سەرەکی » ئابووری » به‌ره‌و سه‌ودا و مامه‌ڵه‌یه‌كی‌ هــه‌مه‌لایه‌نه‌ له‌باره‌ی‌ عێراق و كورده‌كان

نه‌وت له‌ به‌رانبه‌ر خاكدا:

به‌ره‌و سه‌ودا و مامه‌ڵه‌یه‌كی‌ هــه‌مه‌لایه‌نه‌ له‌باره‌ی‌ عێراق و كورده‌كان

راپۆرتی گرووپی‌ قه‌یرانی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌
راپۆرتی‌ رۆژهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاست
ژماره‌ (80 ) – 28 ی‌ ئۆكتۆبه‌ری‌ 2008

وه‌رگێڕانی‌ له‌ ئینگلیزییه‌وه‌:محه‌مه‌د حه‌مه‌ساڵح تۆفیق

به‌شی‌ كۆتایی‌

به‌ كورتی‌ سه‌وداو مامه‌ڵه‌یه‌كی‌ هه‌مه‌لایه‌نه‌ به‌زه‌رووره‌ت مامه‌ڵه‌یه‌كی‌ نه‌وت به‌ خاك ده‌بێت و حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان واز له‌ داواكارییه‌كانی‌ دێنێ‌ یان دوایان ده‌خات له‌باره‌ی‌ پارێزگای‌ كه‌ركوكه‌وه‌ له‌ به‌رانبه‌ر مافی‌ به‌ڕێوه‌بردنی‌ پیشه‌سازیی‌ نه‌وت و گازی‌ خۆیداو بتوانێ‌ ئه‌وی‌ به‌رهه‌می‌ دێنێ‌ هه‌نارده‌ی‌ بكات. مه‌سه‌له‌كه‌ ده‌كرێ‌ ئه‌م توخمانه‌ی‌ خواره‌وه‌ی‌ تێدا بێت:
• سه‌رچاوه‌كان: په‌رله‌مان یاسای‌ نه‌وت و گازی‌ فیدراڵ‌ و (هاوته‌ریبی‌ ئه‌وه‌ش یاسای‌ به‌شداریی‌ له‌ داهاتدا په‌سه‌ند ده‌كات)، كه‌وا زه‌مینه‌ ده‌ڕه‌خسێنێ‌ بۆ په‌ره‌پێدانی‌ عادیلانه‌ی‌ نه‌وت و گاز له‌ سه‌رانسه‌ری‌ عێراقدا، به‌ هه‌رێمی‌ كوردستانیشه‌وه‌ و یاسای‌ نه‌وت و گازی‌ كورد قوبووڵ‌ ده‌كات و مافی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان ده‌سه‌لمێنێ‌ بۆ ئیداره‌دانی‌ كێڵگه‌كانی‌ و هه‌نارده‌ كردنی‌ نه‌وت و گازه‌كه‌ی‌.
• ده‌ستور: پێده‌چێت ده‌ستور ده‌سكاری‌ بكرێت بۆ گه‌یاندن و ڕه‌نگدانه‌وه‌ی‌ چاره‌سه‌ر و لێكگه‌یشتنه‌كان له‌ سه‌ر ناوچه‌ و سه‌رچاوه‌كانی‌ داهات شان به‌ شانی‌ ڕه‌وشی‌ كه‌ركوك. بێجگه‌ له‌وه‌ش، هه‌موو لایه‌نه‌كان قایل ده‌بن به‌ ده‌ ساڵێكی‌ دواخستنی‌ ساغكردنه‌وه‌ی‌ مه‌سه‌له‌كان و له‌و ماوه‌یه‌دا كاركردن بۆ پێكهێنانی‌ هه‌رێمه‌ فیدراڵه‌كان له‌ باشووری‌ هه‌رێمی‌ كوردستان و سنوورداركردنی‌ ده‌ستووریی‌ قه‌باره‌ی‌ هه‌رێمه‌كان بۆ سێ‌ پارێزگا (بێجگه‌ له‌ به‌غدا كه‌ به‌ پایته‌ختێكی‌ نامه‌ركه‌زی‌ ده‌مێنێته‌وه‌)(191).
• پشتگیریی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌: ئه‌نجومه‌نی‌ ئاسایشی‌ نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان ڕاسپارده‌كانی‌ یونامی‌ ده‌سه‌لمێنێت، له‌گه‌ڵ‌ ئه‌و بڕیارانه‌ی‌ حكومه‌تی‌ فیدراڵ‌ كه‌ په‌یوه‌ندییان به‌ مه‌سه‌له‌كانی‌ سه‌ره‌وه‌ هه‌یه‌.
• په‌یوه‌ندییه‌كان توركیاو حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان: ده‌كرێ‌ KRG كۆتوبه‌ند بخاته‌ سه‌ر جموجۆڵی‌ ئه‌ندامانی‌ په‌كه‌كه‌ له‌ هه‌رێمی‌ كوردستانداو جه‌نگاوه‌رانی‌ چه‌ك بكات له‌و ناوچانه‌دا كه‌ له‌ ژێر ده‌سه‌ڵاتی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردستاندایه‌ و نه‌هێڵێ‌ هه‌رێم به‌كاربێنن وه‌ك ناوچه‌ی‌ پشتی‌ جه‌نگ و له‌وێوه‌ هێرشی‌ چه‌كدارانه‌ بكرێته‌ سه‌ر توركیا(192).
