سەرەکی » ساڵۆنی کوردستانی نوێ » یادێك بۆ ئەو ئازادەی بە ئازادیی ژیاو بە ئازادییش لە شەقەی باڵی دا

ساڵۆنی کوردستانی نوێ

یادێك بۆ ئەو ئازادەی بە ئازادیی ژیاو بە ئازادییش لە شەقەی باڵی دا

لەم دووتوێیەدا
لەدرێژەی ئەو زنجیرە كۆڕوانەی لە چوارچێوەی ساڵۆنی كوردستانی نوێ-دا رێكدەخرێت ‌و هەرجارەی بابەتێك لەخۆ دەگرێت، ساڵۆنی ئەمجارە رێزلێنان ‌و یادكردنەوەیەك بوو لە خەباتی رۆژنامەنووسی ‌و سیاسی ‌و دیپلۆماسیی هاوكارو هاوڕێیەكی ناو ماڵباتی كوردستانی نوێ، كە سەرەڕای كاركردنی لەبواری میدیای دیكەشدا تا كۆتایی بەهاری تەمەنی هەر خۆی بە ئازادی كوردستانی نوێ دەزانی ‌و دەناساند.
ئازاد، لە ئازادیی كوردستانی نوێ وە وەك نووسەرو رۆژنامەنووس ‌و شرۆڤەكار هاتە مەیدانی رۆژنامەنووسییەوە، بەڵام بە تواناو لێوەشاوەیی خۆی توانیی لە بواری میدیای بینراویشدا جێ دەستی خۆی بنەخشێنێت ‌و هەمیشە بەتەنگ خەمەكانی خەڵكەوە بوو، هەر ئەوەش وایكرد سەرباری ناسینی لەلایەن خەڵكەوە وەك نووسەری سیاسی ‌و وەرگێڕو شرۆڤەكار، بەڵام لەبواری رۆژنامەنووسیدا ئەركەكەی خۆی لەبیر نەكردبوو كە خەمی رۆژانەی خەڵكە، كتێبـی «خەمەكانی شار»یش-ی كە بریتی بوو لە كۆكردنەوەی گۆشە رۆژانەكەی لە رۆژنامەی كوردستانی نوێ گەواهیی ئەو خەمخۆرییەی بۆ دەدەن، هەر ئەو خەمخۆرییەشی وایكرد لەبەرهاری تەمەنیدا ئازادانە لە شەقەی باڵ بدات ‌و سوێیەكی هەمیشەیی بخاتە دڵی هاوسەر‌و جگەرگۆشەكانی ‌و ئێمەی هاوڕێیانی لە كوردستانی نوێ ‌و كوردسات ‌و مەكتەبی پەیوەندییەكانی دەرەوە.
بەو بۆنەیەشەوە رۆژی چوارشەممەی رابردوو رێكەوتی 4/7/2018 لە هەشتەمین ساڵیادی ماڵئاواییكردنیدا بە بەشداریی خانەوادەكەی ‌و هاوڕێ ‌و دۆستانی رێوڕەسمێك بەڕێوەچوو.

ساڵۆنی کوردستانی نوێ

سەرنووسەر: بەخێربێن دۆستان‌ و هاوڕێیانی هەڤاڵی كۆچكردوومان كاك ئازاد سدیق بۆ ئەم یادە كە درەنگ كەوت، بەڵام هیوادارم بە گفتوگۆ‌و قسەكانی ئێوە بتوانین قەرەبووی كەمتەرخەمیی ئەم چەند ساڵە بكەینەوە.
خوشك‌و برایانی خۆشەویست، رێگەم پێبدەن بەناوی ئێوەو بەناوی ساڵۆنی كوردستانی نوێ-وە بەخێرهاتنی سەبیحەخان‌ و سیڤا‌ و سۆما‌ و كاك ساناد بكەم كە ئەمڕۆ تەشریفیان هێناوە بۆ ئەوەی ئەم یادە لەگەڵ ئێمە بكەنەوە.
ئێمە قسە لەسەر ئازاد سدیق-ێك دەكەین كە لەهەموو بوارەكانی رۆژنامەنووسیدا كاریكردووە و بێگومان لەهەموو بوارەكانی تێكۆشانی سیاسی لە ریزەكانی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان ‌و حكومەتدا كاری كردووە.
من زۆر جار دەڵێم: «مردن وای لەگەڵ ئازاد كردووە بە گوێرەی سیڤییەكەی ‌و ئەو وێستگە جیاجیایانەی كاری تێداكردووە‌ و خزمەتی تێدا کردووە، ئەگەرنا بەگوێرەی تەمەن زوڵمی لە برای خۆشەویستمان كاك ئازاد سدیق کردووە». بەڵام بۆ تێكۆشەرێك لە بواری رۆژنامەنووسیدا، ئازاد بەهەموو قۆناغەكانی بواری رۆژنامەنووسیدا تێپەڕیووە، لە پەیامنێرییەوە بۆ وەرگێڕان بۆ بەرپرسیارێتی بەش بۆ بەرپرسیارێتی دۆسێ بۆ سكرتاریەتی نووسین و هەروەها بەرپرسیارێتی سەرنووسەرییش.
لە هەموو ئەو بوارانەی میدیای پێ دەناسرێتەوە، لە میدیای كاغەزییەوە بۆ تەلەفزیۆن بۆ رادیۆ بۆ بوارە جیاجیاكانی كاری رۆژنامەنووسی لە ناوخۆیی ‌و حزبی، كوردستانی نوێ، گەلی كوردستان، كوردسات‌ و خاك هەروەها لە راگەیاندنی حكومەتیش كاری كردووە، بێگومان لەبواری دیپلۆماسیش وەك تێكۆشەرێك لە ریزەكانی یەكێتیدا وەك ئەندام مەكتەبی پەیوەندییەكانی دەرەوە كاری كردووە.
یادكردنەوەی ئازاد سدیق یادكردنەوەی رۆژنامەنووسێك‌ و گۆشەنووسێك‌ و خاوەن بەرنامەیەكی تایبەت‌ و كەسێكە كە لە میدیای دەرەوەشدا كاریكردووە، بەتایبەت لە وێستگە گرنگ‌ و هەستیارەكاندا وەك پڕۆسەی رزگاریی عیراق.
