سەرەکی » راپۆرت » داهاتووی‌ سه‌رمایه‌داریی‌و چۆنێتی‌ كۆتاییهاتنی‌ هه‌ژاری‌

داهاتووی‌ سه‌رمایه‌داریی‌و چۆنێتی‌ كۆتاییهاتنی‌ هه‌ژاری‌

ئا: كورده‌وان محه‌مه‌د سه‌عید

سه‌رمایه‌داریی له‌ سه‌ده‌ی‌ هه‌ژده‌وه‌ سه‌ری‌ هه‌ڵدا‌و له‌ سه‌ده‌ی‌ نۆزده‌دا بووه‌ سیستمێكی‌ باڵكێش‌و له‌ ده‌سه‌ی‌ بیسته‌مدا خۆی‌ سه‌پاند به‌سه‌ر جیهاندا، گرێبه‌ستێكی‌ فاوستیانه‌ بوو، كڕینی‌ سامان‌و ئازادی‌ به‌ مایه‌ی‌ سه‌قامگیریی‌و نه‌ریت‌و كۆمه‌ڵگه‌، به‌ڵام گرێبه‌ستێكی‌ هێنده‌ سه‌رنجڕاكێش بوو كه‌ تا ئێستاش زۆر وڵات خوازیارن ئیمزای‌ بكه‌ن، هه‌ر ئه‌مه‌ش وای‌ كرد ئایدیۆلۆژیا ركابه‌ره‌كانی‌ خۆی‌ جێبهێڵێت‌و پێشیان بكه‌وێت، بیرمان نه‌چێ ئه‌م سیستمه‌ش عه‌یب‌و عاری‌ تایبه‌ت به‌خۆی‌ هه‌یه‌، به‌ڵام له‌گه‌ڵ هه‌موو عه‌یب‌و عاره‌كانیشیدا تا ئێستا ئه‌گه‌ری‌ هاتنه‌ كایه‌ی‌ سیستمێكی‌ دیكه‌ی‌ له‌مه‌ باشتر ته‌نیا قسه‌یه‌‌و هیچی‌ دیكه‌.
ئه‌بیجیت بانێرجی‌‌و ئیسته‌ر دۆفلو كه‌ خه‌ڵاتی‌ نۆبڵی‌ ساڵی‌ 2019یان وه‌رگرت بۆ زانستی‌ ئابووری‌، له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵێك زانای‌ دیكه‌ی‌ بواره‌كه‌ باس له‌ داهاتووی‌ سیستمی‌ سه‌رمایه‌داری‌ ده‌كه‌ن‌و بابه‌ته‌كه‌ش له‌ گۆڤاری‌ فۆرین ئه‌فێرزی‌ ئه‌مریكادا بڵاو كراوه‌ته‌وه‌.
ئه‌بیجیت‌و دۆفلو پێیان وایه‌ سیستمی‌ سه‌رمایه‌داری‌ له‌ ماوه‌ی‌ 50 ساڵی‌ رابردوودا ژماره‌یه‌كی‌ زۆر خه‌ڵكی‌ له‌ چڕنوكی‌ هه‌ژاری‌ رزگار كردووه‌، به‌ تایبه‌تی‌ له‌ چین‌و هیندستان، به‌ڵام كه‌س نه‌یتوانیوه‌ به‌ڵگه‌ بهێنێت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی‌ سه‌ركه‌وتنی‌ ته‌واوی‌ به‌ده‌ست هێنابێت.
جۆزێف ستیگلیتز‌و تود توكه‌ر‌و گابرێل زوكمان له‌و باوه‌ڕه‌دان سه‌رمایه‌داری‌ تووشی‌ قه‌یران بووه‌، ئه‌ویش به‌هۆی‌ كه‌میی داهاته‌وه‌، ئه‌و كه‌مییه‌ش به‌وه‌ دروست بووه‌ كه‌ ده‌سته‌بژێری‌ پلۆتۆكراسی‌ وڵاتان یاری‌ به‌ ده‌وڵه‌ته‌كان ده‌كات له‌ پێناو به‌رژه‌وه‌ندی‌ خۆی‌، چونكه‌ ده‌سه‌ڵاتی‌ پلۆتۆكراسی‌ كار له‌سه‌ر كه‌ڵه‌كه‌ كردنی‌ سامان بۆ خۆی‌‌و برسی‌ كردنی‌ حكومه‌ت ده‌كات، ئابووریناسانیش بۆ چاره‌سه‌ری‌ ئه‌م كێشه‌یه‌ پێشنیاز ده‌كه‌ن رێژه‌ی‌ باج له‌سه‌ر ده‌وڵه‌مه‌نده‌كان زیاد بكرێت.