ده‌كرێ‌ توركیا په‌یوه‌ندیی‌ ڕه‌سمی‌ له‌گه‌ڵ‌ KRG ببه‌ستێ‌ وسیاسه‌تێكی‌ ئابووریی‌ سنوری‌ كراوه‌ په‌یڕه‌وی‌ بكات له‌گه‌ڵ‌ عێراقدا (كه‌وا كارا بێت بۆ هه‌رێمی‌ كوردستانیش)، هاندانی‌ كۆمپانیاكانی‌ بۆ وه‌به‌رهێنان له‌ هه‌رێمی‌ كوردستانداو ڕێگه‌دان به‌ KRG هه‌نارده‌ی‌ نه‌وت و گاز بكات بۆ به‌نده‌ری‌ (جیهان)ی‌ توركیا له‌سه‌ر ده‌ریای‌ ناوه‌ڕاست
هه‌ڵبژاردن: هه‌ڵبژاردنی‌ پارێزگاكان ڕه‌نگه‌ به‌پێی‌ یاسای‌ هه‌ڵبژاردنی‌ پارێزگاكان له‌ 31 كانوونی‌ دووه‌می‌ 2009دا به‌ڕێوه‌بچێت كه‌ له‌ ئه‌یلولی‌ 2008دا په‌سه‌ند كرا. هه‌ڵبژاردنی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگای‌ كه‌ركوك ڕه‌نگه‌ ئه‌و كاته‌ ئه‌نجامبدرێت كه‌ بنه‌ماكانی‌ هه‌ڵبژاردن له‌ یاسایه‌كی‌ جیاوازدا جێگیر بكرێت و ڕێكخستنی‌ به‌شداری‌ ده‌سه‌ڵات بۆ پۆسته‌ سه‌ره‌كییه‌كان گه‌ڵاڵه‌ بكریت وه‌ك به‌شێك له‌و پرۆسه‌یه‌ی‌ یونامی‌ سه‌رپه‌رستی‌ ده‌كات، به‌پێی‌ ماده‌ 23ی‌ یاسای‌ هه‌ڵبژاردنی‌ پارێزگاكان.
• به‌شكردنی‌ ده‌سه‌ڵات له‌ كه‌ركوكدا: ده‌زگای‌ باڵای‌ جێبه‌جێكردن (وه‌ك پارێزگار و جێگری‌ پارێزگار)، به‌ڕێوه‌به‌ره‌كان (وه‌ك به‌ڕێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كان وجێگره‌كانیان)و شێوه‌ی‌ ده‌سته‌ ته‌شریعیه‌كان (وه‌ك كورسییه‌كانی‌ قه‌زاو ناحیه‌و ئه‌نجومه‌نی‌ شار) كه‌ ده‌بێ‌ له‌ نێوان عه‌ره‌ب و كورد و توركمان و مه‌سیحییه‌كاندا دابه‌ش بكرێن به‌پێی‌ هه‌ریه‌كه‌و 24-24-48-4 یان 23-23-46-8 له‌ سه‌دی‌ كورسییان به‌ربكه‌وێت پێش ئه‌نجامدانی‌ هه‌ڵبژاردن، كه‌ ده‌بێ‌ بۆ پاڵێوراوانی‌ هه‌ر پێكهاته‌یه‌ك ئه‌نجام بدرێت بۆ ئه‌و كورسییانه‌ی‌ بۆیان ته‌رخانكراوه‌.
ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كان ده‌بێ‌ ڕۆڵێكی‌ به‌رچاوی‌ هه‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی‌ سات و سه‌ودا و هه‌مه‌لایه‌نه‌كه‌ ڕاستییه‌ك بێت. ئه‌م ده‌بێ‌ له‌ پشت سنوری‌ هه‌وڵ‌ و كۆششی‌ یونامییه‌وه‌ بجووڵێت بۆ په‌یوه‌ندی‌ كردن به‌ هه‌موو لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كانه‌وه‌ سه‌باره‌ت به‌و كه‌ش و هه‌وایه‌ی‌ به‌ شیاو له‌ قه‌ڵه‌می‌ ده‌دا بۆ چاره‌سه‌ر وه‌ك دانوستان له‌سه‌ر ته‌واوی‌ ئاسته‌ بنه‌ڕه‌تییه‌كان ــ وه‌ك ده‌سه‌ڵات، سه‌رچاوه‌كان، ناوچه‌كان ــ و تا كۆتایی‌ گه‌مه‌كه‌. ئه‌مه‌ ده‌بێ‌ ئیشاره‌تێكی‌ ڕوون و ئاشكرا له‌خۆ بگرێت بۆ سه‌ركردایه‌تیی‌ كورد كه‌ واشنتۆن پشتگیریی‌ هه‌وڵ‌ و داواكاریی‌ ناكات بۆ وه‌رگرتنه‌وه‌ی‌ كه‌ركوك، به‌ڵام له‌جیاتیدا ئاماده‌ ده‌بێت بۆ دامه‌زراندنی‌ ئاسایشی‌ گونجاو بۆ هه‌رێمی‌ كوردستان ئه‌گه‌ر سه‌ركرده‌كانی‌ لانی‌ كه‌م ڕازی‌ بن كه‌ واز له‌ هه‌ندێ‌ داواكارییان له‌سه‌ر كه‌ركوك بێنن.
ناكۆكی‌ و دژواریی‌ دژ به‌ سه‌وداو مامه‌ڵه‌یه‌كی‌ هه‌مه‌لایه‌نه‌ زۆر گه‌وره‌یه‌ و لایه‌نه‌ عێراقیه‌كان هێشتا هه‌ر هه‌ڵوێستیان دژه‌و ئه‌گه‌ر و فاكته‌ره‌كانی‌ ناسه‌قامگیری‌ هه‌ر زۆرن و له‌ ئارادان. سیاسه‌تی‌ واشنتۆن هه‌ر له‌ قۆناخی‌ گواستنه‌وه‌دا ده‌بێت تا ماوه‌یه‌ك له‌ نیوه‌ی‌ یه‌كه‌می‌ ساڵی‌ 2009دا، كاتێ‌ كه‌ ئیداره‌یه‌كی‌ نوێ‌ خۆی‌ كۆده‌كاته‌وه‌ و شته‌كان ڕێكده‌خات.
