سەرەکی » ئەدەب و هونەر » هه‌ڵسه‌نگاندنی فیلمی هیچكی Hichki

هه‌ڵسه‌نگاندنی فیلمی هیچكی Hichki

ئاكار عه‌بدوڵڵا قه‌ره‌داغی

له‌ ئه‌مڕۆی ته‌كنۆلۆژیادا، به‌تایبه‌ت بواری ئینته‌رنێت و بوونی هه‌لی زۆر بۆ بینینی فیلمی ته‌نانه‌ت زۆر تازه‌ش، هه‌ر له‌ ماڵی خۆتدا و بێ ئه‌وه‌ی ناچار بیت پاره‌ی سینه‌ماش بده‌ی، وێڕای ئه‌وه‌ی ئه‌گه‌ری دزه‌كردنی ڤایرۆسی ترسناك بۆ نێو كۆمپیوته‌ره‌كه‌ت یا مۆبایله‌ زیره‌كه‌كه‌ت له‌ ئارادایه‌ و ناچاریشیت زۆر له‌ نزیكه‌وه‌ ته‌ماشای فیلمه‌كه‌ بكه‌یت، كه‌ هه‌م زیانێكی گه‌وره‌ ده‌گه‌یه‌نێته‌ چاوت و هه‌م ئاستی چێژوه‌رگرتنیشت زۆر دێنێته‌ خواره‌وه‌ و مه‌ترسییه‌كی له‌وه‌ش گه‌وره‌تر له‌ ئارادایه‌ كه‌ بریتییه‌ له‌وه‌ی كاتێكی زۆر بۆ بینینی فیلمێك ته‌رخان بكه‌یت و پاشان بۆت ده‌ركه‌وێ ئه‌و كاته‌ت به‌فێڕۆ چووه‌. له‌م كۆششه‌دا كه‌ له‌هه‌ر ئه‌ڵقه‌یه‌كدا هه‌وڵ ده‌ده‌م فیلمێك هه‌ڵبژێرم و بیخه‌مه‌ ژێر رووناكی تێڕوانینی هه‌مه‌لایه‌نه‌وه‌، به‌و مه‌به‌سته‌ی خوێنه‌ر لای خۆی بۆچوونێكی ته‌واو له‌باره‌ی ئه‌و فیلمه‌وه‌ گه‌ڵاڵه‌ بكات، ئه‌گه‌ر حه‌زی له‌ بینینی بوو هه‌ولێ په‌یدا كردن و بینینی بدات.

سه‌ره‌تا له‌ كۆمه‌ڵه‌ فیلمێكی هیندییه‌وه‌ ده‌ستپێده‌كه‌م. له‌ خوێنه‌ری به‌ڕێزیشی ناشارمه‌وه‌ كه‌ بیرۆكه‌ی لێره‌وه‌ ده‌ستپێكردنم ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی پێشتر پێم وابوو فیلمی هیندی باش هه‌ر نییه‌ یا زۆر كه‌مه‌، به‌ڵام كه‌ هه‌لی بینینی فیلمی (هیچكی)م بۆ ره‌خسا، پاشتریش خوشكه‌ (سارییه‌ شاكه‌لی) و (عه‌بدولمه‌لیك شاكه‌لی)ی هاوسه‌ری، به‌ سوپاسه‌وه‌، ناوی چه‌ند فیلمێكیان بۆ هه‌ڵدام و پاش بینینیان دڵنیابووم له‌وه‌ی هه‌ر یه‌كێكیان كۆمه‌ڵه‌ تایبه‌تمه‌ندییه‌كیان هه‌یه‌ و ده‌كرێ به‌ هه‌موو پێوه‌رێك به‌ فیلمی باش دابنرێن، ئیدی دڵنیابووم له‌وه‌ی له‌و بۆچوونه‌مدا هه‌ڵه‌بووم.

