سەرەکی » چاوپێکه‌وتن » درێژەپێدانی رێبازی مام و بەستنی كۆنگرە لە كاتی خۆیدا

مەحمود حاجی ساڵح:یەكەی نیشتەجێبوون و زەوی بۆ كەسوكاری شەهیدانی شەڕی دژی تیرۆر دابین دەكرێت

درێژەپێدانی رێبازی مام و بەستنی كۆنگرە لە كاتی خۆیدا

مەحمود حاجی ساڵح وەزیری كاروباری شەهیدان‌و ئەنفالكراوان، كە هاوكات كادری پێشكەوتووی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستانە، لە دیدارێكی كوردستانی نوێ-دا تیشكی خستە سەر چەند پرسێكی تایبەت بەكاروباری وەزارەتەكەی، هەروەها پرسی بەستنی چوارەمین كۆنگرەی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان.

دیداری، كوردستانی نوێ

*بەرنامەی هاوكارییەكان بۆ كەسوكاری شەهیدان‌و بریندارانی پێشمەرگە لە شەڕی دژی تیرۆریستانی داعشدا لە چ ئاستێكدایە؟
-تائێستا دۆسێی شەهیدانی شەڕی داعش لە وەزارەتمان تۆمار نەكراوە، بەڵكو هەر لەسەر وەزارەتی پێشمەرگەیە. واتە تائێستا مووچەكانیان لەلایەن وارسەكانیانەوە لە وەزارەتی پێشمەرگە وەردەگیرێت. بەهەمان شێوەش بریندارەكان هەر لە ئەستۆی وەزارەتی پێشمەرگەدان، بەڵام ئێمە لە وەزارەتی كاروباری شەهیدان‌و ئەنفالكراوان ماف‌و ئیمتیازاتی كوڕ‌و كچ‌و هاوسەری شەهیدانی شەڕی داعشمان لە ئەستۆ گرتووە. بەپشت بەستن بە پشتگیریی وەزارەتی پێشمەرگە، مافەكانیان دابین دەكەین لە كرێی خوێندن لە گشت ئاستەكاندا، لەگەڵ چارەسەری نەخۆشی‌و نەشتەرگەریی.

*پێدانی زەوی بە شەهیدانی پێشمەرگە لە شەڕی دژی داعشدا بەكوێ گەیشتووە؟
-ئێمە سەرۆكایەتیی لیژنەیەكی باڵا ئەكەین‌و لەگەڵ هەردوو وەزارەتی ئاوەدانكردنەوە‌و شارەوانی‌و لایەنە پەیوەندیدارەكانی تردا هاوئاهەنگیمان هەیە‌و داوامان لە هەردوو وەزارەت كردووە بۆ دابینكردنی یەكەی نیشتەجێبوون كە هەیانە، هەروەها بۆ تەواوكردنی كارە خزمەتگوزارییەكانیان، لەگەڵ وەزارەتی شارەوانیش بۆ دابینكردنی زەوی. هەركات كارەكانیان تەواو كرد‌و رادەستی وەزارەتمان كرا. راستەوخۆ دەست بە دابەشكردنیان ئەكەین بەسەر وارسەكانی شەهیدانی شەڕی دژی داعشدا.

*چاكسازییەكانی حكومەتی هەرێم لە چ ئاستێكدا دەبینیت؟
-چاكسازییەكانی حكومەت بەشێوەیەكی گشتی بریتییە لە زیادكردنی داهات‌و كەمكردنەوەی خەرجییەكان، كە لە گشت وەزارەت‌و دامودەزگاكاندا كاری باشی لەسەر كراوە. خاڵێكی تریش كەمكردنەوەی پەیكەری وەزارەتەكانە، ئەویش لە زۆر وەزارەت كاری لەسەر كراوە، هەروەها زۆرینەی ئەو بەڕێوەبەرایەتی‌و دامودەزگایانەی لە خانووی كرێدا بوون، ئێستا لە خانووی حكومیدان‌و كرێدان زۆر كەم بۆتەوە.
پڕۆسەی بایۆمەتریش كارئاسانی زۆری لە گشت روویەكەوە هەم بۆ حكومەت‌و هەم بۆ فەرمانبەران‌و مووچەخۆران كردووە‌و ئەو پرۆسەیەش هێشتا بەردەوامە.
لە بواری نەوتیشدا، داهاتی نەوت، خەرجی نەوت، فرۆشتنی نەوت هتد.. ئەویش لیژنەیەكی تایبەت لە سەرۆكایەتیی ئەنجومەنی وەزیران پێكهێنراوە‌و چەند مانگێكە لەگەڵ كۆمپانیایەكی بیانی خەریكی وردبینین. لە زۆر بواری دیكەشدا چاكسازیی بەردەوامە.