عێراق ده‌چێته‌ دوو ئه‌زموونی‌ كریتیكاڵی‌ هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ له‌ ماوه‌ی‌ ساڵێكدا, كه‌ هه‌ڵبژاردنی‌ پارێزگاكان تا 31ی‌ كانوونی‌ دووه‌م و كێبڕكێیه‌كی‌ په‌رله‌مانی‌ له‌ پێش كۆتایی‌ ساڵی‌ 2009دا. هاتنی‌ ئه‌ندامانی‌ ئه‌نجومه‌نه‌كانی‌ ڕابوون (سه‌حوه‌) بۆ ناو ده‌زگای‌ ئاسایش و داموده‌زگای‌ بیروكراتی‌ هه‌ر جێی‌ گومانه‌و دڵسۆزییان جێی‌ بڕوا نیه‌. هه‌روه‌ها بارودۆخی‌ بڕیار له‌سه‌ر نه‌دراوی‌ كه‌ركوك به‌رده‌وام ده‌بێت وه‌ك پشكۆی‌ ئاگر بۆ كورده‌ ڕكابه‌ره‌كان و ناسیۆنالیزمی‌ عه‌ره‌ب و له‌گه‌ڵ‌ هه‌ر جموجۆڵێكی‌ یه‌كلایه‌نه‌دا له‌سه‌رپلن، جا له‌ شێوه‌ی‌ مانۆڕی‌ سه‌ربازیدا بێت یان ئیمزاكردنی‌ گرێبه‌ستی‌ نه‌وت بێت یان ئه‌و بیره‌ نه‌وتانه‌دا بێت كه‌ له‌ هه‌ندێ‌ شوێنی‌ ناوچه‌كانی‌ ململانێدا هه‌ڵكه‌ندراون.
له‌گه‌ڵ‌ ئه‌م كۆسپ و ته‌گه‌رانه‌شدا، كاتی‌ كه‌م ماوه‌ بۆ به‌فیڕۆدان. هه‌وڵ‌ و ته‌قه‌لای‌ ئێستا بۆ گه‌یشتنه‌ ڕێككه‌وتن له‌سه‌ر یاسای‌ نه‌وت و گاز یاساكانی‌ په‌یوه‌ندییان پێیه‌وه‌ هه‌یه‌، له‌گه‌ڵ‌ پێداچوونه‌وه‌ی‌ ده‌ستوردا پێناچێت سه‌ربگرێت. به‌هه‌مان شێوه‌ش كۆششه‌كانی‌ ڕێكخستنه‌وه‌ی‌ به‌شكردنی‌ ده‌سه‌ڵات له‌ كه‌ركوكدا به‌پێی‌ بنه‌مای‌ هاوڕایی‌ و كرده‌یی‌. له‌ هه‌مان كاتیشدا كاریگه‌ری‌ و كارایی‌ ئه‌مه‌ریكا به‌شێوه‌یه‌كی‌ حاشاهه‌ڵنه‌گر به‌ره‌و لاوازبوون و نه‌مان ده‌چێت چونكه‌ هێزه‌كانی‌ ده‌ست ده‌كه‌ن به‌جێهێشتنی‌ عێراق.
5 ــ ئـــــــه‌نـــــجـــام
دانوستانی‌ سه‌خت له‌سه‌ر یاسای‌ هه‌ڵبژاردنی‌ پارێزگاكان له‌ ته‌موز ــ سێپته‌مبه‌ری‌ 2008دا ته‌نها دواین به‌ڵگه‌و ئاماژه‌ بوو بۆ مه‌ركه‌زییه‌تی‌ كێشه‌ی‌ كه‌ركوك. كه‌مینه‌یه‌ك له‌ عێراقدا، كه‌ كورده‌كانن ته‌واوی‌ میكانیزمه‌ یاسایی‌ وده‌ستوورییه‌ ڕه‌خساوه‌كانیان خستووه‌ته‌ كار بۆ ڕاییكردن و ساغكردنه‌وه‌ی‌ داواكارییان بۆ كه‌ركوك. به‌ڵام تا ئێستا هه‌ر نه‌یانتوانیوه‌ لایه‌نه‌ دژ و ناكۆكه‌كانیان ببه‌زێنن. ئه‌نجامه‌كه‌شی‌ فڕوفێڵ‌ و دواخستنێكی‌ سیاسیی‌ په‌ره‌سه‌ندووه‌ كه‌وا حاڵی‌ حازر به‌رپابوونی‌ نائارامییه‌كی‌ ته‌واوه‌ — كه‌ شایه‌تحاڵی‌ په‌ره‌سه‌ندنی‌ ناو خانه‌قین و ده‌وروبه‌رێتی‌ له‌ مانگه‌كانی‌ ئاب و ئه‌یلولدا – و ڕه‌نگه‌ به‌شێوه‌یه‌كی‌ مه‌ترسیدارتر بشكێته‌وه‌ و به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی‌ بناغه‌ی‌ ره‌وشی‌ دوای‌ 2003ی‌ لێبكه‌وێته‌وه‌.
ململانێی‌ ناوچه‌كان له‌ ناكۆكی‌ وململانێیه‌كی‌ قووڵتری‌ عه‌ره‌ب و كورده‌وه‌ سه‌رچاوه‌ی‌ گرتووه‌ و ڕیشه‌ی‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ دروستبوونی‌ ده‌وڵه‌ت نزیكه‌ی‌ سه‌ده‌یه‌ك له‌مه‌وپێش و تا ئێستا یان به‌ ڕێككه‌وتن و یان به‌ زه‌بری‌ هێز چاری‌ كراوه‌. ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌ له‌بناغه‌دا ناكۆكی‌ و ململانێی‌ نێوان ناسیۆنالیزمه‌ ڕكابه‌ره‌كانه‌ له‌سه‌ر خاك و سنوری‌ ناوچه‌كان، كه‌ داواكاریی‌ هه‌ردوو گرووپه‌كه‌ به‌نده‌ به‌ ئاماده‌گیی‌ مێژوویی‌ دیمۆگرافییه‌وه‌ وه‌ك له‌وه‌ی‌ دیاریكردنی‌ سنور بێت كه‌ هه‌رگیز نه‌بووه‌. ئه‌مڕۆ ده‌بێ‌ ئامانج ڕێككه‌وتن ولێكتێگه‌یشتنێكی‌ دانوستان له‌سه‌ر كراوو بنه‌مای‌ هاوڕایی‌ و كۆده‌نگی‌ بێت و په‌نابردنه‌ به‌ر ئه‌و ده‌ستوره‌ بێت كه‌ له‌ ڕیفراندۆمێكدا ده‌نگی‌ له‌سه‌ردراوه‌ و سه‌لمێنراوه‌و له‌لایه‌ن كۆمه‌ڵی‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌وه‌ زه‌مانه‌ت كراوه‌.
