سەرەکی » ساڵۆنی کوردستانی نوێ » مام جەلال-ی نووسەر‌ و رۆژنامەنووس لە پڕۆژەیەكی هاوبەشدا

لە ساڵیادی رۆژنامەنووسیی كوردی-دا

مام جەلال-ی نووسەر‌ و رۆژنامەنووس لە پڕۆژەیەكی هاوبەشدا

لەم دووتوێیە دا

دەستبردن بۆ نووسینەوەو یادداشتكردن ‌و دیكۆمێنت كردنی مێژووی مام جەلال، بەتەنیا ئەركی دامەزراوەیەك ‌و دووان نییە، بەڵكو پێویستی بە هەوڵێكی هەمەجۆر‌و هەمەلایەنە هەیە، بەو پێیەی كە مێژووی مام جەلال تەنها لەبوارێكدا ‌و لە ناوچەیەكدا ‌و لەكایەیەك ‌و لە زەمنێكی دیاریكراودا قەتیس نەبووە، بەڵكو دەشێت هەموو ئەو بوارانەی كاری تێداكردوون بەجیا ببنە هەوێنی هێنانەوە بەرباسی چەندین گێڕانەوەو بۆ هەریەكەشیان بە چەندین بەڵگەنامەو وتاری نووسراوو گوتاری زارەكی ‌و دەستنووس جزوبەند بكرێن، چ لەبواری سیاسی، پێشمەرگەیی، رۆژنامەنووسی، دیپلۆماسی، كۆمەڵایەتی ‌و…هتد.
رۆژی 23/4/2019 لە 121 هەمین ساڵڕۆژی رۆژنامەنووسیی كوردیدا، لە كۆڕێكی ساڵۆنی كوردستانی نوێ-دا كتێبێكی نوێ قسەوباسی لەبارەوە كرا كە كتێبەكە بریتی بوو لە نووسینەكانی سەرۆك مام جەلال كە لە گۆڤاری خاكدا لە ساڵانی 1998 و 1999دا بڵاوكرابوونەوەو لەماوەی رابردووشدا ئەو وتارانە جارێكی دیكە لە كوردستانی نوێدا بە زنجیرە بڵاوكرانەوە‌و دواتر وەك كتێبێك ‌و پڕۆژەیەكی هاوبەشی دەزگای میدیایی خاك ‌و رۆژنامەی كوردستانی نوێ بەچاپ گەیەندرا.

ساڵۆنی كوردستانی نوێ

سەرنووسەر: هەموو لایەك بەخێربێن بۆ ساڵۆنی كوردستانی نوێ، یادی رۆژنامەگەریی كوردی لەهەموولایەك پیرۆزبێت و لەهەموو رۆژنامەنووسانی كوردستان و لەهەموو تێكۆشەرانی كوردایەتی كە ئەم دووانە هەمیشە پێكەوە گرێدراون، هەم كوردستان، هەم رۆژنامەی كوردستان، هەم خەباتی رۆژنامەوانی، هەم خەباتی سیاسی گەلی كوردستان بۆ بەدەستهێنانی مافەكانی.
بۆ كتێبی ئەمڕۆمان كە پڕۆژەی هاوبەشی دەزگای میدیای خاك و رۆژنامەی كوردستانی نوێ-یە، نووسینەكانی سەرۆك مام جەلال لە گۆڤاری خاك-دایە، باشترین دەستپێك بۆ ئەم كۆڕەش رێزگرتنە لەهەموو تێكۆشەرانی بواری رۆژنامەگەریی بەتایبەتی خاوەنی ئەم كتێب و نووسینە، هەڤاڵ مام جەلال.
بەڕێزان، زۆر بە كورتی لەسەر پڕۆژەی ئەم كتێبە قسەدەكەم، لە راستیدا لە قۆناغی جیاجیادا هەوڵدراوە بەرهەم و نووسینەكانی جەنابی مام جەلال كۆبكرێتەوە، مام جەلال لە ژیاندا مابوو، كوردستانی نوێ كتێبێكمان چاپكرد كە بریتی بوو لە وتارەكانی مام جەلال لە كوردستان، نەك خیتابەكانی، چونكە ئەوە بەڕاستی دەزگایەكی تایبەتی دەوێت كە كۆی بكاتەوە، هەر ئەوكاتە ئێمە وەك كوردستانی نوێ و دەزگای خاك چەند پڕۆژەیەكی هاوبەشمان كرد، تێیدا بڵاوكردنەوەی ئەو نووسینانە و بەرنامە دیكۆمێنتارییانە بوو لە كەناڵی خاك كە بەشی زۆری لەسەر تێكۆشەرانی كورد و لەسەر مێژووی كەركوك بوو، ئەو پڕۆژەیە وەك پاشكۆ لە كوردستانی نوێ بڵاوكرایەوە كە كارێكی باش بوو، سەرەتای كاركردن بوو لە دیكۆمێنتاری لە تەلەفزیۆنەكان كە خاك تیڤی كردی، ئێمە بە روخسەت ‌و مۆڵەت وەرگرتن لە دەزگای میدیایی خاك توانیمان ئەو بابەتانە دووبارە بڵاوبكەینەوە.
هاتە سەر ئەوەی بۆچی ئەم كتێبە؟ كە بریتییە لە وتارەكانی سەرەتای دەستپێكردنی گۆڤاری خاك، لە چوارچێوەی كتێبێكدا بڵاونەكەینەوە؟ لەساڵانی رابردوودا بەهۆی نەخۆشكەوتنی جەنابی مام جەلال و هەم كۆچی دوایشی، زنجیرە نووسینەكانی ئەدەبیاتی مام جەلال كە بریتی بوو لەو نووسینانەی لە مێژووی جیاجیادا و لە خەباتی مام جەلال، هەم خەباتی سیاسی و هەم پێشمەرگایەتی تێكۆشانی هەموو بوارەكان دەگرێتەوە بەتایبەتی خەباتی نووسین بەشێكە لەو خەباتە، ئەوانەی كە لە كوردستانی نوێ بڵاوی كردبۆوە و ئەوانەی لە گۆڤار و جێگاكانی تریش بڵاوی كربوونەوە، بەوانەی گۆڤاری خاكیشەوە بڵاومان كردەوە، دواتر لەگەڵ كاك زاهیر قسەمان كرد و وتمان ئەم نووسینانەی مام جەلال لە گۆڤاری خاكدا سەرەتای پێگەیشتنی گۆڤاری خاك بوو كەم خەڵك ئەو سەرچاوانەی ماوە، بۆیە ئەم كتێبە پڕۆژەی هاوبەشی هەردوولایە، وتمان لە بۆنەی یادی رۆژنامەگەریی كوردیدا لە پەنجا ساڵی رابردووی كاری رۆژنامەگەریی سیاسیدا جێ پەنجەی مام جەلال لە رۆژنامەیی كوردیدا دیارە، بۆیە پێمان خۆشبوو لەم یادەدا بڵاوی بكەینەوە و قسە لەسەر مام جەلال -ی رۆژنامەنووس بكەین.