*ئێوە وێڕای ئەوەی لە حكومەتی هەرێمدا وەزیرن، كادری پێشكەوتووشن لە یەكێتیدا، رۆڵی یەكێتی لە حكومەتی هەرێمدا چۆن هەڵدەسەنگێنن؟
-وەك كادرێكی دێرینی یەكێتی، لە ماوەی ئەو سێ ساڵ‌و نیوەدا كە دەست بەكار بووین لە حاڵەتێكی نائاسایی بواری ئەمنی و شەڕی داعش. بواری ئابووری، بڕینی بودجە لە حكومەتی فیدراڵەوە. دابەزینی نرخی نەوت‌و ئاوارەیەكی زۆر‌و چەند حاڵەتێكی تر. ناتوانرێت هەڵسەنگاندنێكی واقیعی‌و راست بۆ ئەدای حكومەت‌و ئیش‌و كارەكانی بكرێت، بەڵام ئەوەندەی كرابێت بەرپرسیارێتیمان بەجێنەهێشتووە، هەوڵی جددی‌و دڵسۆزانەمان داوە، بەڵام نەتوانراوە جەماوەری گەلەكەمان بەگشتی رازی بكەین، كە هۆكارەكانمان پێشتر باسكردووە.
ئێمە لە وەزارەتی شەهیدان هەمیشە وەك پارێزەرێك بەدوای ماف‌و ئیمتیازاتی كەسوكاری سەبەرزی شەهیدان‌و ئەنفالكراوان‌و جینۆسایدكراوان‌و زیندانیانی سیاسییەوە بووین‌و بەردەوامیش دەبین. رۆڵی یەكێتی-ش لە حكومەتدا لە چوارچێوەی كارەكانی جێگری سەرۆكی حكومەت‌و وەزیرەكان‌و دامودەزگاكانی خوارەوەدا رەنگ دەداتەوە. ئەوەندەی كرابێت لە سنووری یاسا‌و رێنماییەكاندا بەدڵنیاییەوە كەمتەرخەمی نەكراوە‌و بەباشی هەڵئەسەنگێنین، بەڵام پێویستە هەمیشە رەچاوی هەلومەرجی سیاسی حوكمڕانی هاوسەنگ (دارایی) كابینەی هەشتەم لەگەڵ كابینەی حەوتەم‌و پێشووتردا بكرێت، پاشان هەڵسەنگاندنێكی واقیعیانە بكرێت.