پێش هەموو ئەوانە، یادی دۆستێك دەكەینەوە كە هەمیشە خەمخۆر‌و بەتەنگەوەبوو بۆ دۆستایەتی‌ و هەموو ئەوانەی لێرەن هەریەكەو نوێنەری كۆمەڵێك دەكەن.
ئێستاش با دەستبكەین بە رێوڕەسمی یادەكەمان و لە كاك خەڵەفەوە دەستپێدەکەین کە هیوادارم هەریەك لە برادەرانمان لەو روانگەیەكەوە كە تەواوكەری یادەكە بێت باسی كاك ئازاد بكەن.


خەڵەف غەفور:
پاش ماوەیەك لە دامەزرانی من لە رۆژنامەی ئاسۆ، كاك ئازاد بوو بە سەرنووسەری رۆژنامەكە ‌و پەیوەندییەكی رۆژانە دروست بوو بە حوكمی من لە هەواڵسازەوە بوومە بەرپرسی لاپەرەی بیروڕای سیاسی. پەیوەندیی من‌ و كاك ئازاد بەو شێوەیە بەردەوام بوو، یەكێك بوو لەو كەسانە زۆر هانی منی دەدا بۆئەوەی لاپەڕەكە بەرەوپێش بەرین‌ و زۆرترین بابەت‌ و زۆرترین بیروڕای سیاسی تێدا بڵاوبكرێتەوە. سەرەتا لاپەڕەكە یەك لاپەرە بوو، پاشان كاك ئازاد زیادیكرد بۆ سێ لاپەڕە ‌و بەمەش پەیوەندییمان زیاتربوو، ئەویش چاوی زیاتر لە كارەكان بوو، خاڵی گرنگ ئەوەی تەنها چاوی لەسەر لاپەڕە سیاسییەكان نەبوو، بەڵكو زۆر زانیاریشی لەسەر بابەتە هەمەڕەنگەكان هەبوو، ئەوكات كاك رەند بەرپرسی لاپەڕەی وەرزش بوو، چەندین جار مشتومڕیان دەبوو لەسەر راستكردنەوەی ناوی یانە وەرزشییەكان، یاخود ناوی یاریزانێكی بۆ راستدەكردەوە، یاخود ناوی هونەرمەندێك بۆ بەشی هەمەڕەنگ.
بەشێوەیەكی گشتی رۆژنامەنووسێكی بەربڵاوبوو و زانیاریی لەسەر زۆربەی بەشەكان هەبوو، بەتایبەتیش لەسەر بەشی سیاسی.
من ئەوكاتە وتارە سیاسییەكانی خۆمم كۆكردەوە لە كتێبێكدا بەناوی «ئەنگاوتن»، پێش ئەوەی چاپ بكرێت، داوام لە كاك ئازاد كرد كە پێشەكیی كتێبەكەم بۆ بنووسێت، زۆر هانی منی داوە لەو پێشەكییەدا‌و پێشبینی ئەوەی كردووە من داهاتوویەكی گەشم هەبێت.
ئەمە یادگارییەكی بۆ من دروستكرد‌و لە یەكەم ساڵیادی كۆچی كاك ئازاددا من كۆی سەروتارەكانی كە لە ژمارە 501 ی ئاسۆ دەست پێدەكات تا نزیكەی 100 ژمارە سەرنووسەر بوو، من زۆربەی ئەو سەروتارانەم كۆكردەوەو لەكتێبێكدا چاپمان كرد‌و بڵاومانكردەوە بەناوی «ئاسۆی رۆژ‌و خەمەكانی قەڵەمێك».
ئەو زیندوو بوو کە پێشەكی بۆ یەكەم كتێبی من نووسی، بەداخەوە ئەو وەفاتی كرد‌و من پێشەكیم بۆ كتێبەكەی ئەو نووسی.
بەداخەوە ئەگەر كاك ئازاد تەمەن رێگەی پێبدایە زۆر شتی زیاتری دەكرد، ئەگەر كتێبی ئاسۆی رۆژ‌و خەمەكانی قەڵەمێك بخوێننەوە زۆرترین سەرنجی ورد لەسەروتارەكانی ئەودا هەیە، كاك سترانیش شتێكی لەسەر ئەوە كە بۆ یەكەمینجار سەروتارەكانی كاك ئازاد لەسەر بابەتی خەمەكانی خەڵك بێت یاخود لەسەر بابەتی هونەر ئەو رێچكەیەی شكاند كە سەروتاری رۆژنامەیەكی سیاسی رۆژانە تەنها لەسەر بابەتێكی سیاسی رۆژی پەیوەندیدار بێت بە سیاسەتی دیاریكراو ‌و بڕیار لێدراوی رۆژنامەكەوە.
یادی كاك ئازاد بەخێر و هیوادارم لە داهاتوودا بتوانین وتارەكانی تری كۆبكەینەوەو هەروەها ئەگەر لەچوارچێوەی پڕۆژەیەكدا بكرایە دەمانتوانی بەشێكی زۆری دیدارەكانی بەرنامەی دیدار لە چوارچێوەی كتێبێكدا كۆبكەینەوە، چونكە ئەوكاتەی بەرنامەی دیدار بەشێوەیەكی رەخنەگرانە هەبوو، مۆدی ئەوە نەبوو لە میدیای حزبیدا بەو شێوە كراوەیە بەرنامە بكرێت‌ و بابەتی قەدەغەكراو قسەی لەسەر بكرێت.
هیوادارم بتوانین زیاتر گرنگی بەیادكردنەوەی كاك ئازاد‌و هاوڕێكانی بدەین کە مەرگ رێگەی نەدان لە بواری رۆژنامەوانیی بەرهەمی زیاتر پێشكەش بكەن، یادی بەخێر‌ و سوپاس بۆ كوردستانی نوێ‌ و بۆ ئێوەش.
ستران عەبدوڵڵا:
سوپاس بۆ كاك خەڵەف، رەنگە تاكە شتێك تۆزێك بە وردی لەو راپۆرتە جوانەی كاك ئالان باس نەكرابێت، ماوەی كاركردنی كاك ئازادە لە كوردستانی نوێ و تەلەفزیۆنی گەلی كوردستان لە هەولێر.