دانوستانی‌ چه‌قیو له‌سه‌ر یاسای‌ نه‌وت و گاز و یاسا په‌یوه‌ندیداره‌كانی‌ تر، په‌یكه‌ره‌ بینای‌ فیدرالیزم و پێداچوونه‌وه‌ی‌ ده‌ستوور، هاوكات له‌گه‌ڵ‌ په‌ره‌سه‌ندنی‌ گرژی‌ و ئاڵۆزی‌ له‌ ناوچه‌كانی‌ ململانێی‌ وه‌ك خانه‌قیندا، ئه‌وه‌ ده‌گه‌یه‌نن كه‌ ئه‌م دانوستانانه‌ ده‌بێ‌ خۆبپارێزن له‌ تیشك خستنه‌سه‌ر مه‌سه‌له‌ تاكه‌كان و بچنه‌ سه‌ر سه‌وداو مامه‌ڵه‌ی‌ هه‌مه‌لایه‌نه‌. مامه‌ڵه‌یه‌كی‌ به‌رفراوان پێویستی‌ به‌ چاره‌سه‌ری‌ ئازار به‌خشه‌ له‌لایه‌ن په‌یوه‌ندیداره‌كانه‌وه‌ — كه‌ به‌شێوه‌یه‌كی‌ بنه‌ڕه‌تی‌ عه‌ره‌ب و كوردن — كه‌وا ناتوانن هه‌موو ئه‌و به‌ڵێنانه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن كه‌ داویانه‌ به‌و خه‌ڵكه‌ی‌ هه‌ڵیانبژاردوون. هه‌روه‌ها مه‌سه‌له‌كه‌ پێویستی‌ به‌ زاڵبوونێكی‌ ته‌واوه‌ به‌سه‌ر ئه‌و ترس و بێمتمانه‌ییه‌ی‌ له‌ مه‌ڵاسدان. له‌ قسه‌كانی‌ كاربه‌ده‌ستێكی‌ KRGدا ده‌رده‌كه‌وێ‌ كه‌وا: «ناوچه‌كانی‌ ململانێ‌ و سه‌رچاوه‌ سروشتییه‌كان – ئه‌مانه‌ به‌شێكن له‌ كێشه‌ی‌ نه‌ته‌وه‌ییمان. ئێمه‌ چاره‌سه‌رێكی‌ ئاشتیانه‌مان پێباشتره‌ له‌ ڕێگه‌ی‌ دیالۆگه‌وه‌، به‌ڵام ناتوانین چه‌پڵه‌ به‌ ده‌ستێك لێبده‌ین. بارودۆخی‌ عێراق زۆر ئاڵۆزه‌و سه‌ركرده‌ عه‌ره‌به‌كان كێشه‌ی‌ خۆیانیان هه‌یه‌. ئه‌گه‌ر عێراق ئارامتر بێته‌وه‌، دوای‌ ئه‌وه‌ عه‌ره‌ب بیر له‌چی‌ ده‌كه‌نه‌وه‌؟ له‌ڕووی‌ مێژووییه‌وه‌، هه‌ر كاتێ‌ عه‌ره‌ب لاواز بووبێتن كێشه‌یان له‌گه‌ڵ‌ كورد چاره‌سه‌ر كردووه‌, بەڵام پاشان كه‌ هێزیان په‌یداكردووه‌ به‌تاڵیان كردووه‌ته‌وه‌. ته‌نانه‌ت با ئه‌مڕۆ كۆمه‌ڵی‌ نێوده‌وڵه‌تیش پشتیوانیمان لێبكه‌ن، چونكه‌ مه‌ترسییه‌كه‌ له‌وێدایه‌(193»).
ته‌حه‌دای‌ حیزبه‌كان ڕێككه‌وتنه‌ له‌سه‌ر شێوازێكی‌ زۆر بایه‌خدار سه‌باره‌ت به‌ هه‌موو ناوچه‌ سه‌ره‌كییه‌كانی‌ په‌یوه‌ندیدار بۆ ڕه‌واندنه‌وه‌ی‌ ترسیان. ئه‌و مامه‌ڵه‌ و سه‌ودا هه‌مه‌لایه‌نه‌ی‌ له‌م ڕاپۆرته‌دا پێشنیار كراوه‌ نیازی‌ به‌دیهێنانی‌ ئامانجێكه‌ كه‌وا ببێته‌ هه‌نگاوێكی‌ بایه‌خدار به‌ره‌و بنیاتنانه‌وه‌ و سه‌قامگیركردنی‌ ده‌وڵه‌تی‌ عێراق. به‌هه‌رحاڵ‌، ئه‌گه‌ر گفتوگۆكردن له‌باره‌ی‌ چاره‌سه‌ری‌ گونجاوه‌وه‌ شكست بێنێت ئه‌وه‌ هه‌رچی‌ ئاشتی‌ و شه‌رعییه‌تێك به‌ده‌ست بێت له‌ دوو هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ی‌ ساڵی‌ 2009 دا با ده‌یبات و ڕه‌نگه‌ جارێكی‌ تر توندوتیژی‌ جێی‌ سیاسه‌تكردن و دانوستان بگرێته‌وه‌.

كه‌ركوك/ برۆكسل
28ی‌ ئۆكتۆبه‌ری‌ 2008

له‌باره‌ی‌ گرووپی‌ قه‌یرانی‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌وه‌
گرووپی‌ قه‌یرانی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ (كرایزس گرووپ) ڕێكخراوێكی‌ سه‌ربه‌خۆی‌ قازانج نه‌ویستی‌ ناحكومییه‌، به‌ نزیكه‌ی‌ 135 ستاف له‌ حه‌وت كیشوه‌ردا كارده‌كات و كاره‌كانی‌ بریتین له‌ شیكردنه‌وه‌ی‌ مه‌یدانی‌ و داكۆكیكردنی‌ ئاست به‌رز بۆ نه‌هێشتن و چاره‌سه‌ركردنی‌ ناكۆكی‌ و ململانێی‌ كوشنده‌.