جاری پێشوو ئەو دوو توێ گەورەیەی لەسەر مام جەلال و رووناكبیرانی عەرەب بڵاومان كردەوە، قسەیەكی بەبیرهێناینەوە كە شاخی گەورەی پیرەمەگرون لە یەك رووەوە سەیر ناكرێت، ئێمە ناتوانین بەیەك پاكێچ سەیری كارەكانی مام بكەین، بۆیە وامان بەرنامەڕێژیی كرد كە بەشێك لە ئیشەكانی مام جەلال-ی رۆژنامەنووس قسەی لەسەر بكەین، هیوادارین ئەهلی فەرماندەیی و بوارەكانی تر، ئەوەی لەسەریانە بیگرنە ئەستۆ.
ئێمە ئەم رۆژەمان تەرخانكرد بۆ ئەوەی باسی مام جەلال-ی رۆژنامەنووس بكەین، خۆشبەختانە نووسینێك هات، كاك سامی قادر لێكۆلێنەوەیەكی جوانی كردووە لەسەر مام جەلال و نووسین، بۆیە بەرهەم و كۆششێكی باشە و كردمان بە پاشكۆیەك و بڵاومان كردەوە.
لەسەر گۆڤاری خاك و رۆڵی مام جەلال لە گۆڤاری خاكدا، كەس وەك خاوەنەكەی باش قسەناكات، ئەو كەسەش كاك زاهیر سدیق-ە كە ئەمڕۆ باسی ئەم پڕۆژەیە و نووسینەكانی گۆڤاری خاك دەكات و دڵنیاشم باسی پڕۆژەی هاوبەشی تری گۆڤاری خاك و كوردستانی نوێ دەكات لە داهاتودوا كە كاری لەسەر دەكەین.
زاهیر سدیق:
هەموولایەك بەخێربێن، سوپاس بۆ كوردستانی نوێ كە هەموومانی كۆكردۆتەوە لەم یادە مەزنەدا، ئەگەر ئاوڕ لەمێژووی دروستبوونی تەلەفزیۆنی خاك بدەینەوە، لەدوای 31 ئاب-ەوە بەدیاریكراوی لە ساڵی 1997 ئەم ناوەندە دامەزرا، بەڵام پێشتر لەساڵی 1996 دادە هێرۆ خۆی بیرۆكەی زنجیرەیەك بەرنامەی هەبوو لە تەلەفزیۆنی گەلی كوردستان هەم ئامادە و هەم پێشكەشیشی بكات، بەڵام جێبەجێكردنی ئەو كارە زۆر گونجاو نەبوو، بۆیە ئەو بیرۆكەیە تا دوای 31ی ئاب بەردەوام بوو، ئەوكاتە تەلەفزیۆنی لۆكاڵی پانتاییەكی باشی هەبوو، جارێكی تر باسی ئەوەی كردەوە كە خەیاڵی ئەو زنجیرە بەرنامەیەی گۆڕدراوە بۆ دروستكردنی تەلەفزیۆنێك، ئەوەی بمەوێت باسی بكەم، خاك سەرەتایەكی بەهێزی هەبوو، لەگەڵ خواستی جەماوەردا بوو، بووە سەكۆیەكی ئازاد بۆ رەخنەگرتن و بۆ پەخشی لایەنە خراپەكانی حزب و حكومەت، هاوشانی ئەم تەلەفزیۆنە، هێرۆخان بەگرنگی زانی گۆڤارێكی كۆمەڵایەتیی هاوشانی گۆڤاری سیخورمە هەبێت، بۆ یەكەمجار باسی ئەو گۆڤارەی لەگەڵ مندا كردو بایەخی گۆڤارەكەی باسكرد، منیش ئەوكاتە زۆر كارم دەكرد، دەمزانی هۆكاری باسكردنەكەی بۆچییە، زۆری باسكرد، منیش لە وەڵامدا وتم زۆر باشە، ئێمە دەبێت هەوڵبدەین لە دەرەوەی خاك سەرنووسەرێك پەیدا بكەین و تا كارەكانمان بۆ بكات، ئەویش بە پێكەنینەوە وتی: من لەوساوە باسی ئەوەت بۆ دەكەم كە ببیت بە سەرنووسەری، منیش وتم قەت كاری سەرنووسەریم نەكردووە، وتم تۆش وەك خاوەن ئیمتیازبیت، هێرۆخان هەمیشە حەزی نەكردووە دەربكەوێت و كەنارگیربووە، من زۆرم وت، ئیتر ئەوەبوو پێی باش بوو خاوەن ئیمتیاز بێت و دواییش پێموت: دەبێت سەروتارەكان خۆی بینووسێت، یەكەم ژمارەی گۆڤاری خاكمان دەركردك زۆربەی گۆڤارەكان لە دەرەوەی هەرێم كاریان بۆ دەكرا بۆ ئەلوانەكەی، بەڵام ئێمە بەهەوڵی خۆمان و كاك ئەمینی بەكری قەساب هەوڵماندا ژمارە سفر-ی گۆڤاری خاك فەرزی ئەلوانی بۆ بكەین، ئەو تاقیكردنەوەیەمان كرد و گەشەمان پێدا، ئیتر وردە وردە گۆڤارەكە پێشكەوت. پێشم خۆشە ئاماژە بە یەكەم وتاری دادە هێرۆ لە گۆڤاری خاكدا بدەم وتارەكەش لە (خاكەوە بۆ خاك) بەڵام پێش خوێندنەوەی شتێكی دكتۆر شێركۆتان بۆ دەگێڕمەوە، گۆڤاری سیخوڕمە ئەوكاتە شان بەشانی گۆڤاری خاك دەردەچوو، بڕگەیەك هەبوو لە سیخوڕمە سوعبەت لەگەڵ بڵاوكراوەكان، ئێمەش واڕاهاتبووین دادە هێرۆ وای فێركردبووین هەموو شتێكی باو تێك بشكێنین و لەخۆشمانەوە دەست پێ بكەین، كە لەخاكەوە بۆ خاك نووسرا، یەكەم كەس دكتۆر شێركۆ لەم رستەیەی دا لەبڵاوكراوەكە نووسراوبوو لە خاكەوە بۆ خاك بەرامبەری نوسیبووی انا للە وانا الیە راجعون. دادە هێرۆ وتی كەس نا بە من دەستتان پێكرد. بەهەر حاڵ ئەمەش وتارەكەیە.