بەهۆی ئەوەی لە هەولێر دەمایەوە، لە كوردستانی نوێ كاری دەكرد، بەڵام هەركاتێك لە تەلەفزیۆن بانگیان بكردایە، ئازاد درێغی نەدەكرد، لەڕاستیدا هەمەكارە بوو، لەنێو هەموو دەزگاکانی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستاندا بووە.
رەنگە بەشێك لە ئێوە نەزانن، ئازاد سدیق ئەوكاتەی لە هەولێر خوێندكاربوو لە بەشی ئینگلیزی زانكۆی سەڵاحەددین، لەگۆڤاری خوێندكارانیش كاری كردووە، یەكەم ژمارەی گۆڤاری كازیوە وتاری وەرگێڕدراوی ئازاد سدیق-ی تێدایە.
ئەو چەند ساڵەی لە كوردستانی نوێ كاری دەكرد لە هەولێر، لەڕاستیدا هەم وتاری دەنووسی هەم گۆشە هەم هەواڵی سیاسی. ئازاد هەواڵی سیاسیی نووسیوە، هەواڵی هونەریی هەواڵی وەرزشی و وەریشیگێڕاوە، ئەو ماوەیەی لە هەولێر بوو، بەهەموو ئەو وێستگانەدا تێپەڕیووە كە رۆژنامەنووس پێیدا تێپەڕدەبێت.
هەروەها شوێنی مانەوە‌و نیشتەجێبوونی بنكەی كۆبوونەوەی هەموو هاوڕێیان‌ و ئەو برادەرانە بوو كە لە سلێمانییەوە دەهاتن‌ و لە هەولێر دەمانەوە، وەك چۆن بەوە ناسراوە هەمیشە بەدەم هاوڕێیانییەوە بووە، لەهەولێریش هەمان شتی دەكرد، هەمیشە بەدەم هاوڕێیانییەوە بووە‌و هاوكاریشی دەكردن.
ئەو ماوەیەی لە كوردستانی نوێ بوو ئەزموونێكی زۆر بوو بۆ ئازاد هەم وەكو وەرگێڕ هەم وەكو نووسەری سیاسی ‌و هونەری‌ و وەرزشی، لاپەڕە نەبوو كاك ئازاد هاوكاریی بەرپرسەكەی نەكردبێت، هەندێك جاریش كە یەكێكیان نەدەهات، ئەو شەونخوونیی دەكێشا‌ و لەجێی ئەو دەمایەوە.
پێم وابێبێت ئەم وێستگەیەی ژیانی كاك ئازاد نادیار‌ و غائیبە لە وێستەگەكانی كاركردنیدا.


هیوا فەریق:
هەموو لایەك بەخێربێن بۆ یادی ئازاد سدیق، ئازاد هاوڕێیەتی لەگەڵ مندا جیاواز بوو، وەك هەمووتان دەیناسن رۆژنامەنووس بوو ‌و لەبواری نووسین‌ و لەبواری سیاسەتدا بوو، من بەتەواوی جیاوازبووم، پەیوەندییەكەمان ئەوەبوو من تەكنیكی بووم، بەڵام پەیوەندییەكی وا بەیەكترییەوە بەستبووینەوە، هەموو رۆژێك شەڕمان دەبوو، بەڵام بەبێ یەکتریش ئیدارەمان نەدەكرد، بەتایبەتی لەماوەی كەناڵی كوردسات-دا لەكاتی بەرنامەكاندا بە حوكمی ئەوەی بەرنامەی دیدار لە رووی تەكنیكییەوە من كارم بۆ دەكرد، پەیوەندییەكی زۆر پتەومان هەبوو، بەڕاستی وەسفی هاوڕێیەتی ئازاد ناكرێت.
د.دیار:
هەموو لایەك بەخێر بێن، بەداخەوە ماوەی ناسینی من بۆ كاك ئازاد زۆری نەكێشا، چەند ساڵێك پێش ئەوەی وەفات بكات ناسیم، بەهۆی كاك كارزان‌ و كاك هیواو سەردار قادری خاڵم. لەڕێی ئەوانەوە من بووم بەهاوڕێی كاك ئازاد زۆر بەداخم كە زۆر نەمناسی و لەنزیكەوە تەنها ماوەی دوو ساڵێك ناسیم، بەڵام هەندێك قسەمان هەبووە، بەتایبەتی لە چایخانەی عەقاری هەندێك شتم تێبینی كرد لە كاك ئازاد كە زیاتر لەم باسانەدا دەردەكەوێت كە كاك ئازاد جیاواز بووە لە هاوەڵەكانی، جیاواز بووە لە ئاسۆی بیركردنەوەی ‌و وتارەكانی، شێوازی كاركردنی، یەكێك لەو شتانەی تێیگەیشتم توانای ئەو بوو لە زمانی ئینگلیزیدا، هەروەها روانینی ئەو بۆ وتاری بیانی ‌و راگەیاندنی بیانی وایكردبوو مێشكی گەورەتر بێت‌ و فیكری گەورەتر بێت و شێوەی نووسینی وتارەكانی لە چوارچێوەی تەسكی حزبی ‌و لۆكاڵی دەربچێت، كە ئەمانە لە قسەكانی هاوڕێیان‌ و راپۆرتەكانیشیدا دەردركەوێت. بۆیە باسی ئەوە دەكەم، چونكە رۆژنامەنووسی تر زۆرە كە زۆرجار لێیان دەپرسم چەند زمان بەباشی دەزانیت، دەڵێت هەر كوردی دەزانم، ئەوەش وات لێدەكات فیكرت تەسك ببێتەوە‌و كەمتر بەربڵاو بێت و تێڕوانینت بۆ جیهان جیاواز بێت.
كاك ئازاد زۆر لەوە گەورەتر بوو، شتی دەنووسی، قسەی دەكرد، رەخنەی هەبوو. من دەتوانم هەر ئەوەندە لەسەر كاك ئازاد بڵێم زوو دەبوو بە هاوڕێ، من تەنها دوو ساڵ ناسیم، بەڵام زۆر بەخێرایی بووین بە هاوڕێ، ئەم ئامادە باشییە خۆی لە خۆیدا رێزگرتنە لەخەڵك و لە شتی جیاواز و كەسی جیاواز‌و ئەوەش گەورەیی كاك ئازادی نیشان دەدا.