مامه‌ڵه‌كردنی‌ كرایزس گرووپ پشت به‌ لێكۆڵینه‌وه‌ی‌ مه‌یدانی‌ ده‌به‌ستێ‌. تیمه‌كانی‌ شیكاره‌ سیاسیه‌كان له‌ نزیك یان له‌و وڵاتانه‌ن كه‌ مه‌ترسیی‌ به‌رپابوون و هه‌ڵكشان دووباره‌بوونه‌وه‌ی‌ ناكۆكی‌ و ململانێی‌ توندوتیژیان لێده‌كرێت.
گرووپی‌ قه‌یران به‌ پشتبه‌ستن به‌و زانیاری‌ و هه‌ڵسه‌نگاندنانه‌ی‌ له‌ مه‌یدانی‌ ڕووداو وه‌رگیراون، ڕاپۆرتی‌ شیكردنه‌وه‌ به‌رهه‌مدێنێت كه‌ ڕاسپارده‌ی‌ پراكتیكی‌ تێدایه‌ و ئاڕاسته‌ی‌ بڕیارده‌ره‌ سه‌ره‌كییه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كانی‌ ده‌كات. هه‌روه‌ها كرایزس گرووپ «كرایزس وۆچ — چاودێری‌ قه‌یرانه‌كان» بڵاوده‌كاته‌وه‌، كه‌ بڵاوكراوه‌یه‌كی‌ مانگانه‌ی‌ دوانزه‌ لاپه‌ڕه‌ییه‌، كه‌وا كورته‌یه‌كی‌ ته‌واوی‌ دوا هه‌واڵ‌ ده‌ڕه‌خسێنێ‌ له‌ بارودۆخی‌ به‌رچاوی‌ ململانێ‌ یان ئه‌گه‌ری‌ ناكۆكی‌ و ململانێ‌ له‌ سه‌رانسه‌ری‌ جیهاندا.
ڕاپۆرته‌كانی‌ كرایزس گرووپ و لاپه‌ڕه‌ی‌ كورته‌ باسه‌كان به‌شێوه‌یه‌كی‌ به‌ربڵاو له‌ ڕێگه‌ی‌ ئیمێڵه‌وه‌ دابه‌شده‌كرێن و كۆپیی‌ چاپكراویان ده‌نێردرێت بۆ كاربه‌ده‌ستانی‌ وه‌زاره‌ته‌كانی‌ ده‌ره‌وه‌ و ڕێكخراوه‌ جیهانییه‌كان و له‌هه‌مان كاتیشدا ده‌یانخاته‌ سه‌ر ماڵپه‌ڕه‌كه‌ی‌ خۆی‌ www.crisisgroup.org . له‌گه‌ڵ‌ حكومه‌ته‌كان و ئه‌وانه‌ی‌ كاریگه‌رییان له‌سه‌ریانه‌ كارده‌كات، له‌وانه‌ش ده‌زگاكانی‌ ڕاگه‌یاندن بۆ ڕۆشنایی‌ خستنه‌سه‌ر شیكارییه‌كانی‌ قه‌یران و پشتگیری‌ كردنی‌ سیاسه‌تیان.
بۆردی‌ كرایزس گرووپ — كه‌وا كه‌سایه‌تیی‌ كاریگه‌ر و به‌ناوبانگی‌ تێدایه‌ له‌ بواره‌كانی‌ سیاسه‌ت و دیبلۆماسی‌ و بیزنێس و میدیا — ڕاسته‌وخۆ یارمه‌تیده‌ره‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ ڕاپۆرت و ڕاسپارده‌كانی‌ بخاته‌ به‌رچاوی‌ گه‌وره‌ بڕیاربه‌ده‌ستان له‌ سه‌رانسه‌ری‌ جیهاندا. كرایزس گرووپ دوو كه‌س له‌ یه‌ك كاتدا سه‌رۆكایه‌تیی‌ بۆرده‌كه‌ی‌ ده‌كه‌ن كه‌ ئه‌مانه‌ن: كریستۆفه‌ر پاتن، كۆمیسیۆنه‌ری‌ پێشتری‌ ئه‌وروپی‌ بۆ په‌یوه‌ندییه‌كانی‌ ده‌ره‌وه‌ و تۆماس پیكه‌رینگ، باڵیۆزی‌ پێشووی‌ ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كان. گارێت ئیڤانس، سه‌رۆك و به‌رپرسی‌ جێبه‌جێ‌ كردنه‌ له‌ كانوونی‌ دووه‌می‌ ساڵی‌ 2000ه‌وه‌، كه‌ پێشتر وه‌زیری‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ ئوسترالیا بووه‌.
