سەرەکی » ئەدەب و هونەر » ئه‌و پیاوه‌ی لووتی خیانه‌تی لێكرد

ئه‌و پیاوه‌ی لووتی خیانه‌تی لێكرد

به‌كر حه‌سه‌ن

سه‌ردار فیشكه‌یی كه‌ له‌ ته‌مه‌نی شه‌ست ساڵیدا ده‌ستی كردبوو به‌ نووسین له‌ ژووره‌ تایبه‌ته‌كه‌ی خۆی بۆ (بیركردنه‌وه‌ و نووسین) خه‌ریكی نووسینی دووه‌م كتێبی بوو به‌ڵام له‌ پڕێكدا بیری كه‌وته‌وه‌ كه‌ ئه‌مڕۆ سوپاسی لووته‌ مه‌زنه‌كه‌ی نه‌كردوه‌ هه‌ر له‌ به‌ر ئه‌وه‌ به‌ پڕتاو له‌سه‌ر كۆمپیوته‌ره‌كه‌ی هه‌ستا و چووه‌ به‌رده‌می ئاوێنه‌ گه‌وره‌كه‌ی ناو ژووره‌كه‌ی كه‌ ئه‌ویش تایبه‌ت بوو به‌ سوپاس و ستایشكردنی لووتی، دوای ئه‌وه‌ی ده‌ستی به‌ لووته‌ گه‌وره‌ نازداره‌كه‌یدا هێنا و هه‌روه‌ها دوای ئه‌وه‌ش له‌ دڵی خۆیدا هه‌موو میلله‌ته‌كه‌ی كرد به‌ قوربانی لووتی. ئیتر ده‌نگی به‌رزكرده‌وه‌ و به‌ خۆی وت:

– ئه‌ی ئافه‌رین ئه‌ی فیشكه‌یی، تۆ چیت؟ ئاخر پێم بڵێ تۆ چیت؟ تۆ چۆن توانیت ئه‌و هه‌موو ناو و ناوبانگه‌ی كه‌ سه‌رۆكی خوالێخۆش بوو به‌ شه‌ست (60) ساڵ پارتیزانی و ماندووبوون و كوێره‌وه‌ریی و سه‌رما و برسێتی و راكردن و ده‌ربه‌ده‌ری و دڵه‌ڕاوكێ و نووسین و ژیان له‌ چیا و ئه‌شكه‌وته‌ ته‌زیوه‌كاندا به‌ ده‌ستی هێنابوو تۆ به‌ یه‌ك چه‌قه‌نه‌ له‌وه‌ زیاترت به‌ ده‌ست هێنا. ئه‌وه‌ش ته‌نیا به‌ نووسینه‌وه‌ی كۆمه‌ڵێك درۆی خه‌ساو و نه‌زۆك به‌ ناوی بیره‌وه‌ریه‌كانی سه‌رۆكه‌وه‌. ئه‌وه‌ش ته‌نیا له‌ ماوه‌ی شه‌ش مانگدا. بێ ئه‌وه‌ی بۆ یه‌كجاریش له‌ ژیانتا هه‌ناسه‌یه‌كی ساردت بۆ میلله‌ت هه‌ڵكێشا بێت و بێ ئه‌وه‌ی یه‌ك رۆژیش پارتیزان بوبێتیت! ئه‌ی ئافه‌رین ئه‌ی داهێنه‌ر، ئه‌ی فیشكه‌یی ئه‌ی سه‌ردار. ئاخر تۆ چیت ئه‌ی غه‌زه‌ب.