دەڵێ: «كە بیرمان لەخاك كردەوە، بیرمان لە هەموو دانیشتوانی كوردستان كردەوە بەبێ گوێدانە بیروباوەڕی سیاسی، تاوەكو خاك تەلەفزیۆنێكی كۆمەڵایەتی بێت، نەك سیاسی، چونكە ئێش و ئازار رەنگەكان ناخوێنێتەوە، مرۆڤ ئازادە هەر جۆرە بیروباوەڕێكی سیاسی هەبێت، تاڵان و وێرانكردن كۆچكردنی بەكۆمەڵی خۆشەویستان، جیابوونەوەیەكی سەختە، مەرج نییە ئەو جیابوونەوەیە لە خێزانەكەدا بێت، تەنانەت كۆچكردنی ماڵە دراوسێی ئاخر كۆڵانی گەڕەكەكەی ئەو سەریش بێت، هەر ناخۆشە، فرۆشتنی ناوماڵ و ماڵ ئاوایی كردن، ماڵ ئاوایی كردن بەرەو چارەنوسێكی نادیار دەمان باتە بەردەم دەیان پرسیار، لێرەدا دەمانەوێت هەندێك لەو خەمانە كەم بكەینەوە، بەپێی توانا وەڵامی هەندێك لەو پرسیارانەش بدەینەوە، هەرچەند ئەمە كارێكی ئاسان نییە، لەگەڵ ئەوەشدا وروژاندنی حەقیقەتێكی بەرچاوە، بەداخەوە كەمی ئیمكانیەت لە ئاستی هیچمانا نەبوو، دەشزانین زۆر بابەت هەن كە باسكردن و لێكۆڵینەوە لەسەریان لەرێگەی تەلەفزیۆنەوە ناگاتە جەماوەر، گۆڤاری خاك لە پێناو بەدیهێنانی زۆر لە كێشە نەبینراوەكانی جەماوەرەوە هەڵقوڵاوە، بەتایبەت نەبوونی رۆژنامە و گۆڤاری بیانی لە كوردستاندا لەسایەی چەندین ئابڵوقەی گەورە لەسەرمان، گرفتی گەورەی رۆشنبیریی دروستكردووە.
ساڵەهایە بەدەگمەن گۆڤارو بڵاوكراوەی تازە سنوورەكان دەبەزێنن و دەگاتە كوردستان، كە ئەویش بەهۆی برادەر و خزم و كەسوكارەوە نەبێت، ناگاتە دەست هەموو كەسێك كە سنووری بڵاوبوونەوەیان زۆر تەسكە، پەیوەندیی ئێمە بەدونیای دەرەوە ئەگەر لە رێگەی كەناڵێكی سەتەلایتیشەوە بێت، ئەوا سەتەلایتش نەگەیشتۆتە هەموو ماڵێك، ئەگەر بشگات ئەوا كەمی كارەبا و زۆریی كەناڵەكانی كە كەڵكی نەبووە بۆ هەموو یەكێك، بەڵام گۆڤار نیشتەجێیە، هەمیشە لەگەڵمانە لەناو ماڵ و پاس و عیادە و هاودەممانە، دیعاییەكی زۆر قورسە هەندێك جار بڵێین گۆڤاری خاك دەبێت بە هاودەمی هەمووتان، رێنمایی و هاوكاریی و پشتیوانی ئێوەی خۆشەویست بەپشتیوانی خوای گەورە خاك دەتوانێ تێكەڵاوی خواستەكانی هەموو لایەكتان بێت».
هاوكات ئەو كاتە كە گۆڤاری خاك دەردەكرا، بەهەوڵی شەخسیی دادە هێرۆ خۆی، هەوڵیدا پەیوەندیی لەگەڵ هەندێك كەناڵ و هەندێك رۆژنامەنووس و كەسانی بیانی لە دەرەوە دروست بكات، وەك هەژیری تەیموریان كەسایەتییە ناسراوەكان بەناوی خاكەوە دیداریان لەگەڵدا سازدەكراو دەنگدانەوەی زۆری هەبوو، تا ساڵی 2000 گۆڤاری خاك پڕ فرۆشترین گۆڤاری بازاڕ بوو، لەبیرمە ئەو شەوەی فیلمی تایتانیك نمایشكرا، هاوشان گۆڤاری خاك دەردەچوو، بۆ خۆم دیزاینی گۆڤارەكەم والێكرد كە وێنەی یەكەم بەرگی، پۆستەری فلیمەكەی تایتانیك بوو، تا ئێوارە چوار هەزارمان چاپكرد نەما، دوای ساڵی 2000 گۆڤارەكە رێچكەیەكی تری گرتەبەرو تیایدا هاتمە دەرەوە، وەك بەڕێوەبەری هونەری مامەوە، ئەوەبوو دادە هێرۆ هانی جەنابی مام جەلال-ی دا هەندێك وتار بۆ گۆڤاری خاك بنووسێت، هاندانی بەڕێز مام جەلال-یش لە یەك دوو كۆبوونەوەی خاكدا كاریگەریی زۆری هەبوو، خۆشبەختانە بەهاوكاریی كاك ستران و كوردستانی نوێ، ئەمڕۆ ئەم كتێبە كە دەرچووە بەری رەنجی ساڵانی رابردووە، من هیچم نەما زۆر سوپاس بۆ هەموو لایەك.
ستران عەبدوڵڵا:
بێگومان پڕۆژەیەكی ترمان هەیە نهێنییە، كاك زاهیر و دادە شاناز دەزانن كە پڕۆژەی كانی مورادە.