باره‌گای‌ نێوده‌وڵه‌تیی‌ گرووپی‌ قه‌یران له‌ برۆكسله‌ و ئۆفیسه‌كانی‌ داكۆكیكاریی‌ (ئه‌دڤۆكه‌سی‌) له‌ واشنتۆن (كه‌وا قه‌واره‌یه‌كی‌ یاسایی‌ لێیه‌)و نیویۆرك و له‌نده‌ن و مۆسكۆیه‌. حاڵی‌ حازر ڕێكخراوه‌كه‌ یانزه‌ ئۆفیسی‌ هه‌رێمایه‌تیی‌ خستووه‌ته‌كار (له‌ بیشكه‌ك, بۆگۆتا, قاهیره‌, داكار, ئیسلام ئاباد, ئه‌سته‌مبوڵ‌, جاكارتا, نایرۆبی‌, پریشتینا, سیئۆل و تبیلیسی‌) و نوێنه‌ری‌ مه‌یدانیی‌ ناوخۆیی‌ له‌ شانزه‌ شوێنی‌ تر هه‌یه‌ له‌ جیهاندا كه‌ ئه‌مانه‌ن: (ئه‌بووجا, باكۆ, بانكۆك, به‌یروت, به‌لگراد, كۆلۆمبۆ, دیمه‌شق, ده‌لهی‌, دوشه‌نبه‌, ئۆرشه‌لیم, كابوڵ‌, كاتماندۆ, كینشاسا, پۆرتۆ پرینس- پریتۆریا و تاران). كرایزس گرووپ له‌ ئێستادا نزیكه‌ی‌ شه‌ست ناوچه‌ی‌ له‌ چوار كیشوه‌ردا گرتووه‌ته‌وه‌ كه‌وا ناكۆكی‌ و ململانێی‌ ڕاسته‌قینه‌یان تێدایه‌ یان ئه‌گه‌ری‌ ئه‌وه‌ هه‌یه‌ كه‌ به‌رپا ببێت. له‌ ئه‌فریقا: بۆرۆندی‌, كۆماری‌ ئه‌فریقای‌ سێنتراڵ‌, چاد, كۆت دی‌ ئیڤۆر (ساحل العاج), كۆماری‌ كۆنگۆی‌ دیموكراتی‌, ئه‌ریتیریا, ئه‌سیوپیا, گینیا, كینیا, لایبیریا, رواندا, سێیرا لیۆن, سۆماڵ‌, سودان, ئۆگه‌ندا, زیمبابۆی‌ گرتووه‌ته‌وه‌. له‌ ئاسیا: ئه‌فغانستان, به‌نگلادیش, ئیندۆنیسیا, كه‌شمیر, كازاخستان, كیرغیزستان, میانمار(بورما), نیپاڵ‌,, كۆریای‌ باكوور, پاكستان, فلیپین, سریلانكا, تاجیكستان, تایلاند, تیمۆری‌ خۆرهه‌ڵات, توركمانستان و ئۆزبه‌كستانی‌ گرتووه‌ته‌وه‌. له‌ ئه‌وروپا: ئه‌رمینیا, ئازه‌ربایجان, بۆسینا و هێرزیگۆڤینیا, قوبرس, جۆرجیا, كۆسۆڤۆ, سیبریا و توركیای‌ گرتووه‌ته‌وه‌. له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاست: ته‌واوی‌ وڵاتان له‌ باكووری‌ ئه‌فریقاوه‌ تا ئێران ده‌گرێته‌وه‌. له‌ ئه‌مه‌ریكای‌ لاتین: كۆڵۆمبیا و ته‌واوی‌ وڵاتانی‌ ئه‌ندی‌ (ده‌وروبه‌ری‌ زنجیره‌ چیای‌ ئه‌ندیز)و هایتی‌ ده‌گرێته‌وه‌.
كرایزس گرووپ كۆمه‌ك و فه‌ندی‌ خۆی‌ له‌ حكومه‌ته‌كان، ده‌زگاكانی‌ خێرخوازی‌، كۆمپانیاكان و كۆمه‌كبه‌خشانی‌ تاكه‌كه‌س په‌یدا ده‌كات. ئه‌م وه‌زاره‌ته‌ حكومی‌ وداموده‌زگایانه‌ی‌ خواره‌وه‌ حاڵی‌ حازر كۆمه‌ك و فه‌ند دابین ده‌كه‌ن: ده‌زگای‌ ئوسترالی‌ بۆ په‌ره‌پێدانی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌, وه‌زاره‌تی‌ كاروباری‌ ده‌ره‌وه‌ و بازرگانیی‌ ئوسترالیا, ده‌زگای‌ په‌ره‌پێدانی‌ نه‌مسایی‌, وه‌زاره‌تی‌ كاروباری‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ به‌لجیكا, ده‌زگای‌ په‌ره‌پێدانی‌ نێوده‌وڵه‌تیی‌ كه‌نه‌دا, سه‌نته‌ری‌ كه‌نه‌دا بۆ په‌ره‌پێدان و لێكۆڵینه‌وه‌ی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌, كاروباری‌ ده‌ره‌وه‌ و بازرگانیی‌ نێوده‌وڵه‌تیی‌ كه‌نه‌دا, وه‌زاره‌تی‌ كاروباری‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ مه‌له‌كیی‌ دانماركی‌, وه‌زاره‌تی‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ چیك, وه‌زاره‌تی‌ كاروباری‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ هۆڵه‌ندا, وه‌زاره‌تی‌ كاروباری‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ فنله‌ندا, وه‌زاره‌تی‌ كاروباری‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ فه‌ره‌نسا, ئۆفیسی‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ ئه‌ڵمانیای‌ فیدراڵ‌, ئایریش ئه‌ید (ئێرله‌ندا), میرنشینی‌ لێختنشتاین, وه‌زاره‌تی‌ كاروباری‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ لۆكسمبۆرگ, ده‌زگای‌ په‌ره‌پێدانی‌ نێوده‌وڵه‌تیی‌ نیوزیله‌ندی‌, وه‌زاره‌تی‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ مه‌له‌كیی‌ نه‌رویجی‌, قه‌ته‌ر, وه‌زاره‌تی‌ كاروباری‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ سوێد, وه‌زاره‌تی‌ كاروباری‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ سویسرای‌ فیدراڵ‌, وه‌زاره‌تی‌ كاروباری‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ توركیا, وه‌زاره‌تی‌ كاروباری‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ شانشینی‌ یه‌كگرتوو(به‌ریتانیا)، ئه‌نجوومه‌نی‌ لێكۆڵینه‌وه‌ی‌ ئابووری‌ و كۆمه‌لایه‌تیی‌ شانشینی‌ یه‌كگرتوو(به‌ریتانیا)، ده‌زگای‌ په‌ره‌پێدانی‌ نێوده‌وڵه‌تیی‌ ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كان USAID.
كۆمه‌كبه‌خشانی‌ ده‌زگا و دامه‌زراوه‌ و كه‌رتی‌ تایبه‌ت ساڵانه‌ هاوكاری‌ و یامه‌تی‌ دابین ده‌كه‌ن بۆ سندوقی‌ «دابینكردنی‌ پاشه‌ڕۆژ» ی‌ سه‌ر به‌ گرووپی‌ قه‌یرانه‌كان و له‌وانه‌: كارنیجی‌ كۆرپۆره‌یشن له‌ نیویۆرك, فونداسیۆن DARA ئینته‌رناسیۆناڵ‌, یارالی‌ و جۆرج گاند فاونده‌یشن, ولیه‌م فلۆرا هه‌ولێت فاونده‌یشن, هه‌نت ئه‌ڵته‌رناتیڤ فه‌ند, كیمسه‌ی‌ فاونده‌یشن, كۆریا فاونده‌یشن, جۆن دی‌ و كاترین تی‌ ماكئارسه‌ر فاونده‌یشن, چارڵس ستیوارت مۆت فاونده‌یشن, ئینستیتیوتی‌ كۆمه‌ڵگه‌ی‌ كراوه‌ (ئۆپن سۆسیایه‌تی‌), سندوقی‌ پیێر و پامیلا ئۆمیدیار, ڤیكتۆر پینچۆك فاونده‌یشن, فه‌ندی‌ پڵاوشێرز, پرۆڤیكتیمیز فاونده‌یشن, رادكڵیف فاونده‌یشن, سیگرید رۆسینگ تراست و ڤیڤا تراست.