سه‌ردار جارێكی تریش وه‌ك ئه‌وه‌ی نوقرچێكی لۆكه‌یی له‌ منداڵێك بگرێت ئاوا دووباره‌ ده‌ستی برد بۆ لووتی و به‌ ده‌نگی به‌رز هه‌ر له‌به‌رده‌م ئاوێنه‌كه‌دا به‌ لووتی وت :

– ئاخر تۆ چیت؟ ئه‌ی غه‌زه‌ب ئه‌ی لووته‌ مه‌زنه‌كه‌. ئه‌ی عه‌قڵ. ئه‌ی به‌ڵا. هه‌قه‌ تۆ بكه‌ن به‌ مه‌رجه‌عی رۆحی نه‌ته‌وه‌یی میلله‌ت.

فیشكه‌یی ئه‌و كاته‌ چه‌ند رۆژێك بوو ده‌ستی كردبوو به‌ نووسینی كتێبی دوهه‌مینی. كتێبی یه‌كه‌میشی هه‌ر دوای مردنی سه‌رۆك به‌ ناوی (مێژوو وه‌های وت) بڵاوكردبۆوه‌ كه‌ بریتی بوو له‌ یاده‌وه‌رییه‌كانی خه‌باتی شه‌ست ساڵه‌ی سه‌رۆك، به‌ هۆی ئه‌و كتێبه‌وه‌ پاره‌ و پوله‌ كۆكراوه‌كه‌ی دوو هێنده‌ی تر زیادی كردبوو. جگه‌ له‌وه‌ش ناوبانگێكی ئه‌وه‌نده‌ زۆریشی په‌یدا كرد تا وای لێهات هه‌ر كاتێك و له‌هه‌ر شوێنێك ناوی سه‌رۆكه‌ كۆچكردوه‌كه‌ بهاتبایه‌ ناوی فیشكه‌ییش ده‌هات. به‌و شێوه‌یه‌ له‌پڕێكدا بوو به‌ دره‌وشاوه‌ترین ئه‌ستێره‌ی سیاسی ئاسمانی مه‌مله‌كه‌ت، ناوی كه‌وته‌ ناو مه‌جلیسه‌ گه‌وره‌كانی سیاسه‌ت و سیاسه‌تكارانه‌وه‌، ناو رۆشنبیران و په‌رله‌مان و حكومه‌ت و په‌رله‌مانتارانه‌وه‌ و ته‌له‌فزیونه‌كانیش سه‌ره‌یان بۆ چاوپێكه‌وتنی ده‌گرت. به‌و شێوه‌ش خۆی لێ بوو به‌ نووسه‌رێكی داهێنه‌ری مه‌زنی وه‌ها كه‌ نه‌ك هه‌ر بۆڕی مێژووی جاران و ئێستای داوه‌ته‌وه‌ به‌ڵكو بۆڕی مێژووی نه‌هاتووی سه‌دان ساڵی داهاتووشی داوه‌ته‌وه‌!