زاهیر سدیق:
خەیاڵێكمان هەبوو كارێك بكەین بۆ وتارەكانی مام جەلال لەگەڵ ئەو لێكۆڵینەوە و بەدواداچوونانەی كە كراون و لە داهاتووشدا دەكرێت لەسەر هەڤاڵ مام جەلال.
گۆڤارێك بەسەرپەرشتیی خاتوو شاناز ئیبراهیم ئەحمەد كە ئەویش زۆرجار كەنارگیرە لەكاركردن، هەوڵماندا ببێتە سەرنووسەر و بەهیمەتی كاك مەحمود نەجمەدین كە هەوڵی زۆری دا، لە كوردستانی نوێش لەگەڵ كاك ستران بیرمان لەوە كردەوە وەك پڕۆژەیەكی هاوبەش تەمەنا دەكەم ئەم جارە ئەگەر خوای گەورە پشتیوان بێت بۆ 1/6 یەكەم ژمارەی لێ دەربچێت.
ستران عەبدوڵڵا:
بەڕێزان وەك لەسەرەتاوە باسمانكرد بەشی زۆری نووسینەكانی مام جەلال لە قۆناغە جیاجیاكانی ژیانی پیشان بدرێت، هەوڵێكی زۆری دەوێت، ئەوەی كاك زاهیر باسی كرد، نووسینەكانی مام جەلال تەنها وتار نییە وەك رۆژنامەنووس، لە پەنجاكان ‌و شەستەكان و حەفتاكان بەدواوەو تا دەگاتە قۆناغی راگەیاندنی یەكێتی، كە بەشێكی زۆری چاپكراوە، دوای ئەم زنجیرە وتارە كە بڵاوبووەتەوە، مام جەلال زنجیرە وتارێكی تری هەیە بەهەمان شێواز نووسیویەتی، یادكردنەوەی تێكۆشەران و هاوڕێكانێتی لە كوردستان نوێدا بڵاومان كردەوە و كتێبێكی تریشمان بڵاوكردەوە كە كاك بوار نورەدین ئامادەی كردبوو كە بیبلۆگرافیایە كە هەر كەسێك بیەوێت كتێب لەسەر مام جەلال دەربكات، سەرچاوەی بوێت، دەتوانێت لە رێگەی ئەو كتێبەوە دەستی بكەوێت، ئەوە كارێكی زۆر باشە. تەنیا قسەیەك دەڵێم لەسەر خەسڵەتەكانی مام جەلال كە لێكۆڵینەوەیەكی وردی دەوێت، دیسان دەڵێمەوە چیایەكی وەك پیرەمەگرون لەیەكلاوەو بەیەك چاو سەیرناكرێت، هەر كەسێك دەیكات و چاپی دەكات، دەچێتە ئەو پڕۆژە گەورەیەوە بەدیكۆمێنتكردنی كارەكانی مام جەلال لەپەرەپێدانی فیكریی ئەدەبیاتی یەكێتیی نیشتمانی كوردستان، بەڵام ئەوەی لەم نووسینانەدا هەیە، وەك خەسڵەت بە فلاشێك بەخێرایی بیڵێم، رەنگە ئەوە بۆ كەسانێك كە لەمەودوا بیانەوێت بیرەوەرییەكانی خۆیان بنووسنەوە، مام جەلال لێرە باسی خۆی ناكات، ئەمە یەكێكە لە خەسڵەتەكانی نووسینی مام جەلال، ئەگەر سەیری بیرەوەرییەكانی مام جەلال بكەین، ئەوكاتەی لاو بوو لە كۆیە لە خوێندكاران لەهەموو قۆناغە جیاجیاكاندا باسی ئەوان دەكات، باسی خۆی ناكات، نموونەی تێكۆشەرێكتان بۆ باس دەكەم كە مام جەلال لەو نووسینانەیدا باسی دەكات، باسی مامۆستا كەریم ئەحمەد دەكات، دەڵێت ئێمە كەریم ئەحمەد-مان خۆش دەویست لەبەر سێ چوار هۆكار.
یەكەم دەڵێت: مامۆستا كەریم ئەحمەد دەیزانی ئێمە پارتین و نەتەوەیین، بەڵام پلەی لێ دانەدەشكاندین و لەسەر بنەمای ئایدۆلۆجی مامەڵەی لەگەڵ ئێمەدا نەدەكرد، بەڵكو لەسەر بنەمای زیرەكی و ئاستی خۆمان لە خوێندندا مامەڵەی لەگەڵدا دەكردین.
دووەم دەڵێت: ئێمە خۆشمان دەویست، چونكە زیندانی كرا، كەسێكی خۆ ڕاگربوو لە زینداندا.
سێیەم دەڵێت: كە لە زیندان ئازادكرا و لێپرسراوێكی گەورەبوو لەناو حزبی شیوعیدا، بەڵام كرێكاریی دەكرد، هەتا باسی ئەوە دەكات كە مەرحوم كاكە زیاد ویستی مانگانەی بۆ ببڕێتەوە، شان و شەوكەتی تێكۆشەرێكی دێرینی كوردستانی و عیراقی دانەبەزێت لەژێر باری كرێكاریدا.
بێگومان ئەوكاتەی ئەم نووسینەی نووسیووە، لە ساڵی نەوەدەكاندا پەیوەندییەكانی یەكێتی تایبەت نەبووە لەگەڵ حزبی شیوعی هەیبووە، بەڵام بەشی ئەوەی تێدابووە مام جەلال ئەم مامۆستایەی خۆی لەو قۆناغەدا لەبیرنەكردووە و لەسەری نووسیووە.
لە باسی تێكۆشەرێكی تردا كە كاك حەمەئەمین دزەییە باسی كردووە یەكەم دەڵێت ئێمە زۆرمان پێخۆشبوو میوانداریی كردین، دووەم پێمان خۆشبوو تێكۆشەرێكی كورد ئاغایە، شێوازی نووسینی مام جەلال شێوازی تەشویقە. لە كوردستانی نوێ لەسەر خاڵە شیهاب نووسیووێتی: گەورەكردنی رۆڵی ئەوان و ئەو هاوخەباتانەی لەگەڵیان كاری كردووە.
نووسینەكانی لەسەر حەسەن زیرەك بەهەمان شێوە، هەموو ئەو نووسینانە لەسەر ئەو تێكۆشەرانەیە كە لە قۆناغی جیاجیادا ناسیونی.