ئـۆكـتـۆبـه‌ر 2008

په‌راوێزه‌كان:
(189). به‌پێی‌ یاسای‌ ده‌سه‌ڵاتی‌ پارێزگاكان له‌ ساڵی‌ 2008دا، هه‌ر ئه‌نجوومه‌نێكی‌ پارێزگا ده‌بێ‌ 25 كورسیی‌ هه‌بێت له‌گه‌ڵ‌ یه‌ك كورسیی‌ زیاده‌ بۆ هه‌ر دوو سه‌د هه‌زار كه‌سێك له‌ دانیشتوان. مه‌زه‌نده‌ ده‌كرێت له‌ پارێزگای‌ كه‌ركوكدا 1 – 1.2 ملیۆ دانیشتووی‌ تێدا بێت، یان 5 – 6 كورسیی‌ زیاده‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ سه‌رجه‌م ببێته‌ 30 یان 31 كورسی‌. ئه‌و ده‌مه‌ ئه‌گه‌ری‌ دابه‌شكردنه‌كه‌ ده‌كرێ‌ 7 عه‌ره‌ب و7 توركمان و14 كورد و 3 مه‌سیحی‌ بێت، واته‌ (22.5 – 22.5 – 45 – 10 له‌ سه‌د).
(190). ئه‌مه‌ ئه‌و شێوازه‌یه‌ كه‌وا كه‌م وزۆر ئه‌و ڕێژانه‌ی‌ به‌كارهێناوه‌، له‌ ساڵانی‌ 2003 – 2005، له‌پێش یه‌كه‌م هه‌ڵبژاردندا. له‌ ساڵی‌ 2003، CPA (واته‌ ده‌سه‌ڵاتی‌ كاتیی‌ هاوپه‌یمانیی‌) ئه‌نجوومه‌نێكی‌ پارێزگای‌ 30 كورسی‌ له‌ كه‌ركوكدا دامه‌زراند به‌ 11 كورد و 7 مه‌سیحی‌ و 6 عه‌ره‌ب و 6 توركمان. گرووپی‌ قه‌یرانه‌كان له‌ ڕاپۆرتێكی‌ پێشوودا سه‌رنجی‌ داوه‌ كه‌وا كرستیانه‌ كلدۆ – ئاشوورییه‌كان ڕۆڵێكی‌ ببایه‌خداریان بینیوه‌ له‌ كه‌مكردنه‌وه‌ی‌ بارگرژیدا. به‌ڕه‌چاو كردنی‌ ئه‌وه‌ی‌ كه‌ هه‌ڕه‌شه‌یان لێنه‌كرێت له‌لایه‌ن كۆمه‌ڵگه‌و پێكهاته‌ گه‌وره‌كانه‌وه‌ به‌زۆریی‌ خۆیان كه‌نار ده‌خست وپرۆفایلێكی‌ لاوازیان هه‌بوو كه‌ داوایان لێبكرایه‌ ده‌كه‌وتنه‌ نێوانه‌وه‌: چاودێرێكی‌ ڕۆژئاوایی‌ ده‌ڵێت «كاتێ‌ گرووپه‌كانی‌ كه‌ركوك ناتوانن له‌سه‌ر شتێك ڕێكبكه‌ون، ئه‌وه‌ قایل ده‌بن كه‌ مه‌سیحییه‌ك ده‌بێ‌ نوێنه‌رایه‌تییان بكات». چاوپێكه‌وتنی‌ كرایزس گرووپ، كه‌ركوك، 3 نۆڤه‌مبه‌ری‌ 2004. حه‌وت مه‌سیحی‌ ده‌نگ به‌ هه‌ر پێكهاته‌یه‌ك بده‌ن كه‌ هه‌ڕه‌شه‌ی‌ ئه‌وه‌یان له‌سه‌ر بێت كه‌مینه‌ بن له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌یه‌ك، ئه‌وه‌ بێ‌ كێشه‌و مشتومڕ نایه‌ڵن بڕیاری‌ له‌سه‌ر وه‌ربگیرێت. كاتێ‌ عه‌ره‌ب و توركمانه‌كان له‌ ئه‌نجومه‌ندا یه‌كیان گرت، بۆ نموونه‌، كلدۆئاشووریه‌كان مه‌یلیان به‌لای‌ لایه‌نگریی‌ كورده‌وه‌ بوو. سیاسه‌تمه‌دارێكی‌ ئاشووری‌ ده‌ڵێ‌ (ئێمه‌ نامانه‌وێ‌ باری‌ ئێستا بگۆڕین، به‌ڵكو به‌هه‌ر نرخێك بووه‌ ده‌مانه‌وێ‌ بیهێڵنه‌وه‌. كه‌ركوك بۆمبێكه‌و خه‌ریكه‌ ده‌ته‌قێته‌وه‌و ئێمه‌ نامانه‌وێ‌ ببینه‌ پلچیته‌ یان قوربانیی‌ ئه‌و بۆمبه‌). چاوپێكه‌وتنی‌ كرایزس گرووپ له‌گه‌ڵ‌ سروود مه‌تی‌، هه‌ولێر، 2ی‌ نۆڤه‌مبه‌ری‌ 2004. ڕاپۆرتی‌ میدڵ‌ ئیستی‌ گرووپی‌ قه‌یرانه‌كان، ژماره‌ (35) «عێراق: ڕه‌واندنه‌وه‌ی‌ مه‌ترسییه‌كانی‌ توركیا له‌مه‌ڕ نیازو خولیای‌ كورد»، 26ی‌ كانوونی‌ دووه‌می‌ 2005، ل 4 – 6 . له‌ كاتێكدا هیچ ئیجرائێك بۆ حوكمڕانییه‌كی‌ كاریگه‌ر و به‌شكردنی‌ ده‌سه‌ڵات ڕه‌نگه‌ یارمه‌تیی‌ گێڕانه‌وه‌ی‌ متمانه‌ نه‌دات له‌ به‌ینی‌ پێكهاته‌كان و ئه‌و حیزبانه‌ی‌ ئیدیعای‌ نوێنه‌رایه‌تییان ده‌كه‌ن.