پێشتر كێشه‌ی سه‌ره‌كی فیشكه‌یی تازه‌ نووسه‌ر به‌درێژایی ته‌مه‌نی هه‌ر سه‌ری بوو، كه‌ بریتی بوو له‌ سه‌رێكی بچكۆله‌ و ئه‌و خۆی وای هه‌ست ده‌كرد كه‌ به‌ هیچ جۆرێك له‌گه‌ڵ لووتیدا ناگونجێت، به‌ڵام به‌ هۆی ئه‌و كتێبه‌وه‌ لووته‌گه‌وره‌كه‌شی به‌ختی كرایه‌وه‌ كه‌ پێشتر هه‌میشه‌ له‌گه‌ڵ لووتیدا له‌ شه‌ڕێكی ده‌روونیدا بوو و وای هه‌ست ده‌كرد لووتی له‌ لووتی ئینسان ناچێت و زیاتر له‌ گونكه‌ هه‌ویرێكی گه‌وره‌ی پانبووه‌وه‌ی تازه‌ هه‌ڵهاتوو ده‌چێت، هه‌میشه‌ ده‌ترسا كه‌ له‌پڕێكدا زیاتر هه‌ڵبێت و ئیتر بته‌قێت. هه‌ر به‌ بڵاو بوونه‌وه‌ی كتێبه‌كه‌ ئیتر لووتیشی له‌ توانج و ته‌شه‌ری فیشكه‌یی رزگاری بوو. چونكه‌ پێشتر وای ده‌زانی هه‌رچی نه‌گبه‌تییه‌كانییه‌تی هه‌ر هه‌مووی له‌ لووته‌ نه‌فره‌تییه‌كه‌یه‌وه‌ ده‌ڕێژیته‌ ژیانیه‌وه‌. ته‌نانه‌ت ئه‌و بیست و پێنج ساڵه‌ی، كه‌ له‌ بروكسل ده‌ژیا و كاری ده‌ستنه‌ده‌كه‌وت هه‌ر به‌ خه‌تای لووتی زانیبوو. سه‌رزه‌نشتی ده‌كرد. له‌وێش دوكتۆره‌كان پێیان وتبوو شانسی بچووكردنه‌وه‌ی نییه‌. هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌ش بوو له‌ دوای بڵاوكردنه‌وه‌ی كتێبه‌كه‌وه‌ نازناوی خه‌رتوومی لێسه‌نده‌وه‌ و نازناوی لووته‌ مه‌زنه‌كه‌ی پێ به‌خشی و ئیتر وه‌ك مه‌رجه‌عێكی رۆحی نه‌ك هه‌ر بۆ خۆی به‌ڵكو وه‌ك مه‌رجه‌عێكی نه‌ته‌وه‌یی میلله‌تیش رێزی لێده‌گرت. دواتریش هه‌رئه‌و لووته‌بوو، كه‌ وای لێ كرد بڕوا به‌و قسه‌یه‌ بێنێت، كه‌ پێویسته‌ ده‌موچاوی خه‌ڵكی نووسه‌ر له‌ خه‌ڵكی ئاسایی نه‌چیت و ئه‌و لووته‌ش بۆ ئه‌وی تازه‌ نووسه‌ر رێك وه‌ك ئاماژه‌یه‌كی جیاكه‌ره‌وه‌ی ئه‌می نووسه‌ره‌ له‌ خه‌ڵكی ئاسایی. ئه‌وه‌ش ده‌ستكه‌وتێكی تری مێژوویی دیكه‌ی كتێبی (مێژوو وه‌های وت)بوو بۆ فیشكه‌یی تازه‌ نووسه‌ر.

ئیتر فیشكه‌یی به‌ جۆرێك كه‌وتبووه‌ داوی خۆشه‌ویستی لووته‌ مه‌زنه‌كه‌یه‌وه‌ كه‌ به‌یانیان له‌خه‌و هه‌ڵده‌ساتا به‌یانی باشی لێ ده‌كرد و له‌ سه‌ره‌تای هه‌موو چاوپێكه‌وتنێكی ته‌له‌فزیۆنیشدا له‌ دڵی خۆیدا ده‌یوت به‌ ناوی لووته‌ مه‌زنه‌كه‌ی خۆمه‌وه‌ خودا بیپارێزێت. شه‌وانیش پێش نووستی شه‌و باشی لێ ده‌كرد.

– شه‌و شاد ئه‌ی مه‌زنترین و به‌ ناوبانگترین و ئه‌ی عاقڵترین لووت له‌ جیهاندا!

هه‌رله‌به‌رئه‌وه‌ ئه‌و رۆژه‌ جارێكی تریش له‌به‌ر ئاوێنه‌كه‌دا لووته‌ مه‌زنه‌كه‌ی به‌ په‌نجه‌كانی ده‌ستی لاوانده‌وه‌ و هه‌ندێك ئه‌ملاو ئه‌ولای پێ كرد و وتی :

– له‌وه‌ته‌ی تۆ له‌بری سه‌رم كه‌وتویته‌ته‌ بیركردنه‌وه‌ هه‌موو شتێك به‌ باشی ده‌ڕوات.