فیلمی هیچكی Hichki
لایه‌نه‌ هونه‌رییه‌كان: یه‌كێكه‌ له‌ فیلمه‌كانی بۆلیوود. نووسینی ئه‌نكوور چاودری . سیدهارت پ. مالهۆترا، گانیش پاندیل، راج میهلا و ئامبار ‌هاداپ، ده‌رهێنانی سیدهارت مالهۆترا یه‌. له‌لایه‌ن ئه‌دیتیا چۆپرا و مانیش شارما وه‌ به‌رهه‌م هێنراوه‌. له‌سه‌ر بنه‌مای كتێبی له‌به‌رده‌م پۆلدا: چۆن په‌یوه‌سته‌ی توورێت به‌و مامۆستایه‌ی كردم كه‌ هه‌رگیز پێشتر نه‌مبووه‌ی براد كۆهێن داڕێژراوه‌ك واته‌ چیرۆكێكی راسته‌قینه‌یه‌. فیلمی هیچكی ساڵی 2018 به‌رهه‌مهێنرا و له‌ سینه‌ماكاندا پیشان درا. پێشتریش ساڵی 2008فیلمێكی ئه‌مریكی به‌ ناو Front of the Class ، له‌سه‌ر بنه‌مای هه‌مان كتێب و ده‌رهێنانی پیته‌ر وێرنه‌ر ه‌وه‌، له‌ سینه‌ماكانی ئه‌و وڵاته‌دا په‌خشكرا. به‌ڵام سیناریۆی هیچكی زۆر له‌وی دیكه‌ جیاوازه‌، هه‌وڵدراوه‌ به‌ ته‌واوی مۆركی هیندستانی به‌سه‌ره‌وه‌ زاڵ بێت، سیناریسته‌كان و ده‌رهێنه‌ریش له‌و ئه‌ركه‌دا سه‌ركه‌وتوو بوون.

مۆسیقای فیلمه‌كه‌، به‌ گۆرانیشه‌وه‌ زۆر كه‌مه‌ و هه‌ست به‌وه‌ ناكرێ له‌ ده‌ره‌وه‌ی بابه‌تی ئه‌و گرتانه‌ بێت كه‌ گۆرانییه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ په‌خشده‌كرێ. كاستی مۆسیقا و گۆرانی بریتین له‌ جاستین رۆیاڵ و هیتیش سۆنی ، ئه‌مه‌ش له‌ ژماره‌یه‌كی ئێجگار كه‌می فیلمه‌ هیندییه‌كاندا ده‌توانرێ به‌دی بكرێ. هه‌ڵبه‌ته‌ ده‌شبێ ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ش بكرێ كه‌ ئه‌و خاڵه‌ی له‌ باره‌ی مۆسیقای كلاسیكی هیندییه‌وه‌ باوه‌ كه‌ توێژاڵێكی سۆفییانه‌ی به‌سه‌ره‌وه‌ دیاره‌، چ له‌م فیلمه‌ و چ له‌ فیلمه‌ هیندییه‌ تازه‌كانیشدا به‌دی ناكرێت و هۆكاره‌كه‌شی پتر ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی له‌ پیشه‌سازیی مۆسیقا و سینه‌ماشدا ده‌رهێنه‌ر و به‌رهه‌مهێنه‌رانیش به‌ شێوه‌یه‌كی به‌رچاو كه‌وتوونه‌ته‌ ژێر كاریگه‌ریی شێوازی سینه‌مایی تایبه‌تی رۆژئاوا و به‌تایبه‌تیش هۆلیوودی ئه‌مریكی، جگه‌ له‌وه‌ی زۆربه‌ی فیلمه‌كانی ئێستا و پێشتری ئه‌و وڵاته‌ش، له‌ كۆششی وه‌ده‌ستهێنانی بینه‌ری زیاتر و قازانجی زیاتریش، پتر به‌ره‌و ورووژاندنی بینه‌ر هه‌نگاو ده‌نێن.

ئه‌م فیلمه‌ له‌لایه‌ن ئه‌ڤیناش ئارۆنی وێنه‌گری سینه‌ماییCinematographerی به‌ناوبانگ و ده‌رهێنه‌رێكی سه‌ركه‌وتووی ئه‌و وڵاته‌وه‌ وێنه‌ گیراوه‌. ئه‌و پیاوه‌، بێجگه‌ هیچكی، وێنه‌ی چه‌ند فیلمێكی دیكه‌ی وه‌كو(Drishyam Madaary) یشی گرتووه‌. وێنه‌گرتنی ئه‌م فیلمه‌ پرۆفیشناڵبوونی ئه‌و داهێنه‌ره‌ ده‌سه‌لمێنێت و له‌ تێكڕای گرته‌كانی، كه‌ له‌به‌ر سه‌رچاوه‌ و ئاستی جیاوازی رووناكیدا گیراون، توانیویه‌تی به‌ هه‌مان ئاستی سه‌ركه‌وتن كارێكی تۆكمه‌ و روون بخاته‌ به‌ردیده‌ی بینه‌رانیه‌وه‌.