دوای چەند ساڵێك لە وەفاتكردنی، من دیسانەوە خۆشحاڵبوومەوە بە تێكەڵبوونێكی تر لەڕێی سۆمای كچییەوە كە پاش دەرچوونی لە زانكۆ، سۆما وەكو پارێزەرێك هاتە كۆمپانیاكەی ئێمەو چەند ساڵێكە لەگەڵ خۆماندا ئیش دەكات وەك پارێزەری سەرەكیی كۆمپانیاكەمان، پاشان بوو بە پارێزەری دوو كۆمپانیای تریش، سوپاس بۆ خوا لەسەر ئەو رێگە جوانەی باوكی بەردەوامە، پارێزەرێكی هێمن‌ و لەسەرخۆ ‌و سەركەوتوو، كە باوەڕم وایە ئێستا شتێكی بێوێنە هەبێت كاك ئازاد زۆر فەخری پێوەبكات، بە دڵخۆشییەوە ئارامە كە ئەو رۆڵەیەی لەپاش بەجێماوە، زۆر سوپاس بۆ هەموولایەک.
ئازادی كاك مستەفا:
بەداخەوەم كە ئەمڕۆ لێرە دانیشتووین باسی كۆچی ئازیزێكمان دەكەین، خۆزگە خۆی بمابایەو كۆڕێكی گەورەترمان بۆ بكردایە.
هەموومان دەزانین مردن هەر دەبێت بەڵام بۆ كێ؟ بۆ پیاوێكی ئازا بۆ پێاوێكی ترسنۆك بۆ پیاوێكی دڵسۆز بۆ پیاوێكی شەڕخواز، بۆ یەكێكی خۆشەویست.. ئەمانە هەموو پێی دەڵێن مردن كە یەخەت دەگرێت، بەڵام بەداخێكی زۆرەوە یەخەی كەسانێكی وەك ئازاد دەگرێت. ئازاد بەنەبوونی ‌و بە رۆیشتنی، بۆشاییەكی گەورەی خستۆتە نێو هەم بواری ئەدەبی هەم سیاسی هەم كۆمەڵایەتی ‌و هەم خێزانەکەشی.
ئەم پیاوە خۆزگە بمایە‌ بۆئەوەی زیاتر خزمەتی بە خەڵك بكردایە، ئازاد هەوڵیدا بۆشاییەكان‌ و خەمەكان وەك لە خەمەكانی شاردا، یەكەم دیدارمان لە روانگەی ستوونی «خەمەكانی شار»ەوە بوو، بەلامەوە خۆش بوو برادەرێكمان بە ناوی كارزان وتی :پێتخۆشە بیناسیت، وتم بەڵێ، کە بینیم‌ و یەكترمان ناسی، پێم خۆشبوو، کە پیاوێك خەمی شارەكە دەردەبڕێت، خەمی مرۆڤایەتی، خەمی هەرچییەك بێت، گرنگ ئەوەیە خەم دەخوات، لەو رۆژەوە بووینە هاوڕێ كە لەهەموو بوارەكاندا قسەمان دەكرد، تا وای لێهات لەگەڵ خێزانەكەیدا تێكەڵبووم، تێكەڵبوونێكی تەواو، بەداخەوە ئازاد رۆیشت، خۆزگە نەڕۆیشتبایە، ئازاد زۆر دەیویست منداڵەكانی بخاتە ژێر چەترێك، یاخود دەوارێكی پڕ لە خۆشەویستی، كردی، بەڵام دوو رۆژ پێش ماڵئاوایی تەلەفۆنی بۆ كردم بە چەند قسەیەکی سوبعەت ئامێزەوە وتم: «زۆر لەسەری مەڕۆ چی دەڵێیت؟ وتی: خانووەكە سبەی ‌و دوو سبەی تەواو دەبێت، بەڵام دەبێت لەگەڵ تۆدا خواردنێكی خۆش بخۆین، نەگەیشت بەداخەوە، بەڵام لێرەدا حەزدەكەم شتێكی تر بڵێم، ئافەرین بۆ خاو‌و خێزانی، سەبیحەخان‌ و منداڵەكانی کە شانیان دایە بەر ئەو كۆستە گەورەیە، بەڕاستی سەلماندیان كە دەتوانن، ماڵ‌ و منداڵیان بەڕێوەبرد، هەریەك لە بواری خۆیان خەریكن، ئەمەش خۆشەویستییەكی ترە كە جێگەی ئازاد كوێر نەبووەوە، خۆزگە ئازاد‌و هاوشێوەکانی ئاوا زوو ماڵئاواییمان لێ نەكەن سوپاس.