دوایش به‌ زه‌رده‌خه‌نه‌یه‌كی شه‌رمنانه‌وه‌ به‌ لووتی وت:

– داوای لێبوردن ده‌كه‌م ئه‌ی لووته‌ مه‌زنه‌كه‌، خه‌جاڵه‌تم له‌و هه‌موو ناوناتۆره‌ و به‌دڕه‌فتاریه‌ی به‌رامبه‌رت كردوومه‌!.

هه‌ر به‌ده‌م ئه‌و زه‌رده‌خه‌نه‌یه‌وه‌ وورده‌ وورده‌ به‌ره‌و لای كومپیوته‌ره‌كه‌ی رۆیشت و به‌رامبه‌ری دانیشت.

ژووری نووسینه‌كه‌ی فیشكه‌یی جگه‌ له‌مێزێك و كورسیه‌ك و كۆمپیوته‌رێك و ئه‌و ئاوێنه‌یه‌ش كه‌ تایبه‌ت بوو به‌ ستایشی لووته‌ مه‌زنه‌كه‌ی هیچی تری تێدا نه‌بوو، به‌ڵام پێویسته‌ ئه‌وه‌ بڵێم كه‌ تابلۆیه‌كی دوو به‌ سێ مه‌تر وه‌كو له‌زگه‌ به‌ یه‌كێك له‌ دیواری ژووره‌كه‌وه‌ نووسا بوو. رێك به‌رامبه‌ر مێزی نووسینه‌كه‌ی جه‌نابی بوو، تابلۆكه‌ به‌ تابلۆیه‌كی ئه‌فسوناوی ده‌چوو. مێزه‌كه‌ش له‌ ناوه‌ڕاستی ژووره‌كه‌دا وه‌ها دانرابوو كه‌ تابلۆكه‌ به‌ ته‌واوی له‌ كاتی نووسیندا دیاربێت و جگه‌ له‌كۆمپیوته‌ره‌كه‌ش چه‌ند دانه‌یه‌ك له‌ كتێبی(مێژوو وه‌های وت) له‌سه‌ر مێزه‌كه‌ش دانرابوو! تابلۆكه‌ش بریتی بوو له‌ تارمایی ژوورێكی له‌گه‌ڵ دروستكراوی لادێیه‌كی دوورله‌ سه‌رچیایه‌ك.. پیاوێكیش وه‌ك تارمایی، وه‌ك ئه‌وه‌ی جەمه‌دانییه‌كی كوردی له‌سه‌ردا بێت له‌ به‌رده‌میدا وه‌ستابوو، به‌دووربینێك ته‌ماشای پێشه‌وه‌ی ده‌كرد، له‌ هه‌مووشی ئه‌فسانه‌یی تر ئه‌و تیشكه‌ ئه‌فسووناوییه‌بوو كه‌ له‌ پشته‌وه‌ی ژووره‌ دا په‌خش ببوو. ده‌زانرا كه‌ تیشكی خۆره‌، به‌ڵام به‌ شێوه‌یه‌ك ده‌بینرا وه‌ك ئه‌وه‌ی له‌ ناو خۆیدا شه‌پۆل بدات و به‌ به‌رده‌وامی له‌حاڵه‌تی شه‌پۆلداندا بێت و به‌رده‌وامیش تیشكی نوێ له‌ خۆیدا درووست بكات! به‌ڵام ئه‌وه‌ هه‌ر له‌ پشته‌وه‌ ده‌بینرا و پێشه‌وه‌ی خانووه‌كه‌ تاریك بوو جگه‌ له‌ چه‌ند تیشكێكی ده‌زووله‌یی له‌ ناو تاریكییه‌كی زۆر ره‌شدا داگیرسابوو هیچیتر نه‌ده‌بینرا. تیشكه‌ ده‌زووله‌ییه‌كان له‌ چاوی ئه‌و دووربینه‌وه‌ ده‌هاته‌ ده‌ره‌وه‌ كه‌ به‌ ده‌ست پیاوه‌ تارمایه‌كه‌وه‌بوو. تیشكه‌ ده‌زوله‌ییه‌كان به‌ هه‌مان ئه‌و تیشكه‌ ئه‌فسوناوییه‌ی پشت ژووره‌كه‌ ده‌چوون، به‌ڵام وه‌ك بروسكه‌ تیشك ده‌ڕژایه‌ ناو تاریكییه‌ قه‌ترانییه‌كه‌ی پێشه‌وه‌ی تابلۆكه‌.

