سەرەکی » وتار » د.به‌ختیار شاوه‌یس‌ » بودجەی عیراق لە ئەنجومەنی نوێنەرانپەڕە 23

سه‌كۆی پایته‌خت

بودجەی عیراق لە ئەنجومەنی نوێنەران

60
بەکەشێکی توند و پڕ لەهێنان و بەردەوە، دانیشتنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق دەستیپێکردەوە کەبووە هۆی ئەوەی یەکەم دانیشتن رێژەی یاسایی نەبێت و دوابخرێت. پرۆژە یاسای بودجەی عیراق بۆساڵی ٢٠١٨ سەرچاوەی کەلەئێستادا لەپەرلەمانە کۆکەرەوەی دەنگە نارەزاییەکانی فراکسیۆنەکانی کوردی و سونی و بەشێکی کەم لەشیعەکانە ،بەشێوەیەک دەتوانین ئاماژە بەوە بکەین کە لەدوای ساڵی ٢٠٠٣ ەوە هیچ پرۆژە یاسایەکی بودجە، بەهێندەی ئەمە خاڵی نێگەتیڤی تیانەبوە، بۆ هەرێمی کوردستان و بەهێندەی ئەم پرۆژەیە شوێنی نارەزایەتی و دردۆنگی نەبوە بۆ سونە کەدەکرێت لەپوختەیەکدا تیشکی بۆ بهاوین، بەم شێوەیە‌ی خواره‌وه‌.
یەکەم/ لەروانگەی ئێمەی نوێنەرانی کوردەوە
پرۆژەیاسای بودجەی ٢٠١٨ تێکئاڵاوە لەبڕگەی نادەستووریی و نایاسایی و ناواقعی و دەرچوون لە بنەمای تەوافوق کەلەدوا وێستگەیدا هەمویان دەبنە اجحاف بەمافەکانی خەڵکی کوردستان ، چونکە:
١ـ بەبێ ئەنجامدانی هیچ سەرژمێریەکی زانستی پشکی هەرێمی کوردستان کەمکراوەتەوە بۆ ٪.12.67. لەکاتێکدا بەپێی رێکەوتن و تەوافوقی سیاسی ٪١٧ دانراوە تائەوکاتە کە سەرژمێریەکی گشتی پاک و دروست لەعیراقدا دەکرێت، کەبەپێی ئەم پرۆژەی بودجە بێت دانیشتوانی هەرێمی کوردستان لەماوەی چواردە ساڵدا ٪4.33. کەمیکردوە کەئەمە لەگەڵ مەنتق و عەقڵ ناگونجێت.
٢ـ دەستەواژەی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستانی تیایە ، لەکاتێکدا بەهیچ شێوەیەک دەستوور دەستەواژەی لەم چەشنەی تیانیە بەڵکو دەڵێت هەرێمی کوردستان یان حکومەتی هەرێمی کوردستان.
٣ـ کەمکردنەوەی نائینسافانە لەپشکی هەرێم لە شایستەداراییەکانی جوتیارانی هەرێمی کوردستان و بەشەدەرمان و ئەوبەشەی هەرێم لەقەرزی نێودەوڵەتی ، ئەمەسەرباری پشکی پێشمەرگە.
دووەم / لەروانگەی سونەکانەوە
پرۆژەیاسای بودجە بۆشاییەکی گەورەی تیایە سەبارەت بە میکانیزمی گەڕانەوەی ئاوارەکان و دابینکردنی پارەی پێویست بۆ ئاوەدانکردنەوەی ناوچەکانیان و دەستپێکردنەوەی ژیان لەپارێزگاکانی موسڵ و نەینەواوسەلاحەدین کەبەهۆی هێرشی تیرۆریستانی داعشەوە خاپوور و وێران بوون.
سێهه‌م/ هەرچی پەیوەندی بەشیعەکانەوە هەیە، نزیکەی ٣٥ پەرلەمانتاری شیعی پارێزگاکانی بەسرەو عەممارە ئامادە نین دەنگ بەم پرۆژە یاسایە بدەن بەهۆی کێشەی بودجەی پترۆدۆلارەوە کەپێیان وایە ناحەقی بەرامبەربە دانیشتوانیان دەکرێت.
هەموو تێبینی و پارێزبەندیەکانی سەرەوەی زۆربەی فراکسیۆنەکان وایکرد کە ئەنجومەنی نوێنەران گفتوگۆی تایبەت بەپرۆژە یاسای بودجە هەڵپەسرێت و بیبەستێتەوە بە هاتنی حیدر عبادی سەرۆک وەزیران بۆ پەرلەمان و دۆزینەوەی دەرچەیەک بۆ ئەم مەسەلەیەو گەشتنەرێککەوتن ، ئەگەر نا زۆربەی ئاماژەکان بۆ ئەوە دەچن کە ئەمساڵ حکومەتی عیراق یاسای تایبەت بە بودجەی نەبێت و بگەڕێتەوە بۆ بودجەی ساڵی رابردوو و بەشێوەی ١/١٢ کار بکات کەلەمەشدا تەنها دەتوانێت پارە بۆ فەرمانبەران خەرج بکات و لەدواجاردا هاوکاتی ململانێکانی هەڵبژاردن ، دەبێتە ئاستەنگێکی تری بواری دارایی لەبەردەم عەبادی.
جیا لەوەی کە ساماڵێک ئاسمانی پەیوەندیەکانی هەردوو حکومەتی هەرێم و حکومەتی ئیتیحادی گرتوەتەوە، بەڵام لەئەگەری تێپەڕاندنی پرۆژەکە بەزۆرینەی سیاسی کەلەدوای ریفراندۆمەوە زۆرجار ئەمەدەکرێت، ئێمەی نوێنەرانی کورد دەتوانین سێ هەنگاو بنێین، بۆ رێگەگرتنی ، بەوەی؛:
١ـ بایکۆتی دانیشتنەکان بکەین و دەنگی لەسەر نەدەین.
٢ـ لەحاڵەتی تێپەرڕاندنی ، داوا لەسەرۆک کۆمار بکەین واژی لەسەر نەکات و بیگەرێنێتەوە بۆ ئەنجومەنی نوێنەران.
٣ـ ئەگەر هەر ئەمەش نەکرا، دەتوانین لەدادگای فیدراڵی تانەی لێبدەین هاوشانی جوڵەکانی ئێمە پێویستە حکومەتی هەرێم لەهەوڵە دیپلۆماتییەکانی رانەوەستێت و حکومەتی بەغداد ناچار بەدانیشتن و گفتوگۆ ورێکەوتن بکات، ئەگەر نا بەبێ رێکەوتنی سیاسی و ئیدرای یاساکە دەبێتە شتێکی تیۆری و مرەکەبی سەرکاغەز، بەوپێیەی ساڵی پار لەیاسای بودجە، بەهەوڵی فراکسیۆنی یەکێتیی پشکی ٪١٧ و موچەی سەد هەزار پێشمەرگە و دەیان دەستکەوتی دیکە جێگیرکرا، بەڵام لەبەرئەوەی رێککەوتنی هەردوو حکومەتەکە نەکرا هیچی لێ شین نەبوو.

 248 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*