ستران عەبدوڵڵا:
دەستت خۆشبێت كاك ئازاد، هەر بۆ ئاگاداریی هەموو كاتێک سوعبەتمان لەگەڵی دەكردو دەمانوت: «تۆ بۆ حەز ناكەیت بڵێین وەرگێڕیت؟ چونكە كە هاتبووە بواری رۆژنامەگەرییەوە حەزی دەكرد وەكو رۆژنامەنووس بناسرێت، دەیوت: من وەكو حەمە ساڵح دیلان وام، حەمە ساڵح دیلان شاعیر‌ و گۆرانیبێژ بوو، بەڵام حەزی نەدەكرد بڵێن گۆرانیبێژە، حەزی دەكرد بڵێن شاعیرە، لەبەرئەوە منیش حەزناكەم بڵێن وەرگێڕە، حەزدەكەم بڵێن رۆژنامەنووسە. بەڕاستیش ئەوكاتەی هاتە ناو رۆژنامەگەرییەوە هەموو جۆرەكانی رۆژنامەگەریی كرد هەر لە دیدار، راپۆرت‌ و تا رێپۆرتاژ، لە هەموو بوارەكاندا كاریكردووە‌و چینایەتیی نەبوو، چۆن لە هاوڕێیەتیدا چینایەتیی نەبوو، منداڵ‌ و گەورە برادەری بوون ‌و دەوڵەمەند‌ و هەژار برادەری بوون لە رۆژنامەگەریشدا چینایەتیی نەبوو، لەگەڵ هەموو كەسێكدا دیدار‌و چاوپێكەوتنی كردووە، لەراستیدا گۆشەی رۆژانە زۆر زەحمەت بوو، لە گۆڤاری سیاسیی رۆژانەدا كاتێك ئازاد گۆشەی «خەمەكانی شار»ی دانا، 1999 دوو رۆژنامەی رۆژانە هەبوون لە كوردستاندا، ئازاد ئەو گۆشە رەخنەگرەی دانا كە گۆشەیەكی رۆژانە بوو، گۆشەیەكی غەیرە سیاسی بوو، نووسەرێكی سیاسی دەینووسی یان یاسایی ‌و كۆمەڵایەتی، چەند جارێك روونكردنەوەی لەسەر هات لە وەزارەتەكانەوە، بەڵام كۆڵی نەدا‌و بەردەوام بوو، شتێكیش كە پێویستە بیڵێم، ئەوەیە کە شێوازی ئازاد هەم رەخنەگرانە بوو، هەم رێزبوو، ئێستا زۆرجار لە رۆژنامەگەریی كوردستاندا دەبینین خەڵك بەبێ رێزانە رەخنە دەگرێت، هەروەها دەبینین خەڵك شاباش دەنووسێت. لەراستیدا ئازاد وا نەبوو، دەتبینی لە نووسینەكانیدا رەخنەگرانە بوو‌ و بەڕێزەوە دەینووسی، هەروەها دەیتوانی ستایشی باش بكات بێ ئەوەی شاباش بكات.
هەروەها پرۆگرامەكەشی لە «كوردسات» كە هەرچەندە ئەوكات ژمارەی سەتەلایتەكان لە كوردستان زۆر كەمبوون، بەڵام بەرنامەیەكی گفتوگۆی زۆر بەهێزبوو، من كاتی خۆیشی نووسیم كە ئەگەر كەسێك سیاسەتمەدارە یان ناوی دەركردووە‌و كەسایەتیەكی تایبەتە لە بواری سیاسەتدا، یەكێك لەو وێستگانەی كە بتوانیت تۆ وەكو كەسێكی سیاسی باش بناسرێیت، ئەوەیە گفتوگۆكەرێكی باش بیت لە بەرنامەكەی ئازاد سدیق.
ئێمە باسی شێوازێك دەكەین لەنێو رۆژنامەگەریی كوردی كە بێژەر پرسیارەكانت بۆ ئامادەدەكرد یان كەسێك دەیتوانی بنووسێت، بەڵام ناتوانێت رووبەڕووی كامێرا ببێتەوە، بەڵام ئازاد لەمەشدا سەركەوتوو بوو، تەنانەت ئەگەر لەبەرنامەكانیدا تەماشابكەین، بەرنامەی سیاسی دەبردبەڕێوە، یەكێك لە زنجیرەكانی كۆمەڵێك لە بێژەرو هونەرمەندانی ئەوكاتەی كوردسات-ی كۆكردەوە‌و بەرنامەیەكی تەواو جیاوازی پێشكەشكرد، خۆشی دەڵێت: ئەم بەرنامەیەمان جیاوازە، لەڕاستیدا كەسێك بەرنامەی سیاسی پێشكەش بكات، سەلیقەی ئەوەی تێدابێت بەرنامەیەكی هونەریی جیاوازیش بەڕێوەببات، ئەمە مانای ئەوەیە كەسێكی رەچەشكێنە، چونكە زۆر زەحمەتە داوا لە كەسێكی سیاسی بكەیت بەرنامەی هونەریی بەڕێوەببات، یان بەپێچەوانە، ئازاد ئەم شتانەی دەكرد، كە حاڵەتێكی تایبەتە نووسەر بوو، راپۆرتی دەنووسی، هەواڵی دادەڕشت، زۆرجار خەڵك هەیە یەك لەم شتانەی پێدەكرێت، زمانی كوردی دەزانێت، بەڵام زمانێكی بێگانە نازانێت، یان زمانی بێگانە دەزانێت‌ و كوردی باش نییە، ئازاد هەموو ئەمانە لەنووسینەكانیدا رەنگی دابووەوە.


پشتیوان گوڵپی:
من‌ و كاك ئازاد ماوەی 14 ساڵ هاوڕێ بووین، لەبەرنامەی دیداریش لەپیشتی پەردەوە من هاوكاری بووم، بەراستی مایەی شانازیم بوو، زۆر كات بۆ میوانەكان راوێژی لەگەڵ دەكردم.
دەمەوێت دوو جیاوازیی كاك ئازاد وەك رۆژنامەنووس‌ و میدیاكار باس بكەم، كاك ئازاد كارەكتەرێكی زۆر جیاواز بوو لەناو میدیای حزبدا، رەچەشكێن بوو، ئەو كەلتوورەی گۆڕی کە ئێمە پێشتر دەمانبینی، بەشی هەرە زۆری ئەو پێشكەشكار‌ و بێژەرانەی رووبەڕووی بەرپرسێكی حزبی‌ و حكومی دەبوونەوە، دەبوو موراعاتی بكەن‌ و بە دڵی ئەو پرسیارەكان ئاراستە بكەن، بەڵام كاك ئازاد لەپێناو بابەتەكە‌و لەپێناو تێركردنی گوێ‌ و دیدی بینەر پرسیاری ئاراستە دەكرد‌و پرسیاری دروست دەكرد.
سەرباری ئەوەی كاك ئازاد زۆر رەخنەگرانە‌و بوێرانە پرسیاری ئاراستەی میوانەكان دەكرد، بەڵام ئەمە وای نەكردبوو كارەكتەرە سیاسی‌ و حكومییەكان خۆیان لابدەن لە بەرنامەكەی بە پێچەوانەوە هەر كەسێك لەبەرنامەكەی ئەو دەركەوتبا شانازییەكی بۆ خۆی وەدەست دەخست بۆیە دەكرێت بڵێم بەراستی لە میدیای كوردیدا جێدەستی كاك ئازاد دیارە‌و هەقە هەمیشە ستایش بكرێت، لە رۆژنامەی كوردستانی نوێش پشتیوانی رۆژنامەنووسان بوو، شت زۆرە لەسەری بووترێت، یادی هەمیشە زیندووبێت‌ و گۆڕی پڕ لە نوور بێت.