پوخته‌ی فیلمه‌كه‌
ئه‌م فیلمه‌ باس له‌ كۆششی ئێجگار گه‌وره‌ و كۆڵنه‌ده‌رانه‌ی مێیینه‌یه‌ك ده‌كات كه‌ گیرۆده‌ی نه‌خۆشیی په‌یوه‌سته‌ خووی تۆرێت بووه‌ و له‌ تێكڕای ژیانیدا، به‌ تایبه‌تیش له‌ قۆناغه‌كانی خوێندنی، تا ئه‌و كاته‌ی بڕوانامه‌ی ماسته‌ری زانستیش وه‌رده‌گرێت، به‌ده‌ست ده‌وروبه‌ره‌وه‌ ئازاری ده‌روونیی گه‌وره‌ ده‌چێژێ.

په‌یوه‌ستی ناوبراویش تووشبووه‌كه‌ی ناچار ده‌كات چه‌ند ده‌نگێكی نائاسایی وه‌كو(چه‌‌و، چه‌‌و) و (هه‌‌و، هه‌‌و)ی، له‌ ده‌ره‌وه‌ی ویستی خۆی له‌ده‌مییه‌وه‌ بێته‌ ده‌رێ و بۆ كۆنترۆڵكردنی ئه‌وه‌ش ناچار جاربه‌جار به‌ پشتی ده‌ستی له‌ ژێر چه‌ناگه‌ی ده‌دا. دامه‌زراوه‌ی ئۆ سی دی فاونده‌یشنی نێوده‌وڵه‌تی له‌بڵاوكراوه‌یه‌كی ئێجگار كورتیدا ئه‌م نه‌خۆشییه‌ به‌شێواوی Disorderله‌ ئه‌ركه‌كانی ره‌گه‌كان له‌ بواری پزیشكیی ده‌روونیی سه‌رده‌مێكی ئێجگار زووی منداڵی ناوده‌بات، كه‌ له‌ شێواوییه‌كانی كۆئه‌ندامی ئاوه‌ز و ره‌گ – ته‌نگه‌تیله‌ – mental and nervous system- یه‌، كه‌ ده‌بێته‌ مایه‌ی جمه‌ و ده‌نگی كوتوپڕی دووباره‌ بووه‌وه‌، كه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی ئاستی زاڵبوونی مرۆڤه‌ به‌سه‌ریدا، Mansueto 2017. دوو پسپۆڕی گه‌وره‌ی بواری ئه‌و شێوانانه‌ی به‌ پزیشكیی ده‌روونییه‌وه‌ به‌ستراون، توێژینه‌وه‌ هاوبه‌شه‌كه‌یان به‌ بۆچوونێكی پرۆفیسۆر بیڵس ج. Bills j. ده‌ستپێده‌كه‌ن كه‌ ده‌ڵێ: هه‌ر جموجووڵێك كۆمه‌ڵه‌ ئاماژه‌یه‌كی سه‌ره‌تایی راسته‌قینه‌ی په‌یوه‌ست به‌ هه‌سته‌وه‌ ده‌كه‌ونه‌ پێشییه‌وه‌ و كۆمه‌ڵه‌ ده‌ربڕینێكی په‌یوه‌ست به‌ هه‌ستیش، له‌كۆتایی پرۆسه‌كه‌دا، ده‌كه‌ونه‌ پاشییه‌وه‌. هه‌ر جموجۆڵێك له‌ كۆمه‌ڵه‌ مه‌رجێكی به‌ویسته‌وه‌ گرێدراوی دیاریكراوه‌وه‌ هه‌ڵده‌قووڵێن، به‌پێی پاڵنه‌رێكی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌ و و بنه‌بڕكه‌ری هاوشان هه‌ستێكی وردی نائاسایی كه‌ ئه‌و پاڵنه‌ره‌ به‌هێز و تازه‌ ده‌كاته‌وه‌. جموجووڵه‌ هه‌ڵخه‌ڵه‌تێنه‌ر و یه‌ك له‌ دوای یه‌كدا هاتووه‌كان، له‌ ترۆپكێكه‌وه‌ گه‌شه‌یان پێدراوه‌ كه‌ هه‌رگیز ده‌رنه‌كه‌وتووه‌. Swerdlow & Leckman 2002, 1685 ئه‌م ده‌ستنیشانكردنه‌ زانستییه‌ ورده‌ زۆر پێویسته‌ بۆ جیاكردنه‌وه‌ی جموجۆڵه‌ بایۆلۆژییه‌ سروشتییه‌كان له‌ شێوه‌ شێواوه‌كانیان. یه‌كه‌مین نیشانه‌ی جموجۆڵه‌ شێواوه‌كانیش، وه‌كو له‌وێدا ده‌رده‌كه‌وێ دووباره‌بوونه‌وه‌یه‌تی. هه‌مان ئه‌و پسپۆڕانه‌ به‌م شێوه‌یه‌ Tourette Syndrome– TSپێناسه‌ ده‌كه‌ن: په‌یوه‌سته‌ی تۆرێت نموونه‌یه‌كی شێواویی سه‌ر به‌ بواری پزیشكیی ده‌روونناسی و ره‌گه‌كانه‌ك كه‌ وا دێته‌ پێشچاو به‌هۆی ساكاریی شێوازییه‌وه‌ بۆته‌ مایه‌ی هه‌راسانی. بناغه‌ بۆماوه‌زانییه‌كانی Genetic Basis به‌هێزترن له‌ هی هه‌ر شێواوییه‌كی دیكه‌ی ئه‌م بواره‌، Ibid 1685.