ئەو نووسینانەی كە لە كوردستانی نوێ نووسیویەتی بۆ ئەو تێكۆشەرانەی كە خەباتی لەگەڵدا كردوون. ئەم كتێبە رەنگە بڵێم جوانترین دیاری بێت بۆ رۆژنامەگەریی كوردی، بۆ نووسەری كورد، بۆ رۆژنامەنووسانی كورد، ئەگەر بیانەوێت بنووسن بۆ هاوڕێكانی خۆیان وەفاداربن چۆن بینووسن، رەنگە دیارییەكی باش بێت بۆ ئەو كەسانەی كە رەنگە بیانەوێت لەمەودوا بیرەوەرییەكانیان بنووسنەوە، زیاتر باسی ئەو خەڵكانە بكەن كە لەگەڵیاندا بوون. قسە زۆرە باسی بكەین، ئەگەر برادەرێك بیەوێت ئیزافەیەك بكات گوێ لێ دەگرین.
شوان كابان:
زۆر سوپاس، سڵاو لەگیانی پاكی جەنابی مام جەلال، ئێمە خۆمان ئەندامانی حزبەكەشی و بەداخیشەوە هی دەرەوەی حزبەكەی قەدریمان زۆر نەزانی تا لە دەستماندا بەداخەوە، من راستیەك دەڵێم بە ئیجازەی كاك یوسف زۆزانی كە خۆی لێرەیە، كاك یوسف لە ئێزگە بوو، هەڵە نەبم ماوەیەكی زۆر لێپرسراوی بەشی عەرەبی بوو، لەوانەیە زۆر كەس ئەو راستییە نەزانن، ئەگەر بڵێم هەرە زۆری وتارەكانی ئێزگە بە كوردی و عەرەبی جەنابی مام جەلال نووسیوێتی، راستییە لەو قۆناغەدا كە قۆناغی زۆر سەختی كوردایەتی بوو و یەكێتی بە قۆناغێكی سەختی خەباتدا تێدەپەڕی، هەموو ئەو وتارانەی كە تەعبیری لە راو بۆچوونی یەكێتی دەكرد و شتێك بێت هەڵەی تێدانەبێت و لەسەر یەكێتی نەكەوێت، جەنابی مام جەلال نووسیوێتی، هەر بۆ نموونە ئەو زنجیرە وتارەی لەسەر وتارەكەی ساڵەح دوگڵە نووسی كە لەكتێبی «اغد دیموقرطي» لەسەر قسەیەكی جەنابی كاك نەوشیروان بەڕەحمەت بێت، زنجیرەیەك وتاری نووسی بە عەرەبی بڵاوكرایەوە، دوایی كرا بەكتێبێك و كوردستانی نوێ بڵاوی كردەوە، پێموایە ئەو تارانە بەداخەوە وەك دەستنووس زۆر زەحمەتە مابێت، لەوانەیە وەك ئەرشیف لای هەندێك كەس پارێزراوبێت زۆر سوپاس.
ستران عەبدوڵڵا:
كاك شوان ئەو كتێبە وەك ماف با نەفەوتێت ئەو كتێبە دەزگای بیروهۆشیاری چاپیان كردەوە و لە شام و سوریاش چاپكرا.
سەڵاح رەشید:
من یەك تێبینی بچووكم هەیە، مام جەلال هەر وتاری نەنوسیووە، بەڵكو كۆمەڵێك قسە و چاوپێكەتنی كردووە، وتاری زارەكی زۆری هەیە، كۆمەڵێكی لای منە، ئەوانە كەس نەیبینیووە، جێی خۆیەتی برادەرانی مەكتەبی راگەیاندن یان یەكێتی خۆی بە شوێن ئەوانەدا بگەڕێت، چونكە لە قۆناغی جیاوازدان، ناوەڕۆكێكی گرنگیان تێدایە، ئەگەر ئەوانە بە جدی ویستیان ئەو شتانە بنووسنەوە، من دەتوانم هاوكارییان بكەم.
یوسف زۆزانی:
باش بوو كاك شوان باسی ئەو كتێبەی كرد، من پێموایە نەكراوە بە كوردی، بەڵام سێ چوار جار چاپ كراوە، یەكەمجار برادەرانی ئەوروپا بڵاویان كردەوە بەناوی مام جەلالەوە نەبوو، بەڵام لەم دواییەدا بەناوی مام جەلالەوە بڵاوكرایەوە، بەڵام ئەگەر بكرێت بەكوردی زۆر باشە، چونكە مام جەلال ئەو نووسینەی نووسی زۆر توڕە بوو، ئەوكاتە بارودۆخمان باش نەبوو، هاوڕێیانی حزبی شیوعی بەهۆی دوگڵەوە دەیانویست هەم دەوڵەتان لە دژی ئێمە هانبدەن، لێرە مومكینە نهێنییەك بڵێم كە تا ئێستا نەزانراوە، مام جەلال دەڵێت ئەلموتەوەلی خەڵەف، نازانم چییە، ئەو متوەلییە سودمەندترین كەس بوو لە یەكێتی و مام جەلال، ئەم ئەبو نەبیلەیە.
ستران عەبدوڵڵا:
ئەوە بۆ ئاگاداریی جەنابتان، كاك باست حەمە غەریب دەستپێشخەرییەكی كردووە كە ئەو كتێبە وەربگێڕێت، لەگەڵ ئێمە رێك كەوتووە لەكوردستانی نوێ، بەڵام تا ئێستا دەستی پێ نەكردووە، بەڵام ئەو ئەركەی لەسەر شانەو دەیكات.
د.محەمەد سابیر:
زۆر سوپاس، شتێك هەیە تا ئێستا ئەو برەوەی پێ نەدراوە، مام جەلال جگەلەوەی سەركردەیەكی دیاری میللەتەكەمان بوو، كەسایەتێكی دیاری جیهانیش بوو، ئەو بەشداریی زۆری كۆڕو كۆبوونەوەی وڵاتە بیانییەكانی كردووە، لەگەڵ رێكخراوەكان، بەشێكی زۆری ئەو وتارانە بە زمانی ئینگلیزی نووسراوەو بەشێكی زۆری لای من دەستدەكەوێت، هەقە گرنگییەكی پێبدرێت، چونكە ئەوە بیروباوەڕی مام جەلال و یەكێتیی نیشتمانی كوردستان بووە لەو قۆناغە جیاجیایانەدا، من هەر هاوكارییەكتان بووێت ئامادەم.