هه‌ر له‌ باره‌ی‌ قه‌یرانی‌ سه‌رمایه‌دارییه‌وه‌ میتا فانبوله‌ توندتر قسه‌ ده‌كات‌و ئه‌و پێی‌ وایه‌ پاشه‌كشه‌ی‌ داهات‌و چڕبوونه‌وه‌ی‌ سامان له‌ شوێنێكدا‌و ئه‌و هه‌موو كاره‌ساته‌ سروشتیانه‌ به‌ڵگه‌ی‌ ئه‌وه‌ن كه‌ سه‌رمایه‌داریی گه‌یشتۆته‌ كۆتایی‌و پێویستمان به‌ سیستمێكی‌ ئابووری‌ نوێ ده‌بێت. جێری‌ موله‌ر باس له‌وه‌ ده‌كات كه‌ دوو سه‌ده‌و نیوه‌ ده‌مانه‌وێ له‌وه‌ تێبگه‌ین لایه‌نه‌ باشه‌كانی‌ بازاڕی‌ سه‌رمایه‌داری‌ چۆن به‌ ده‌ست بهێنین به‌و مه‌رجه‌ی‌ خۆ له‌ لایه‌نه‌ خراپه‌كانی‌ بپارێزین. ئه‌وه‌ش كه‌ روون‌و ئاشكرایه‌ هه‌تا زیاتر ئه‌م سیستمه‌ خزمه‌ت به‌و كه‌سانه‌ بكات كه‌ له‌سه‌ری‌ سه‌ره‌وه‌ دانیشتوون، زیاتر تووشی‌ كێشه‌ ده‌بێت له‌ پاراستنی‌ شه‌رعیه‌تی‌ دیموكراسیدا.
له‌ مێژووی‌ مرۆڤایه‌تیدا هه‌ر وا بووه‌ هه‌ر سیستمێكی‌ ئایدیۆلۆژی‌ جا ئایینی‌ بێت، سیاسی‌ یان ئابووری‌ سه‌ركه‌وتبێت، له‌ ناوخۆیدا دووبه‌ره‌كی‌ تێكه‌وتووه‌، ئایینی‌ مه‌سیحی‌ له‌ ئه‌وروپا بوو به‌ دوو به‌شی‌ سه‌ره‌كییه‌وه‌، ئایینی‌ ئیسلام شیعه‌‌و سوننه‌ی‌ لێ كه‌وته‌وه‌، كۆمۆنیزمیش به‌ هه‌مان شێوه‌ ناجێگیریی تێكه‌وت، سه‌رمایه‌داریش له‌و دیارده‌یه‌ قوتاری‌ نابێت، ئه‌وه‌تا ئێستا دوو نموونه‌ی‌ جیای‌ هه‌یه‌ كه‌ له‌ رووی‌ سیاسی‌‌و ئابووری‌‌و كۆمه‌ڵایه‌تیشه‌وه‌ جیاوازییان هه‌یه‌، یه‌كه‌میان ئابووری‌ لیبراڵی‌ كه‌ ئه‌مریكا پێشڕه‌ویی ده‌كات‌و ئابووری‌ سیاسی‌ كه‌ چین پێشڕه‌ویه‌تی‌.
له‌ ساڵی‌ 1978دا چین 100%ی‌ داهاته‌كه‌ی‌ له‌ كه‌رتی‌ گشتییه‌وه‌ بوو، به‌ڵام ئێستا ئه‌و رێژیه‌ كه‌م بۆته‌وه‌ بۆ 20%‌و زۆربه‌ی‌ داهات‌و به‌رهه‌می‌ له‌ كه‌رتی‌ تایبه‌ته‌وه‌یه‌، ئازادی‌ به‌رهه‌مهێنانی‌ داوه‌ته‌ كۆمپانیاكان‌و نرخی‌ كاڵاش به‌سه‌ر كۆمپانیاكاندا ناسه‌پێنێت.