*یەكێتی حزبی شەهیدانەو رەوتێكی دوورو درێژی خەباتی هەیە، ئایا چی بكەین بۆئەوەی یەكێتی لەم قۆناغەشدا رۆڵی خەباتگێڕانەی خۆی بگێڕێت؟
-یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بەحزبی شەهیدان ناسراوە، هەزارەها لە رۆڵەكانی گەلەكەمان بەڕێبازی (ی.ن.ك)و لەپێناوی رەوایی كێشەی گەلەكەماندا بوونەتە قوربانیی، لە شاخ، لە شار، سێدارە، لە زیندانەكان، ئەنفال، كیمیاباران، راپەڕینەكان، كۆڕەوو هتد.
گەل‌و هەرێمەكەمان بەگشتی‌و یەكێتییەكەشمان بەتایبەتی، بەقۆناغێكی هەستیار‌و پڕ لە كێشمەكێشی ناوخۆیی‌و ناوچەییدا تێپەڕ دەبێت.
لێرەدا دەمەوێت بە راشكاوی باس لە قۆناغی تایبەت‌و پڕ كێشەی یەكێتی دوای (مام) بكەم، كە بەداخێكی زۆرەوە نەتوانراوە ئامانجی شەهیدەكان‌و ئاواتی كەسوكارەكانیان بەتەواوی بەدیبهێنرێت.
كێشە جۆراوجۆرەكان زۆرن، ئەوەی پێویستە‌و لەسەرمانە‌و ئەركمانە. ون نەكردنی رێبازی (مام)ە‌و ئەركی تەواو لەسەر كادرە دڵسۆزەكان لە گشت بوارەكانی رێكخراوەیی، رێكخراوە دیموكراتییەكان، پێشمەرگە دلێرەكان، رێكخستنە هەمیشە بەشمەینەتەكان، زیندانیانی سیاسی، كەسوكاری سەربەرزی شەهیدان‌و ئەنفالكراوان، هتد. كۆمەڵە‌و رێكخراوە جیاجیاكانی ژنان، خوێندكاران‌و لاوان، هەموومان بەشێوەیەكی كرداری‌و مەیدانی دەنگ هەڵبڕین‌و بڵێین بەڵێ بۆ چوارەمین كۆنگرە، بەڵێ بۆ كۆنگرەیەكی ئاسایی، بەڵێ بۆ بونیادنانەوە‌و نوێبوونەوەی یەكێتی لە گشت بوارەكانی سەركردایەتی، رێكخراوەیی، سیاسی، ستراتیژی، هتد، هەروەك بوار بدرێت یەكێتی هی هەمووان بێت‌و بۆ هەمووان بێت.

* زۆر باسی كۆنگرەی تازە دەكرێت بە ڕای ئێوە چی پێویستە بۆ كۆنگرە؟
كۆنگرە، وێستگەیەكی گرنگ‌و پێویستی هەر حزب‌و رێكخراوێكە، كۆنگرە پێناسە‌و شوناسی حزبە، كۆنگرە لە مەحەكدانی بەرنامە‌و پەیڕەوو هێڵە گشتی‌و تایبەتییەكانی حزبە. لە كۆنگرەوە حزب هەڵسەنگاندنی بۆ دەكرێت، كۆنگرە شوێنی سزایە بۆ ئەو كەسانەی سەرڕاست نەبوون بەرانبەر بەرنامە‌و پەیڕەوی حزب، لەهەمانكاتیشدا شوێنی پاداشتە بۆ ئەو هەڤاڵانەی راستگۆ‌و دڵسۆز‌و بەئەمەك بوون بۆ گەل‌و بۆ حزب. بۆیە چەند هەوا بۆ زیندەوەران پێویستە، بەستنی كۆنگرەش لە ساتی خۆیدا ئەوەندە بۆ حزب پێویستە.
*كۆنگرەی یەكێتی چۆن بێت؟ چی بكەین؟
-بەڕای من بۆ كۆنگرە پێویستە ئەم خاڵانە رەچاو بكرێت:
1-تا مانگی شوباتی 2018 ببەسترێت.
2-كۆنگرەیەكی ئاسایی بێت، با هەموو هەڤاڵان ئەوانەی بەشدار ئەبن. ئازادانە راو سەرنج‌و پێشنیازەكانیان بگەیەنن.
3-لە هەموو ئۆرگانەكاندا فشار دروست بكرێت بۆ بەستنی چوارەمین كۆنگرە.
4-لیژنەی ئامادەكاریی، كارەكانی تەواو بكات كە پێشتر كاریان كردووە.
5-یەكێتی لەسەر پەیكەر‌و فۆرمێكی نوێ بۆ سەردەمێكی نوێ رێكبخرێتەوە.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

عومه‌ر ئۆسێ‌: سیاسه‌تی شۆڤینی له ‌سوریا هەیە، بڵام نه‌گه‌یشتۆته‌ پاكتاوی ره‌گه‌زی

له‌چوارچێوه‌ی‌ دیداری شامدا، زنجیره‌یه‌ك چاوپێكه‌وتن و دیداری سیاسی و مێژوویی ...