ئه‌گه‌رچی فیلمه‌كه‌ ئازاری ده‌روونیی سه‌رده‌می منداڵیی پاڵه‌وانه‌كه‌ ناینا ماتهوور، كه‌ ئه‌كته‌ری به‌توانا رانی موكرجی رۆڵه‌كه‌ی ده‌گێڕێ، واته‌ له‌ قۆناغی سه‌ره‌تایی خوێندن و ته‌نانه‌ت تا ته‌واوكردنیشی پیشان نادات، به‌ڵام له‌كاتی چاوكه‌وتنی به‌ لیژنه‌ی بڕیارده‌ر له‌سه‌ر دامه‌زراندن – یادانه‌مه‌زراندن–ی به‌ مامۆستادا باسی ئه‌وه‌ ده‌كات له‌و سه‌رده‌مانه‌شه‌وه‌، به‌هۆی ئه‌و ده‌نگه‌ دووباره‌ بوانه‌ی به‌ده‌ر له‌ ویستی خۆی له‌ ده‌میه‌وه‌ ده‌رده‌چن، له‌لایه‌ن هاوپۆله‌كانی و تێكڕای خوێندكارانه‌وه‌ گاڵته‌ی پێده‌كرا و ئه‌مه‌ش زۆری ئازار ده‌دا. كه‌ ئه‌ندامێكی ئه‌و لیژنه‌یه‌ به‌ شێوازێكی زۆر جوان لێی ده‌پرسێ: ئایا ئه‌و ده‌نگانه‌ نابنه‌ رێگر له‌به‌رده‌م تێگه‌یاندنی خوێنكاره‌كان ناینا به‌ بزه‌یه‌كی میهره‌بانانه‌وه‌ ده‌ڵێ: كه‌ ئێستا بتوانم مه‌به‌سته‌كانم به‌ روونی به‌ ئێوه‌ بگه‌یه‌نم، ئه‌وا ده‌توانم ئه‌وانیش به‌ باشی تێبگه‌یه‌نم. لیژنه‌كه‌ ئاگاداری ده‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ پاشان له‌ بڕیاری خۆیان ئاگاداری ده‌كه‌نه‌وه‌. ئه‌و بڕیاره‌ش ئه‌رێنی ده‌بێت و خۆشییه‌كی گه‌وره‌ی پێ ده‌به‌خشێ.