كاروان ئەنوەر:
زۆر ئاسان نییە یادی كەسێك بكەیتەوە رۆژگارێك كارت لەگەڵ كردبێت لەژێر سەقفی ژوورێكدا پێكەوە كارت كردبێت كە ئێستا باس دەكرێت هەموو یادەوەریەكانت دێنەوە خەیاڵ، كاك ئازاد پاش ئەوەی لە كوردستانی نوێ چووە كوردسات، هەروەك هاوڕێ ماینەوە، كەسایەتییەكی زۆر خۆشی هەبوو، سەرباری ئەوەی بەریەكدەكەوتین کە لەكاركردندا بەریەككەوتن ئاساییە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا دڵی زۆر گەورە بوو، لەگەڵ هەموو كەس زوو تێكەڵ دەبوو.
بەداخەوە لە رۆژێكی وادا دادەنیشین باسی ئازاد دەكەین، یاخود باسی ئەژین دەكەین بۆ ئێمە زۆر ناخۆشە هەم وەكوو رۆژنامەنووس، هەم وەكوو هاوڕێ و هاوسەنگەری حزبی و هاوسەنگەری بواری كوردایەتی، ئەوەی بەئێمە دەكرێت وەك هاوڕێیانی ئەو جوانەمەرگانەی بەجێمان دەهێڵن، ئەوەیە كە ئاگامان لە كەسوكاریان بێت، ئێمە ئێستا سیڤا وەك كچی خۆمانە لێرە هەڵسوكەوتی لەگەڵدا دەكەین، ئەوەی لەسەرمانە خێزانەكانیان پشتگوێ نەخەین، جارێكی تر سوپاس بۆ ساڵۆنی كوردستانی نوێ كە سەرباری كارەكانیان بەم كارەش هەڵدەستن، كارێكی مرۆڤانەیە‌ و زۆر زۆر وەفایەكی جوانی تێدایە سوپاس بۆ ئێوە.
ستران عەبدوڵڵا:
سوپاس بۆ كاك كاروان، سەبیحە خان بەبیری هێنامەوە ئازاد لەبواری تێكۆشانی ژنانیشدا كاری كردووە لە رۆژنامەی رێوان‌ و ژیانەوە كاری كردووە.
كاك ئازاد ماوەیەكیش وەك هێزێكی خێرا‌و هێزێكی یارمەتیدەر چووە رادیۆ لە چوارتا، بەڵام چونكە حەزی لە نووسین بوو، گەڕایەوە بوارەكەی خۆی.
د.كاروان عەلی:
ئەو رۆژەی دەستی بەگۆشەی خەمەكانی شار كرد، لەبیرمە ئێوارەیەكی زستان بوو، هاتە ژوورەوە من خەریكی وەرگێڕان بووم وتی: كاروان هەندێك كاغەزم بدەرێ، وتم لە چەكمەجەكەیە وەرەقەی دەرهێنا‌و جگەرەكەی داگیرساندو مشەوەش بوو، باسی شتێكی کرد کە لەبازار بینیبووی، زۆر تووڕە‌و بیتاقەت ببوو، رووداوەكەم بیرنەماوە، بەڵام رەنگە لەیەكەم گۆشەی كتێبی خەمەكانی شاردا هەبێت.
رووداوەكەی نووسی‌ و ناونیشانێكی ئاسایی بۆ داناو وتی: كاروان ئەمە لە لاپەڕە دوو دابنێم؟ سەیرم كرد‌و وتم نا ئەوە ناوخۆییە لەلاپەڕە سێ دادەنرێت یان لاپەڕە پێنج و وتم لەگەڵ كاك ستران قسە بكە، كە چووە لای كاك ستران قەناعەتی پێكرد بیكاتە شتێكی رۆژانە.
ستران عەبدوڵڵا:
كە هات وتم بە مەرجێك بۆت دادەنێم، ئیتر ئەمە رۆژانەبێت، خەمەكانی رۆژانەی شار بوو، وتم با هەر خەمەكانی شار بێت.
د.كاروان عەلی:
نووسەرێكی زۆر بەتوانا بوو هەمووجار كە دەهات بە چارەكێك 20 خولەك شتێكی دەنووسی‌ و دەینارد بڵاوبكرێتەوە.
عەتا كەریم:
سوپاس بۆ ئێوە‌و رۆحی كاك ئازادیش شاد بێت، كاتی خۆی لە رێی گۆشەی خەمەكانی شارەوە كاك ئازادم ناسی، دواتر كە چووە كوردسات لەرێی دیدارەوە دەهاتە ماڵەكانمان، ئەوەبوو لە دەرفەتێكی تردا ئەو شانازییەمان پێبڕا کە بوو بە سەرنووسەری رۆژنامەی ئاسۆ، رۆژێك پێموت: كاك ئازاد بەرلەوەی خۆت بناسم، وەك كەسایەتی قەڵەمەكەتم ناسی، زۆر جوان بوو دەستی كردە گیرفانی‌ و قەڵەمەكەی دەرهێنا‌و وتی: ئەم قەڵەمەی من بۆ تۆ كەواتە، كەسێكی زۆر سادە بوو، كە بابەتی دەنووسی، زۆرجار دەینارد بۆ من یان كاك سۆران دەیوت سەیری بكەن، یاخود هەندێكجار مانشێتی بۆ دانەدەنا دەیوت سەر پشكن چیتان بەدڵ بوو، زیادی بكەن، یان لێ لابدەن، بەڵام كارێك نا بەوەی بگۆڕێت، دوایی من سەیری دەكەمەوە، دوای ئەوەش لە ئاسۆ نەما ئەو هەر گۆشەكەی هێشتەوە لە رۆژنامەی ئاسۆ. بیرمە كە تازە ببووە سەرنوسەری رۆژنامەكە، یەكەم كاری ئەوەبوو هەواڵێكی ئامادەكرد لەبەغداوە بوو لەسەرئەوەی كە سفرەكانی دیناری عیراقی نامێنێت، ئەوە بوو بە مانشێتی رۆژنامەكە، پێی وتین من دەمەوێت هەموومان هەرشتێك بین، بەرپرس نین، من بۆیە خۆم هەواڵێك دەكەم بۆئەوەی تۆش بزانی هەواڵێك بكەیت.