(191). گروپی‌ قه‌یرانه‌كان مشتومڕیه‌ له‌سه‌ر فیدرالیزمێكی‌ ناهاوتا كه‌وا عێراق بپارێزێت له‌ كاتێكدا به‌ره‌وڕووی‌ هیواو خولیای‌ بنه‌ڕه‌تیی‌ كورد ده‌بێته‌وه‌و لانی‌ كه‌م پارێزگاریی‌ پێویست دابین ده‌كا بۆ هه‌موو پێكهاته‌كان. عێراقی‌ به‌شه‌ عه‌ره‌بییه‌كه‌ دابه‌شبووه‌ته‌ سه‌ر پانزه‌ پارێزگای‌ نامه‌ركه‌زیداو پشت به‌م سنورانه‌ی‌ ئێستای‌ ده‌به‌ستێت، كه‌وا ده‌سه‌ڵاتی‌ به‌رچاویان هه‌بێ‌ وعادیلانه‌ش داهاتی‌ نه‌وتیان پێبگات. ئه‌م مامه‌ڵه‌یه‌ باشه‌یه‌ بایه‌خدارو به‌رچاوی‌ هه‌یه‌ وه‌ك فۆرمێك له‌ فیدرالیزم له‌لایه‌ن هه‌موو یاریكه‌ره‌ سه‌ره‌كییه‌كانه‌وه‌ قوبووڵكراوه‌. ئه‌مه‌ پرینسیپێكه‌ هه‌موو لای‌ پێ‌ پێشده‌كه‌وێ‌ وهه‌رێمی‌ كوردستان به‌هێز ده‌كات و له‌ خاڵێكدا كه‌وا كۆی‌ ده‌نگی‌ له‌سه‌ره‌ ئه‌مه‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی‌ ده‌وڵه‌ت له‌ قاڵب ده‌دات ومامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ‌ ئه‌و مه‌ترسییانه‌دا ده‌كات كه‌ له‌ ئه‌نجامی‌ زیاده‌ڕۆیی‌ له‌ حوكمی‌ مه‌ركه‌زیدا سه‌رچاوه‌ی‌ گرتووه‌و به‌هۆی‌ دابه‌شبوونی‌ به‌شی‌ عه‌ره‌بیی‌ عێراق به‌ سه‌ر قه‌واره‌ی‌ ناوچه‌ی‌ جوگرافیدا كه‌ پێكهاته‌كانیان نا ئه‌تنیكی‌ ونا تائیفین وئه‌مه‌ش ڕێگه‌ به‌ ده‌ستباڵایی‌ یه‌ك كۆمه‌ڵگه‌ (كۆمیونیتی‌) نادات. له‌ هه‌مووی‌ گرنگتر، ئه‌مه‌ وڵات پێكه‌وه‌ ڕاده‌گرێ‌ بێ‌ ئه‌وه‌ی‌ ببێته‌ مایه‌ی‌ هه‌ڕه‌شه‌ بۆ هیچ كۆمه‌ڵگایه‌ك. ڕه‌نگه‌ جیاوازی‌ له‌ سنووردار كردنی‌ قه‌باره‌ی‌ هه‌رێمه‌كاندا دروست بێت بۆ سێ‌ پارێزگا و دواخستنی‌ پرۆسه‌ی‌ هه‌رێم دروستكردن بێت بۆ ده‌ساڵ‌. بڕوانه‌ ڕاپۆرتی‌ ڕژهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاستی‌ گروپی‌ قه‌یرانه‌كان ژماره‌ (60). «له‌ پاش به‌یكه‌ر ــ هامیلتۆن: چی‌ بكرێت له‌ عێراقدا»، 19ی‌ دیسه‌مبه‌ری‌ 2006، ل 15-18.
(192). گرووپی‌ قه‌یرانه‌كان ڕایسپاردووه‌ كه‌وا KRG به‌ ئاشكرا ڕایبگه‌یه‌نێت كه‌وا ڕێگه‌ به‌ په‌كه‌كه‌ نادات له‌ هه‌رێمی‌ كوردستاندا تا قایل نه‌بێت به‌ ده‌سبه‌رداربوونی‌ خه‌باتی‌ چه‌كداری‌ و چه‌كداماڵین و له‌هه‌مان كاتیشدا: (أ) به‌رده‌وام بێت له‌ ئیحتیواكردن و دابڕكردنی‌ و نه‌هێڵێ‌ ئازادانه‌ له‌ناو هه‌رێمدا جموجۆڵ‌و هاتوچۆ بكات، (ب). ڕاگرتنی‌ هه‌موو هاوكاری‌و یارمه‌تیدانێكی‌، (ج). داخستنی‌ ده‌زگاكانی‌ ڕاگه‌یاندنی‌ وڕێگه‌نه‌دان به‌ ڕۆژنامه‌نووسان كه‌ سه‌ردانی‌ زنجیره‌ چیای‌ قه‌ندیل بكه‌ن و ڕێگه‌دان به‌سه‌ركرده‌ باڵاكانیان، كه‌وا بێچه‌ك، بێنه‌ ناو هه‌رێمی‌ كوردستانه‌وه‌و به‌ هه‌مان شێوه‌ش ڕازیببون به‌ وه‌رگرتنی‌ هه‌ر په‌نابه‌رێك له‌ كه‌مپی‌ مه‌خمور له‌وانه‌ی‌ نایانه‌وێ‌ بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ توریا. له‌م ڕاپۆرته‌ی‌ گرووپی‌ قه‌یرانه‌كان وه‌رگیراوه‌ «عێراق وكوردوكان»، ل11.
(193). چاوپێكه‌وتنی‌ گرووپی‌ قه‌یرانه‌كان له‌گه‌ڵ‌ عوسمانی‌ حاجی‌ مه‌حمود، وه‌زیری‌ ناوخۆی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان، سلێمانی‌، 26ی‌ حوزێرانی‌ 2008.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*