به‌هۆی هه‌مان په‌یوه‌سته‌وه‌، له‌خوێندنگه‌ی س. ت (پیاوچاك) نوتكه‌ر، كه‌ نموونه‌ییه‌ و پێشتریش له‌وێ خوێندنی ته‌واوكردبوو، واته‌ قوتابخانه‌ی دایكی بووه‌. سه‌ره‌تا وه‌رده‌گیرێ. گومان له‌ توانای وانه‌گوتنه‌وه‌ی ده‌كرێ، به‌ڵام له‌بری ئه‌وه‌ی وه‌ری نه‌گرن، وانه‌گوتنه‌وه‌ به‌پۆلی 9 F ی پێ ده‌سپێرن، كه‌ هیچ مامۆستایه‌كی نییه‌ و، پاشتریش ده‌رده‌كه‌وێ كه‌ ئه‌و پۆله‌ له‌خوێندنگه‌یه‌كی روخێنراوی گه‌ڕه‌كێكی ئێجگار هه‌ژارنشینه‌وه‌ بۆ ئه‌وێ له‌ لایه‌ن حكومه‌ته‌وه‌ گوێزراوه‌ته‌وه‌. به‌هۆی خراپیی هه‌مه‌ لایه‌نه‌ی زۆرینه‌ی خوێندكارانیه‌وه‌ و پاش ئه‌وه‌ی له‌ ماوه‌ی شه‌ش مانگدا هه‌شت مامۆستا ده‌گۆڕن، هیچ مامۆستایه‌ك ئاماده‌ نابێت وانه‌یان پێ بڵێته‌وه‌. ئه‌م هه‌لومه‌رجه‌ ئاڵۆزه‌ش ئازاره‌كانی مامۆستا ناینا قورستر ده‌كاته‌وه‌ و سه‌ره‌تا به‌ شێوه‌ی ئێجگار نه‌شیاو گاڵته‌ به‌و ده‌نگه‌ نامۆیانه‌ی ده‌كرێت، یاریی ئاگرین، كه‌ به‌ نایترۆژینی شل دروست كرا بوو. له‌پۆله‌كه‌دا ده‌ته‌قێننه‌وه‌ و ده‌بێته‌ مایه‌ی شكاندنی شووشه‌ی په‌نجه‌ره‌ی پۆله‌كه‌ش. له‌سه‌ر داخوازیی مامۆستا وادیا، كه‌ مامۆستایه‌كی نموونه‌ییه‌ و وانه‌ به‌ پۆلی تا ئه‌و كاته‌ زۆر سه‌ركه‌وتووی قوتابخانه‌، واته9 A ده‌گوته‌وه‌، بڕیارده‌درێ خوێنكارانی ئه‌و پۆله‌ ده‌ربكرێن و چیدی نه‌گه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ قوتابخانه‌، به‌ڵام مامۆستا ناینا داكۆكییان لێده‌كات و ته‌نانه‌ت به‌رپرسیاریی ته‌قینه‌وه‌كه‌ و شكاندنی شووشه‌ی په‌نجه‌ره‌كه‌ش ده‌خاته‌ ئه‌ستۆی خۆیه‌وه‌، گوایه‌ به‌هۆی ئه‌زموونی وانه‌یه‌كی كیمیاوه‌ بووه‌.

لێره‌دا به‌شی هه‌ره‌ زۆری خوێندكاران، كه‌ ئه‌و دڵسۆزییه‌ بێوێنه‌یه‌ ده‌بینن، چاو به‌هه‌ڵسوكه‌وتی خۆیاندا ده‌خشێننه‌وه‌ و ته‌نانه‌ت سه‌رزه‌نشتی هه‌ره‌ لاساره‌كانیشیان ده‌كه‌ن. به‌رانبه‌ر به‌ سووربوونی مامۆستا وادیا له‌سه‌ر داخوازییه‌كه‌ی، به‌ڕێوه‌به‌ر داوا له‌ مامۆستا ناینا ده‌كات ماوه‌یه‌كی بۆ ده‌ستنیشان بكات بۆ سه‌لماندنی ئه‌وه‌ی ئه‌و خوێنكارانه‌ شیاوی ئه‌وه‌ن چاك ببنه‌وه‌، مامۆستا ناینا داوای چوار مانگ، واته‌ تا كۆتایی وه‌رزه‌كه‌، ده‌كات و ئه‌ویش قایل ده‌بێ.