فیشكه‌یی دوای تێڕامانێكی زۆر له‌تابلۆكه‌ كه‌وته‌وه‌ نووسین و چه‌ند دێرێكی تری نووسی. له‌ نووسین وه‌ستایه‌وه‌. دووباره‌ وای هه‌ستكرد كه‌ لووتی خیانه‌تی لێكرد چه‌ند جارێكی تریش به‌ هێزتر له‌جاران به‌ ده‌ست ئه‌ملاولای به‌ لووته‌ مه‌زنه‌كه‌ی كرد و هه‌ر ئیلهامی نووسینی بۆ نه‌هات. ئه‌وجا پاڵی دایه‌وه‌ و كه‌وته‌ ته‌ماشای تابلۆكه‌. هه‌ر ئیلهامی بۆ نه‌هات، هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌ ئه‌مجاره‌ ناجاربوو زۆر بێ به‌زه‌ییانه‌ بكه‌وێته‌ وێزه‌ی لووته‌ مه‌زنه‌كه‌ی و به‌ ده‌ستی راستی به‌ توندی به‌ملاو لایدا ده‌كێشا و رایده‌وه‌شاند هه‌ر سوودی نه‌بوو ئیلهام نه‌بوو. وای هه‌ست ده‌كرد كه‌ ناحه‌زان دوعای ئیلهام به‌ستیان له‌ لووتی كردوه‌! جارێكی تریش كه‌وته‌وه‌ وێزه‌ی لووتی و له‌ ناكاودا زه‌رده‌خه‌نه‌یه‌ك گرتی، دیاربوو ده‌یزانی شتێك له‌ لووتیه‌وه‌ وه‌ك ئیلهامی پیرۆز به‌ رێگاوه‌یه‌، یه‌كسه‌ر ده‌ستی كرده‌وه‌ به‌ نووسین و چه‌ند دێرێكی دیكه‌ی نووسی. به‌ڵام دوای چه‌ند چركه‌یه‌ك هه‌ستی به‌ ته‌ڕاییه‌كی گه‌رمی مه‌یله‌و شله‌تێن له‌ ناو لووتی و سه‌ر ده‌م و لووتی كرد، كه‌ ده‌ستی بۆ برد ده‌ستی خوێناوی بوو بۆی ده‌ركه‌وت كه‌ مێشكی لووتی تووشی نه‌زیف بووه‌ گه‌ڕا بۆ په‌ڕۆیه‌ك یان شتێك تا خوێنه‌كه‌ی پێ بسڕیت، به‌ڵام هیچی ده‌ست نه‌كه‌وت ناچار به‌ په‌له‌ چه‌ند لاپه‌ڕه‌یه‌كی له‌ یه‌كێك له‌ كتێبه‌كانی (مێژوو وه‌های وت) لێكرده‌وه‌ و ده‌م و لووتی پێ سڕی، به‌ڵام هه‌رخوێن ده‌هات. به‌ په‌له‌ ویستی له‌ ژووره‌كه‌ ده‌ربازبێت تا لووته‌ مه‌زنه‌كه‌ی له‌خوێن پاك بكاته‌وه‌، به‌ڵام له‌ دواوه‌ ده‌نگێكی ئه‌فسوناوی تیشكاوی بانگی كرد:

– مه‌ڕۆ گه‌وجه‌. مه‌ڕۆ ئه‌ی خائین، ئه‌ی درۆزن. ئه‌وه‌ دووه‌م جارته‌ خیانه‌تم لێده‌كه‌یت.