زوبێر عوسمان:
دەستان خۆشبێت بۆ ئەو كارە جوانانە، یەكەم كە وتارەكانی مامتان پاراستووەو زۆر بەئاسانی تر لە رێگەی ئەم نامیلكەوە خراوەتە بەردەستی خوێنەرانەوە، لەلایەكی تریشەوە وتەكانی جەنابی مام جەلال پەندو ئامۆژگارین بۆ ئێمەی كورد و گەلانی عیراق بەگشتی و ئێمەی یەكێتی بەتایبەتی كە تا دەیان ساڵی تر دەتوانین سوودی لێ ببینیین بۆ رێكخستنی حزبی. ئەزموونی 70 ساڵەی خەباتی مام هەمەلایەنەیە و لەهەموو بوارەكاندا قوتابخانەیە، من پێشتر پرسیارم لەهەڤاڵ ستران كرد ئەو كتێبە بۆ وا بچووكە، وتی تەنها وتارەكانی مامە لە گۆڤاری خاكدا، پێشنیاز دەكەین كە رێبازی مام بخوێنرێت، من لە رابردوودا ئەو قسەیەم كردووە كە وەك گەورە تیۆرسین وەك ئەكادیمست و زانا گەورەكان رێبازی مام بخوێنرێت، بۆ ئێمەی كورد مام گەورەترە لەو هەموو تیۆرسینانە كە هەیە، بۆیە پێویستە مێژووی مام بخوێنرێت و زۆر سوپاس.
ستران عەبدوڵڵا:
برادەران ئەم كتێبە ئەگەر گەورە بكرێت، دەبێت پۆلێن بكرێت، بۆ نمونە وتارەكانی لە گۆڤاری خاك، نووسینەكانی كاتی خۆی كە لە خەبات نووسیویەتی، ئەوەی ئەم كارە دەكات و كۆیان دەكاتەوە، دەبێت بە وردی ئەو كارە بكات.
دووەم ئێمە وەك رۆژنامەنووس، جیاوازیی دەكەین لە نێوان گوتارو وتارەكاندا، بەڵام بۆ ئێمەی رۆژنامەنووس ئەو وتارانەی نووسیویەتی زۆر گرنگە، چونكە ئەزموونی رۆژنامەنووسیشە، مام جەلال لە رابردوودا لەسەر كۆماری كوردستان لە مهاباد- بابەتی نووسیووە، لەو لاشەوە لەسەر ئەمریكای نووسیووە، بۆیە هیوادارین گۆڤاری كانی موراد ئەو ئەركە بگرێتە ئەستۆ كە ئەم مێژووە كۆدەكەنەوە، بۆیە ئەم قسانە دەكەین ئەوەی ئەم كارە دەكات، لە داهاتوودا بەرچاوڕوونی هەبێت.
رەهبەر سەید برایم:
وتارێكی كاك سەڵاح رەشید هەیە كە وتویەتی بەس یەكێتی غەدر لە مام جەلال دەكات، بەڕاستی راست دەكات، دەبوو سەنتەری لێكۆڵینەوە و راگەیاندنی خۆمان كۆنفراسێكی گەورەی بكردایە پێش ئەوەی پڕۆژەكەی مام تەواو ببوایە، لە وڵاتانی جیهانەوە خەڵك بانگهێشت بكرایە، تێبینی خۆیان لەسەر مام جەلال بخستایەتەڕوو، هەرچەندە من داوام لە زانكۆی كۆیە كرد كە كۆنفرانسەكەیان لەسەر مام جەلال بێت بۆ ئەو كارانەی كە كردوویەتی، مام جەلال نەك هەر ئەو وتارانەی كە نووسیویەتی، بەڵكو جێی خۆیەتی ئەو گوتارانەی كە داویەتی بنووسرێنەوە. راستكردنەوەیەكیش بۆ كاك ستران، مامۆستا كەریم ئەحمەد ئێستاش لە كۆیە دەژی، ئەو كە دەركراوە لە حزبی شیوعی، كرێكاریی كردووە، لەماڵی كاكە زیاد پێی وتووە وەرە جوان نییە لەگەڵ ئێمە نان بخۆ، وتویەتی نا من لەگەڵ كرێكارەكان نان دەخۆم.
خاڵێكی تر ئێمە راگەیاندنین، جێی خۆیەتی ساڵی لەدایكبوونی مام جەلال بە رێكی و راستی بنووسرێت، زۆرجار دەنووسرێت 1933یان 1934، بەڵام بەڵگە هەیە مام جەلال لەدایكبووی 1932-ە، ئێستا لە كتێبخانە لە كۆیە نمرەی منداڵی ماوە لێی نووسراوە لەدایكبووی 1932، لەم دواییەدا رەگەزنامەی نوێكردووتەوە هەر لێی نووسراوە 1932، ناسنامەیەكی ئەفسەری ئەومان هەیە لە كەتیبەی دەبابات، هەر نووسراوە 1932 ، بەڕاستی هەقە یەكلایی ببێتەوە، بەڵگەش هەیە ئەوە كاك شێخ ئەشرەف لێرەیە، كە هەم خوشكەزا و هەم ئامۆزایەتی دەزانێت، مام جەلال وتویەتی: من لە زەمانی فلسی سوور لە دایك بووم، فلسی سووریش بە گوێرەی لێكۆڵینەوەكان دەكاتە 1932، جێی خۆیەتی ئەوە یەكلایی بكرێتەوە، چونكە مام جەلال سەركردەیەكی جیهانییە، دەبێت موالیدەكەی بە راستی بنووسرێت و زۆر سوپاس.
ستران عەبدوڵڵا:
مام جەلال لێرە بەو شیوەیە باسی مامۆستا كەریم ئەحمەد دەكات هیچ خیلافێكمان نییە لە گێڕانەوەیەدا.
هیوا حەمید:
جێگای دەستخۆشییە، من شتێكتان بەبیر دەهێنمەوە بەشێكی قسەكانم كاك رەهبەر و كاك زوبیر و كاك سەڵاح كردیان كە وتیان سەنتەرێك دابمەزرێت بۆ مام جەلال كە هەموو بەرهەمەكانی كۆبكرێتەوە، نموونەی ماڵی شای ئێرانم هێناوەتەوە، من رەخنە دەگرم، مام جەلال هی هەمووان بووە، پێویستە مام جەلال، جەلالیزم بخوێنرێت لەناو حزبدا، ئەگەر پەروەردە رێگەش نەدات لەناو پەروەردەدا بخوێنرێت، هەقیش وایە ئەو كتێبە كەمێك گەورەتربێت، چونكە نەیارمان زۆرە، بۆیە تكایە ئەوەی لە مام جەلال نزیكن پەلە بكەن لە كۆكردنەوەی كارەكانی مام.