له‌وه‌وپاش قۆناغێكی دیكه‌ ده‌ستی پێكرد. ناینا شێوازی جیاوازی بۆ وانه‌گوتنه‌وه‌ به‌ كار ده‌هێنا: جارێك له‌پۆل وانه‌ی ده‌گوته‌وه‌ جارێك له‌ باخی قوتابخانه‌ و جارێك له‌ یاریگاكه‌یدا. هه‌روه‌ها وانه‌كانی له‌ رێگه‌ی كارانه‌وه‌ بۆیان روونده‌كرده‌وه‌ كه‌ رۆزانه‌ خوێندكاره‌كان ده‌یان كردن. بۆ نموونه‌ فیزیای له‌یاری تۆپی باسكه‌، كیمیا له‌چێشت لێنان وبیركاری له‌ فیته‌ری. به‌ گشتی ده‌توانرێت بگوترێت وانه‌كانی چێژ به‌خش بوون پێچه‌وانه‌ی مامۆستاكانی تر كه‌ ته‌نها گرنگییان به‌لایه‌نی زانستی ده‌دا ولایه‌نی چێژ و به‌سه‌ربردنی كاتی خۆشیان پشت گوێ ده‌خست، ئه‌مه‌ش وای كردبوو خوێندكارانی پۆله‌كانی دیكه‌ چاویان له‌پۆله‌كه‌ی ئه‌وان بێت.

وێڕای ده‌ركه‌وتنی چه‌ندین نیشانه‌ی به‌رچاو له‌سه‌ر به‌رزبوونه‌وه‌ی گه‌وره‌ی ئاستی خوێندكارانی، به‌ڵام چه‌ندین هه‌ڕه‌شه‌ی گه‌وره‌ رووبه‌ڕووی مامۆستا ناینا ده‌بنه‌وه‌، له‌وانه‌ش ئاماده‌ نه‌بوونی هیچ كه‌سێكی هیچ خوێندكارێكی پۆله‌كه‌ له‌ كۆبوونه‌وه‌ی دایكان و باوكان. بۆیه‌ مامۆستا وادیا گاڵته‌ی پێده‌كات و ده‌ڵێ: دایك و باوكانیانیان نه‌هاتن، مه‌گه‌ر تۆ بچی بۆ لایان. به‌ كرده‌وه‌ش مامۆستا ناینا سه‌ردانیان ده‌كات و بۆی ده‌رده‌كه‌وێ كه‌ به‌هۆی سه‌ختیی ژیانیانه‌وه‌ كه‌سیان نایپه‌رژێته‌ سه‌ر ئاماده‌ بوون. به‌ڵام هه‌ڕه‌شه‌ی هه‌ره‌ گه‌وره‌ی به‌رده‌م كۆششه‌كانی ناینا ئه‌وه‌ ده‌بێت به‌هۆی گاڵته‌ كردنی ئاكشای خوێندكاری پۆلی9‌A به‌ ئاتیش ی خوێندكاری هه‌ره‌ لاساری پۆلی F9، كرده‌وه‌ی ئێجگار لاساری شكستپێهێنانی پڕۆژه‌ی زانستیی باشی ساڵانه‌ی قوتابخانه‌The School›s Annual Science Fair project ، كه‌ ئه‌و خوێندكاره‌ به‌ هاوكاریی خوێندكارانی دیكه‌ و سه‌رپه‌رشتیی مامۆستا وادیا سازیان ده‌كرد. پڕۆژه‌كه‌ سه‌ره‌تا به‌باشی كار ده‌كات به‌ڵام له‌ناكاو گڕده‌گرێت و ده‌ته‌قێته‌وه‌. مامۆستا وادیا شتێك له‌ شوێی پڕۆژه‌كه‌دا ده‌دۆزێته‌وه‌ كه‌ بۆ په‌نچه‌ری سه‌یاره‌ به‌كار ده‌هێنرێت و، پێشتر لای ئاتیش دیبووی. بۆیه‌ بۆی ده‌رده‌كه‌وێ كه‌ ئه‌وه‌ كه‌تنی ئه‌و بووه‌. كه‌ له‌ هاوپۆله‌كانی ده‌پرسێ: كێی دیكه‌ هاوكاری ئاتیش بووه‌ له‌و كاره‌دا، هاوڕییانی نایانه‌وێ پشتی لێ بكه‌ن. هه‌موان خۆ به‌ هاوبه‌شی پیشان ده‌ده‌ن. بۆیه‌ مامۆستا وادیا ده‌گاته‌ لووتكه‌ی تووڕه‌یی و به‌ ئه‌وپه‌ڕی پێداگرتنه‌وه‌ داوا له‌ به‌ڕێوه‌به‌ری خوێندنگه‌ ده‌كات ئیدی ئه‌و خوێندكارانه‌ به‌ ته‌واوی له‌ قوتابخانه‌كه‌ ده‌ربكرێن. به‌هۆی نه‌شیاویی كرده‌وه‌كه‌ی ئاتیش و شیاویی پاساوه‌كه‌ی مامۆستا وادیا وه‌، به‌ڕێوه‌به‌ر بڕیاره‌كه‌ په‌سه‌ند ده‌كات. مامۆستا ناینا، كه‌ زۆر به‌خۆیدا ده‌شكێته‌وه‌، به‌ڵام كۆڵیش نادات، ناچار پێشنیازی ئه‌وه‌ ده‌كات كه‌ ئه‌و خوێندكارانه‌ با رێگه‌ نه‌درێت بێنه‌ قوتابخانه‌وه‌، به‌ڵام هه‌لی به‌شداری له‌ تاقیكردنه‌وه‌ی كۆتایی ساڵیان پێ بدرێت. بۆیه‌ رێكده‌كه‌ون كه‌ له‌و هه‌له‌ بێبه‌ش نه‌كرێن. به‌مه‌ش ناینا ناچار ده‌بێت كاتێكی زیاتر ته‌رخان بكات و زیاتربگه‌ڕێته‌وه‌و شوێن بدۆزێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی خوێندكاه‌ركانی له‌ هه‌لی سه‌ركه‌وتن بێبه‌ش نه‌بن. پێش ئه‌مه‌ش، له‌ژێر فشاری گه‌وره‌ی خوێندكاران، ئاتیش زۆر په‌شیمان ده‌بێت به‌ راستی داوای لێبووردن له‌ مامۆستا ناینا ده‌كات.