سه‌رمایه‌داری‌ لیبرالی كۆمه‌ڵێك تایبه‌تمه‌ندی‌ هه‌یه‌، كه‌ گرنگترینیان دیموكراسی‌‌و سه‌روه‌ری‌ یاسایه‌، هه‌ر یه‌كه‌یان رۆڵی‌ خۆی‌ هه‌یه‌ له‌ هاندانی‌ خێراكردنی‌ گه‌شه‌ی‌ ئابووری‌‌و هاندانی‌ داهێنان‌و بزاوتی‌ كۆمه‌ڵایه‌تی‌، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ئه‌م سیستمه‌ رووبه‌ڕووی‌ ئاسته‌نگی‌ گه‌وره‌ ده‌بێته‌وه‌، بۆ نموونه‌ ده‌ركه‌وتنی‌ چینێكی‌ باڵای‌ سه‌رمایه‌دار كه‌ هه‌ر خۆی‌ ته‌مه‌نی‌ خۆی‌ درێژ ده‌كاته‌وه‌‌و له‌ هه‌مان كاتدا جیاوازی‌ چینایه‌تی‌ هێنده‌ی‌ دیكه‌ زه‌ق ده‌كاته‌وه‌، ئه‌م دوو دیارده‌یه‌ش ده‌بنه‌ هه‌ڕه‌شه‌ بۆ خودی‌ سیستمی‌ سه‌رمایه‌داری‌ لیبراڵی‌.
یه‌كێك له‌و گۆڕانكارییانه‌ی‌ به‌سه‌ر هه‌ژموونی‌ سیستمی‌ سه‌رمایه‌داریدا هاتووه‌، مه‌له‌سه‌ری‌ هاوسه‌نگی‌ هێزی‌ ئابوورییه‌ له‌ نێوان خۆرئاوا‌و ئاسیادا، له‌ سه‌ره‌تای‌ شۆڕشی‌ پیشه‌سازییه‌وه‌ تا ئێستا یه‌كه‌م جاره‌ ئاستی‌ داهاتی‌ خۆرئاوا‌و ئاسیا لێك نزیك ببنه‌وه‌، ساڵی‌ 1970 خۆرئاوا 56%ی‌ كۆی‌ گشتی‌ داهاتی‌ ئابووری‌ جیهانی‌ هه‌بوو، به‌ڵام ئاسیا به‌ ژاپۆنیشه‌وه‌ ته‌نیا 19%ی‌ داهاتی‌ جیهانی‌ هه‌بوو، به‌ڵام ئه‌مڕۆ زۆر لێك نزیكن‌و رێژه‌كه‌ بۆته‌ 37%‌و 43% له‌مه‌شیاندا به‌شێكی‌ زۆری‌ پێشكه‌وتنه‌كه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ چین‌و هیندستان.
ئه‌م سیستمه‌ی‌ ئێستای‌ سه‌رمایه‌داری‌ ده‌سته‌بژێرێكی‌ فره‌ ره‌نگتری‌ هێنایه‌ ئاراوه‌، له‌ هه‌مان كاتدا جاوازی‌ چینایه‌تی‌ قوڵتر كرده‌وه‌‌و ئه‌ویش له‌ پشت په‌رده‌ی‌ لێهاتووییدا، هه‌ركه‌س لێهاتوو بوو سه‌رمایه‌ بۆ خۆی‌ پێكه‌وه‌ ده‌نێت، له‌به‌رئ ئه‌وه‌ ئێستا زۆرێك له‌ سه‌رمایه‌داره‌كان شانازی‌ به‌وه‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ خۆیان خۆیان پێگه‌یاندووه‌، بۆ نموونه‌ له‌ ئه‌مریكا ئه‌و ده‌سته‌بژێره‌ جیاوازییان ئه‌وه‌نده‌ زۆره‌ له‌گه‌ڵ خه‌ڵكی‌ دیكه‌دا كه‌ 90%ی‌ قه‌باره‌ داراییه‌كان لای‌ ئه‌وانه‌ كۆبۆته‌وه‌، به‌ڵام هه‌موویان خوێندنی‌ باشیان ته‌واو كردووه‌‌و كار ده‌كه‌ن‌و پێشیان وایه‌ شایسته‌ی‌ ئه‌و سه‌روه‌ت‌و سامانه‌ن.