ستران عەبدوڵڵا:
بۆ ئاگاداریی بەڕێزتان ئەو قسانەی كاك سەڵاح پێشتر باسی كرد، ئێستا بەشێك لە دەزگای ماڵی مام ئەو كارانە دەبێت، ئێمە بەشەكەی خۆمان جێبەجێ دەكەین، كاری رۆژنامەنووسی، كاری رۆژانەیە، هی ئەمڕۆ و داهاتووش گرنگە، ئەوە جواب نییە ئەوە روونكردنەوەیەكە.
كنێر عەبدوڵڵا:
بەڕێزان ئەم كاتەتان باش، بە گرنگی دەزانم هەندێك پێشنیاز بخەمەڕوو كە ئێمە وەك یەكێتیی ژنانی كوردستان شایەتحاڵی ئەوەبین كە من بەو سیفەتەی ئەندامی سەندیكا و سەرنووسەری رۆژنامەكەم، هەموو ئەو وتارانەی لەبۆنە تایبەتەكانی بە ژنان وتراوە، بكرێت بە كتێبی تایبەت، چونكە بەڕاستی لە تیۆری و كردەییەوە سەركردەیەكی دەگمەن و پیاوێكی كوردی دەگمەن بوو كە تێڕوانینی بۆ مەسەلەی ژن و رێكخراوی ژنان لە ئاستێكی زۆر دەگمەندا بوو، بۆیە پێشنیازی ئەوە دەكەم ئەوە كتێبێكی تایبەت و جیاكەرەوە بێت لە هەموو بوارەكانی تری بەڕێز مام جەلال، من وەك نووسەرێك ئامادەم بۆ هەموو هاوكارییەك.
شەهاب عوسمان:
دەستخۆشیتان لێدەكەم، هیوادارم ئەم هەنگاوە ئاراستەیەك بێت بۆ نووسینەوەی پڕۆژەیەكی گەورە، چونكە جەنابی مام جەلال ئەوەندە گەورەیە لەئاستی پڕۆژەیەكی گەورەی نیشتمانی تێڕوانین و خوێندنەوە بۆ بیرو بۆچوون و حیكمەتەكانی بكرێت، من بە شانازییەوە لە قۆناغێكی زۆر گرنگدا كاری رۆژنامەنووسیم لەگەڵ جەنابی مام جەلالدا كردووە، مام جەلال نەك هەر لەسەر ئاستی سیاسی، ئەگەر سەیر بكرێت لە گۆڤاری هەدەفدا بە دوانزە زنجیرە لەسەر ژنان نووسیوێتی، ئەوە كاتی خۆی لەناو عەرەب و فەلەستینیەكاندا دەنگیدایەوە لەسەر ئاستی كوردستان لەگفتوگۆو ئەو قسەیەی لەناو نووسەری كوردستاندا هەبوو، وەڵامەكەی بۆ كەریمی حسامی كە لە نووسەری كوردستاندا بڵاوبۆتەوە. پێموایە كەریمی حسامی باشی پێكاوە، مادەم یادی رۆژنامەگەریی كوردییە با سەلیقەی مام جەلال تەنها لە نووسین-دا كۆنەكەینەوە، مام جەلال پێی وابوو هەموو لاپەڕەیەك لە رۆژنامەكان پەیامی خۆی هەیە، ئێمە ژمارەیەكی شەرارەمان دەركرد لەسەر شەهیدان عەلی عەسكەری و حسێن بابەشێخ یەزیدی و دكتۆر خالید، ئەو لاپەڕەیە ئێستاش هەمە كە خۆم دیزانیم كرد، كاتێك بردم بۆ مام جەلال، من بە عاتفی خۆم وەك كۆمەڵە یادی شەهید ئارامیشمان هێنابووە لاپەڕەكەوە، رەسمی شەهیدەكانم دانابوو، مام جەلال وتی: كوڕم تۆ سەیری مانشێتەكە بكە لەسەر شەهیدان عەلی عەسكەری و حسێن بابەشێخ و دكتۆر خالیدە، شەهید ئارام بهێنە خوارەوە، بۆیە مام جەلال دەیزانی پانتایی هەواڵ چۆنە.
ئەشرەف شەرەف نورەڵڵا:
هەموو كاتێكتان باش، زۆر خۆشحاڵبووم ئێمە زۆر دەمێكە دەڵێین مام جەلال هی هەموو كوردەو من كە ئامۆزایم، شانازیی پێوە دەكەم، هەرهێندەی ئەو تێكۆشەرانە من بەشم بەو پیاوەوەیە، بەڵام ئەو بەشەی پەیوەندیی بە ئێمەوە هەیە، ئەوەیە هیچ هاوڕێ و نووسەرێك كە بابەتێك دەنووسێت، ئێمە بەسەر ناكاتەوە، بۆ نموونە ژیانی تایبەتی مام جەلال، ئەوانە تایبەتن بە بنەماڵەی ئێمە، مام فێری كردووین بنەماڵە تێپەڕێنین و من لە منداڵییەوە لەگەڵ مام بووم، بەریدم بۆ بردووە بۆ تێكۆشەرەكانی ئەو كاتە، لەبەرئەوە من زۆر لە ژیانی تایبەتی مام جەلال دەزانم، مێژووی لەدایكبوونی مام جەلال لای ئێمەیە، مێژووی 1933و پایز لەدایكبووە هەڵەیە، چەند ساڵ لە كەلكان بووە، ئەوە لای ئێمەیە، كەلكان جێگەی لەدایكبوونی مام جەلالە، تائێستا لیپرسراوێك بەسەری نەكردۆتەوە، ئەوە جێگای دەیان شەهیدی تری لایە، وەك براو خوشك و ئامۆزای، من مێژووی بنەماڵەكەم نووسیووە، كورتەیەك لە ژیانی شێخانی تاڵەبانیم نووسیووە، لەوێ ژیانی تایبەتی مام جەلال و خەسڵەتەكانی مام جەلال كە زۆر شتی تایبەتی لای من هەیە، كە من لە هەموویان بەتەمەنترم، هیوادارم لێرە بەداوە ئەم بەستەڵەكە بشكێت، هەریەكێك دەیەوێت بنووسێت لەسەر مام جەلال، جاروبار ئێمە بخوێننەوە، چونكە یادی مام جەلال بەبێ خزمەكانی كەموكورتی دەبێت، تەنانەت لەكتێبی دیداری تەمەندا، لەگەڵ رێزم بۆ كاك سەڵاح كە دەستپێشخەریی كرد ئەو كتێبەی نووسی، ناوی باپیرانمان بەهەڵە نووسراوە، ئەوە بۆ من ئاساییە ناوی باپیرم بەهەڵە بنووسرێت، بەڵام هی مام جەلال نابێت، ناوی مام جەلال، (جەلال حوسامەدین نورەڵڵا نوری عەبدوالغەفور ئەحمەد مەلا مەحمود زەنگەنە) نابێت خەڵك ئەم ناوە وەك خۆی نەزانێت.