دوا كێشه‌ی گه‌وره‌ ئه‌وه‌ ده‌بێت كه‌ ئاكشای به‌ مه‌به‌ستی شكستپێهێنانی هه‌وڵه‌ جیددیه‌كانی خوێندكارانی پۆلی9 A شه‌ملالی كارگوزاری قوتابخانه‌ ده‌نێرێته‌ لای ئاتیش و كۆمه‌ڵه‌ پرسیارێكی هه‌ڵه‌ی بۆ ده‌نێرێ گوایه‌ هی تاقیكردنه‌وه‌ی كۆتایی ساڵن. ئاتیش بڕوا به‌م پلانه‌ ده‌كات و ده‌چێته‌ لای خوێندكاره‌كانی دیكه‌ بۆ ئه‌وه‌ی سوود له‌و هه‌له‌ وه‌ربگرن. به‌ڵام چونكه‌ ئه‌وان په‌روه‌رده‌ی كۆششه‌ دڵسۆزه‌كانی مامۆستاكه‌یان بوون، ئه‌وه‌یان به‌توندی ره‌تكرده‌وه‌ و پشتیان به‌ هه‌وڵی خۆیان به‌ست. ده‌ره‌نجام دوو خوێندكاری كچی پۆلی F 9 ده‌بنه‌ یه‌كه‌می قوتابخانه‌. لێره‌دا مامۆستا وادیا، به‌ پاساوی ئه‌وه‌ی گوایه‌ پرسیاریان دراوه‌تێ، داوا له‌ به‌ڕێوه‌به‌ر ده‌كات ده‌ره‌نجامی تاقیكردنه‌وه‌كه‌یان په‌سه‌ند نه‌كرێت و ده‌ریش بكرێن. به‌ڕێوه‌به‌ریش داواكه‌ی په‌سه‌ند ده‌كات.