ئه‌م ده‌سته‌بژێره‌ كار له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌كات كه‌ هه‌ژموونی‌ سیاسی‌ خۆی‌ بسه‌پێنێت، له‌ رێگه‌ی‌ په‌روه‌رده‌ كردنی‌ رۆڵه‌كانیانه‌وه‌ كارێك ده‌كه‌ن، نه‌ك هه‌ر خۆیان به‌ڵكو نه‌وه‌ی‌ داهاتووشیان له‌ ئاستی‌ باڵا‌و له‌ لوتكه‌دا بمێننه‌وه‌، كارێكی‌ وا ده‌كه‌ن به‌رده‌وام هه‌ر له‌ رێزی‌ ده‌سته‌بژێره‌كه‌دا بمێننه‌وه‌، له‌ رێگه‌ی‌ هه‌ژموونی‌ سیاسییانه‌وه‌ كاریگه‌ری‌ له‌سه‌ر هه‌ڵبژاردنه‌كان‌و سه‌نته‌ره‌ هزری‌‌و فیكرییه‌كان‌و زانكۆكان هه‌بێت، به‌و شێوه‌یه‌ش مانه‌وه‌یان مسۆگه‌ر ده‌كه‌ن‌و هه‌ر خۆیان رێساكانی‌ میراتی‌ دارایی داده‌نێن، ئه‌مه‌ش وا ده‌كات سه‌رمایه‌كه‌یان نه‌وه‌ بۆ نه‌وه‌ بگوازرێته‌وه‌‌و خۆدی‌ چینی‌ ده‌سه‌ڵاتدار وه‌ك ئه‌وه‌ وایه‌ خۆی‌ كۆپی‌ بكاته‌وه‌.
جیهانگیریی وه‌ك نوێترین ده‌ركه‌وته‌‌و ده‌رهاویشته‌ی‌ سه‌رمایه‌داریی ئه‌ژمار ده‌كرێت، هه‌ر له‌ رێگه‌ی‌ جیهانگیرییه‌وه‌ كۆمپانیاكان سنوور‌و ره‌گه‌ز‌و نه‌ته‌وه‌یان تێپه‌ڕاند، به‌ڵام ئه‌م دیارده‌یه‌ش دیسان درزی‌ تێكه‌وت، هۆكاره‌كه‌یشی‌ ئه‌وه‌ بوو به‌شێك له‌ كۆمه‌ڵگه‌ سوودمه‌ند نه‌بوون له‌و جیهانگیرییه‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌ پێیان وابوو كۆچ‌و بازرگانی‌ جیهانی‌ هۆكاری‌ سه‌ره‌كی‌ نه‌هامه‌تییه‌كانیانه‌، زیانێكی‌ تری‌ جیهانگیریی ئه‌وه‌ بوو كه‌ له‌ ساڵانی‌ حه‌فتاكانی‌ سه‌ده‌ی‌ رابردوودا كۆمه‌ڵگه‌كانی‌ جیهانی‌ سێیه‌می‌ له‌به‌ر یه‌ك هه‌ڵوه‌شاند، بۆ نموونه‌ وڵاتانی‌ وه‌ك به‌رازیل‌و نایجیریا‌و توركیا، كاتێك بۆرژوازییه‌كه‌یان په‌یوه‌ست بوو به‌ سیستمی‌ ئابووری‌ جیهانییه‌وه‌، زۆربه‌ی‌ ناوچه‌ دووره‌ ده‌سته‌كانیان به‌ دواكه‌وتوویی مایه‌وه‌، ئه‌م په‌تایه‌ وڵاتانی‌ باكووری‌ جیهانیشی‌ گرته‌وه‌.