شتێكی تر، مام جەلال كاتی خۆی لە مۆسكۆ وتاری داوە بەناوی محەمەد ئەمینەوە، جێی خۆیەتی ئەو وتارانەی كە لەساڵانی پەنجاكانەوە بەناوی جیاجیاوە داویەتی، كۆبكرێنەوەو نووسێنێكی تری بنەماڵەی خاڵوانی و ژیانی تایبەتی بكرێت كە ئێمە دەتوانین قسەی لەسەر بكەین زۆر سوپاس.
ستران عەبدوڵڵا:
برادەران مام جەلال لەساڵی 2000 موحازەرەیەكی پێ وتین لەسەر ئەزموونی رۆژنامەنووسیی، خۆی شتێكی خۆشی گێڕایەوە و وتی: لە رۆژنامەی خەباتدا لە بۆكسی سەرەوە بە بۆنەی لەدایكبوونی شاڵاوی عەلی عەسكەری پیرۆزباییەكمان نووسیبوو لەلاپەرە یەك داماننابوو، بۆ بەیانی مامۆستا برایم ئەحمەد بینی، وتی قەینا پیرۆزبایی لە كاك عەلی بكەین هی خۆمانە، ئەوە كاك عەلی كوڕێكی بووە ئاوهاتان لێكردووە، خۆ ئەگەر مەلا مستەفا كوڕێكیان ببێت، دەبێت بە مانشێت بنووسرێت.
لەتیف حسێن:
زۆر سوپاس، من قسەیەكی جیاوازتر دەكەم، ئێمە دەبێت دەستخۆشی لەهەركەسێك بكەین كە وشەیەكی مام جەلال لەهەر بۆنەیەك وتبێت بنووسرێت، ئێمە پرسیار لەخۆمان بكەین ئەو قسانەی مام جەلال كە وتویەتی، دەبێت ئێمە وەك یەكێتی كۆی بكەینەوە و ئەرشیفی بكەین، یان پرسیار لەخۆمان بكەین پیادەی ئەو شتانە بكەین كە مام جەلال بۆمانی بەجێ هێشتووە؟
ستران عەبدوڵڵا:
برادەران بەیارمەتی با ئەم كۆڕە نەكەین بە نیقاشی سیاسی دەتوانین لە جێگای تر باسی بكەین، برادەران ئێمە لەسەر مام جەلال-ی رۆژنامەنووس قسە دەكەین، مام جەلال-ی پێشمەرگەش نوكتەی گێڕاوەتەوە، بەڵام نوكتەیەكی بواری رۆژنامەنووسی بگێڕەوە، ئێمە باسی مام جەلال -ی نووسەر دەكەین كە مام جەلالێك لە كوێ وتارێكی داوە، ئەگەر بۆ هەر بوارێكی تر بانگ كراین، قسە دەكەین، مام جەلال لە بواری كۆمەڵایەتیش قسەی هەیە.
ژووان ئەحمەد:
سوپاس بۆ كوردستانی نوێ، كارێكی باشە، من پێم باشە ئەو ئەركەی كاك ستران و كوردستانی نوێ گرتویانەتە ئەستۆ، ناوەندی مێژووی یەكێتی ئەو ئەركە و ئەركی تریشی لەسەر شانە بە پڕۆژەیەكی فراوانتر و هەمەلایەنانە تر بیگرێتە ئەستۆ و بیكەن.
خاڵێكی تر ئەوەیە كە برادەران بە سنگێكی فراوانەوە لێم وەربگرن، یەكەم: مەسەلەی بنەماڵە مام جەلال هەرگیز لەگەڵیدا نەبوو، دووەم: مام جەلال لەهەموو تەمەنیدا رقی لەوە بوو باسی جەلالیزم بكرێت، لەبەرئەوە تكایە با ئەوانە دووبارە نەكەینەوە، ئەگەر بمانەوێت مام لەگۆڕەكەیدا شادبێت زۆر سوپاس.
جەواد حەیدەری:
دەستتان خۆشبێت من پێشنیازێكم هەیە، مام جەلال و حزبەكانی رۆژهەڵات، چونكە زۆر شتی مام جەلال لای حزبەكانی رۆژهەڵات هەیەو لە دوای كۆچی ئەو پەیوەندییان ساردبۆتەوە، زۆر شتی نەبیستراو و قسەی نەستەق هەیە، چونكە من لە زۆر سەركردەی حزبەكانی رۆژهەڵاتم بیستووە كە وتویانە مام جەلال لە یەكێتی نەمرد، لە ئێمە مرد، بۆیە كارێكیش بۆ ئەوە بكەن.
هاوار حاجی:
دەستی هەموو لایەك خۆشبێت، من پێشنیازێكم هەیە، ئەگەر بكرێت ئەو كارانەی مام جەلال لە رۆژنامەنووسیدا بكرێتە ئەكادیمی و ئەگەر بتوانن سپۆنسەری بكەن لە زانكۆی سلێمانی وەك دكتۆرایەك، وەك ماستەرێك، بۆئەوەی بكرێتە پڕۆژەیەكی گەورە.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

سەکۆی پایتەخت.. یاداشتکردنی رووداوەکان لە دیدی چالاکێکی رۆژنامەنووسیی و پەرلەمانتار و کادرێکی حزبەوە

لەم دووتوێیە دا ئەگەرچی سەکۆی پایتەخت، پێشتر وەک گۆشەی دوو ...