودێكی شكستخواردوو و ئاڵۆزه‌. داستان به‌رزان له‌ وێنه‌ گشتییه‌كه‌ی ئه‌م كتێبه‌یدا، بونیادی هه‌موو حیكایه‌ته‌كانی به‌سه‌ر دوو ره‌هه‌ندی كۆچدا دابه‌شكردووه‌، ئه‌واش كۆچ به‌ نێو زه‌مان و فیكردا، له‌ ره‌هه‌ندی زه‌مه‌ندا چه‌قی حیكایه‌ته‌كان دوو جه‌مسه‌ریین، كه‌ له‌ نێوان ئه‌وروپا و كوردستاندا ده‌خولێنه‌وه‌، كه‌ شوێن و زه‌مه‌نی جیاوازن. له‌ ره‌هه‌ندیی فیكریدا، گێڕانه‌وه‌ فه‌زایه‌كی جیاوازی له‌ خۆ گرتووه‌، كه‌ كۆمه‌ڵێك پرسیاری وروژاندووه‌، ئه‌م پرسیارانه‌ له‌ وێنه‌ گشتییه‌كه‌یدا كاره‌كته‌ر ناچاری كۆچ ده‌كات، كۆچ نه‌ك به‌ مانا گشتییه‌كه‌ی ئه‌م كتێبه‌، كه‌ خۆی له‌ناو كه‌شی كۆچدایه‌، به‌ڵكو به‌و مانایه‌ی كۆچ به‌ نێو فیكر و ئه‌ندێشه‌یه‌كی دنیابنیدا ده‌كات، سه‌فه‌ر به‌و فیكر و ئه‌ندێشه‌دا بوار بۆ گفتوگۆی و ئه‌رگیومێنتی زیاتر ده‌خاته‌ڕوو.
خاڵی دوماهی له‌باره‌ی ئه‌م كتێبه‌ی داستان به‌رزان، ئه‌وه‌یه‌، وه‌ك چۆن كاره‌كته‌ری ئه‌م ژانره‌ له‌ رۆخی ئاوێكدا رووداوه‌كان ده‌گێڕێته‌وه‌، نووسه‌ری ئه‌م كتێبه‌ش ئه‌م ده‌قه‌ی به‌كراوه‌یی بۆ خوێنه‌ر جێهێشتووه‌ و، به‌بێ ئاماژه‌ كۆمه‌ڵێك پرسیاری بۆ جێهێشتووین، ده‌كرێ هه‌ر یه‌ك لای خۆمانه‌وه‌ كۆده‌كانیان بكه‌ینه‌وه‌، له‌ ئه‌ده‌بی تازه‌گه‌ریدا هه‌موو روانینه‌كان بۆ چیرۆك و فۆرمی نووسین، ده‌كرێت راست بێت، كۆتاییه‌كان لای خوێنه‌ری وریا ئاشكرا ده‌بن، كه‌ له‌ چ گۆشه‌نیگایه‌كه‌وه‌ له‌م ده‌قه‌ ده‌ڕوانێت.

                    داستان بەرزان

 181 جار بینراوە