له‌ هه‌نگاونان به‌ره‌و پێشه‌وه‌، وڵاتانی‌ وه‌ك چین‌و هیندستان تا ئێستا باشیان هێناوه‌، به‌ڵام له‌مه‌ودوا كێشه‌ی‌ دابه‌زینی‌ گه‌شه‌ی‌ ئابووری‌ به‌رده‌وامیان ده‌بێت، پسپۆڕان ده‌ڵێن: خاوبوونه‌وه‌ی‌ گه‌شه‌ی‌ ئابووری‌ له‌ چین وا ده‌كات 35ی‌ ساڵی‌ پێ بچێت تا ئاستی‌ داهاتی‌ تاكی‌ ده‌گاته‌ ئاستی‌ داهاتی‌ تاك له‌ ئه‌مریكا، به‌ گوێره‌ی‌ ئاماری‌ سندوقی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ نه‌ختیش تا ساڵی‌ 2024 رێژه‌ی‌ گه‌شه‌ی‌ ئابووری‌ چین كه‌م ده‌بێته‌وه‌ بۆ 5,5%.
له‌ هیندستانیش له‌ ساڵی‌ 2002وه‌ گه‌شه‌ی‌ ئابووری‌ روو له‌ هه‌ڵكشان بوو، به‌ڵام ئه‌م جۆره‌ گه‌شه‌ كردنه‌ ناكرێ تا سه‌ر به‌رده‌وام بێت‌و به‌ گوێره‌ی‌ سندوقی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ نه‌خت له‌م دواییانه‌دا ئابووری‌ هیندستانیش روو له‌ سستییه‌.
پاشه‌كشه‌ی‌ ده‌سهاتی‌ نێوخۆیی له‌ چین‌و هیندستان ئه‌گه‌ری‌ زۆره‌، به‌ڵام هه‌واڵه‌ خۆشه‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌ ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر گه‌شه‌ی‌ ئابووریش نه‌بێت، ده‌رفه‌تی‌ به‌ره‌وپێشچوون هه‌یه‌، ره‌نگه‌ خاوه‌ن بڕیاره‌كان له‌ سیاسه‌تی‌ ئابووریدا پێویستیان به‌وه‌ بێت وه‌بیریان بێنینه‌وه‌ كه‌ به‌رزكردنه‌وه‌ی‌ ده‌ستهاتی‌ نێوخۆیی ئامانج نییه‌ به‌ڵكو ئامرازه‌، ئامرازێكی‌ كه‌میش نییه‌، چونكه‌ ده‌بێته‌ هۆی‌ ره‌خساندنی‌ هه‌لی‌ كار‌و به‌رزكردنه‌وه‌ی‌ كرێ‌و زیاد كردنی‌ بودجه‌ به‌ جۆرێك كه‌ حكومه‌ته‌كان توانای‌ دووباره‌ دابه‌شكردنه‌وه‌یان هه‌بێت، كه‌واته‌ ئامانجی‌ كۆتایی باشتر كردنی‌ ژیان‌و گوزه‌رانه‌ بۆ ئه‌وانه‌ی‌ له‌ خراپترین دۆخدا ده‌ژین.
باشتر كردنی‌ ژیانیش ته‌نیا ئه‌وه‌ نییه‌ مرۆڤ ببێته‌ به‌كاربه‌رێكی‌ كاراتر، هه‌رچه‌نده‌ به‌شێكی‌ وایه‌، به‌ڵام زۆرینه‌ی‌ مرۆڤ به‌ تایبه‌تیش هه‌ژاران ده‌یانه‌وێ بگه‌نه‌ ئاستێك رێزیان لێ بگیرێت‌و به‌هایان هه‌بێت، ده‌یانه‌وێ باوك‌و دایكیان ته‌ندروستییان باش بێت‌و منداڵه‌كانیان په‌روه‌رده‌یه‌كی‌ باشیان هه‌بێت، هه‌روه‌ها خوازیارن گوێ له‌ ده‌نگیان بگیرێت‌و له‌ توانایاندا هه‌بێت دوای‌ خه‌ونه‌كانی‌ خۆیان بكه‌ون، به‌رزبوونه‌وه‌ی‌ تێكڕای‌ داهاتی‌ ناوخۆییش یارمه‌تی‌ هاتنه‌دی‌ هه‌موو ئه‌و داواكاریانه‌ ده‌دات.