جه‌نابیان یه‌كسه‌ر ده‌نگه‌كه‌ی ناسیه‌وه‌ و زانی ده‌نگی سه‌رۆكه‌ مردووه‌كه‌یه‌تی، ئه‌بڵق بوو. ده‌یویست بزانێت ده‌نگه‌ ئه‌فسوناوییه‌كه‌ له‌كوێوه‌ دێت، زۆر گه‌ڕا هه‌ر نه‌یدۆزیه‌وه‌. زیاتر به‌وه‌ش ترسا كه‌ ژووره‌كه‌ دوانزه‌ جار له‌گه‌ڵ هه‌ر یه‌ك له‌ وشه‌كاندا به‌ تیشكێك رووناك ده‌بووه‌وه‌ وه‌ك ئه‌وه‌ی دوانزه‌ بروسكه‌ی ئه‌فسوناوی له‌ ژووره‌كه‌دا چه‌خماخه‌ بدات. ئیتر جه‌نابیان كه‌ له‌ شوێنی خۆیدا چه‌قی بوو وه‌ك دره‌ختێكی رووتی ناو زریان كه‌وته‌ له‌رزین و وه‌ك ئه‌وه‌ی مۆته‌كه‌ش لێی دابێت هه‌رچی ده‌كرد ده‌نگی ده‌ر نه‌ده‌هات و نه‌زیفی لووته‌ مه‌زنه‌كه‌شی به‌رده‌وام بوو و به‌ چوار ده‌وری خۆیشیدا ده‌خوولایه‌وه‌ به‌ دوای ئه‌و شوێنه‌دا ده‌گه‌ڕا كه‌ ده‌نگ و تیشكه‌كه‌ی لێ دێته‌ ده‌ره‌وه‌ و نه‌یده‌دۆزیه‌وه‌ ئیتر باوه‌ڕی به‌وه‌ هێنا كه‌ لووتیشی وه‌ك جارانی سه‌ره‌ بچكۆله‌كه‌ی خیانه‌تی لێكردوه‌.

جارێكیتر ده‌نگه‌ ئه‌فسووناویه‌كه‌ به‌ تیشكه‌وه‌ كه‌وته‌ گۆ:

– تۆ داناوه‌شێی ئه‌و هه‌موو درۆیانه‌ت به‌ ده‌می منه‌وه‌ نووسیوه‌ته‌وه‌، ئاخر تۆ چڵمن كه‌ی له‌گه‌ڵ مندا ژیاویت؟ تۆ كه‌ی له‌ نیشتمان بوویت تا ئاگات له‌ بیره‌وه‌ریه‌كانی منی مێژووبێت.

ئا لێره‌دا فیشكه‌یی بۆ یه‌كه‌مجار زانی كه‌ قسه‌كان و تیشكه‌ش له‌ دووربینی ناو تابلۆ ئه‌فسونیه‌كه‌وه‌ دێنه‌ ده‌رێ كه‌ به‌ ده‌ست پیاوه‌ تارمایه‌كه‌وه‌ بوو.

هێشتا ده‌نگه‌ ئه‌فسونییه‌كه‌ وه‌ك هه‌وره‌ بروسكه‌یه‌كی ئه‌فسوناوی له‌ ژووره‌كه‌دا ده‌نگی ده‌دایه‌وه‌ كه‌ جه‌نابی فیشكه‌یی تازه‌ نووسه‌ر گێژبوو، بۆ هه‌تا هه‌تایه‌ له‌(ژووره‌ تایبه‌ته‌كه‌ی خۆیدا بۆ نووسین) له‌ هۆش خۆی چوو!.

 

 234 جار بینراوە