سەرەکی » دۆسێ » نەخشەی سیاسی عیراق گۆڕانكاریی بەسەردا نایەت

زۆرێك لە بۆچوونەكان وادەڵێن

نەخشەی سیاسی عیراق گۆڕانكاریی بەسەردا نایەت

لەگەڵ نزیكبوونەوە لە وادەی هەڵبژاردنی پێشوەختە، زۆرێك وایدەبینن، پرۆسەكە نابێتە مایەی گۆڕانكارییەكی گەورە لە نەخشەی سیاسی عیراق، ئەمەش بەهۆی دەرنەكەوتنی هێزی سیاسی نیشتمانی نوێ‌ لە وڵات كە بواری زیاتر بۆ ئەو حزبانەی لە دوای ساڵی 2003وە جڵەوی دەسەڵاتی عیراقیان لەدەستدایە دەڕەخسێنێت.

ریاز مەسعودی، پەرلەمانتاری هاوپەیمانی سائیرون هۆكارەكانی مانەوەی حزبەكان بۆ ماوەیەكی زۆر لە دەسەڵاتدا دیاریی دەكات، لەگەڵ ئاماژەكردن بە نەبوونی رۆڵی ساختەكاریی لە مانەوەیان و پێیوایە، قۆناغی داهاتووش گۆڕانكارییەكی راستەقینە بەخۆوەنابینێت.

مەسعودی لە لێدوتانێكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاندووە»قۆناغی داهاتوو گۆڕانكاریی راستەقینە بەخۆوەنابینێت، لەبەر سەرهەڵنەدانی هێزی سیاسی نیشتمانی نوێ‌ لە عیراق، چونكە ئەو حزبانەی لە ساڵی 2003وە دەستییان بەسەر گۆڕەپانی سیاسیدا گرتووە، لقی نوێیان بە ناوی نوێوە كردۆتەوە، تا لەگەڵ ئەو گۆڕانكاریانەدا بگونجێن كە لە شەقامی عیراقیدا هاتوونەتەئارا و تاهاوتابن لەگەڵ ئاراستەكانیان لەدوای خۆپیشاندانەكان».

بە وتەی ئەو پەرلەرلەمانتارەی سائیرون»رێژەی سەرهەڵدانی حزب و كەسێتییە سەربەخۆكان لە هەڵبژاردنی داهاتوو، 10% تێناپەڕێنێت، حزبەكانیش هەموو ئامرازێكیان بەكارهێناوە بۆ دەستخستنی دەنگەكان، لەكاتی خستنەڕووی كاندیدە سەربەخۆكان و حزبەكانیان بە ناوی نیشتمانییەوە».

بە بۆچوونی مەسعودی»مانەوەی ئەو حزبانە بۆ ماوەیەكی زۆر لە دەسەڵاتدا، بەهۆی ساختەكارییەوە نەبووە لە هەڵبژاردنەكان، بەڵكو رێگەچارەی هەڵەی دەنگدەر وایكردووە كە بە زوویی هەڵدەخەڵەتێنرێت لەلایەن حزبەكان لە هەموو خولەكانی هەڵبژاردن».

لەبارەی رۆڵی نەتەوە یەكگرتووەكانیش لە هەڵبژاردنی داهاتوو، مەسعودی دەڵێت»نەتەوە یەكگرتووەكان دەست لە بەڕێوەبردنی پرۆسەی هەڵبژاردن وەرنادات، بەڵكو رۆڵی چاودێریی دەبینێت نەك سەرپەرشتیار، ئەمەش لەسەر داوای حكومەتی عیراقە».

مەسعودی ئاماژەی بەو داوەتنامانە كردووە كە لەلایەن عیراقەوە بۆ باڵیۆزەكان و رێكخراوەكانی چاودێری نێودەوڵەتی و میدیاكانی جیهان نێردراەون، بە مەبەستی ئەوەی پرۆسەی هەڵبژاردن بخرێتە بەرچاوی جیهان و شەفاف بێت و بێ‌ خەوشی زامن بكرێت.

وابڕیارە هەڵبژاردنی پەرلەمانی داهاتوو لە دەی تشرینی یەكەمی داهاتوو سازبكرێت، ئەمەش لە نێوەندی ئامادەكارییەكانی كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن كە لە سەرەتای مانگی ئایاری 2021، دەرگای تۆماركردنی ئەو هاوپەیمانییە سیاسیانەی داخست كە دەیانەوێت لە هەڵبژارندا بەشداریی بكەن.

دوای بەرپابوونی خۆپیشاندانێكی فراوان لە بەغدا و پارێزگەكانی تری ناوەڕاست و باشووری عیراق لە مانگی تشرینی یەكەمی 2019 كە داوای چاكسازیی و بنبڕكردنی گەندەڵی و باشكردنی ئاستی خزمەتگوزارییان دەكرد، پاشان داواكارییەكانیان گەیشتە ئاستی گۆڕینی سیستمی سیاسی، حكومەتەكەی عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیرانی پێشوو، ناچار بوو دەستلەكاركێشانەوەی خۆی پێشكەش بكات.

لەگەڵ دەستلەكاركێشانەوەكەی عەبدولمەهدیش، پشێبڕكێیەكی ماراسۆنی بۆ پێكهێنانی حكومەتێكی راگوزەر دەستیپێكرد، هەریەك لە محەمەد تۆفیق عەللاوی و عەدنان زورفی هەوڵەكانیان بۆ پێكهێنانی حكومەت خستەگەڕ، بەڵام هیچ كام لەو دوانە نەیانتوانی لە وادەی دیاریی كراوی خۆی كە مانگێك بوو، حكومەت پێكبهێنن، دواجار مستەفا كازمی سەرۆكی ئەو دەمەی دەزگای هەواڵگری نیشتمانی، لە مانگی ئایاری 2020، حكومەتی راگوزەری پێكهێنا و شەشی حوزەیرانی 2021ی بۆ سازكردنی هەڵبژاردنی پێشوەختە دیاریی كرد، كۆمسیۆن لەبەر نائادەیی لەڕووی لۆجستی و تەكنیكی، رەتیكردەوە بتوانێت لە شەشی حوزەیرانی داهاتوو پرۆسەكە بەڕێوەببات، بۆیە لەگەڵ حكومەتدا رێكەوتن كرا، تا هەڵبژاردنەكە بۆ 10ی تشرینی یەكەمی داهاتوو دوابخرێت، ئەمەش لەكاتێكدایە هەندێك لە بۆچوونەكان روولەوەن، پرۆسەكە بۆ دوای كۆتایی خولی ئێستای پەرلەمان و بۆ ساڵی 2022 دوابخرێت.

 127 جار بینراوە