ئەمەی لەسەر ئێمە چەسپاند، رۆژێك راپۆرتێكمان هەبوو لەسەر رەمەزان، دەبوایە بچینە بازاڕ پێموت كاك ئازاد من بەڕۆژو نیم، من ناتوانم گرفتی كەسانی بەرۆژو بگوازمەوە ووتی قەیناكە، من بەڕۆژووم من دوایی سەیری دەكەمەوە، زۆرم وت با كاك محەمەد بیكات یان كەسێكی تر وتی نا هەر حەزدەكەم خۆت بیكەیت. پیاوێكی ئەوەندە جوان‌ و سادە بوو، حەزی دەکرد ئەو ریتمە کە لەودا هەیە تا خوارەوە هەبێت.
چووم بابەتەكەمان ئامادەكرد‌و تەواوبووین، ئێوارە دەڕۆشتینەوە، پیاوێك پاسەكەی لە كیس چوو بوو بە زمانی بەرۆژووەوە كفرێكی كرد، ئەوەم كرد بە مانشێتی بابەتەكە ناوم نەخستەسەر‌و دامنا، بۆ بەیانی تەلەفۆنی كرد، وتی: عەتا وەرە خوارەوە، كە چووم وتی: یەكەمجار دەڵێم دەستت خۆش بێت، دووەمجار دەڵێمم دەستت خۆش نەبێت، لەبەرئەوەی ناوت لەسەر ئەو بابەتە جوانە دانەناوە.
كاك ئازاد دوای ئەوەش لەوێ نەما، برادەری شوێن نەبوو، بابەتێكی بە دڵبوایە، تەلەفۆنی دەكرد‌و دەستخۆشی لێ دەكردین، سەرنجێكی هەبوایە پێی دەوتین، تا رۆژی وەفاتی پەیوەندیمان لەگەڵیدا هەر مابوو.
شانازی بوو كە بێتە لای ئێمە، ئەوەندەی بابەت‌ و یادەوەری جوان پێبوو، نازانی چۆن باسی بكەیت، زۆر جاریش وتمان ئەگەر كاك ئازاد قەڵەمەكەی ئازاد نەبوایە، خاوەنی زۆر شت دەبوو، بەڵام لەبەرئەوەی قەڵەمەكەی ئازادبوو، دوای چەندین ساڵ، سێ رۆژ بەر لەوەفاتی بووە خاوەنی خانوو، ئەوەش گەورەییە بۆ ئازاد، كاك ئازاد بەراستی رۆژنامەنووسێكی زۆر ناخ جوان بوو هەزار سڵاو لە رۆحی.
هاوڕێ جەلال:
سوپاستان دەكەم‌و سوپاس بۆ ساڵۆنی كوردستانی نوێ بۆ رێكخستنی ئەم یادە پیرۆزە، كاك ئازاد شایەنی زۆر لەوە زیاترە، سەرەتای ناسینی من‌ و بیستنی من بۆ ئەوكاتە دەگەڕێتەوە گۆشەی خەمەكانی شاری دەنووسی، ئەوكاتە لە رادیۆی هەرێم رۆژنامەی كوردستانی نوێ نمایش دەكرا‌و كاك یاسین قادر بەرزنجی بەیانیان ئەو گۆشەیەی دەخوێندەوە، كە گوێم لێ دەگرت، ئەم ناوی ئازاد سدیقە بوو بە شتێك لە فكری مندا، پرسیاری دروست كردبوو، ئەو قەڵەمە بوێرە ئەم وتارە جوانانە دەنووسێت، دەبێت كێ بێت، تا ساڵی 2000 لەرێگەی كاك پشتیوان‌ و ئەوانەوە ئەوەم بیست كە وتیان كەسێك بووە بە بەرپرسی هەواڵی كوردسات كاك ئازادە، وتم ئەو ئازاد سدیقەیە گۆشەی خەمەكانی شاری دەنووسی؟ وتیان بەڵێ، ئەوەبوو كە ناسیمان‌ و كارمان لەگەڵدا كرد، دەركەوت ئەو كاك ئازادە زۆر زۆر لەوەش گەورەترە كە ئەو وتارانەی دەنووسی.
ستران عەبدوڵڵا:
من زۆرم پێخۆشبوو كە د.دیار باسی ئەوەی كرد سۆما ئێستا پارێزەرە من وام دەزانی كە سۆما هێشتا لەرووبەندی دەرچووندایە لە زانكۆ، سوپاس بۆ خوا رێچكەی ئازادی بەرنەداوە.
سەبیحە خانی هاوسەری:
سوپاسی هەمووتان دەكەم بۆ ئامادە بوونتان لێرە، سوپاسی كاك ستران‌ و كوردستانی نوێ دەكەم بۆ وەفاداریان، هەرچەندە مەرگی ئازاد زامێكە ساڕێژبوونی نییە، بەڵام دڵخۆشم لە پاش هەشت ساڵ بەگڕ‌وتینەوە یادی ئازاد دەكرێتەوە‌و لەبیر‌و هزری هاوڕێ‌ و هاوپیشەكانیدا ماوە، بۆ من تەنها هاوسەر نەبوو، هاوڕێ بوو، بەردەوام دەیگوت لە ماڵی ئێمە دیموكراسی بەرقەرارە، وەكو كاك ستران وتی: ئازاد تەنها لە سیاسەتدا كاری نەكردووە، لە رۆژنامەی رێوان بۆ ژنانیش كاری كردووە‌ و نووسین‌ و بابەتی زۆرە، هەروەها رۆژنامەی یەكێتی ژنان «ژیانەوە» لەوەشدا گۆشەیەكی وەرگێڕدراوی هەبوو بەناوی فێمەنیست، لایەنی ژنانیشی پشتگوێ نەخستبوو، ئەوەش شتێكی جوان بوو، شتێكیش دەبێتە بێ وەفایی بۆ ئازاد ئەگەر باسی نەكەم تا ساڵی 2000 لە خوێندن دابڕا بووم، بەڵام 2002 گەڕامەوە بۆ خوێندن، كە پێم وت، وتی ئەگەر حەز دەكەیت رێگریت لێناكەم ئەوە گەورەترین دیاری بوو پێشكەش بە منی كرد، بە تاقیكردنەوەی دەرەكی تا شەشی ئامادەییم تەواوكرد، پاشان بەداخەوە نمرەكانی پۆلی شەشەمم وەرنەگرتبوو كە كۆچی دوایی كرد، دوو ساڵ پاش مەرگی ئازاد بڕیارمدا رێگەكە تەواو بكەم، ئەوە بوو لە زانكۆی گەشەپێدان بەردەوامیم دا بەخوێندن‌ و ساڵی 2016 زانكۆم تەواو كرد، ئەمە گەورەترین دیاری بوو پێشكەش بە منی كرد.