له‌ كۆتاییدا ئه‌وه‌مان زانی‌ كه‌ مه‌ترسی‌ جیاوازی‌ چینایه‌تی‌ كه‌ سه‌رمایه‌داری‌ دروستی‌ ده‌كات به‌و راده‌یه‌ش گه‌وره‌ نییه‌ كه‌ لێی‌ ده‌ترساین، چونكه‌ له‌گه‌ڵ دروست كردنی‌ ئه‌و جیاوازییه‌شدا، هه‌ر به‌هۆی‌ سه‌رمایه‌دارییه‌وه‌ له‌ ساڵی‌ 1980وه‌ تا 2016 رێژه‌ی‌ ئه‌و كه‌سانه‌ی‌ له‌ هه‌ژارییه‌كی‌ توند رزگاریان بووه‌‌و گه‌یشتوون به‌وه‌ی‌ ساڵانه‌ داهاتیان مامناوه‌ند بێت له‌ سه‌ر ئاستی‌ جیهان 50%یه‌. ئێستاش كێشه‌كه‌ له‌ گه‌شه‌ی‌ ئابووریدا چڕ بۆته‌وه‌، گه‌شه‌ی‌ ئابووریش هێنده‌ ئاڵۆزه‌ كه‌س نازانێ كه‌ی‌ روو ده‌دات له‌ وڵاتێكی‌ دیاریكراودا، به‌ڵام ئه‌وه‌یان زانراوه‌ هه‌ژاران بۆ ئه‌وه‌ی‌ بگه‌نه‌ شه‌مه‌ندۆفێری‌ گه‌شه‌ی‌ ئابوورییه‌كه‌ پێویسته‌ لانیكه‌م ته‌ندروستییه‌كی‌ باشیان هه‌بێت‌و توانای‌ خوێندن‌و نووسینیان هه‌بێت‌و توانای‌ بیركردنه‌وه‌یان هه‌بێت له‌ داهاتووی‌ خۆیان، رێكه‌وتیش نییه‌ وڵاتانی‌ كۆمۆنیستی‌ وه‌ك چین به‌ نموونه‌ رێچكه‌ی‌ وه‌به‌رهێنانی‌ مرۆیی گرته‌به‌ر.
بۆ وڵاتێكی‌ وه‌ك هیندستانیش بۆ ئه‌وه‌ی‌ گه‌شه‌ بكات، پێویسته‌ ئاستی‌ ژیان‌و گوزه‌رانی‌ هاووڵاتیانی‌ خۆی‌ به‌رز بكاته‌وه‌، ئه‌ویش له‌ رێگه‌ی‌ به‌كارهێنانی‌ باشتری‌ سه‌رچاوه‌ ناوخۆییه‌كانییه‌وه‌ وه‌ك، وه‌به‌رهێنان له‌ كه‌رتی‌ په‌ره‌وه‌رده‌‌و چاودێری‌ ته‌ندروستیدا، باشتر كردن‌و كاراتر كردنی‌ دادگاكان‌و بانكه‌كانی‌، بنیاتنانی‌ رێگه‌‌و بانی‌ باشت‌و دروست كردنی‌ شاری‌ باشتر‌و شاسته‌تر بۆ ژیانی‌ هاووڵاتیانی‌. ئه‌مه‌ بۆ هیندستان وایه‌، به‌ڵام هه‌مان بابه‌ت به‌سه‌ر وڵاتانی‌ ده‌وڵه‌مه‌ندیشدا جێبه‌جێ ده‌بێت.
كه‌واته‌ به‌دیهێنانی‌ گه‌شه‌ی‌ ئابووری‌ رێگه‌چاره‌یه‌كی‌ جادووگه‌رانه‌ی‌ نییه‌، ته‌نیا شتێك كه‌ وڵاتان بیری‌ لێ بكه‌نه‌وه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ده‌بێ ژیانی‌ هه‌ژاران باشتر بكه‌ن‌و ده‌بێ خاگی‌ گرنگی‌ پێدانیان له‌سه‌ر باشتر كردنی‌ ژیانی‌ مرۆڤ چڕ بكه‌نه‌وه‌.

مجله‌ فورین أفیرز الامریكیه‌

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*