پێش ئه‌وه‌ی واده‌ی كۆتایی په‌سه‌ند كردنی نمره‌كان و دابه‌شكردنی خه‌ڵاته‌كان دابێ، ئاكشای مامۆستا وادیا ئاگادار ده‌كاته‌وه‌ كه‌ ئه‌و شه‌ملال ی ناردووه‌ و پرسیاره‌كانیش هه‌ڵه‌ بوون و به‌مه‌ش سه‌ركه‌وتن له‌وه‌ی خوێندكارانی ناینا له‌ هه‌لی پێشبڕكێی سه‌ركه‌وتن دووربخه‌نه‌وه‌. ئه‌ویش به‌سه‌رسوڕمانه‌وه‌ سه‌یری خوێندكاره‌كه‌ی ده‌كات، به‌خۆدا ده‌چێته‌وه‌ و په‌شیمان ده‌بێته‌وه‌ له‌ تێكڕای ئه‌وه‌ی دژی مامۆستا ناینا كردبووی.
رۆژی دواتر، كه‌ واده‌ی ده‌ستنیشانكردنی یه‌كه‌مه‌كان و دابه‌شكردنی خه‌ڵات دێت، به‌ڕێوه‌به‌ر، به‌و قه‌ناعه‌ته‌ی خوێندكارانی پۆلی F 9 قۆپێیان كردووه‌ و ده‌ركراون، مامۆستا وادیا راده‌سپێرێ گوتاری كۆتایی بخوێنێته‌وه‌ و، خه‌ڵاتیش به‌سه‌ر خوێندكاره‌ سه‌ركه‌تووه‌كانی خۆیدا دابه‌ش بكات. مامۆستا وادیا گوتاره‌كه‌ ده‌خوێنێته‌وه‌، به‌ڵام دابه‌شكردنی خه‌ڵات به‌ مامۆستا ناینا ده‌سپێرێ، چونكه‌ خویندكارانی ئه‌و یه‌كه‌مه‌كان بوون. قسه‌یه‌كی كۆنی ئه‌ویش، كه‌ گوتبووی: « خوێندكاری باش و خراپ نییه‌، به‌ڵكو مامۆستای باش و خراپ هه‌یه‌« ی دووپات كرده‌وه‌. به‌مه‌ش به‌ كرده‌وه‌ ددانی به‌سه‌ركه‌وتوویی مامۆستا ناینادا نا وسه‌رجه‌می په‌یوه‌ندییه‌كانیش ئاسایی بوونه‌وه‌.

به‌رانبه‌ر به‌و گۆڕانه‌ ئه‌رێنییه‌ی مامۆستا وادیا، خوێندكارانی ناینا پڕۆژه‌یه‌كی زانستی ئاماده‌ ده‌كه‌ن بۆ قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ی كۆششه‌ پێشووه‌كه‌ی و، له‌ پیشانگای قوتابخانه‌دا نمایش ده‌كرێت.

پێموایه‌ ئه‌م خستنه‌ڕووه‌ی فیلمه‌كه‌ سه‌ركه‌وتوویی ده‌سه‌لمێنێ. جێی خۆیه‌تی ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ بكرێ كه‌ پاڵه‌وانه‌ سه‌ره‌كییه‌كان، به‌تایبه‌ت رانی موكرجی، كه‌ ده‌بوو بچێته‌ پێستی كه‌سێكی تووشبووی نه‌خۆشییه‌كی زۆر نائاساییه‌وه‌، زۆر سه‌ركه‌وتوانه‌ رۆڵی خۆیان گێڕا و به‌ڕوونی چركه‌كانی شپرزه‌یی و ئیحراجبوون به‌سه‌ر ئه‌و هونه‌رمه‌نده‌وه‌ دیار بوو. نیشانه‌ی هه‌ره‌ گه‌وره‌ی سه‌ركه‌وتوویی فیلمه‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ تێچووی گشتیی دووسه‌د ملیۆن روپێ دوو ملیۆن و هه‌شتسه‌د هه‌زار دۆلار بوو، كه‌چی داهاته‌كه‌ی دوو ملیار سه‌د ملیۆن روپێ( بیست و نۆ ملیۆن دۆلار بوو). سه‌رباری ئه‌مه‌ش چه‌ندین خه‌ڵاتی گرنگی جیهانی و و نێوخۆیی وه‌ده‌ستهێنا، له‌وانه‌ش خه‌ڵاتی باشترین ئه‌كته‌ر بۆ خاتوو موكرجی.

Mansueto 2017, , S., Tourette Syndrome, International OCD Foundation, Boston.
Davis, Cherney & Others 2002, Kenneth L., Dennis & Others, NEUROPSYCHOPHARMACOLOGY; The Fifth Generation of Progress; An Official Publication of the American College of Neuropsychopharmacology ( Swerdlow & Leckman, Tourette Syndrome and Related Tic Disorders), Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia.

 

 84 جار بینراوە