ستران عەبدوڵڵا:
كتێبەكانی ئازاد سیانن یەكێکیان ئەوەی كاك خەڵەف باسی كرد‌و یەكیانی خەمەكانی شار‌و هەروەها «دیبلۆماسیەت‌و ئەتەكیەت» كاتی خۆی ئەم كتێبەمان چاپكرد كە گۆشەی خەمەكانی شارە، هیوادارم وەك كاك خەڵەف باسی كرد لە داهاتوودا كۆی بەرهەمەکانی بكەین بە كتێبێك.
سۆما ئازاد سدیق:
منیش سوپاسی كاك ستران‌ و كوردستانی نوێ دەكەم بۆ ئەم یادە، هەروەها سوپاسی هەموو هاوڕێ‌ و هاوپیشەكان دەكەم لێرە ئامادە بوون، جێی خۆشحاڵی ئێمەیە ئەم وەفادارییە، بۆ من‌ و خوشك‌ و براكانم جێی شانازییە ئازاد سدیق باوكی ئێمەیە، تا ئێمە ماوین شانازی بەو ناوەوە دەكەین، هەمووتان لە رووی پیشەییەوە باسی باوكمتان كرد، بەڵام ئەوەی من زۆر سەربەرزم پێی، باوكم پیشەكەی خۆی بەستبوو بەخەمی خەڵكەوە لە كاتێكدا تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان نەبوو، بەڵام باوكم راستەوخۆ دەیزانی ناخی خەڵك چ پرسیارێكی تێدایە تا ئاراستەی بەرپرسەكانی بكات و سەربەرزم بەوەی كە یەكەم بەرنامەی راستەوخۆی كوردسات ئازاد سدیق بوو، زۆر كەس وا دەزانن كە تەنها بەرنامەی دیدار یان خەمەكانی شار بەستراون بەوەوە، بەڵام باوكم كە لە نووسینگەی پەیوەندییەكانی دەرەوەش بوو، لەبیرمە كە دەهاتەوە مۆبایلەكەی لە جەڕەس نەدەكەوت، ئیسراحەتی نەبوو، بەڵام زۆر بەدڵێكی فراوانەوە وەڵامی هەموو تەلەفۆنێكی دەدایەوە، هەموو دەزانین ئەوەی تۆزێك لەبەرپرسەوە نزیك بێت، خەڵك دەیەوێت لەرێیەوە ئیشەكانی كارئاسانیی تێدابكرێت، پێم دەوت: كاتی ئیسراحەتتە، بۆ وەڵامی خەڵك دەدەیتەوە؟ دەیوت: نا تۆ نازانی هەمووی كەسی هەژارن، دەستیان ناگات بە سەرەوە، دەبێت من یارمەتیان بدەم.
هەموو ئەو شتانە وایكردبوو ببوو بە نموونەیەك بۆ من، زۆرم پێخۆشبوو وام دەزانی كەسێك نییە لەم ژیانەدا بێجگە لەو بەو دڵفراوانی‌ و گەورەییەوە زۆر دڵیشم خۆشە دوای هەشت ساڵیش بەو گڕوتینەوە یادی دەكرێتەوە، هەشت ساڵە ئەو لەناو ئێمە ونە خەمێكی گەورە لەسەر شانی ئێمەیە، كە قورساییەكەی لەسەر شانی دایكمە سوپاسی دەكەم پاشان من‌ و خوشكەكەم، سەرەرای ئەوەش دەچینە هەر شوێنێك كە ناوەكەی ئێمە دەبینن كچی ئازاد سدیقی رۆژنامەنووسین ئەو ساتە من وا هەست دەكەم باوكم لەتەنیشتمدایە، زۆر زۆرم پێخۆش دەبێت، خەمم لەبیر دەچێتەوە یان ساڵانە لە یادی باوكمدا هاوڕێكانی یادی دەكەنەوە، زۆرە بۆ من، چونكە سەرەڕای سەرقاڵیی ژیان، هێشتا تۆ ئەو بەروارەت لەبیرمابێت، خەمی ئێمە بەوە لادەچێت، بەراستی یان ئەم یادە جوانە كە ئێستە كراوەو من دەزانم زۆربەی كاری هەیە‌و بەڵام هاتوون لێرە ئامادەبوون، دڵی ئێمە زۆر بەوە ئاسوودە دەبێت، لە خەمی ئێمە كەم دەبێتەوە، بۆیە زۆر سوپاسی ئامادەبوونتان دەكەین.
سناد ئازاد سدیق:
دڵتەنگم بە بیركەوتنەوەی مەرگی باوكم، بەڵام دڵخۆشم بە بینینی ئەم هاوڕێ بەوەفایانەی باوكم لێرە، زۆر سوپاسی ئامادەبوونیان دەكەم بۆ ئەم یادكردنەوەیە، بە باوكم دەڵێم سەربەرزم كوڕی تۆم، شانازیت پێوەدەكەم.
ستران عەبدوڵڵا:
بەڕێزان ئێمە بۆ ئەم یادە رێزلێنانێكمان ئامادە كردووە هەرچەندە ئەوەی رۆیشت ناتوانین بیگەڕێنینەوە، بەڵام سەربەرزییە بۆ سەبیحەخان‌ و منداڵەكانی كە رەنگە بە هەوڵی تایبەتی خۆیان گەورەبوون‌و سەربەرزن، هیوادارم ئەوانیش لە شوێنی خۆیانەوە ئازاد سدیقێك بن بۆ خۆیان.

print

 77 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*